https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ h
Trang 1https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/
CÁCH TÌM TIỆM CẬN HÀM SỐ HỮU TỶ
I TIỆM CẬN ĐỨNG :
ĐN: Cho hàm số y f x( ) xác định trên D và x0D
Đường thẳng: x x0 được gọi là đường tiệm cận đứng (TCĐ) của hàm số y = f(x) nếu:
ít nhất một trong các điều kiện sau được thỏa mãn:
) (
lim
0
x f
x
x
) (
lim 0
x f
x x
) (
lim
0
x f
x
x
) (
lim 0
x f
x x
Phương pháp : Tìm giới hạn
0
lim ( )
x x
f x
0
lim ( )
x x
f x
( với x x0là nghiệm của mẫu )
kết quả phải là Nếu kết quả giới hạn là hằng số C hoặc Math ERROR ta loại x đó 0
Ví dụ 1: Tìm tât cả các tiệm cận đứng của đồ thị hàm số:
2
2
2
x x y
x x
ĐKXĐ : 2
x x TXĐ: DR\ 1,3
3
x
x x
x
Với
2
10 2
2
x x
x x
( đọc là ) suy ra x1 là tiệm cận của đồ thị hàm số
Với
2
10 2
2
x x
x x
(đọc là ) vậy x 3 là một tiệm cận đứng của đồ thị
KẾT LUẬN : Hàm số đã cho hai tiệm cận đứng x 1 và x 3
Ví dụ 2:Tìm các tiệm cận đứng của đồ thị hàm số:
2
4x 1 3x 2
y
x x
1
x
x x
x
D
Với x 0 thì
2 0
lim
x
x x
máy hiện Math ERROR ta loại x0
Với x 1 thì
10 2
1
x
x x
một tiện cận đứng của đồ thị ĐS:TCĐ x 1
Ví dụ 3: Tìm các tiệm cận đứng của đồ thị hàm số
2
2
6
y
x x
ĐKXĐ 23x 1 0
TXĐ: 1
, ) \ 2
d
Trang 2https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/
2
x
x x
x
x 3 thi
2
2 3
lim
6
x
x x
máy hiện Math ERROR ! ta loại x 3
x 2 thì
2
2 2
6
x
x x
Vậy hàm số không có TCĐ
CHÚ Ý: Ta có thể tìm TCĐ nhanh như sau :
B1 Giải phương trình tìm nghiệm của mẫu số
B2.Thế các nghiệm x vào tử số nếu kết quả bằng 0 hoặc Math ERRO ! thì loại 0 x đó 0
Ví dụ 4: TÌM TCĐ của đồ thị hàm số
2
2
y
x x
3
x
x x
x
với x 2 thế vào 2x 1 x2 x 3 3 3 0 ta loại x 2
với x 3 thế vào 2x 1 x2 x 3 5 15 0 Vậy x 3 là TCĐ cần tìm
Ví dụ 5 : Tìm TCĐ của đồ thị hàm số
2
2
1 4
x y
x
2
x x khi thế x 2 vào 1 x 2 kq Math ERROR
Ta loại x 2 Kết luận đồ thị hàm số không có TCĐ
II.TIỆM CẬN NGANG:
Cho hàm số y = f(x) xác định trên một khoảng vô hạn
( là khoảng dạng: (a; ), ( ;b), ( ; ) )
Đường thẳng: y y0 được gọi là đường tiệm cận ngang của hàm số y = f(x)
nếu ít nhất một trong các điều kiện sau được thỏa mãn:
lim f(x) y0
x
x
Hàm phân thức có TCN khi bậc tử nhỏ hơn hoặc bằng bậc mẫu số
Nếu bậc tử số nhỏ hơn bậc mẫu số thì TCN là y 0
x
O
y
0
y
0
x
M
Trang 3https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/
Ví dụ : hàm số 3 & 22 1
x
Nếu bậc tử bằng bậc mẫu thì TCN là tỉ số hai hệ số cao nhất của tử và mẫu
Ví dụ 1 :
x y x
cĩ TCN là
2 3
y (hệ số của tử là 2,hệ số của mẫu là 3)
+ hàm số
2
2
x x y
x x
cĩ TCN là
5 2
y
kinh nghiệm này là kết quả của giới hạn : lim ( ) 0
x f x y
Chú ý : Nếu TXĐ của hàm số y = f(x) là tập hửu hạn
a b hay a b thì đồ thị hàm số khơng cĩ tiệm cận ngang , ,
Ví dụ : Tìm TCN của đồ thị hàm số
2
2
1 4
x y
x
1,1
x
D x
