BÀI GIẢNG LUẬT THUẾ VÀ LUẬT QUẢN LÝ THUẾ

Thuế thu đối với hàng hóa, d ch v : ịch vụ: ụ:- Thuế môn bài: là loại thuế do cá nhân, các tổ chức, các doanh nghiệp nộp cho Nhà nước để công nhận tư cách pháp nhân trong hoạt động sản x

LUẬT THUẾ VÀ LUẬT QUẢN LÝ THUẾ

Ths Đỗ Ngọc Dung Cục KTSTQ-TCHQ

Nội dung:

1 Tổng quan về thuế;

2 Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu;

3 Thuế tiêu thụ đặc biệt;

4 Thuế giá trị gia tăng;

5 Thuế bảo vệ môi trường;

6 Luật quản lý thuế.

2

PHẦN 1 TỔNG QUAN VỀ THUẾ

I Khái quát chung về thuế

1 Khái niệm:

Thuế là một khoản nộp bắt buộc mà các thể nhân

và pháp nhân có nghĩa vụ phải thực hiện đối với Nhà nước, phát sinh trên cơ sở các văn bản pháp luật do Nhà nước ban hành, không mang tính

hoàn trả trực tiếp cho đối tượng nộp thuế.

4

I Khái quát chung về thuế

1 Khái niệm:

Thuế không phải là một hiện tượng tự nhiên mà

là một hiện tượng xã hội do chính con người định ra và nó gắn liền với phạm trù Nhà nước và pháp luật.

Thuế huy động tài chính cho chính quyền, nhằm tái phân phối thu nhập, hay nhằm điều tiết các

hoạt động kinh tế - xã hội.

5

I Khái quát chung về thuế

2 Đặc điểm của thuế:

6

I Khái quát chung về thuế

3 Chức năng của thuế:

7

I Khái quát chung về thuế

4 Phân loại thuế:

4.1 Theo ph ng th c huy ương thức huy ức huy động của

thu : ế:

- Thuế trực thu

- Thuế gián thu

8

I Khái quát chung về thuế

- Thuế thu đối với thu nhập;

- Thu thu ế: đối với hàng hĩa, dịch vụ;

- Thuế thu đối với tài s n ản.

9

Thu tr c thu: ế: ực thu:

- Mục đích: Điều tiết trực tiếp vào thu nhập của người nộp thuế Có nghĩa là người nộp thuế cũng chính là người chịu thuế.

- Ưu điểm: thu l y ti n v ế: ũy tiến v ế: à mang ý nghĩa công bằng.

- Hạn chế: Thiếu tính ổn định vì lệ thuộc vào tốc độ phát triển kinh tế, thu nhập của xã hội.

10

 Thuế gián thu:

 - Mục đích: đánh vào hàng hóa, dịch vụ, nên

là một khoản cộng thêm vào giá bán của hàng hóa, dòch vu mà người tiêu dùng phải chi trả.

 - Öu ñieåm: Ổn định vì phát sinh khi hoạt động tiêu dùng diễn ra Trường hợp nền kinh tế có

suy thoái thì những nhu cầu thiết yếu vẫn tiếp tục tiếp diễn.

 - H n ch ạn chế ế:: Có xu hướng lũy thoái.

11

Thuế thu đối với hàng hóa, d ch v : ịch vụ: ụ:

- Thuế môn bài: là loại thuế do cá nhân, các tổ chức, các doanh nghiệp nộp cho Nhà nước để công nhận tư cách pháp nhân trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của họ.

12

Thuế thu đối với hàng hóa, d ch v : ịch vụ: ụ:

- Thuế xuất nhập khẩu: Là loại thuế gián

thu, thu vào các mặt hàng được phép xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới quốc gia, các mặt hàng mua bán, trao đổi giữa thị trường trong nước với khu chế xuất…

13

Thuế thu đối với hàng hóa, d ch v : ịch vụ: ụ:

-Thuế tiêu thụ đặc biệt: là loại thuế đánh vào một số loại hàng hóa, dịch vụ mang tính chất đặc biệt mà nhà nước không khuyến khích sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.

- Thuế GTGT: là loại thuế đánh vào giá trị tăng thêm của sản phẩm, dịch vụ, hàng hóa qua mỗi khâu luân chuyển từ sản xuất lưu thông đến tiêu dùng.

