giáo án ngữ văn lớp 6 tập 2

- Chàng dế thanh niên cường tráng ấy được miêu tả cụ thể qua hình - Tác giả vừa miêu đặc điểm chung, vừa miêu tả những nét riêng của nhân vật, vừa miêu tả hình dáng đường nét màu sắc, vừ

Trang 1

Ngày giảng Tiết 73

Lớp 6A…/…/2015 Văn bản: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN

Lớp 6B…/…/2015 (Trích “Dế Mèn phiêu lưu kí” – Tô Hoài)

Lớp 6C…/…/2015

I Mục tiêu :

1 Kiến thức: Giúp HS :

- Nắm được nhân vật sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi

Dế Mèn một hình ảnh đẹp của tuổi trẻ sôi nổi nhưng tính tình bồng bột kiêu ngạo

- Nắm được những đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả, kể chuyện và sử dụng từ ngữ

1 Giáo viên: Tư liệu (tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí, ảnh nhà văn Tô Hoài).

2 Học sinh: Đọc và soạn bài theo câu hỏi sgk

III Ti ế n trình d ạ y h ọ c

1 Ổn định tổ chức (1’):

Lớp 6A; Tổng số: Vắng Lớp 6B; Tổng số: Vắng Lớp 6C; Tổng số: Vắng

2 Kiểm tra (2’): Sự chuẩn bị của học sinh

3 Bài mới:

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

Họat động 1 : Giới thiệu bài

Trên thế giới và ở nước ta có

những nhà văn nổi tiếng gắn bó cả

đời viết của mình cho đề tài trẻ

em- một trong những đề tài khó

khăn và thú vị bậc nhất Tô Hoài

tả ở đoạn 1; giọng đối thoại ở đoạn

2; giọng chậm, buồn, sâu lắng và

Trang 2

+ Đọc chú thích dấu (SGK/8 )

- Dựa vào phần chú thích, hãy nêu

những hiểu biết của em về nhà văn

Tô Hoài ?

* Bút danh Tô Hoài để kỉ niệm và

ghi nhớ quê hương: Sông Tô Lịch,

huyện Hoài Đức Ngoài truyện Dế

Mèn phiêu lưu kí Tô Hoài còn viết

nhiều truyện cho thiếu nhi như võ

sĩ bọ ngựa, Chim cu gáy Viết về

đề tài miền núi và Hà Nội rất

thành công: Vợ chồng A Phủ,

Miền Tây, Người ven thành Sức

viết của ông rất lớn, có số lượng

+ Thể văn ghi chép những sự việc,

những câu chuyện đã xảy ra

- Tác phẩm được in lần đầu vào

năm nào? Gồm mấy chương? Em

có nhận xét gì về nội dung và nghệ

thuật của truyện?

- Đoạn trích chúng ta học nằm

trong chương nào của tác phẩm?

Miêu tả và kể về nhân vật nào là

tạo sự thân mật gần gũi, biểu hiện

tâm trạng, ý nghĩ thái độ của nhân

vật

+ Nêu cách giải thích nghĩa của

các chú thích 1,2,3,6,12,20,30

- Bài văn có thể chia làm mấy

đoạn? Nội dung chính của mỗi

đoạn?

- Em hãy chỉ ra những câu văn giữ

chức năng liên kết đoạn?

+ Câu văn có chức năng liên kết

hai phần là “Chao ôi, tôi có biết ”

2 Tìm hiểu chung

a Chú thích:

- Tác giả: Tên khai sinh là NguyễnSen, sinh 1920, viết văn từ trước Cáchmạng tháng Tám 1945

- Là nhà văn hiện đại Việt Nam cókhối lượng tác phẩm rất phong phú và

đa dạng, gồm nhiều thể loại

- Tác phẩm :

+ Thể loại: Kí

+ In lần đầu năm 1941 gồm mườichương, là tác phẩm đặc sắc và nổitiếng nhất của Tô Hoài viết về loài vậtdành cho lứa tuổi thiếu nhi

+ Đoạn trích: Nằm trong chương I

b Bố cục : 2 đoạn+ Đoạn 1: Từ đầu -> đứng đầu thiên

hạ rồi: Hình dáng, tính cách của DếMèn

+ Đoạn 2: Còn lại: bài học đường đờiđầu tiên của Dế Mèn

Trang 3

* Hoạt động 3 : Tìm hiểu văn

- Theo em, câu văn nào cho biết

khái quát chung về hình ảnh của

Dế Mèn?

- Chàng dế thanh niên cường tráng

ấy được miêu tả cụ thể qua hình

- Tác giả vừa miêu đặc điểm

chung, vừa miêu tả những nét

riêng của nhân vật, vừa miêu tả

hình dáng đường nét màu sắc, vừa

miêu tả cử chỉ, hành động của

nhân vật Đặc biệt tác giả sử dụng

liên tiếp nhiều tính từ gợi tả vẻ đẹp

khỏe khoắn, săn chắc, đầy sức

sống của Dế mèn

- Tác giả tập trung miêu tả bộ

phận nào của Dế Mèn ? Tại sao ?

+ Tập trung miêu tả đôi càng Đôi

càng thể hiện sức mạnh của Dế

Mèn, là vũ khí lợi hại của Dế Mèn

Đôi càng được miêu tả chắc, khỏe,

đẹp khẳng định sức sống, sức

mạnh trẻ trung của Dế Mèn

- Trong tưởng tượng của em,

chàng Dế đó hiện ra như thế nào ?

* Nhà văn miêu tả cặn kẽ, chi tiết

như một kiểu miêu tả mẫu vật

sống Bằng tài quan sát và miêu tả

bậc thầy, tác giả đã dựng lên một

bức chân dung Dế Mèn- một võ sĩ

kì thú, hấp dẫn như một đồ vật thể

hình đang biểu diễn các động tác

của mình trước khán giả với vẻ

kiêu hãnh ngầm, đầy tự hào

- Trong đoạn văn này tác giả sử

(20’) II Tìm hiểu chi tiết

1 Hình ảnh Dế Mèn :

- Hình dáng : một chàng dế thanh niên cườngtráng: Đôi càng, vuốt, đôi cánh, người,đầu, răng, râu

- Hành động: đạp, vũ, đi, nhai

- Dùng các tính từ để miêu tả diệnmạo; các động từ miêu tả hành động-> cụ thể, chính xác

=> Hùng dũng, đẹp đẽ, hấp dẫn

Trang 4

dụng phương thức biểu đạt nào?

+ Miêu tả

- Ý thức về ưu thế hình dáng bề

ngoài và sức mạnh của mình, Dế

Mèn cư xử với mọi người ra sao?

* Thảo luận nhóm: (theo bàn)

một thế giới nhỏ bé, quanh quẩn

gồm những người hiền lành, quen

thuộc nên lầm tưởng sự ngông

cuồng là tài ba Chính vì vậy, Dế

Mèn đã phải trả giá cho sự ngông

cuồng của mình

- Trong đoạn văn này tác giả sử

dụng phương thức biểu đạt nào?

Tác giả miêu tả như thế nào? Nghệ

thuật miêu tả?

