BÀI GIẢNG VIÊM PHỔI LAO

ÑÒNH NGHÓA Viêm phổi lao Tuberculous pneumonia là thể lao phổi cấp tính: • Bệnh khu trú theo hệ thống một thùy hoặc một phân thùy phổi • Nhanh chóng tạo hang • Gây ra bởi vi khuẩn lao

Giáo viên: BS Phạm Hồng Cách

Giảng đường II – 13g30-15g30-24/3/2011

VIÊM PHỔI

LAO

MỤC TIÊU:

1 Định nghĩa.

2 Kể và phân tích 3 giai đoạn tiến triển

3 Nêu và phân tích CLS cần thiết để chẩn

I ÑÒNH NGHÓA

Viêm phổi lao (Tuberculous pneumonia) là

thể lao phổi cấp tính:

• Bệnh khu trú theo hệ thống một thùy hoặc

một phân thùy phổi

• Nhanh chóng tạo hang

• Gây ra bởi vi khuẩn lao (Mycobacterium

tuberculosis).

TẦN SUẤT

- Ở các nước phát triển : bệnh đã trở thành lịch sử

- Ở các nước đang phát triển: bệnh viêm phổi lao còn khá phổ biến

ĐỘ TUỔI – CƠ ĐỊA

 Người lớn : cơ địa giảm sức

 đề kháng cơ thể

 Trẻ em: sau sơ nhiễm lao với

nguồn lây ồ ạt hoặc do một hạc lao trung thất vỡ vào phế quản

GIẢI PHẪU BỆNH

ĐẠI THỂ

GIẢI PHẪU BỆNH

ĐẠI THỂ

GIẢI PHẪU BỆNH

VI THỂ

Giai đoạn khởi bệnh

- Khởi phát đột ngột , giống viêm phổi thùy do phế cầu

trùng(Pneumocoque)

Khai thác bệnh sử:

triệu chứng nhiễm lao chung trước đó

2.Giai đoạn viêm phổi:

a Triệu chứng cơ năng:

2 - 3 ngày sau sốt cao, đau ngực :

- Khó thở rất nặng và trầm trọng

- Đàm nhờn hoặc mủ

- Ho ra máu : rất quan trọng nếu có sớm

b.Các triệu chứng tổng quát: tổng trạng rất xấu

 Xanh xao, toát mồ hôi lạnh

 Tím tái môi và các đầu chi

 Mạch nhanh, sốt cao dao động (39-40 oC)

 Sụt cân nhanh, mệt mỏi trầm trọng.

 Một triệu chứng rất quan trọng: lưỡi

đỏ hồng,sạch,không dơ như viêm

phổi do vi trùng thường

Viêm phổi lao Viêm phổi vi

trùng thường

Thực thể:

Hội chứng đông đặc Tràn dịch màng phổi

3 Giai đoạn hóa mềm:

-Tổng trạng ngày càng suy

sụp : suy nhược trầm trọng vào

ngày 10-12.

- Nhiệt độ lúc cao lúc thấp

- Đàm mủ, xanh, lượng nhiều, có

vướng máu, đôi khi ho ra máu đỏ tươi

- Nghe phổi : chỉ có ran ẩm.

X QUANG PHỔI

Giai đoạn viêm phổi

Giai đoạn viêm phổi

Giai đoạn hóa mềm

Giai đoạn hóa mềm

Hình ảnh viêm phổi dạng thâm

nhiễm nốt rải

rác hai phế

trường

XÉT NGHIỆM ĐÀM

Bệnh phẩm: đàm tươi là mẩu thử tốt nhất để nhuộm và cấy tìm AFB

CÁC XÉT NGHIỆM KHÁC

- Công thức máu: BC>10.000/mm 3 (N% > L%)

- Nội soi phế quản:

lao

bệnh phẩm

CHẨN ĐOÁN

CHẨN ĐOÁN XÁC ĐỊNH

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

1.Viêm phổi do Pneumocoque.

2.Abcès phổi.

3.Ung thư phổi.

4.Phế quản phế viêm lao.

Viêm phổi lao Viêm phổi

Urobilin/ nước

Viêm phổi do

Abces phổi Lao hoại tử abces hóa

Ung thư phổi

Ung thư phổi.

Phế quản phế viêm lao

DIỄN TIẾN - TIÊN LƯỢNG

1. Tiến triển tự nhiên

2. Tiến triển với điều trị

DIỄN TIẾN - TIÊN LƯỢNG

1. Tiến triển tự nhiên:

 Tổng trạng xấu, kiệt sức, tử vong

vào tuần thứ 3-4

 Tai biến đột xuất : suy hô hấp cấp,…

DIỄN TIẾN - TIÊN LƯỢNG

2. Tiến triển với điều trị

 Hóa trị liệu sớm + corticoid → lành

bệnh không để lại di chứng

 Viêm phổi lao cần điều trị cấp cứu

 Dự hậu thay đổi khi vùng phổi đặc

→ hang

Di chứng bất hồi phục

Dãn phế quản Khí phế thủng

CÁC THỂ LÂM SÀNG

1. Viêm phổi bã đậu

2. Các ổ viêm phổi lao điều trị

được

3. Giai đoạn viêm phổi trong lao

phổi chung

CÁC THỂ LÂM SÀNG

2 Các ổ viêm phổi lao điều trị được

• Viêm phổi lao nhẹ hơn với những ổ

viêm phổi hoại tử khu trú.

• Sau đó lành bệnh.

CÁC THỂ LÂM SÀNG

3 Giai đoạn viêm phổi trong lao phổi chung:

•Viêm phổi có thể xảy ra trong bất cứ giai

đoạn nào của lao phổi chung.

•Viêm phổi chậm chạp với triệu chứng cơ

năng và tổng quát rất nhẹ.

•Xquang ngực : những bóng mờ không theo

hệ thống Nếu không điều trị, bóng mờ trên

XQ sẽ tạo hang và tiến triển trở thành mạn tính.

ĐIỀU TRỊ

NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ

Chẩn đoán và điều trị sớm khi chưa tạo hang

 Phối hợp với corticoid khi:

Chưa tạo hangKhó thở

Đang được điều trị lao

ĐIỀU TRỊ

o 5 thuốc chính yếu của chương

trình chống lao quốc gia đều có

tác dụng tốt cho bệnh này

o Các phác đồ đề nghị:

 3RHZ / 6RH hay 3RHZ / 6RZ

 Hay:người lớn: 2SHRZ / 6HE

 Trẻ em: 2RHZ/4RH

Cảm ơn các bạn đã

chú ý theo dõi!