14

Thuế thu đối với tài sản

- Thuế nhà đất: là loại thuế đối với

nhà ở, đất xây dựng công trình mà cá nhân hoặc tổ chức đang sử dụng phải nộp cho Nhà nước.

Thuế phải nộp = DT đất phải nộp thuế * Giá tính thuế *thuế suất

15

Thuế thu đối với tài sản

- Thuế trước bạ: là khoản tiền mà cá

nhân, tổ chức, doanh nghiệp có nhu cầu nộp cho cơ quan chức năng để được Nhà nước đảm bảo về mặt pháp lý quyền sở hữu hay quyền sử dụng đối với một loại tài sản nào đó

Thuế phải nộp = Trị giá tài sản * thuế suất

16

Thuế thu đối với tài sản

- Thuế sử dụng vốn ngân sáchï: Là khoản thu về sử dụng ngân sách Nhà nước thu trên số vốn của doanh nghiệp

do ngân sách Nhà nước cấp hay có nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước cấp

Thuế vốn = Tổng số vốn ngân sách * thuế suất

17

Thuế thu đối với tài sản

- Thuế tài nguyên: Là loại thuế

gián thu đánh vào quá trình khai

thác tài nguyên thiên nhiên.

Thuế phải nộp = Sản lượng khai thác * ĐG tính thuế * thuế suất

18

Thuế thu đối với tài sản

- Thuế sử dụng đất nông nghiệp:

Là loại thuế đánh vào đất dùng để sản xuất nông nghiệp.

Thuế phải nộp = Diện tích đất sử dụng

* Định suất

19

Thuế thu đối với tài sản

- Thuế chuyển quyền sử dụng đất: là

loại thuế cá nhân hoặc doanh nghiệp phải nộp khi có sự chuyển quyền sử dụng đất cho đối tượng khác.

Thuế phải nộp = DT đất phải nộp thuế * Giá tính thuế * TS

20

Thuế thu đối với thu nhập

- Thuế thu nhập doanh nghiệp: Là

loại thuế đánh vào các khoản thu nhập bao gồm thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động dịch vụ và các khoản thu nhập khác của doanh nghiệp.

21

Thuế thu đối với thu nhập

- Thuế thu nhập cá nhân: Là loại thuế trực thu đánh vào thu nhập của cá nhân có thu nhập cao.

22

5 Vai trò của thuế

- Thuế là nguồn thu chủ yếu, ổn định của ngân sách nhà nước.

-Thuế là công cụ quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế; điều chỉnh các cân đối lớn của nền kinh tế quốc dân.

- Thuế góp phần đảm bảo bình đẳng, thực hiện công bằng xã hội.

23

6 Các yếu tố cơ bản của

chính sách thuế.

- Tên gọi của thuế

- Đối tượng chịu thuế;

- Đối tượng không thuộc diện chịu thuế;

- Đối tượng nộp thuế;

- Thuế suất;

- Cơ sở thuế;

- Miễn, giảm thuế.

24

7 Nguyên tắc xây dựng chính sách thuế

-Tập trung thống nhất

Phần 2

THUẾ XUẤT KHẨU, THUẾ NHẬP KHẨU

Văn bản pháp lý

 Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành số

45/2005/QH11 được Quốc hội thông qua ngày 14/06/2005, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2006

 Nghị định 87/2010/NĐ-CP ngày 13/08/2010

 Thông tư 128/2013/TT-BTC ngày 10/09/2013, HL

01/11/2013 (riêng nội dung hướng dẫn Luật QLT HL

28

I Kiến thức chung

về thuế XK, thuế NK

2 Đặc điểm: c

- Là loại thuế gián thu;

- Ch u nh h ng ịu ảnh hưởng ản ưởng bởi chính sách kinh tế của quốc gia hay nhĩm quốc gia;

- Do c quan h i quan qu n ơng thức huy ản ản lý thu.

29

II Quy định chung

1 Đối tượng chịu thuế: ượng chịu thuế: i t ng ch u thu : ịu ảnh hưởng ế:

 Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu

qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam ;

 Hàng hóa được đưa từ thị trường trong nước vào khu phi thuế quan

và từ khu phi thuế quan vào thị

trường trong nước.