- cư xử với mọi người:

+ Cà khịa với tất cả mọi người+ Quát Cào Cào, đá ghẹo Gọng Vó

=>Tính tình hung hăng, hống hách,cậy sức bắt nạt kẻ yếu

- Nghệ thuật: Miêu tả sống động, sửdụng tính từ, So

- Nắm được nghệ thuật miêu tả nhân vật Dế Mèn trong đoạn 1

- Soạn tiếp bài, giờ sau tiếp tục tìm hiểu văn bản

_

Trang 5

Lớp 6A…/…/2015 Văn bản: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN

Lớp 6B…/…/2015 (Trích “Dế Mèn phiêu lưu kí” – Tô Hoài)

I Mục tiêu :

1 Kiến thức

- Hiểu được nội dung, ý nghĩa của bài học đường đời đầu tiên đối với Dế Mèn

trong bài văn Nhân vật sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếunhi Dế Mèn một hình ảnh đẹp của tuổi trẻ sôi nổi nhưng tính tình bồng bột kiêungạo

- Nắm được những đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả, kể chuyện và sử dụng từ ngữ

2 Kĩ năng :

- Rèn kĩ năng đọc, tóm tắt tác phẩm, cảm thụ , phân tích, bình giá một tác phẩm.Phân tích nhân vật trong đoạn trích Vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh nhânhoá khi viết văn miêu tả

3 Thái độ :

- Bồi dưỡng cho HS tình cảm yêu loài vật và kinh nghiệm sống qua câu chuyện của

Dế Mèn

II Chuẩn bị

1 Giáo viên : Tư liệu ( tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí, ảnh nhà văn Tô Hoài ).

2 Học sinh : Đọc và soạn bài theo câu hỏi sgk

III Ti ế n trình d ạ y h ọ c

Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung

* Hoạt động 1 : Tìm hiểu văn bản

-Đọc phần hai của văn bản-nội dung

chính của phần này là gì?

- Theo em, ở phần văn bản này có

những sự việc chính nào? Sự việc

nào nghiêm trọng nhất? Vì sao?

* Sự việc :

+ Dế Mèn coi thường Dế Choắt

+ Dế Mèn trêu chị Cốc

+ Nỗi ân hận của Dế Mèn

-> Việc Dế Mèn trêu chị Cốc đã gây

ra cái chết thảm thương cho Dế

Choắt

(30’) II Tìm hiểu chi tiết (Tiếp)

2 Câu chuyện về bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn

Trang 6

- Qua con mắt của Dế Mèn, Dế

Choắt hiện lên như thế nào?

- Dế Mèn đã thể hiện thái độ với Dế

Choắt qua chi tiết nào?

- Em có nhận xét gì về thái độ của

Dế Mèn đối với Dế Choắt?

- Từ thái độ đó đã dẫn Dế Mèn đến

hành động nào?

- Trước khi hát trêu chị Cốc, Dế

Mèn đã nói gì? Thể hiện thái độ gì?

- Hát trêu chị Cốc xong, Dế Mèn có

hành động, thái độ như thế nào?

- Khi Dế Choắt bị chị Cốc mổ, Dế

Mèn có hành động, tâm trạng như

thế nào?

- Khi Dế Choắt bị trọng thương,

khuyên Dế Mèn điều hơn lẽ thiệt,

tâm trạng, thái độ của Dế Mèn ra

sao?

* Thảo luận nhóm: (theo bàn)

- Hành động và thái độ ấy cho ta

hiểu thêm điều gì ở Dế Mèn? Cảm

- KL: ăn năn của Dế Mèn là sự ăn

năn chân thành Dế Mèn hối hận vì

lỗi lầm của mình, xót thương Dế

Choắt mong Dế Choắt sống lại, nghĩ

đến việc thay đổi cách sống của

- Râu ria cụt một mẩu

- Mặt mũi ngẩn ngẩn ngơ ngơ

- Gọi Choắt: chú mày

- Mắng, chế giễu khinh thường DếChoắt Khi Dế Choắt đề nghị giúp đỡ,Mèn lên mặt kẻ cả, không cảm thônggiúp đỡ

=> trịch thượng, khinh thường, khôngquan tâm giúp đỡ

- Trêu chị Cốc:

+ Thái độ hung hăng, tự cao tự đại, tỏ

ra chẳng sợ ai

+ Đắc ý về hành động của mình, láu cá.+ Khiếp sợ, nằm im thin thít

+ Tâm trạng: Bàng hoàng ngẩn ngơ vìhậu quả không lường hết được Hốthoảng, lo sợ vì cái chết của Dế Choắt

Trang 7

- Sau tất cả các sự việc diễn ra, nhất

là sau cái chết của Dế Choắt, Dế

Mèn đã tự rút ra bài học đường đời

đầu tiên Theo em đó là bài học gì?

+ Đó là bài học về tác hại của tính

kiêu căng, ngạo mạn, nghịch ranh

Dế Mèn đã vô tình giết chết Dế

Choắt, đến lúc nhận ra tội lỗi của

mình thì đã muộn Hống hách với

người yếu nhưng lại hèn nhát trước

kẻ mạnh, không biết đến hậu quả

Đây là bài học về sự ngu xuẩn của

tính kiêu ngạo đã dẫn đến tội ác và

cũng là bài học đường đời đầu tiên

của Mèn

- Theo em, truyện sử dụng biện

pháp nghệ thuật nổi bật nào? Có đặc

điểm nào của con người được gán

cho các con vật?

- Kể tên một vài tác phẩm có cách

viết tương tự như truyện này?

+ Cái tết của mèo con; Đeo nhạc

cho mèo; Hươu và Rùa)

- Qua văn bản, em học được gì về

nghệ thuật miêu tả và kể chuyện ?

Về lối sống?

+ Đọc ghi nhớ

* Hoạt động 2: Luyện tập

+ Đọc phân vai đoạn Dế Mèn trêu

Cốc gây ra cái chết thảm thương của

+ Dế Choắt: yếu đuối nhưng suy nghĩchín chắn, độ lượng

+ Chị Cốc: tự ái, nóng nảy

* Ghi nhớ : SGK/11

III Luyện tập:

4 Củng cố: (3’)

- Khái quát nội dung bài học

- Nhấn mạnh: Bài học được rút ra: Bài học về sự ngu xuẩn của tính kiêu ngạo đã dẫnđến tội ác

Trang 8

+ Ý nghĩa khái quát của phó từ

+ Đặc điểm ngữ pháp của phó từ (khả năng kết hợp của phó từ, chức vụ ngữ pháp củaphó từ)

- Các loại phó từ

2 Kĩ năng:

- Nhận biết phó từ trong văn bản

- Phân biệt các loại phó từ

2 Học sinh: Bài soạn

III TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC

2 Kiểm tra: Kết hợp trong bài

thuộc từ loại nào ?

* Các từ bổ sung ý nghĩa cho

b được -> soi gương

ra -> to rất -> bướng

* Động từ: đi, ra, thấy, soi

* Tính từ: lỗi lạc, ưa nhìn, to, bướng

- Các từ in đậm bổ sung ý nghĩa cho động

từ, tính từ-> là phó từ

- Vị trí: đứng trước hoặc sau động từ và

Trang 9

+ Đọc yêu cầu bài tập 1

- Tìm các phó từ trong đoạn văn

- Ý nghĩa của mỗi phó từ đó?