nên khơng tồn tại xlim f x( )
vậy hàm số khơng TCN III.TIỆM CẬN XIÊN
Cho hàm số y = f(x) xác định trên một khoảng vơ hạn
( là khoảng dạng: (a; ), ( ;b), ( ; ))
ĐN:Nếu hàm số y f x( ) cĩ đồ thị ( C) thỏa:
(C)
của
xiên cận
tiệm là
b ax
y :
)
(
thì )
b ax
( )
x ( f lim
hay )
b ax
( )
x ( f lim
x
x
0 0
Phương pháp : thực hiện chia đa thức lấy tử chia mẫu khi đĩ ta cĩ :
f x ax b x với ( )x là phần dư của phép chia mà lim ( ) 0
x x
thì TCX là yax b
Ví dụ 1 : Tìm TCX của hàm số
2
x x
Ta cĩ lim 5 0
3
x x
nên hàm y f x( ) cĩ TCX là yx
Ví dụ 2 : Tìm TCX của hàm số
2
( )
1
x x
y f x
x
Ta cĩ 2 1 2
1
x
lại cĩ
2
1
x x
nên àm y f x( ) cĩ TCX lày2x1
Trang 4https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/
Ngoài cách tìm TCX của hàm số y f x( ) theo trên thì có thể tìm TCX bằng
cách tìm hai hệ số a và b của đường thẳng yax b như sau:
( ) lim lim ( )
x
x
f x a
x
b f x ax
và
( ) lim lim ( )
x
x
f x a
x
b f x ax
Ví dụ : Tìm TCX của đồ thị hàm số :
2
x x y
x
Ta có
2
(2 1)
x
x x a
x x
2
x
x x
x
Vậy TCX cần tìm là y x 1
Các hàm phân thức có bậc tử lớn hơn bậc mẫu 1 đơn vị thì có tiệm cận xiên
BÀI TẬP :Tìm tất cả các tiệm cận của các hàm số sau :
2
2
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
1.Tiệm cận đứng của đồthị hàm số 3 1
1
x y x
2 Tiệm cận ngang của đồ thị hàm số 2 1
1
x y x
3.Cho hàm số 3 1
1
x y x
Khẳng định nào sau đây đúng?
A Đồ thị hàm số có tiệm cận ngang là y 1 B Đồ thị hàm số có tiệm cận đứng là
3
y
C Đồ thị hàm số không có tiệm cận D Đồ thị hàm số có tiệm cận đứng là x=
1
4.Số đường tiệm cận của đồ thị hàm số : y 3x 1
x
là :
5.Cho hàm số 2 7
3
x y
x
Hàm số có tiệm ngang và tiệm cận đứng là :
Trang 5https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/
A 2
3
y x B y 2;x 3 C y 2;x 3 D
y x
6.Cho hàm số
2
2
y
x
Số tìm cận của đồ thị hàm số là:
7.Cho hàm số
2
x x y
x
, phương trình tiệm cận xiên của hàm số là:
A y = x – 2 B y = 2 − x C 1 5
y x
D Đáp án khác 8.Cho hàm số
2
2
x x y
x x
.Khẳng định nào sau đây đúng?
A Đồ thị hàm số có tiệm cận ngang là 1
2
y B Đồ thị hàm số có tiệm cận ngang là
2
x
C Đồ thị hàm số không có tiệm cận đứng D Đồ thị hàm số có hai tiệm cận đứng là
x= -1;x=3
9.Cho hàm số 2x 2m 1
y
x m
Xác định m để tiệm cận đứng của đồ thị hàm số đi qua
điểm M( 3; 1)
10.Cho hàm số 2
1
m x y
x
Với giá trị nào của m thì x 1 tiệm cận đứng của đồ thị
hàm số
A m 2 B m 2 C m tùy ý D Không có
m
11.Cho hàm số 2x m
y
x m
Với giá trị nào của m thì các đường tiệm cận của đồ thị hàm
số
Tạo với các trục tọa độ một hình vuông
A m 2 B m 2 C A và B sai D A và B
đều đúng
12.Cho hàm số 2
1
mx y x
Với giá trị nào của m thì khoảng cách giao điểm 2 tiệm cận
tới tâm O bằng 5
A m 4 B m 2 C A và B sai D A và B đều đúng
13.Cho hàm số 2 3
3
x y
x m
Với giá trị nào của m thì tiệm cận đứng nằm bên trái trục
tung?
