GIÁO ÁN VẬT LÝ 11CB 4 CỘT

Bổ sung một số khái niệm mới : Hai loại điện tích dương và âm, lực tương tác giữa hai điện tích điểm.. 3 nắm được phương – chiều và độ lớn của lực tương tác giữa các điện tích điểm trong

HUỲNH TẤN THÁI GV; TRƯỜNG THPT MỸ QUÍ- THÁP MƯỜI – ĐỒNG THÁP

Ngày soạn: Ngày dạy:

BÀI: 1 Tiết 1

ĐIỆN TÍCH – ĐỊNH LUẬT CU LÔNG

I Mục tiêu :

1) Ôn lại các khái niệm đã học Bổ sung một số khái niệm mới : Hai loại điện tích dương và âm, lực tương tác giữa hai điện tích điểm ba cách làm nhiễm điện của vật

2) Hiểu khái niệm điện tích điểm, hằng số điện môi, làm quen với các điện nghiệm

3) nắm được phương – chiều và độ lớn của lực tương tác giữa các điện tích điểm trong chân không và trong điện môi và vận dụng công thứcmột cách chính xác

4) Biết cách biểu diễn lực tương tác giữa các điện tích bằng các vectơ

5) biết cách tìm lực tổng hợp tác dụng lên một điện tích bằng phép cộng các vectơ lực

II Phương Pháp Giảng Dạy : Phương pháp thực nghiệm

III Thiết bị , đồ dùng dạy học

1) Chuẩn bị các dụng cụ thí nghiệm về nhiễm điện ( do cọ sát, tiếp xúc và hưởng ứng, dụng cụ thí nghiệm phải được sấy khô)

2) _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

IV Tiến Trình Giảng dạy

* Ho ạ t đ động 1

I) Sự nhiễm điện của các vật

Đi ệ n tích t ương tác điện

1 Sự nhiễm điện của các vật

Khi cọ xát những vật thanh thuỷ tinh,

thanh nhựa, mảnh polymer,… vào dạ

hoặc lụa thì những vật đĩ cĩ thể hút

được những vật nhẹ ta nĩi rằng những

vật đĩ đã bị nhiễm điện

2 Điện tích điện tích điểm

Điện tích điểm là một vật tích điện cĩ

kích thước nhỏ hơn rất nhiều so với

vật khác

3 Tương tác điện Hai loại điện tích

Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau

khác dấu thì hút nhau

*Hoạt động 2

II Định luật Cu-Lơng hằng số điện

GV tiến hành thí nghiệm lấy thanh nhựa cọ sát vào len, sau đó đưa lại gần các mẫu giấy vụn (điện nghiệm) → Yêu cầu

HS nhận xét

GV tiến hành thí nghiệm về sự nhiễm điện do tiếp xúc theo mô hình sau :

→ Yêu cầu HS nhận xét

GV tiến hành thí nghiệm về sự nhiễm điện do hưỡng ứng theo mô hình sau :

→ Yêu cầu HS nhận xét ( Cho HS trả lời C1)

GV nhắc cho HS về khái niệm điện tích điểm → định luật Cu lông

HS : Nếu số electron nhỏ hơn số proton vật nhiễm điện dương và ngược lại vật nhiễm điện âm

HS : Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau, các điện tích khác dấu thì hút nhau.

HS : Thanh thủy tinh được nhiễm điện do cọ xát.

HS : thanh kim loại được nhiễm điện do tiếp xúc Đưa thanh kim loại ra xa quả cầu thì thanh kim loại

HUỲNH TẤN THÁI GV; TRƯỜNG THPT MỸ QUÍ- THÁP MƯỜI – ĐỒNG THÁP

mơi

1 Định luật Cu-Lơng

“Độ lớn của lực tương tác giữahai

điện tích điểm đúng yên trong chân

không tỉ lệ thuận với tích các giá trị

tuyệt đối của hai điện tích đó và tỉ lệ

nghịch với bình phương khoảng cách

giữa chúng”

2 2 1 r

q q k

F =

r là khoảng cách giữa hai điện tích

q1, q2 ; k là hệ số tỉ lệ phụ thuộc vào

hệ đơn vị.

Trong hệ SI, k = 9.109 đơn vị SI, và

biểu thức của định luật Cu-lông được

viết :

2 2 1 9 r

q q 10 9

F =

- Phương của lực tương tác giữa hai

điện tích điểm là đường thẳng nối

hai điện tích điểm đó.

Chú ý : Lực tương tác giữa hai điện

tích đứng yên gọi là lực tĩnh điện

hay nói tắt là lực điện, nhiều khi

cũng được gọi là lực Cu-lông.