30

2 - Đối tượng khơng chịu thuế:

Hàng vận chuyển quá cảnh hoặc chuyển khẩu qua cửa khẩu

Hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại

Hàng từ khu phi thuế quan XK ra nước ngoài; hàng từ nước ngoài NK vào khu phi thuế quan và chỉ sử dụng trong khu phi thuế quan; hàng trao đổi giữa các khu phi thuế quan

Hàng là phần dầu khí thuộc thuế tài nguyên

31

II Quy định chung

II Quy định chung

3 Đối tượng nộp thuế

 Chủ hàng hóa XK, NK

 Tổ chức nhận ủy thác XK, NK

 Cá nhân có hàng hóa XK, NK

 Đại lý làm TTHQ (nếu được ủy quyền)

 Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính, dịch vụ chuyển phát nhanh

 Tổ chức tín dụng trong trường hợp bảo lãnh, nộp thay thuế cho đối tượng nộp thuế

32

1 S l ố lượng: ượng: ng:

Theo luật thuế xuất khẩu, nhập khẩu thì số lượng hàng hóa làm căn cứ tính thuế là lượng hàng hóa thực tế xuất khẩu, nhập kh u ẩu

2 Xu t x : ất xứ: ứ:

- Là căn cứ xác định thuế suất ưu đãi, ưu đãi đặc biệt, thuế suất thông thường đối với hàng hóa nhập khẩu.

- Là căn cứ để xác định giá thuế

33

III.Căn cứ tính thuế

III.Căn cứ tính thuế

3 Giá tính thuế:

a) Hàng xuất khẩu: Là giá bán tại cửa khẩu xuất không bao gồm phí vận tải (F), phí bảo hiểm (I) theo điều kiện giao hàng FOB (đối với hàng vận chuyển đường biển) hoặc DAF (đối với hàng xuất khẩu qua biên giới đất liền)

b) Hàng nhập khẩu: Là giá thực tế t i cửa khẩu ạn chếnhập đầu tiên

CIF = FOB + I + F ; C&F = FOB + F; DAF

FOB = CIF – I – F; FOB = C&F - F

34

III Căn cứ tính thuế

 4 Thu su t: ế suất: ất xứ:

 Là tỷ lệ phần trăm chịu thuế tính trên trị giá tính thuế của lô hàng Thuế xuất thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành áp dụng đối với từng mặt hàng được quy định tại biểu thuế thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành

35

5 Tỷ giá tính thuế:

- Là tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại

tệ liên Ngân hàng do Ngân hàng NNVN công bố

được đăng trên báo Nhân dân hàng ngày

- Trường hợp vào các ngày không phát hành báo (hoặc có phát hành nhưng không thông báo tỷ giá) hoặc thông tin không đến được cửa khẩu thì tỷ giá tính thuế của ngày hôm đó được áp dụng theo tỷ giá tính thuế của ngày liền kề trước đó

III.Căn cứ tính thuế

III Căn cứ tính thuế

- Thuế suất thuế xuất khẩu:

Theo biểu thuế hiện hành

- Thuế suất thuế nhập khẩu:

+ Thuế suất thông thường;

+ Thuế suất ưu đãi;

+ Thuế suất ưu đãi đặc biệt;

+ Thu su t h n ng ch thu quan ế: ất hạn ngạch thuế quan ạn chế ạn chế ế:

- Thu tuy t ế suất: ệt đối

37

IV PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ

thuế tuyệt đối

(Lưu ý: số lượng thực tế; thời điểm tính thuế)

Thuế tuyệt đối với xe ô tô từ

9 chỗ ngồi trở xuống ĐQSD:

- DTXL dưới 1.000cc 5.000 USD/chiếc

- DTXL từ 1.000cc đến dưới 1.500cc 10.000

USD/chiếc

- Dung tích xi lanh từ 1.500cc đến dưới 2.500cc:

Mức thuế nhập khẩu = X + 5.000 USD

- Dung tích xi lanh từ 2.500cc trở lên:

Mức thuế nhập khẩu = X + 15.000 USD

- Trong đó, X là thuế NK tính theo thuế tỷ lệ (Thuế NK tính theo thuế suất thuế NK ưu đãi đối với xe mới tại thời điểm tính thuế)

Thuế tuyệt đối với xe ô tô từ 10

đến 15 chỗ ngồi ĐQSD:

- Từ 2.000cc trở xuống 9.500 USD/chiếc

- Trên 2.000cc đến 3.000cc 13.000 USD/chiếc

- Trên 3.000cc 17.000 USD/chiếc

Thời gian có hiệu lực Mức thuế

Biện pháp về thuế để tự vệ, chống bán phá giá, chống trợ cấp,

chống phân biệt đối xử

Ngoài việc chịu thuế XK, NK, nhà nước còn phải áp dụng:

- Tăng mức thuế NK đối với hàng hoá

V KÊ KHAI THUẾ, NỘP THUẾ

1 Trách nhiệm của đối tượng nộp thuế

- Kê khai thuế đầy đủ, chính xác, minh bạch và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung

kê khai;

- Nộp tờ khai hải quan cho cơ quan hải quan,

- Tự tính thuế và nộp thuế vào ngân sách nhà nước

V KÊ KHAI THUẾ, NỘP THUẾ

2 Thời điểm tính thuế

 Thời điểm đối tượng nộp thuế đăng ký

TKHQ Trường hợp khai báo điện tử thì thời điểm tính thuế là ngày CQHQ cấp số

TK tự động từ hệ thống

 Thuế XNK được tính theo số lượng, thuế suất, đơn giá tính thuế và tỷ giá tính thuế

V KÊ KHAI THUẾ, NỘP THUẾ

3.Thời hạn nộp thuế

Theo Luật Quản lý thuế và Luật Quản lý thuế sửa đổi, bổ sung.

VI MIỄN THUẾ, GIẢM THUẾ, HỒN

THUẾ VÀ TRUY THU THUẾ

6.1 Mi n thu : ễn thuế: ế suất:

1) Hàng TNTX, TXTN để tham dự hội chợ, triển

lãm; máy móc thiết bị, dụng cụ nghề nghiệp TNTX, TXTN phục vụ hội nghị, thi đấu, biểu diễn, khám chữa bệnh…không quá 90 ngày

2) Hàng là tài sản di chuyển;

3) Hàng của tổ chức, cá nhân được miễn trừ ngoại giao

4) Hàng XK, NK trong tiêu chuẩn hành lý miễn thuế

5) Hàng gia công cho nước ngoài theo hợp đồng gia công

6) Hàng NK tạo TSCĐ của dự án khuyến khích đầu tư

7) Giống cây trồng, vật nuôi NK để thực hiện dự án đầu tư

8) Hàng NK của DN BOT và nhà thầu phụ để thực

hiện dự án BOT, BTO, BT

 9) Một số hàng hóa NK để phục vụ hoạt động dầu khí

 10) Miễn thuế Nk đ/v nguyên liệu, vật tư phục vụ trực tiếp cho hoạt động sx phần mềm…

 11) Hàng hóa sx, gia công, tái chế, lắp ráp tại khu phi thuế quan không sử dụng nguyên liệu, linh kiện NK từ nước ngoài khi NK vào thị

trường trong nước được miễn thuế NK

 - Hàng hoá được phép XK của các tổ chức, cá nhân từ

VN để biếu tặng cho các tổ chức, cá nhân ở nước ngoài;

 - Hàng hoá của các tổ chức, cá nhân nước ngoài được các tổ chức, cá nhân Việt Nam biếu, tặng khi vào làm việc, du lịch, thăm thân nhân tại VN được phép XK ra nước ngoài

 - Hàng của các tổ chức VN được phép XK ra nước

ngoài tham gia hội chợ, triển lãm, quảng cáo; sau đó sử dụng để biếu, tặng cho các tổ chức, cá nhân ở nước

ngoài.

6.2 Xét miễn thuế:

Đối với hàng hoá xuất khẩu

 Đối với hàng hoá nhập khẩu:

- Hàng hoá là quà biếu, quà tặng của các tổ chức, cá nhân từ nước ngoài tặng cho các tổ chức Việt Nam có trị giá hàng hoá không vượt quá 30 (ba mươi) triệu đồng thì được xét miễn thuế

- Hàng hoá là quà biếu, quà tặng của các tổ chức, cá nhân từ nước ngoài tặng cho các tổ chức, cá nhân VN với trị giá hàng hoá không vượt quá 1 (một) triệu đồng thì được xét miễn thuế hoặc giá trị hàng hoá vượt quá 1 (một) triệu đồng nhưng tổng số thuế phải nộp dưới 50.000 đồng thì được xét miễn thuế

 - Hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu đang trong quá trình giám sát của cơ quan hải quan nếu bị hư hỏng, mất mát được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giám định chứng nhận thì được xét giảm thuế.