+ Viết đoạn văn diễn tả tâm

trạng của Dế Mèn ở đoạn cuối

truyện, chỉ ra phó từ trong đoạn

Chỉ sự t/ diễn cũng,vẫnChỉ sự phủ định không,

chưaChỉ sự c/ khiến Đừng

Trang 10

- Nhận diện được đoạn văn, bài văn miêu tả.

- Bước đầu xác định được nội dung của một đoạn văn hay bài văn miêu tả, xác điịnhđặc điểm nổi bật của đối tượng được miêu tả trong đoạn văn hay bài văn miêu tả

3 Thái độ:

- Có ý thức tìm hiểu về văn miêu tả

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Tài liệu tham khảo.

2 Học sinh: Bài soạn

III TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC

2 Kiểm tra: (4’) :

- Câu hỏi: Em hiểu thế nào là văn miêu tả ?

+ Đáp án: MT là tái hiện hình ảnh, đặc điểm tính chất nổi bật của sự vật, sự việc

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh

tìm hiểu thế nào là văn miêu tả

Trang 11

- Mỗi nhóm thảo luận 1 tình huống.

- Em hiểu thế nào là văn miêu tả ?

- Trong văn bản "Bài học đường đời

đầu tiên" có hai đoạn văn miêu tả Dế

Mèn và Dế Choắt Hãy chỉ ra hai đoạn

văn đó ?

- Dế Mèn có những đặc điểm gì nổi

bật? qua chi tiết, hình ảnh nào ?

- Dế Choắt có đặc điểm gì nổi bật,

khác Dế Mèn ở chỗ nào, qua chi tiết,

+ Các nhóm tập trung giải quyết v/đề

+ Đại diện nhóm trình bày

+ Nhóm khác nhận xét

- Nhận xét, chữa bài lên bảng

+ Nêu yêu cầu BT 2

- Đoạn 2: Tái hiện hình ảnh chú nhanh nhẹn, vui vẻ

- Đoạn 3: Miêu tả vùng bãi ven ao màu mỡ: sinh động, ồn ào, huyên náo

2 Bài tập 2

a Đặc điểm nổi bât: Cảnh mùa đông

- Lạnh lẽo và ẩm ướt: Gió bấc, mưa phùn

- Đêm dài, ngày ngắn

- bầu trời âm u: ít trăng sao, nhiều mây, sương mù…

Trang 12

- Cây cối trơ trọi, khẳng khiu: Lá

- Hiền hậu, nghiêm nghị

- Vui vẻ, lo âu, trăn trở

4 Củng cố: (3’)

- Khái niệm về văn miêu tả qua các bài tập

- Các trường hợp dùng văn miêu tả ( Tái hiện, giới thiệu )

- Bản chất của văn miêu tả

Lớp 6B…/…/2015 (Trích: Đất rừng phương Nam- Đoàn Giỏi)

Lớp 6C…/…/2015

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Sơ giản về tác giả, tác phẩm “Đất rừng phương Nam”

- Vẻ đẹp thiên nhiên và cuộc sống con người một vùng đất phương Nam

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích

2 Kĩ năng:

- Nắm bắt nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp với thuyếtminh

- Đọc diễn cảm phù hợp với nội dung văn bản

- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản và vận dụng chúngkhi làm bài văn miêu tả cảnh thiên nhiên

3 Thái độ:

- Học sinh có lòng yêu mến những con người lao động bình dị ở mọi miền tổ quốc;tình yêu đối với thiên nhiên hùng vĩ

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Tài liệu tham khảo

2 Học sinh: Soạn bài.

III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

Trang 13

2 Kiểm tra: (4’)

- CH: Thế nào là miêu tả ?

- ĐA: ghi nhớ SGK tr16

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Hướng dẫn HS đọc văn

bản và tìm hiểu chung:

- Hướng dẫn đọc: Bài văn viết chủ yếu theo

lối miêu tả Những đoạn tả cảnh vật đọc

giọng chậm rãi Đoạn tả chợ Năm Căn đọc

nhanh hơn, diễn tả không khí tấp nập, sôi

- Bài văn miêu tả cảnh gì ?

+ Cảnh quan sông nước vùng Cà Mau

- Tả theo trình tự nào ?

- Theo trình tự miêu tả, bài văn có bố cục

như thế nào ?

+ Đ1: Đơn điệu -> ấn tượng ban đầu

+ Đ2: Ban mai: -> Kênh rạch

+ Đ3: còn lại -> Chợ Năm Căn.)

- Tác giả ở vị trí nào quan sát ?

- Vị trí ấy thuận lợi gì cho người quan sát ?

* Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm

hiểu chi tiết về văn bản

+ Chú ý đoạn 1 văn bản

- Đoạn văn giới thiệu điều gì ?

- Tác giả đã diễn tả ấn tượng ban đầu bao

c Tìm hiểu chung:

- Văn bản miêu tả cảnhquan sông nước Cà Mau

- Trình tự tả: Đi từ ấn tượngchung -> miêu tả, thuyếtminh từng nơi

- Bố cục: 3 đoạn

- Vị trí quan sát: Trênthuyền

-> Tả theo trình tự

II Tìm hiểu chi tiết

1 Ấn tượng chung ban đầu về cảnh quan thiên nhiên vùng Cà Mau

Trang 14

trùm về sông nước vùng Cà Mau như thế

nào ?

+ Qua các giác quan nhìn, nghe, cảm giác

+ Sông ngòi kênh rạch giăng bủa

+ Trời xanh nước xanh xung quanh xanh

+ Cảm giác: về màu xanh bao trùm, tiếng rì

rào bất tận của rừng cây, sóng, gió

- Qua các hình sông nước, gợi lên một

không gian, cảm giác như thế nào ?

- Để thể hiện nội dung trên, theo em, tác giả

dòng sông, con kênh ở vùng Cà Mau, em có

nhận xét gì về các địa danh ấy ?

- Những địa danh ấy gợi đặc điểm gì về

thiên nhiên Cà Mau ?

- Phần chính của đoạn 2 tả cảnh gì ?

- Dòng sông Năm Căn hiện lên qua con mắt

quan sát của tác giả như thế nào?

- Tìm những chi tiết tả rừng Đước

+ Cao ngất vô tận…xanh lá mạ, xanh rêu,

xanh chai lọ

+ Đọc đoạn 3

+ Quan sát, mô tả tranh SGK

- Chợ Năm Căn được miêu tả như thế nào?

+ Những đống gỗ cao như núi, bến Vân Hà

nhộn nhịp, những ngôi nhà bè

- Chợ Năm Căn độc đáo ở điểm nào ?

+ Đa dạng về mầu sắc, trang phục, tiếng nói

- NT miêu tả trong đoạn là gì ?

+ Hình khối, mầu sắc, âm thanh

- Em có cảm nhận gì về vùng Cà Mau qua

văn bản này ?

