giáo án sinh học 6

Kiến thức H biết tự tiến hành thí nghiệm để chứng minh: Nớc và muối khoáng từ rễ lên thân nhờ mạch gỗ, các chất hữu cơ trong cây đợc vận chuyển nhờ mạch rây.. - GV quan sát kết quả Đại

Tuần 9

Ngày Soạn:30/10/2007

tiết 17:

Vận chuyển các chất trong thân

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức

H biết tự tiến hành thí nghiệm để chứng minh: Nớc và muối khoáng từ rễ lên thân nhờ mạch gỗ, các chất hữu cơ trong cây đợc vận chuyển nhờ mạch rây

2 Kỹ năng

Rèn kỹ năng thao tác thực hành

3 Thái độ

Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật

II Các thiết bị và tài liệu cần thiết

GV: làm thí nghiệm trên nhiều loại hoa: hồng, cúc, huệ, loa kèn trắng, cành lá dâu, dâm bụt

Kính hiển vi, dao sắc, nớc, giấy thấm, một cành chiết ổi, hồng xiêm (nếu

có điều kiện)

H: Làm thí nghiệm theo nhóm ghi kết quả, quan sát chỗ thân cây bị buộc dây thép (nếu có)

III Hoạt động dạy học–

A ổn định tổ chức

B Kiểm tra bài cũ

? Thân cây to ra do đâu, khi bóc vỏ mạch rây có còn không?

? Hãy nêu cấu tạo và chức năng chính của mạch rây và mạch gỗ

C Bài mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự vận chuyển nứơc và muối khoáng hoà tan

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung bài học

- GV yêu cầu nhóm

trình bày thí nghiệm ở

nhà

- GV quan sát kết quả

Đại diện nhóm:

- Trình bày các bớc tiến hành TN, cho cả lớp quan sát kết quả của nhóm mình

- Nhóm khác nhận xét

1 Vận chuyển nớc

và muối khoáng hoà tan

a Thí nghiệm

- TN0: Cắm hoa hồng, lay ơn màu trắng vào

của các nhóm, so

sánh GV thông báo

ngay nhóm nào có kết

quả tốt

- GV cho H cả lớp xem

thí nghiệm của mình

trên cành mang hoa

(cành hoa huệ), cành

mang lá (cành dâu) để

nhằm mục đích chứng

minh sự vận chuyển

các chất trong thân

lên hoa và lá

- GV hớng dẫn H cắt

lát mỏng qua cành

của nhóm → quan sát

bằng kính hiển vi

- GV phát một số cành

đã chuẩn bị hớng dẫn

H boc vỏ cành

- GV cho một H quan

sát mẫu trên kính hiển

vi → xác định chỗ

nhuộm màu → có

thể trình bày hay vẽ

lên bảng cho cả lớp

theo dõi

- Gv nhận xét, đánh giá

cho điểm nhóm trả lời

tốt

bổ sung

- Quan sát, ghi lại kết quả

- H nhẹ tay bóc vỏ, nhìn bằng mắt thờng chỗ có bắt màu, quan sát màu của gân lá

- Các nhóm thảo luận:

Chỗ bị nhuộm màu đó

là bộ phận nào của thân? Nớc và muối khoáng đợc vận chuyển qua phần nào của thân?

- Đại diện 1 → nhóm trình bày kết quả của nhóm mình → nhóm khác bổ sung

Kết luận: Nớc và muối khoáng đợc vân chuyển

+ Cốc 1: nớc cất

+ Cốc 2: nớc pha màu

đỏ

- Kết quả:

+ Cốc 1 hoa vẫn màu trắng

+ Cốc 2 cành hoa màu

đỏ

b Kết luận:

Nớc và muối khoáng

đợc vận chuyển từ rễ lên thân nhờ mạch gỗ.

từ rễ lên thân nhờ mạch gỗ

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự vận chuyển chất hữu cơ.

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung bài học

- GV yêu cầu H hoạt

động cá nhân sau đó

thảo luận nhóm

- GV lu ý khi bóc vỏ

→ bóc luôn cả mạch

nào?

- GV có thể mở rộng:

Chất hữu cơ do lá chế

tạo sẽ mang đi nuôi

thân, cành, rễ

- GV nhận xét và giải

thích nhân dân lợi

dụng hiện tợng này để

chiết cành

- GV hỏi: Khi bị cắt vỏ,

làm đứt mạch rây ở

thân thì cây có sống

đợc không? Tại sao?

