THAO GIẢNG HỘI THOẠI

Tiết 101: HỘI THOẠI-Quan hệ giữa các nhân vật tham gia hội thoại trong đoạn trích trên là quan hệ gì?. Quan hệ trên - dưới I.VAI XÃ HỘI TRONG HỘI THOẠI Đọc ví dụ sách giáo khoa và trả l

MÔN : NGỮ VĂN

LỚP :8.1

1

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Hành động nói là gì ?

- Nêu một số kiểu hành động nói thường gặp ?

Tiết 101: HỘI THOẠI

-Quan hệ giữa các nhân vật tham gia hội thoại trong

đoạn trích trên là quan hệ gì?

- Ai ở vai trên? Ai ở vai dưới?

Quan hệ trên - dưới

I.VAI XÃ HỘI TRONG HỘI THOẠI

Đọc ví dụ sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi sau?

Quan hệ gia tộc

Người cô của Hồng: ở vị trí vai trên

Chú bé Hồng : ở vị trí vai dưới

1 Ví dụ

Cách ứng xử của người cô có

gì đáng chê trách?

-Về quan hệ gia tộc :Xử sự không đúng với tình cảm ruột thịt.

-Với tư cách là người lớn tuổi,vai bề trên :Không đúng mực của người lớn đối với trẻ em.

Tiết 101: HỘI THOẠI

I.VAI XÃ HỘI TRONG HỘI THOẠI

Tìm chi tiết cho thấy nhân vật chú bé Hồng đã cố gắng kìm nén sự bất bình của mình để giữ thái độ lễ phép?

…tôi cúi đầu không đáp

…tôi lại im lặng cúi đầu ….xuống

đất…

Tiết 101: HỘI THOẠI

I.VAI XÃ HỘI TRONG HỘI THOẠI

Vì sao Hồng phải làm như vậy?

Vì Hồng là người thuộc vai dưới, có bổn phận tôn trọng người vai trên.

2 GHI NHỚ

Vai xã

hội là

gì?

Vai xã hội là vị trí của người tham

gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại

Vai xã hội

được xác

định bằng

các quan hệ

xã hội nào?

Quan hệ trên - dưới hay ngang hàng (theo tuổi tác, thứ bậc trong gia đình và xã hội)

Quan hệ thân – sơ (mức độ quen biết)

Khi tham gia

hội thoại, mỗi

chúng ta cần

chú ý điều gì?

Khi ta tham gia hội thoại, cần dựa vào hoàn cảnh, quan hệ xã hội để

xác định đúng vai hội thoại của mình để chọn cách nói cho phù hợp

*Ví dụ :

Cha là giám đốc của công ty, con là trưởng phòng tài vụ, hai cha con nói chuyện về tài

khoản của công ty.Vậy,theo em đó là quan hệ

gì ?a Quan hệ gia đình.

b Quan hệ tuổi tác.

c Quan hệ chức vụ xã hội.

d Quan hệ đồng nghiệp.

II.Luyện tập:

Bài tập1:

Hãy tìm những chi tiết trong bài “Hịch

Tướng sĩ” thể hiện thái độ vừa nghiêm khắc

vừa khoan dung của Trần Quốc Tuấn đối

với binh sĩ dưới quyền?

Các chi tiết thể hiện

sự nghiêm khắc: Nay các ngươi

nhìn chủ nhục

mà không biết

lo, thấy nước nhục mà không biết thẹn…

Nếu các ngươi biết

chuyên tập sách

theo lời dạy bảo của

ta, thì mới phải đạo

thần chủ…Ta viết

bài hịch này để các

ngươi biết bụng ta.

Các chi tiết biểu hiện

sự khoan dung

Bài tập 2: Đọc đoạn trích trong SGK và

thực hiện theo yêu cầu câu hỏi:

a/Dựa vào đoạn trích và những điều đã biết

về chuyện “Lão Hạc” , hãy xác định vai xã

thoại trên!

- Xét về vị trí xã hội: Ông giáo (trên)-Lão Hạc:(dưới)

- Xét về tuổi tác: Lão Hạc hơn ông giáo

b Tìm những chi tiết trong lời thoại của nhân vật và lời miêu tả của nhà văn cho thấy thái độ vừa kính

trọng, vừa thân tình của nhân vật ông giáo đối với Lão Hạc ?

-Lời lẽ ôn tồn, thân mật:Nắm lấy vai lão, mời lão hút thuốc, uống nước, ăn khoai…

- Gọi “cụ”, “ ông - con mình”

Kính trọng người già

- Xưng là “tôi”  Quan hệ bình đẳng

c Những chi tiết nào trong lời thoại của Lão Hạc và lời miêu tả của nhà văn nói lên thái độ vừa quí trọng vừa thân tình của Lão Hạc đối với ông giáo? Những chi tiết nào thể hiện tâm trạng không vui và sự giữ ý của Lão Hạc?

-Thái độ kính trọng, thân tình: Ông giáo dạy ,đối với chúng mình,nói đùa thế.

-Tâm trạng không vui và sự giữ ý của Lão Hạc : “Cười gượng”, “cười đưa đà”từ chối việc ở lại ăn khoai, uống nước với ông giáo.

BÀI TẬP CỦNG CỐ

“ Vai xã hội” trong hội thoại là gì?

A.Là vai vế của mỗi người trong gia đình

B Là vị trí , chỗ đứng của mỗi người trong xã hội.

C Là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại.

D Là cương vị , cấp bậc của một người trong cơ quan ,

xã hội.

Trong hội thoại , người có vai xã hội thấp phải

có thái độ ứng xử với người có vai xã hội cao như thế nào?

A.Ngưỡng mộ B Kính trọng

C.Sùng kính D Thân mật

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:

1/ Học bài cũ:

-Xác định được vai xã hội trong từng tình huống cụ thể để có cách hội thoại phù hợp.

- Làm bài tập 3

2/ Chuẩn bị bài mới:

Soạn bài: Bàn luận về phép học