+ Thiên nhiên phong phú, hoang sơ mà tươi

đẹp, sinh hoạt độc đáo, hấp dẫn

- Tác giả am hiểu và gắn bó với vùng đất Cà

Mau-> tình yêu thiên nhiên, đất nước

+ Đọc ghi nhớ

* Hoạt động 3: HDHS luyên tập (5’)

- Không gian rộng lớnmênh mông -> Gợi sự đơnđiệu triền miên

- NT: Tả xen kể, liệt kê,điệp từ, tính từ chỉ mầu sắc

và trạng thái, cảm giác

2 Kênh rạch Cà Mau

* Đặt tên: Theo đặc điểmriêng biệt

-> gợi sự hoang dã, tựnhiên, phong phú

* Dòng sông Năm Căn

- Độc đáo: Họp trên sông,

Trang 15

+ Nêu yêu cầu BT 2:

- Gợi ý: Vận dụng quan sát, miêu tả, để giới

thiệu về con sông quê hương em

1 Bài tập 2.

4 Củng cố (3’):

- Cảnh sông nước Cà Mau hiện lên trong văn bản như thế nào ?

- Nhận xét của em về nghệ thuật miêu tả thiên nhiên trong văn bản ?

Trang 16

2 Học sinh: Bài soạn.

III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

2 Kiểm tra (4’):

- Câu hỏi: Thế nào là phó từ ? có mấy loại phó từ ? cho ví dụ ?

- Đáp án: Dựa vào ghi nhớ

3 Bài mới:

Hoạt động 1 : Hướng dẫn học sinh tìm

hiểu khái niệm So sánh

- Vì sao có thể so sánh như vậy ?

- So sánh các sự vật, sự việc với nhau

- Tăng sức gợi cảm

Trang 17

tranh, to hơn cả con hổ nhưng nét mặt

Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm

hiểu cấu tạo của phép so sánh

- HS chép vào vở bảng cấu tạo của phép

so sánh và điền các so sánh đã tìm được

ở phần 1 vào bảng

- Nêu thêm các từ so sánh mà em biết ?

+ Tựa, tựa như, bằng

Phươgdiệnsosánh

Từsosánh

Vế B(Sự vậtdùng để

so sánh)

-TrẻemRừngđước

dựnglên,caongất

nhưnhư

búp trêncànhhai dãytrườngthành

- Phép so sánh có cấu tạo đầy đủgồm 4 yếu tố (VD b)

->Khi sử dụng có thể lược bỏmột số yếu tố trong phép sosánh

Ghi nhớ: SGKT25

III Luyện tập

1 Bài tập 1

a So sánh đồng loại

- Thầy thuốc như mẹ hiền

- Núi tiếp núi như bức tưêngthành

b So sánh khác loại.

Trang 18

Đại diện nhóm trình bày kết quả

Nhóm khác nhận xét- GV nhận xét, kết

luận

- HS đọc yêu cầu bài tập

- GV treo bảng phụ, gọi học sinh lên

phép so sánh trong bài "Bài học đường

đời đầu tiên"

- Mẹ già như chuối chín cây

- Sự nghiệp của chúng ta nhưrừng cây đang lên

2 Bài tập 2

- Khỏe như vâm (voi, hùm,trâu )

- Đen như bồ hóng (củ súng,tam thất, than )

- Trắng như bông (tuyết, trứng

có nhát dao vừa lia qua

- Hai cái răng đen nhánh lúc nàocũng nhai….như hai lưỡi liềmmáy làm việc

- Cái chàng Dế Choắt…thuốcphiện

* Bài "Sông nước Cà Mau"

- Càng đổ gần về hướng…nhưmạng nhện

- Ở đó tụ tập không biết cơman…đám mây nhỏ

4 Củng cố: (3')

- Thế nào là so sánh ? công dụng của so sánh ?

- So sánh có cấu tạo như thế nào ?

Trang 19

Lớp 6B…/…/2015 VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TA

2 Học sinh: Đọc trước bài và tìm hướng trả lời câu hỏi trong SGK

III Tiến trình dạy học

2 Kiểm tra (4’):

- Câu hỏi: - Thế nào là văn miêu tả ?

+ Đáp án: ghi nhớ SGK tr16

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu các thao tác

cơ bản trong khi miêu tả.

- HS đọc 3 đoạn văn SGK

- GV chia lớp làm 3 nhóm thảo luận

- GV giao nhiệm vụ:

Nhóm 1: Thảo luận đoạn văn 1

Nhóm 2: Thảo luận đoạn văn 2

Nhóm 3 : Thảo luận đoạn văn 3

1 Các đoạn văn:

2 Nhận xét:

a Đoạn văn 1: Tái hiện hìnhảnh ốm yếu, tội nghiệp của Dếchoắt

- Thể hiện qua từ ngữ: ngườigầy gò, dài lêu nghêu như một

Trang 20

- Để viết được như vậy người viết phải

-> Để tả sự vật, phong cảnh, người viết

cần biết quan sát, tưởng tượng, so sánh

và đưa ra lời nhận xét, đây là thao tác

khi miêu tả Có kết hợp tốt thì mới tạo

sự sinh động, giầu hình tượng, thú vị

gã nghiện thuốc phiện; cánh chỉngắn củn, hở cả mạng sườn…

- Những câu văn có sự liêntưởng, so sánh:

+ vẻ gầy gò…gã nghiện thuốcphiện-> gợi sự quá gầy, ốm yếu,tội nghiệp

+ Đôi cánh ngắn…người cởitrần mặc áo gi lê

b Đoạn văn 2: Đặc tả cảnh đẹpthơ mộng, mênh mông hùng vĩcủa sông nước Cà Mau

- Thể hiện qua từ ngữ: Giăng chichít như mạng nhện, trời xanh, nước xanh, rừng xanh

- Những câu văn so sánh, liêntưởng:

+ "nước ầm ầm….sóng trắng"+"rừng đước dựng lên cao…vôtận"

c Đoạn văn 3: Miêu tả hình ảnhđầy sức sống của cây gạo vàomùa xuân

- Từ ngũ: cây gạo sừngsững hàng ngàn chào mào,sáo sậu

- Những câu văn so sánh, liêntưởng: " Cây gạo sừng sững nhưmột tháp đèn khổng lồ"

=> - Để viết được một đoạn vănmiêu tả, người viết cần có nănglực quan sát, tưởng tượng, sosánh, và nhận xét sâu sắc độcđáo tinh tế

-Các hình ảnh so sánh tưởng tượng, liên tưởng trên rất đặc sắc vì nó thể hiện rõ hơn về đối tượng gây hứng thú cho người đọc

Trang 21

HS đọc đoạn văn 3 SGK

- Em hãy tìm những chữ bị lược bỏ

trong đoạn văn 3 và so sánh với đoạn

văn 2 ?

+ Ầm ầm, như thác, nhô lên hụp xuống

như người bơi ếch, như hai …vô tận

- Những từ bị bỏ đi có ảnh hưởng gì đến

đoạn văn miêu tả này ?

+ Mất đi hình ảnh liên tưởng thú vị

- Vậy để có được bài văn miêu tả hay,

thú vị, sinh động, yêu cầu người viết

* Ghi nhớ: SGKT28

4 Củng cố: (3')

- Muốn miêu tả, người ta phải có những thao tác nào ?

- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét có tác dụng gì ?