- GV ý thức bảo vệ cây,

tránh tớc vỏ cây để

chơi đùa, chằng buộc

dây thép vào thân cây

- H đọc thí nghiệm và quan sát hình 17.2 tr.55 SGK

Thảo luận nhóm theo 3 câu hỏi tr.55 SGK

- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận, nhóm khác bổ sung

→ rút ra kiến thức

Kết luận: Chất hu cơ

trong cây đợc vận chuyển từ lá đến các cơ

quan nhờ mạch rây

Kết luận chung: H đọc kết luận cuối bài tr.55 SGK

2 Vận chuyển chất hữu cơ

a TN0

- TN0: Bóc một khoanh vỏ khỏi cành hồng để sau một tháng

- Kết quả: Mép vỏ phía trên phình to

ra ( do khi bóc vỏ

là bóc luôn cả mạch rây chất hữu cơ đợc vận chuyển qua mạch rây bị ứ lại ở mép vỏ phía trên lâu ngày làm cho mép trên phình to)

b Kết luận:

- Các chất hữu cơ trong thân cây đợc vận chuyển nhờ mạch rây.

D Kiểm tra đánh giá

GV cho H trả lời câu hỏi 1 2 SGK, làm bài tập cuối bài tại lớp

E Dặn dò

Chuẩn bị: Củ khoai tây có mầm, củ su hào, gừng, củ dong ta, một đoạn xơng rồng, que nhọn, giấy thấm Kẻ bảng nh tr 59 SGK

VI Rút kinh nghiệm

Ngày Soạn:30/10/2007

tiết 18:

Biến dạng của thân .

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

Nhận biết đợc những đặc điểm chủ yếu về hình thái phù hợp với chức năng của một số thân biến dạng qua quan sát mẫu và tranh ảnh

Nhận dạng đợc một số thân biến dạng trong thiên nhiên

2 Kỹ năng

Rèn kỹ năng quan sát mẫu thật, nhận biết kiến thức qua quan sát so sánh

3 Thái độ

Giáo dục lòng say mê môn học, yêu thiên nhiên và bảo vệ thiên nhiên

II Đồ dùng day học–

GV: Tranh phóng to hình 18.1 và 18.2 SGK

Một số mẫu thật

H: Chuẩn bị một số củ đã dặn ở bài trớc, que nhọn, giấy thấm kẻ bảng

nh tr.59 SGK

III Hoạt động dạy học–

1 ổn định tổ chức:

Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra sự chuẩn bị mẫu vật của H.

? Nớc và muối khoáng đợc vận chuyển qua những phần nào của thân

3 Bài mới

Hoạt động 1: Quan sát một số thân biến dạng

Hoạt động của gv Hoạt động của hs Nội dung bài học

a Quan sát các loại củ,

tìm đặc điểm chứng tỏ

chúng là thân

- GV yêu cầu H quan

sát các loại củ xem

chúng có đặc điểm gì

chứng tỏ là thân

- GV tìm củ su hào có

chồi nách và gừng đã

có chồi để H quan sát

thêm

- GV cho H phân chia

các loại củ thành

nhóm dựa trên vị trí

của nó so với mặt đất

và hình dạng củ, chức

năng

- GV yêu cầu H tìm

những đặc điểm giống

và khác nhau giữa các

loại củ này

- GV lu ý: H bóc vỏ của

củ dong, tìm doc củ có

những mắt nhỏ đó là

chồi nách còn vỏ

(hình vảy là lá)

- GV cho H trình bày và

tự bổ sung cho nhau

- GV yêu cầu H nghiên

cứu SGK trả lời 4 câu

hỏi tr.58 SGK

- GV nhận xét và tổng

kết: một số loại thân

biến dạng làm chức

năng khác là dự trữ

- H đặt mẫu lên bàn quan sát tìm xem có chồi, lá không?