2 Lực tương tác giữa các điện tích

điểm đặt trong điện mơi đồng tính

Khi nói đến phương – chiều của lực, GV nên vẻ hình trước và yêu cầu HS rút ra nhận xét

Để tránh HS hiểu các lực chỉ nằm ngang, GV đưa ra các tình huống sau :

→ Yêu cầu HS vẽ lực ( Đồng thời cũng cho HS thấy rõ chiều của lực ∈ dấu điện tích )

GV hướng dẫn cho HS lực Cu Lông dưới dạng vectơ

GV dùng phương pháp thông báo về kiến thức này

GV cần lưu ý HS rằng : Trong điện môi phương và chiều của lực tương tác giữa hai điện tích cũng giống nhau như trong chân không Chỉ có độ lớn của lực là khác không trong trường hợp chân không

vẫn nhiễm điện.

HS : thanh kim loại được nhiễm điện do hưởng ứng Nếu đưa quả cầu ra xa thì thanh kim loại không cò nhiễm điện nữa

HS lần lượt nhận xét về phương và chiều của lực

- Độ lớn của lực tương tác giữa hai điện tích điểm đứng yên trong chân khơng tỉ lệ thuận với tích các giá trị tuyệt đối của hai điện tích đĩ và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng

HUỲNH TẤN THÁI GV; TRƯỜNG THPT MỸ QUÍ- THÁP MƯỜI – ĐỒNG THÁP

Hằng số điện mơi

Lực tương tác giữa các điện tích

điểm đặt trong điện môi đồng tính,

chứa đầy không gian xung quanh

điện tích, giảm đi ε (đọc la epxilon)

lần so với khi chúng được đặt trong

chân không :

2 2 1 9

r

q q 10 9 F

ε

=

ε được gọi là hằng số điện môi

Trong không khí ε ≈1

Cho học sinh thảo luận nhĩm và đưa ra định luật Cu-lơng:

Độ lớn, phương và chiều của lực được xác định như thế nào?

Giải thích được F12,

21

F

Cho học sinh thảo luận:

Nếu hai điện tích đặt trong mơi trường điện mơi đồng tính thì F ?

- Phương của lực tương tác giữa hai điện tích điểm

là đường thẳng nối hai điện tích điểm đĩ.

- Độ lớn của lực tương tác hai điện tích điểm đứng yên trong chân khơng:

2 2 1

r

q q k

F =

-F12là lực mà điện tích q1 tác dụng lên q2 F21là lực

mà điện tích q2 tác dụng lên q1

- Lực tương tác giữa các điện tích điểm đặt trong điện mơi đồng tính được xác định :

là hằng số điện mơi

của mơi trường.

V Củng cố, dặn dị.

-Cĩ bao nhiêu loại điện tích?

- Thế nào là sự nhiễm điện do tiếp xúc, do hưởng ứng, cọ xác.

- Phát biểu và viết biểu thức định luậu Cu-lơng.

Ngày soạn: Ngày dạy:

Tiết 2 Bài 2: THUYẾT ÊLECTRON – ĐỊNH LUẬT

BẢO TỒN ĐIỆN TÍCH

I Mục tiêu.

a Về kiến thức

Hiểu và trình bày được nội dung cơ bản của thuyết electron.

Trình bày được cấu tạo sơ lực của nguyên tử về phương diện điện.

b Về kĩ năng

Vận dụng thuyết electron để giải thích sơ lược các hiện tượng nhiễm điện.

c Thái độ

Rèn luyện kĩ năng vận dụng lý thuyết vào thực tế bài học.

II Chuẩn bị.

GV: Một số thí nghiệm về hiện tượng nhiễm do cọ xát và do hưởng ứng.

HUỲNH TẤN THÁI GV; TRƯỜNG THPT MỸ QUÍ- THÁP MƯỜI – ĐỒNG THÁP

III Tổ chức hoạt động dạy học.

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

Có bốn vật A, B, C, D kích thước nhỏ, nhiễm điện Biết rằng vật A hút vật B nhưng đẩy vật C Vật C hút vật

D Hỏi D hút hay đẩy B?

Phát biểu nội dung định luật Cu-lông, viết biểu thức, nêu tên gọi và đơn vị của từng đại lương có trong biểu thức?

3 Bài mới.

*Ho ạ t động 1:

I THUYEÁT EÂLECTRON

1.Cấu tạo nguyên tử về phương diện

điện Điện tích nguyên tố.

- Gồm hạt nhân mang điện + ở tâm & các

e mang điện âm chuyển động xung quanh

Hạt nhân có cấu tạo gồm 2 loại hạt là

nơtron không mang điện và proton mang

điện (+)

- Điện tích của e và p là điện tích nhỏ nhất

nên gọi chúng là điện tích nguyên tố

2 Thuyết êlectron

thuyết dựa vào sự cư chú và di chuyển

của các electron để giải thích các hiện

tượng điện và các tính chất điện của

các vật gọi là thuyết êlectronl

*Hoạt động 2;

II.VẬN DỤNG:

1 Vật (chất) dẫn điện và vật (chất)

cách điện.