5 Hướng dẫn học ở nhà: (2')

- Vận dụng kiến thức về quan sát, tưởng tượng, nhận xét và so sánh vào làm các bàitập trong SGK Tr 28, 29 Giờ sau luyện tập

_

Trang 22

1 Giáo viên: Tài liệu tham khảo.

2 Học sinh : Làm bài tập trong sgk

III Tiến trình dạy học:

- VD có sử dụng hình ảnh so sánh: Trắng như trứng gà bóc; Đen như cột nhà cháy

b Quan sát lựa chọn những hình ảnhđặc sắc, tiêu biểu:

- Hồ sáng long lanh

- Cầu màu son

- Đền gốc đa già, rễ lá xum xuê

- Gương bầu dục, cong cong lấp ló,

Trang 23

- Gọi học sinh đọc yêu cầu bài tập

4

- Hướng dẫn học sinh làm bài tập

ngoạp+ Trịnh trọng khoạn thai, vuốt râu lấy làm hãnh diện

+ Râu dài rất hùng tráng

3 Bài 3 :

* Đặc điểm ngôi nhà:

+ Hướng nhà+ Nền nhà+ Tường nhà+ Cửa

+ Nội thất

4 Bài 4:

* Tả quang cảnh một buổi sáng:

- Mặt trời: Mâm lửa, mâm vàng.

- Bầu trời: Lồng bàn úp khổng lồ.

- Hàng cây: Trường thành, đoàn

quân.

- Núi đồi : Bát úp, cua kềnh…

- Ngôi nhà: Những viên gạch, bao

diêm.

4 Củng cố (3') :

- Muốn viết được bài văn miêu tả, em phải chú ý những thao tác nào ?

- Tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả ?

Lớp 6A…/…/2015 Văn bản: BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

Lớp 6C…/…/2015

Trang 24

- Giáo dục học sinh cách ứng xử đúng đắn, biết chién thắng sự ghen tị trước tài năng

và thành công của người khác

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Bài soạn

2 Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi sgk.

III Tiến trình dạy học

2 Kiểm tra (4'):

- Ấn tượng của em về vùng "Sông nước Cà Mau" ? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì

để người đọc cảm nhận được sự rộng lớn, tấp nập của vùng sông nước này ?

3 Bài mới:

hiểu chung văn bản:

- Hướng dẫn đọc: Đọc lưu loát, diễn cảm,

chú ý giọng đọc phải biến đổi theo tâm

* Tạ Duy Anh là một cây bút trẻ xuất hiện

trong văn học thời kì đổi mới, đã có những

truyện ngắn gây được sự chú ý của bạn

đọc, trong đó có truyện Bức tranh của em

gái tôi đoạt giải nhì trong cuộc thi víêt

" Tương lai vẫy gọi" của báo Thiếu niên

Tiền phong Tác giả kể một câu chuyện

khá gần gũi trong đời sống bình thường

của lứa tuổi thiếu niên, nhưng đã gợi ra

(18’) I Đọc, tìm hiểu chung

1 Đọc văn bản

2 Tìm hiểu chú thích:

+ Tác giả, tác phẩm:

Trang 25

những điều sâu sắc về mối quan hệ, thái

độ, cách ứng xử giữa người này với người

khác

+ Đọc và giải thích một số từ khó

- Kiểm tra một số từ khó

- Hãy tóm tắt lại truyện ?

- Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?

- Việc lựa chọn ngôi kể như vậy có tác

dụng gì ?

- Nhân vật chính trong truyện là ai?

- Ai là nhân vật trung tâm ?

hiểu chi tiết về văn bản

+ Theo dõi phần 1

- Khi thấy em gái mình thích vẽ, mầy mò

tự chế tạo mầu vẽ, thái độ của người anh

như thế nào ?

+ Ngạc nhiên, xem thường

- Khi mọi người phát hiện ra tài vẽ của

Kiều Phương, người anh có ý nghĩ và hành

động gì ?

+ Cảm thấy mình bất tài; lén xem tranh

của em gái; thở dài; hay gắt gỏng với em

- Vì sao người anh lại có thái độ và hành

động như vậy ?

+ Thất vọng vì không có tài năng, bị lãng

quên

- Đằng sau cử chỉ và thái độ không bình

thường ấy là tâm trạng gì của người anh ?

+ Tức tối, ghen tị với người hơn mình

- Nếu cần có lời khuyên, em sẽ nói gì với

người anh lúc này ?

+ Ghen tị là thói xấu làm người ta nhỏ bé

đi Ghen tị sẽ chia rẽ tình cảm tốt đẹp của

con người Ghen tị với em sẽ không có tư

cách làm anh

- Đứng trước bức tranh "Anh trai tôi"

người anh có thái độ như thế nào ?

+ Ngỡ ngàng, hãnh diện, xấu hổ

- Vì sao người anh lại có thái độ đó?

+ Đọc đoạn cuối từ "tôi không….đến hết"

- Đoạn kết truyện nói lên suy nghĩ gì của

- Nhân vật trung tâm: ngườianh

II Tìm hiểu chi tiết

1 Diễn biến tâm trạng và thái độ nhân vật người anh:

- Thoạt đầu: Coi việc thích vẽcủa em gái là trò nghịchngợm, không thèm để ý

- Khi tài năng của KiềuPhương được phát hiện:không thân với em nữa, gắtgỏng, xem trộm tranh vàthầm cảm phục em

- Đứng trước bức tranh “Anhtrai tôi”: ngỡ ngàng, hãnhdiện, xấu hổ vì đã ghen tị

- Nhận ra thói xấu của mình,nhận ra tình cảm trong sáng,

Trang 26

* Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh

luyện tập.

+ Viết đoạn văn

- Gọi 2,3 học sinh đọc đoạn văn mình viết

em gái?

4 Củng cố (3’)

- Diễn biến tâm lí của người anh trong truyện ?

- Em rút ra bài học gì từ nhân vật người anh ?

Lớp 6A…/…/2015 Văn bản: BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

1 Giáo viên: Một số câu tục ngữ về tình cảm anh em, bài thơ "Làm anh".

2 Học sinh: Soạn bài theo câu hái sgk.

III Tiến trình dạy - học:

Trang 27

2 Kiểm tra (4'):

- Truyện "Bức tranh của em gái tôi" được kể theo ngôi thứ mấy? ViÖc chọn ngôi

kể như vậy có tác dụng gì ?

- Bài học được rút ra từ nhân vật người anh là gì?

-> Dựa vào bài học để trả lời

3 Bài mới:

Hoạt động của thầy và trò T/g Néi dung

* Hoạt động 1: Nhắc lại nội dung giờ

học trước.

- Truyện được kể theo ngôi thứ mấy ? Ai

là nhân vật chính ? Nhân vật trung tâm ?

- Nhân vật người anh đã rút ra được bài

học gì ?

- Em hãy kể tóm tắt lại truyện ?

*Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh

tìm hiểu nhân vật cô em gái.

- Trong truyện Kiều Phương hiện lên với

những nét đáng yêu, đáng quý nào ?

- Chi tiết nào chứng minh Kiều Phương

độ lượng và nhân hậu ?

+ Vẽ bức tranh "Anh trai tôi" mặc dù

anh trai không không dành thiện cảm và

quan tâm của mình cho em, ghen tị với

em

- Tài năng của Kiều Phương được người

anh trai giới thiệu như thế nào ?