- H quan sát tranh ảnh, mẫu vật chia củ thành nhóm

- Yêu cầu:

+ Đăc điểm giống nhau có chồi, lá đó là thân

Đều phình to nên chứa chất dự trữ

+ Đặc điểm khác nhau: dạng rễ (củ gừng, dong) nằm dới mặt đất gọi là thân rễ

(củ su hào, khoai tây) dạng tròn to gọi là thân củ

- Đại diện nhóm lên trình bày kết quả của nhóm và nhóm khác nhận xét bổ sung

- H đọc mục thông tin

tr 58 SGK Trao đổi nhóm theo 4 câu hỏi SGK

- Đại diện nhóm trình bày kết quả nhóm khác bổ sung

1 Quan sát và ghi lại những thông tin về một

số loại thân biến dạng

a Quan sát các loại củ: dong ta, su hào, gừng, khoai tây

* Giống nhau:

- Có chồi ngọn, chồi nách, lálà thân

- Phình to chứa chất dự trữ

* Khác nhau

- Củ dong ta, củ gừng hình dạng giống rễ, ở dới mặt đấtThân rễ

- Củ su hào: hình dạng

to tròn ở trên mặt

đấtThân củ

- Củ khoai tây: hình dạng to tròn, ở dới mặt

đấtThân củ

Có những loại thân

biến dạng chứa chất

dự trữ ( chất hữu cơ)

để cây dùng khi mọc chồi, ra hoa tạo quả.

+ Thân củ: - mọc trên mặt đất VD: Su hào

- mọc dới mặt đất VD: Khoai tây, chuối

+ Thân rễ: dong, gừng, nghệ

b Quan sát thân cây

x-ơng rồng

- GV cho H quan sát

thân cây xơng rồng, thảo

luận theo yêu câu hỏi:

+ Thân xơng rồng chứa

nhiều nớc có tác dụng gì?

+ Sống trong điều kiện

nào lá biến dạng thành

gai?

+ Cây xơng rồng thờng

sống ở đâu?

+ kể tên một số cây

mọng nớc?

- GV cho H nghiên cứu

SGK rồi rút ra kết luận

chung cho hoạt động 1

- H quan sát thân gai trồi ngọn của cây

x-ơng rồng Dùng que nhọn chọc vào thân rồi quan sát hiện tợng, thảo luận nhóm

- Đại diện nhóm trình bày kết quả nhóm khác bổ sung

Kết luận: Thân biến dạng

để chứa chất dự trữ hay

dự trữ nớc cho cây

b Quan sát cây xơng rồng 3 cạnh

Một số cây là thân

mọng nớc dự trữ nớc, thờng sống ở nơi khô hạn.

VD: Xơng rồng, cành giao, cây húng chanh, cây sừng hơu

Hoạt động 2:

Đặc điểm chức năng của một số loại than biến dạng.

- GV cho H hoạt động độc lập theo

yêu cầu ∇ của tr 59 SGK

- GV treo bảng đã hoàn thành kiến

thức để H theo dõi và sửa chữa

cho nhau

- GV tìm hiểu số bài đúng và cha

đúng bằng cách gọi 1 số H giơ tay,

GV sẽ biết đợc tỉ lệ H nắm đợc bài

tại lớp

- H hoàn thành bảng ở vở bài tập

- H đổi vở bài tập cho bạn cùng bàn, theo dõi bảng của GV, chữa chéo cho nhau

- 1 H đọc to toàn bộ nội dung trong bảng của GV cho cả lớp nghe để ghi nhớ kiến thức

Kết luận chung: H đọc kết luận cuối bài

STT Tên mẫu vật Đặc điểm của thân

biến dạng Chức năng đối với cây biến dạngTên thân

1 Củ su hào Thân phình to nằm

trên mặt đất Dự trữ chất dinh d-ỡng Thân củ.

2 Củ khoai tây Thân phình to nằm

d-ới mặt đất Dự trữ chất dinh d-ỡng Thân củ.

3 Củ gừng Thân phình to nằm

d-ới mặt đất Dự trữ chất dinh d-ỡng Thân rễ

4 Củ dong ta Thân phình to nằm

d-ới mặt đất Dự trữ chất dinh d-ỡng Thân rễ

5 Xơng rồng Thân chứa nhiều nớc,

trên mặt đất Dự trữ nớc cho cây Thân mọng nớc

4 Kiểm tra đánh giá

GVcho H làm bài tập tại lớp, GV thu 15 bài chấm ngay tại lớp

Hay kiểm tra bằng những câu hỏi nh sách GV

5 Dặn dò

Học bài, trả lời câu hỏi SGK

Đọc mục “Em có biết”

Chuẩn bị bài sau:

- Một số loại lá nh tr.61 – 62 SGK

- Một số loại cành: rau đay, hoa hồng, dâm bụt, ổi, trúc, đào, hoa sữa

IV Rút kinh nghiệm.

Ký duyệt giáo án của BGH