A m 0 B m 0 C m tùy ý D Không có giá trị m
Trang 6https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/
14.Cho hàm số 2
1
mx m y
x
Với giá trị nào của m thì đường tiệm cận đứng , tiệm cận
ngang
của đồ thị hàm số cùng hai trục tọa độ tạo thành một hình chữ nhật có diện tích bằng 8
2
m C m 4 D m 4
15.Cho hàm số 1
2
mx y
x m
Với giá trị nào của m thì tiệm cận đứng của đồ thị hàm số đi qua điểm ( 1;5)
A m 2 B m 2 C m 1 D m 1
16.Cho hàm số 3 1
1
x y x
có đồ thị là (C) Gọi M(x; y) là tọa độ trên (C) thõa mãn
khoảng cách từ M tới tiệm cận đứng gấp 4 lần khoảng cách M tới tiệm cận ngang Kết quả x
là?
A x = 3 hoặc x = – 5 B x = ± 4 C x = 4 D Đáp án
khác
17.Cho hàm số 2 1
1
x y x
có đồ thị là (C) Gọi M(x; y) là tọa độ trên (C) thõa mãn
khoảng cách từ M
tới tiệm cận đứng bằng khoảng cách M tới tiệm cận ngang Đáp án nào có y thỏa?
A y = 1 hoặc y = 2 B y = 1 hay y = 3 C y = 2 hay y = 3 D Đáp án
khác
18.Cho hàm số 2
1
x y x
có đồ thị là (C) Gọi M(x; y) là tọa độ trên (C) thõa mãn tổng
khoảng cách từ M tới tiệm cận đứng và khoảng cách M tới tiệm cận ngang là 2 Tìm M?
A M(2;0) B M(0;2) C M(-2; 0) hoặc M(0; 2) D Đáp án
khác
19.Cho hàm số 2 7
1
x y x
có đồ thị là (C) Gọi M(x; y) là tọa độ trên (C) thõa mãn tổng
khoảng cách từ
M tới tiệm cận đứng và khoảng cách M tới tiệm cận ngang đạt giá trị nhỏ nhất Tìm x?
khác
20 Cho hµm sè
2 3
2 3
x
x
y Tiệm cận đứng và ngang lần lượt là
A
3
2
3
2
y B
3
2
3
2
y C
3
2
x ; y 1
D.
3
2
3
2
y
21 Cho hµm sè
x
x y
4
5 2
Tiệm cận đứng và ngang lần lượt là:
Trang 7https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/
A x 4 ; y 2 B x 4 ; y 2 C x 4 ;
2
1
y
D.x 4 ;y 5
22 Cho hµm sè
x
y
2
3
Chọn phát biểu đúng:
A có duy nhất 1 tiệm cận đứng B không có tiệm cận ngang
C có 1 TCĐ và 1 TCN D có TCĐ x=2;
TCN y = 3/2
23 Cho hµm sè
2 3
1 2
2
x x
x
y Chọn phát biểu đúng đồ thị hàm số :
A có 2 tiệm cận đứng B chỉ có TCĐ, không có TCN
C có 2 TCĐ và 1 TCN D không có đường tiệm cận nào
24 Cho hàm số y =f(x) có
( )
lim
3
x f
( )
lim
3 f x
x Phát biểu nào sau đây đúng:
A Đồ thị hàm số có 2 TCĐ là x = -3 và x = 3 B Đồ thị hàm số không có TCĐ
C Đồ thị hàm số có duy nhất 1 TCĐ D Đồ thị hs có 2 TCN
25 Cho hàm số y =f(x) có lim ( ) 3
x f x
và
( )
lim
3 f x
x Phát biểu nào sau đây đúng:
A Đồ thị hàm số có 1 TCĐ là y = -3 B Đồ thị hàm số có 2 TCĐ
C Đồ thị hàm số có 1 TCĐ x= 3 D Đồ thị hàm số có 1
TCĐ là x = -3
Trang 8https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/
https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/ https://www.facebook.com/tailieupro/