HS quan sát bức tranh trong SGK

- Theo em, tài năng hay tấm lòng của cô

em gái đã cảm hoá được người anh ?

+ Cả tài năng và tấm lòng, nhưng tấm

lòng được thể hiện rõ hơn cả

- Điều gì ở nhân vật khiến em cảm mến

(5')

(21')

I Đọc văn bản và tìm hiểu chú thích.

II Tìm hiểu văn bản.

1 Diễn biến tâm trạng và thái độ nhân vật người anh.

2 Nhân vật cô em gái.

- Tính tình: hồn nhiên, trongsáng, độ lượng và nhân hậu

Trang 28

nhất ?

+ Tấm lòng trong sáng, nhân hậu, bao

dung

- Tại sao tác giả lại để người em vễ bức

tranh về anh mình hoàn thiện như vậy ?

+ Bức tranh chứng minh tình cảm tốt

đẹp của em dành cho anh Người em

mượn nghệ thuật để làm hoàn thiện vẻ

đẹp của con người => đây là dụng ý

nghệ thuật của tác giả Nghệ thuật góp

phần hoàn thiện con người, nâng con

người lên tầm cao của chân, thiện, mĩ

- Bài học nào được rút ra từ câu chuyện?

- Trước tài năng hay thành công của

người khác ta cần có thái độ như thế

nào?

- Trước những lỗi lầm của người khác ta

nên xử sự như thế nào ?

- Em hiểu gì về nghệ thuật kể chuyện và

miêu tả trong truyện hiện đại ?

- HS đọc ghi nhớ SGK

*

Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh

luyện tập

- HS đọc yêu cầu bài tập 2 SGK

- HS viết đoạn văn tả lại thái độ của

những người xung quanh về thành tích

xuất sắc của một bạn hoặc một người

thân trong gia đình

- GV gọi 2 HS đọc đoạn văn mình viết

Bài tập 2

4 Củng cố: (3')

- Nghệ thuật đặc sắc của truyện ?

Trang 29

- Truyện phản ánh nội dung gì ?

- Đọc một bài thơ, hoặc kể một câu chuyện, có nội dung tình cảm anh em gia đình

5 Hướng dẫn học ở nhà (2')

- Đọc lại văn bản

- Học thuộc phần ghi nhớ SGK, nắm chắc nội dung, nghệ thuật của truyện

- Chuẩn bị bài: Luyện nói về quan sát….văn miêu tả

_

Lớp 6B…/…/2015 QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Giúp học sinh: - Những yêu cầu cần đạt về việc luyện nói

- Nắm chắc các thao tác quan quan sát, tưởng tượng, nhận xét, so sánh trong vănmiêu tả Những bước cơ bản để lựa chọn các chi tiết hay đặc sắc khi miêu tả một đốitượng cụ thể

1 Giáo viên: Dàn bài mẫu.

2 Học sinh : Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK.

2 Kiểm tra: Kết hợp trong bài

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu

và chuẩn bị bài học luyện nói.

- Nêu vai trò, tầm quan trọng, ý nghĩa của việc

luyện nói: Quan sát, tưởng tượng, so sánh và

nhận xét là những thao tác không thể thiếu

trong văn miêu tả Quan sát để phát hiện ra

những nét mới mẻ, độc đáo, phát hiện ra những

cái riêng của đối tượng Để giúp cho người

đọc, người nghe hình dung, nhận ra được con

người, cảnh vật…người viết cần phải biết

(39’) I Chuẩn bị

* Quan sát, tưởngtượng, so sánh và nhậnxét là những thao táckhông thể thiếu trongvăn miêu tả

Trang 30

tưởng tượng, so sánh và nhận xét Chính các

yếu tố này sẽ giúp người đọc, người nghe hình

dung được đối tượng miêu tả được cụ thể, rõ

ràng, vừa làm cho lời văn sinh động, giàu hình

ảnh

- Nêu yêu cầu giờ học: Luyện nói về quan sát,

tưởng tượng, so sánh, nhận xét sẽ giúp các em

nắm chắc hơn và vận dụng các kĩ năng ấy vào

bài văn miêu tả Luyện nói là trình bày bằng

miệng, không viết thành văn, trình bày trước

lớp một cách rõ ràng, mạch lạc

+ Đọc yêu cầu bài tập 1, 2, 3, 4

* Thảo luận: (4 nhóm)

- Chuẩn bị luyện nói

Nhóm 1: Chuẩn bị dàn ý cho bài tập 1

+ Các nhóm thảo luận, giải quyết vấn đề

- Thời gian:

+ Đại diện nhóm trình bày kết quả

+ Các nhóm n/x, bổ sung cho nhau

- Nhận xét, KL

- Kiểm tra việc chuẩn bị bài của một vài nhóm

- Gọi một số nhóm trình bày phần chuẩn bị

- Đưa ra một số dàn ý mẫu: Bài tập 1 (ý a); bài

tập 2; bài tập 3 (ý a)

15’

Nhóm 1: Chuẩn bị dàn

ý cho bài tập 1Nhóm 2: Chuẩn bị dàn

ý cho bài tập 4

3 Củng cố (3’):

- Nêu các thao tác cần thiết trong văn miêu tả ?

- Vai trò của quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả

4 Hướng dẫn học ở nhà (2’):

- Ôn tập văn miêu tả

- Luyện nói trước các bài tập đã chuẩn bị ở nhà (nên tự đứng trước gương để tập thái

độ cử chỉ cả mình để tạo sự thuyết phục )

-> Chuẩn bị giờ sau tiếp tục luyện nói

_

Lớp 6B…/…/2015 QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Giúp học sinh: - Những yêu cầu cần đạt về việc luyện nói

Trang 31

- Nắm chắc các thao tác quan quan sát, tưởng tượng, nhận xét, so sánh trong vănmiêu tả Những bước cơ bản để lựa chọn các chi tiết hay đặc sắc khi miêu tả một đốitượng cụ thể.

2 Học sinh : Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK.

*Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh

luyện nói.

- Đại diện nhóm 1 trình bày bài nói

( ý a) trước lớp

- Nhận xét, lưu ý học sinh: Nhân vật

Kiều Phương là một hình tượng đẹp

Kiều phương đẹp về đời sống tâm hồn,

đẹp về hành động, đẹp vì tấm lòng vị tha

nhân hậu Khi miêu tả cần chú ý đến

ngoại hình, nội tâm, hành động của nhân

- Nét mặt lúc nào cũng nhọ nhem như cô gái lọ lem

- Độ lượng và nhân hậu

* Qua trí tưởng tượng:

- Hình dáng: Gầy, mảnh mai, mặt

lọ lem, mắt sáng, răng khểnh

- Tính cách: Hồn nhiên, trong

sáng nhân hậu độ lượng

b Anh trai Kiều Phương.

