Tuần: 1 Tiết PPCT: 04 Ngày soạn: Ngày dạy: SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH I.. Kiến thức: - Hiểu được vai trò của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bả
Trang 1Tuần: 1 Tiết PPCT: 04 Ngày soạn:
Ngày dạy:
SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Hiểu được vai trò của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
- Tạo lập được văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
- Văn bản thuyết minh và các thuyết minh thường dùng
2 Kĩ năng:
- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các văn bản thuyết minh
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh
3 Về thái độ:
- KN: Hợp tác, tương tác
- KT: Đặt câu hỏi, trình bày 1 phút
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
- GV: bảng phụ, giấy A0
- HS: bài soạn
III PHƯƠNG PHÁP:
Nêu vấn đề, vấn đáp, diễn giảng, luyện tập
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Bài mới:
- Hoạt động 1: Giới thiệu bài.
kiến thức bài học.
(?)Văn bản thuyết minh là gì?
Là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh
vực đời sống nhằm cung cấp cho người đọc
(ngừời nghe) tri thức, kiến thức về đặc điểm
tính chất, nguyên nhân, ý nghĩa của các hiện
tượng, sự việc trong tự nhiên xã hội bằng
phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích
(?) Đặc điểm chủ yếu của văn bản thuyết
minh là gì?
Điều phải khách quan, xác thực, đáng tin
cậy
(?) Các phương pháp thuyết minh là gì?
Nêu định nghĩa, giải thích,
* Học sinh đọc và nhận xét văn bản “Hạ
Long - Đá và Nước”
(?) Văn bản này thuyết minh đặc điểm của
I/.Tìm hiểu chung:
1/ Ôn lại văn bản thuyết minh
- Khái niệm:
- Đặc điểm:
- Các phương pháp:
→Liệt kê, hệ thống hóa, nêu thí dụ, dùng số liệu (con số cụ thể), so sánh đối chiếu, phân loại,
Trang 2đối tượng nào?
Đối tượng văn bản thuyết minh về vai trò
của đá và nước trong việc tạo lập nên vẻ đẹp
của Vịnh Hạ Long
(?) Văn bản có cung cấp tri thức khách
quan về đối tượng không?
Kiến thức trong văn bản chính xác, khoa
học, khách quan
Giới thiệu vẻ đẹp Hạ Long đó là đá và
nước→ đem đến cho du khách những cảm
giác thú vị, thả cho thuyền nổi trôi….Khi dạo
chơi du khách có cảm giác hình thù các đảo
biến đổi, kết hợp với ánh sáng góc nhìn ban
ngày hay ban đêm, các đảo biến thành một
thế giới có hồn đối với du khách
(?) Văn bản đã vận dụng phương pháp
thuyết minh nào là chủ yếu?
Các biện pháp nghệ thuật đã được sử dụng:
giải thích, phân loại, miêu tả, ẩn dụ, nhân
hóa
(?) Ngòai ra tác giải còn vận dụng biện
pháp nghệ thuật nào?
Biện pháp nghệ thuật tưởng tượng và liên
tưởng
GV: Tóm lại đây là một bài văn thuyết minh
về một danh lam thắng cảnh “ Hạ Long – Đá
và Nước”
(?)Vậy muốn cho vở thuyết minh được sinh
động, hấp dẫn người ta thường sử dụng nghệ
thuật nào? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật
đấy?
*Hướng dẫn học sinh rút ra ghi nhớ
( chia làm ba nhóm… )
*Gọi học sinh đọc văn bản “Ngọc Hòang xử
tội Ruồi Xanh”
(?) Văn bản có tính chất thuyết minh không?
Tính chất ấy thể hiện ở những điểm nào?
phân tích
2/.Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật.
VD: Văn bản “ Hạ Long – Đá và Nước”
- Văn bản thuyết minh về vai trò của đá và nước trong việc tạo lập nên vẻ đẹp của Vinh Hạ Long
- Kiến thức chính xác, khoa học, khách quan
- Các biện pháp nghệ thuật được sử dụng: giải thích, phân loại, miêu tả ẩn dụ, nhân hóa, liên tưởng, tưởng tượng
Ghi nhớ SGK/Trang 13
*Lưu ý: Khi sử dụng các biện pháp nghệ thuật
tạo lập văn bản thuyết minh cần phải:
→Đảm bảo tính chất văn bản
→Thực hiện được mục đích thuyết minh
→Thể hiện các phương pháp thuyết minh
II/ Luyện tập.
1a/ - Văn bản tồn tại dưới hình thức câu chuyện nhưng thực ra đây là văn bản thuyết minh về cấu tạo đặc điểm sự sinh trưởng và tác hại của lòai “ruồi xanh” đối với đời sống con người
- Tính chất thuyết minh được thể hiện qua lời cáo trạng của Thiên Tào và lời bào chữa của luật sư để nêu lên những đặc điểm của “ruồi xanh”
Trang 3Những phương pháp thuyết minh đã được sử
dụng?
Học sinh trình bày
(?) Bài thuyết minh này có nét gì đặc biệt?
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
(?) Các biện pháp nghệ thuật có tác dụng gì?
Học sinh trình bày
*Bài tập 2:
(?)Đọc văn bản và nêu nhận xét về biện pháp
nghệ thuật được sử dụng?
Học sinh trình bày
- Phương pháp thuyết minh được sử dụng nếu
số liệu, liệt kê, miêu tả đặc điểm
1b/ - Nét đặc biệt: Bài văn đựợc tồn tại bằng phương pháp tự sự
- Biện pháp nghệ thuật được sử dụng: nhân hóa, đối thoại, miêu tả
1c/ - Làm rõ đối tượng thuyết minh
- Gây hứng thú cho người đọc
2/ Biện pháp nghệ thuật ở đây chính là ngộ nhận hồi nhỏ làm đầu mối câu chuyện
3 Củng cố:
? Muốn văn bản thuyết minh được sinh động, hấp dẫn, người ta vận dụng một số biện pháp nghệ thuật nào?
Hoạt động 4: Hướng dẫn tự học:
Xem lại ghi nhớ tập viết đoạn thuyết minh ngắn có sử dụng biện pháp nghệ thuật
Chuẩn bị bài mới: “Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh”.
+ Học: Xem lại ghi nhớ tập viết đoạn thuyết minh ngắn có sử dụng biện pháp nghệ thuật.
+ Soạn: “Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh”
- Củng cố kiến thức về đồ dùng, giới thiệu công dụng, cấu tạo, chủng loại, lịch sử của chiếc nón lá
- Lập dàn ý, viết phần mở bài