- Mức giảm thuế tương ứng với tỷ lệ tổn thất thực tế của hàng hoá

6.3 Giảm thuế

a Đối với hàng hoá nhập khẩu đã nộp thuế mà còn lưu kho, lưu bãi tại cửa khẩu dưới sự giám sát của CQHQ, được tái xuất Chứng từ hoàn như sau:

 - Công văn yêu cầu hoàn thuế nhập khẩu đã nộp;

 - Tờ khai hàng hoá nhập khẩu đã tính thuế;

 - Tờ khai hàng hoá xuất khẩu đã làm TTHQ, có xác nhận của CQHQ là hàng hoá thuộc tờ khai nhập khẩu nào còn lưu kho, lưu bãi ở các cửa khẩu hoặc hàng hoá vẫn còn dưới sự giám sát của cơ quan Hải quan đã thực xuất khẩu;

 - Chứng từ nộp thuế

6.4 Hoàn thuế

b Đối với hàng hoá XK, NK đã nộp thuế

XK, NK nhưng không XK, NK nữa, phải

có:

- Công văn yêu cầu hoàn thuế XK, NK

đã nộp;

- Tờ khai hàng hoá XK, NK có xác nhận của cơ quan Hải quan là hàng hoá không

XK, NK;

- Chứng từ nộp thuế

c Đối với hàng hoá đã nộp thuế xuất khẩu, thuế

 d Hàng hóa là nguyên liệu, vật tư nhập khẩu đã nộp thuế nhập khẩu để sản xuất hàng hoá xuất khẩu Chứng từ:

- Công văn yêu cầu thanh khoản, hoàn lại thuế, không thu thuế;

 đ Hàng hoá tạm nhập, tái xuất hoặc tạm xuất, tái nhập đã nộp thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu

 e Hàng hoá xuất khẩu đã nộp thuế xuất khẩu nhưng phải tái nhập

 f Hàng hoá nhập khẩu đã nộp thuế nhập khẩu nhưng phải tái xuất

 g HHNK là MMTB, dụng cụ, PTVC được phép TNTX để thực hiện dự án đầu tư, thi công xây dựng đã nộp thuế nhập khẩu;

Kiểm trước hoàn sau

Đối tượng nộp thuế có hàng hoá được miễn thuế, xét miễn thuế nhưng sau đó sử dụng khác với mục đích để được miễn thuế, xét miễn thuế thì phải nộp đủ thuế.

58

Truy thu thuế

THUẾ TIÊU THỤ

ĐẶC BIỆT

Phần 3

I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG

1 Khái niệm:

Thuế tiêu thụ đặc biệt là loại thu vào một số loại hàng hóa và dịch vụ mà Nhà nước không khuyến khích sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và tiêu dùng.

60

2 V n ăn b n pháp ly ản pháp ly ù

- Luật thuế tiêu thụ đặc biệt số 27/2008/QH12 ngày 14/11/2008

Luật thuế TTĐB hiện hành này cĩ 11

nhĩm Hàng hố và 06 nhĩm dịch vụ được qui định chịu thuế TTĐB với mức thuế suất

từ 10% đến 70%

- Nghị định 26/2009/NĐ-CP ngày 16/03/2009

- Thơng tư số 64/2009/TT-BTC ngày 27/03/2009

3 Quá trình áp dụng

 - Tiền thân của thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành

là thuế hàng hóa được ban hành năm 1951

 - Ngày 30/6/1990 Quốc hội thông qua Luật

thuế tiêu thụ đặc biệt thay thế thuế hàng hóa,

được sửa đổi bổ sung vào các năm 1993, 1995.

 - Năm 1998 Quốc hội ban hành Luật TTĐB số 05/1998/QH10 , sửa đổi, bổ sung năm 2003, 2005.

 - Năm 2008, thay thế bằng Luật TTTĐB số

27/2008/QH12 ngày 14/11/2008.

- Là loại thuế gián thu

- Thu su t ế: ất hạn ngạch thuế quan rất cao vì thuế đánh vào một số hàng hĩa dịch vụ mang tính chất xa xỉ, chưa thật cần thiết cho nhu cầu thiết yếu và cĩ ảnh hưởng đến sức khỏe của nhiều người trong xã hội

- Nhà nước chỉ thu một lần ở khâu SX, NK hàng hĩa hay KD các dịch vụ

- Thay đổi tùy thuộc vào trình độ phát triển kinh tế xã hội và mức sống của dân cư

63

4 Đặc điểm