- Hình dáng: Cao, gầy, đẹp trai

- Tính cách: Nhỏ nhen, ghen tị,

mặc cảm nhưng biết ăn năn hối hận

=> Hình ảnh của người anh trong tranh và ngoài thực là không khác nhau Người anh trong bức tranh

Trang 32

- Đại diện nhóm 2 trình bày bài nói

+ Nhóm khác nhận xét phần trình bày

của bạn về nội dung, phong cách trình

bày

- Nhận xét, uốn nắn

+ Đại diện nhóm 3 trình bày bài nói

- Nêu một số hình ảnh cần miêu tả trong

bài nói: Bài nói cần miêu tả rõ những

cảnh: Bầu trời, vầng trăng, ánh sao, cây

cối, đường làng, ngõ xóm, con người…

đưa ra những nhận xét về cảnh đêm

trăng, cảm nghĩ chung về đêm trăng

- Nhận xét về nội dung, vận dụng các

thao tác quan sát, tưởng tượng, so sánh,

nhận xét trong bài nói của học sinh

-> Bổ sung ý cho bài nói của HS bằng

2 Bài tập 2

+ Hình dáng: Cao, thấp, to, béo + khuôn mặt: Mắt, mũi, miệng…+ Tính cách: Hiền lành, đanh đá, nhút nhát…

- Trăng lan toả khắp làng mạc, phố xá…

- Trăng dịu dàng, và lan toả, trong trẻo…

- Bầu trời cao trong xanh

- ánh bình minh toả ra từ phía Đông báo hiệu mặt trời mọc

- Mặt trời từ từ nhô lên từ phía chân trời Tròn trĩnh, phúc hậu như lòng đỏ quả trứng thiên nhiên

- Quả trứng hồng hào, đường bệ đặt trên một mâm bạc khổng lồ màu ngọc trai

- Nhờ ánh sáng sớm mai muôn loài tăng thêm nguồn sinh lực Các hạt sương long lanh, phản chiếu đủ màu sắc như những viên kim cương

c Kết bài:

- Cảm xúc chung

Trang 33

khắc phục.

(5’)

III Tổng kết bài học

4 Củng cố: (3’)

- Tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả ?

- Luyện nói về văn miêu tả có ý nghĩa như thế nào khi viết bài văn ?

5 Hướng dẫn học ở nhà: (2’)

- Cần vận dụng tốt các thao tác quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét vào bài văn miêu tả

- Luyện nói các bài tập còn lại

- Soạn bài "Vượt thác" giờ sau học

Lớp 6C…/…/2015

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Giúp học sinh

Trang 34

- Cảm nhận được tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hương với người lao động.

- Một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên của con người

2 Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm giọng đọc phải phù hợp với sự thay đổi trong cảnh sắc thiên nhiên

- Rèn kĩ năng cảm nhận, phân tích vẻ đẹp thiên nhiên cùng vẻ đẹp con người lao động

3 Thái độ:

- Giáo dục học sinh tình yêu quê hương, đất nước, con người lao động Việt Nam

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu tham khảo

2 Học sinh: Đọc trước văn bản và soạn bài theo câu hỏi sgk.

2 Kiểm tra: (4’)

- Câu hỏi: Nêu giá trị nội dung, nghệ thuật của truyện "Bức tranh của em gái tôi" ?

- Đáp án: HS dựa vào vở và ghi nhớ sgk

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Giới thiệu bài

- Qua văn bản "Sông nước Cà Mau" các em

được tìm hiểu về vẻ đẹp hùng vĩ của thiên

nhiên sông nước ở mảnh đất cực nam của

tổ quốc Hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu

tiếp cảnh đẹp thiên nhiên trên một vùng

sông khác đó là cảnh vượt thác trên sông

Thu Bồn ở miền trung

hiểu chung văn bản.

- Hướng dẫn đọc: Nhịp điệu đọc thay đổi

theo nội dung văn bản: Đoạn đầu tả cảnh

dòng sông đọc nhịp điệu nhẹ nhàng; đoạn

vượt thác đọc giọng sôi nổi, mạnh mẽ, đoạn

cuối trở lại giọng êm ả, thoải mái

- Đọc mẫu

+ Đọc->nhận xét giọng đọc

- Nhận xét, sửa chữa

+ Đọc chú thích * SGK

- Hãy nêu vài nét về tác giả Võ Quảng?

+ Sinh năm 1920, quê ở Quảng Nam, là cây

bút chuyên viết cho thiếu nhi

Trang 35

- Văn bản được viết theo phương thức biểu

đạt chính nào?

+ Tự sự kết hợp miêu tả

- Bài văn tả cảnh gì? Tả theo trình tự nào?

+ Dựa vào trình tự miêu tả, hãy xác định bố

cục của bài văn ?

+ Đ1: Miêu tả dòng sông ở đồng bằng

+ Đ2: Hình ảnh dượng Hương Thư vượt

thác

+ Đ3: Con thuyền vượt qua thác dữ

*Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tìm

hiểu chi tiết văn bản.

- Tìm và nêu các chi tiết miêu tả cảnh thiên

nhiên trong bài văn?

- Cảnh dòng sông được miêu tả bằng chi

tiết nổi bật nào?

- Tại sao tác giả không chọn chi tiết khác

mà lại chọn con thuyền?

- Tác giả miêu tả hai bên bờ sông bằng

những hình ảnh cụ thể nào?

- Em hãy nêu nhận xét về nghệ thuật miêu

tả cảnh của tác giả trong phần vừa tìm

hiểu?

*Gợi ý : Tìm các từ ngữ mà tác giả dùng để

miêu tả ? Các phép tu từ ?

- Qua miêu tả của tác giả, em nhận thấy

cảnh vật hiện ra như thế nào? Nhờ đâu có

được cảnh tượng như vậy?

* Võ Quảng là nhà văn của quê hương

Quảng Nam Những kỉ niệm sâu sắc về

dòng sông quê đã giúp ông miêu tả cảnh vật

sinh động, đầy sức sống Có thể nói, muốn

tả cảnh thành công, ngoài tài quan sát,

tưởng tượng, liên tưởng người viết còn

- Cảnh : Hai bên bờ

+ Dòng sông : (hình ảnh con thuyền )-> linh hồn của dòng sông

+ Hai bên bờ: bãi dâu, chòm

cổ thụ, núi , cây to

- Nghệ thuật: dùng từ láy gợi hình

biện pháp nhân hóa-> Tác dụng : cảnh vật rõ nét,sinh động

* Cảnh vật đa dạng, phong phú, giàu sức sống: Khi ở đổng bằng dòng sông êm đềm, hiền hòa, thơ mộng, trù phú Về ngược dòng sông dữ dội với những thác ghềnh hiểm trở -> tươi đẹp, hoang sơ

- Từ cảnh thực, qua quan sát, tưởng tượng và tình cảm yêu

Trang 36

- Dượng Hương Thư được miêu tả trong

hoàn cảnh nào?

* Hoạt động nhóm theo bàn

- Tìm đoạn văn miêu tả dượng Hương Thư

đang vượt thác.Tác giả đã dùng biện pháp

nghệ thuật gì để miêu tả?

- Cách so sánh như vậy gợi lên vẻ đẹp gì ở

con người lao động này?

- Dùng so sánh như vậy có ý nghĩa gì?

* Hoạt động 4: Tìm hiểu ý nghĩa

- Nêu ý nghĩa của văn bản ?

* Bài văn tả cảnh vật, con người toát lên

tình cảm yêu quí đối với cảnh vật quê

hương và con người lao động Từ đó, kín

đáo biểu hiện tình yêu đất nước con người

+ Đọc ghi nhớ

*Hoạt động 5: Hướng dẫn học sinh luyện

tập.

+ Đọc yêu cầu bài tập trong sgk Tr 41

- Gọi 2,3 học sinh trả lời-> nhận xét

- Nhận xét, kết luận

4’

(5’)

mến quê hương của tác giả

=> cảnh thiên nhiên hiện ra như một bức tranh

2 Cuộc vượt thác :

- Vượt thác : khó khănnguy hiểm

- Dượng Hương Thư :như hiệp sĩ, như pho tượng, cặp mắt nảy lửa

-> nghệ thuật so sánh : vẻ đẹp rắn chắc, bền bỉ, quả cảm

* Đề cao sức mạnh của con người lao động; thể hiện tình cảm quý trọng đối với họ

III Ý nghĩa văn bản:

- Tình yêu đối với cảnh vật

và con người lao động ở quê hương

* Ghi nhớ : SGK/41

IV Luyện tập

4 Củng cố (2’):

- Cảnh sắc hai bên dòng sông thay đổi như thế nào?

- Ngoại hình Dượng Hương Thư được miêu tả như thế nào ?

- Em có nhận xét gì về nghệ thuật, nội dung bài học?

5 Hướng dẫn học ở nhà: (2’)

- Kể tóm tắt được truyện

- Học bài, làm bài phần luyện tập sgk

- Học phần ghi nhớ, nắm được nội dung, nghệ thuật văn bản

- Chuẩn bị bài "So sánh"

Trang 37

- Nắm được hai kiểu so sánh cơ bản : Ngang bằng, không ngang bằng.

- Hiểu được các tác dụng chính của so sánh trong nói viết

- Bước đầu tạo được một số phép so sánh

2 Học sinh : Đọc và chuẩn bị bài theo câu hỏi sgk

2 Kiểm tra: (4’)

- Câu hỏi: Thế nào là so sánh ? lấy ví dụ và điền vào mô hình cấu tạo phép so sánh?

- Đáp án: HS dựa vào ghi nhớ sgk để trình bày

3 Bài mới

*Hoạt động 1 : Hướng dẫn học sinh

ngang bằng hoặc không ngang bằng ?

+ Như, tựa như, hơn, hơn là, khác, kém

- Dựa vào ví dụ trên, em hãy nêu mô

- Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

- > Ngôi sao – Lòng mẹ; mẹ – ngọngió

- Chẳng bằng: so sánh hơn kém

- là: so sánh ngang bằng

* Ghi nhớ ( SGK )

II Tác dụng của so sánh

Trang 38

so sánh.

+ Đọc đoạn văn

- Tìm các phép so sánh trong đoạn

văn?

- Trong đoạn văn, so sánh có tác dụng

gì đối với việc miêu tả sự vật, sự việc ?

- So sánh có tác dụng gì đối với việc

thể hiện tư tưởng, tình cảm của người

viết ?

- Vậy so sánh có tác dụng gì ?

+ Đọc ghi nhớ sgk

* Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập.

- Chia lớp thành 3 nhóm thảo luận bài

- Nhận xét, sửa sai ( nếu sai )

b Chưa bằng:

-> So sánh không ngang bằng:

Khẳng định sự hi sinh cao cả của

mẹ Thể hiện tình cảm trìu mến,lòng biết ơn của người chiến sĩ vớingười mẹ kính yêu

c như: So sánh ngang bằng

- hơn: So sánh không ngang bằng

2 Bài tập 2 ( T 43 )

- Những hoạt động nhanh như cắt

- Dượng Hương thư như một photượng giống như một hiệp sĩ

- Dọc sườn núi, những cây to nom xa như những cụ già

- Học thuộc phần ghi nhớ; nắm được nội dung bài học

- Tìm một số câu thơ, đoạn văn có sử dụng phép so sánh và chỉ ra tác dụng của nó

- Chuẩn bị bài:Chương trình địa phương Tiếng Việt

Trang 39

I

Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Sửa một số lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương

- Có ý thức khắc phục các lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương

1 Giáo viên: Một số đoạn văn chứa các âm dễ mắc lỗi

2 Học sinh: Tìm một số từ ở địa phương mà nhiều người hay phát âm sai và viết sai

chính tả

- Ví dụ: Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

- Tác dụng các kiểu so sánh

- So sánh vừa có tác dụng gợi hình, giúp cho việc miêu tả sự vật, sự việc được cụ thể,sinh động; vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc

3 Bài mới :

*Hoạt động 1: Đọc và phát âm đúng

các tiếng có chứa các nguyên âm đôi

iê, ươ, uô

- Đọc đoạn văn trong tài liệu ngữ văn

địa phương

+ Phát âm đúng các tiếng có chứa các

(12’

)

I Đọc và phát âm đúng các tiếng

có chứa các nguyên âm đôi iê, ươ, uô

Trang 40

nguyên âm đôi iê, uô, ươ, ia, yê, ya.

a Bạn ấy ăn mặc thật giảng dị

b Một chân trời sán lạn đang chờ đón

các em

c Dặc sang xâm chiếm bờ còi nước ta

Vua dất no sợ đã cho xứ giả đi tìm

người tài giỏi để đánh diặc cứu nước

d Ngựa thét da nửa thiêu cháy một

nàng nay gọi là nàng cháy

* Bài tập 2: Điền đúng L/n vào chỗ

trống trong các câu sau:

vào chỗ trống trong các câu sau

a Cô tổng phụ ách ả sổ đầu bài cho

từng lớp và bàn giao ực tuần o lớp

mới

b Bạn lớp ưởng ỉnh lại hàng ngũ

rồi o các bạn vào lớp

c Bụi e đã cao, e lấp cả mái nhà

d Gạo âu củi quế

* Bài tập 4: Điền đúng các chữ gi/r/d

vào chỗ trống trong các câu sau

a Thầy mong ằng tuần tới, lớp ta cố

gắng ành được nhiều điểm tốt hơn

II Luyện viết chính tả các tiếng

có chứa phụ âm đầu dễ lẫn

1 Bài tập 1: Chữa lỗi chính tả trong

các ví dụ sau:

a Bạn ấy ăn mặc thật giản dị

b Một chân trời xán lạn đang chờđón các em

c Giặc sang xâm chiếm bờ cõi nước

ta Vua rất lo sợ đã cho sứ giả đi tìmngười tài giỏi để đánh giặc cứunước

d Ngựa thét ra lửa thiêu cháy mộtlàng nay gọi là làng Cháy

2 Bài tập 2: Điền đúng L/n vào chỗ

trống trong các câu sau:

b Bạn lớp trưởng chỉnh lại hàngngũ rồi cho các bạn vào lớp

c Bụi tre đã cao, che lấp cả máinhà

d Gạo châu củi quế

4 Bài tập 4: Điền đúng các chữ

gi/r/d vào chỗ trống trong các câusau

a Thầy mong rằng tuần tới, lớp ta

cố gắng giành được nhiều điểm tốthơn nữa

b Bạn đã làm bài rất tốt, cô giáocho bạn điểm 10 là rất xứng đáng

Định dạng
Số trang	178
Dung lượng	2,04 MB