- Các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên rất phong phú, đa dạng được con người đặt ra và cần tìm cơ sở để giải thích Người ta

đã dựa vào thuyết cấu tạo nguyên tử của Rơzơfo là cơ sở đầu tiên để giải thích được nhiều hiện tượng đơn giản

- Các em đọc SGK phần 1

- Hướng dẫn hs tóm tắt kiến thức cấu tạo nguyên tử về phương diện điện

+ Thành phần cấu tạo của nguyên tử

+ Sự sắp xếp của hạt nhân & các

e-? + Tổng điện tích của nguyên tử?

- Nhận xét và kết luận

- Dùng hình vẽ hoặc mô hình nguyên tử để diễn giải nội dung thuyết e

+ Giải thích sự tạo thành ion+ và

ion-+ Khi cho 2 ion lại gần nhau thì

có hiện tượng gì xảy ra?

- Các em vận dụng kiến thức để trả lời C1

- Làm thế nào để biết và giải thích được một vật dẫn điện hay cách điện chúng ta cùng nhau tìm hiểu

Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập.

- Nhận thức vấn đề bài học

* Thuyết electron

- Hs đọc SGK, tóm tắt theo hướng dẫn của gv

+ Gồm hạt nhân mang điện + ở tâm & các e mang điện âm chuyển động xung quanh

- Hs theo dõi và ghi nhận thông tin

- Nghe giải thích sự hình thành các ion

- Hiểu được nguyên nhân gây ra các hiện tượng điện & tính chất diện là do động thái cư trú hay di chuyển của e

- Ghi nhận nội dung thuyết e

- Trả lời C1 (dựa vào sự di chuyển hay cư trú của e để giái thích)

- Tham gia TN cùng gv; khi ta sử dụng thanh kl có hiện tượng phóng điện từ cực + sang cực (–),

vì có sự di chuyển của các e tự do; đối với thanh thuỷ tinh thì không

- Hs cho VD: (…)

* Hoạt động 2:

HUỲNH TẤN THÁI GV; TRƯỜNG THPT MỸ QUÍ- THÁP MƯỜI – ĐỒNG THÁP

- Vật (chất) dẫn điện là vật (chất) có chứa

các điện tích tự do

- Vật (chất) cách điện là vật (chất) không

có chứa các điện tích tự do

2 Sự nhiễm điện do tiếp xúc

(SGK)

3 Sự nhiễm điện do hưởng ứng

(SGK)

* Hoạt động 3:

III ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐIỆN

TÍCH

Một hệ vật cô lập về điện thì tổng

đại số các điện tích trong hệ là một

hằng số.

+ TN: cho một que kim loại, một thước nhựa chạm vào điện cực + của bình acquy có hiện tượng gì khác nhau? Giải thích?

- Thông báo vật dẫn điện & vật cách điện

- Các em cho một vài ví dụ về vật (chất) dẫn điện, vật (chất) cách điện

- Hướng dẫn hs giải thích các hiện tượng thông qua khái niệm điện tích liên kết và điện tích tự do

- Các em hãy hoàn thành C2, C3

- Giải thích 3 hiện tượng nhiễm điện

- Các em vận dụng thuyết e để giải thích các hiện tượng nhiễm điện (chú ý hình 2.2, 2.3)

- Các em hoàn thành C4, C5

- Thông báo nội dung định luật bảo toàn điện tích

- Như thế nào là hệ cô lập?

- Giải thích các hiện tượng nhiễm điện dưới sự hướng dẫn của gv

- Trả lời C2, C3

- Làm việc theo nhóm để giải thích các hiện tượng nhiễm điện

- Trả lời C4, C5

Hoạt động 3: Định luật bảo toàn điện tích.

- Ghi nhận nội dung định luật bảo toàn điện tích

- Hệ vật không có trao đổi điện tích với các vật khác ngoài hệ

*Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò

- Các em hãy phát biểu lại nội dung của thuyết e? Hãy giải thích tại sao nước cất không dẫn điện, còn nước sông thì dẫn điện

- Các em về nhà trả lời & làm bài tập trong SGK và SBT Chuẩn bị bài tiếp theo

Ngày soạn: Ngày dạy:

Tiết 3-4

ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN

I Mục tiêu.

a Về kiến thức

Trình bày được khái niệm sơ lược về điện trường Phát biểu được định nghĩa cường độ điện trường, viết được công thức tổng quát và nêu được ý nghĩa của các địa lượng có trong công thức.

Nêu được đặc điểm của vectơ cường độ điện trường, vẽ được vectơ cường độ điện trường của một điện tích điểm.

Nêu được định nghĩa của đường sức điện trường, trình bày được khái niệm về điện trường đều.

b Về kĩ năng

Vận dụng các công thức về điện trường và nguyên lý chồng chất điện trường để giải một số bài toán đơn

HUỲNH TẤN THÁI GV; TRƯỜNG THPT MỸ QUÍ- THÁP MƯỜI – ĐỒNG THÁP

giản về điện trường tĩnh điện.

c Thái độ

II Chuẩn bị.

HS: Ôn lại kiến thức về định luật Cu-lông và tổng hợp lực.

III Tổ chức hoạt động dạy học.

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới.

I Điện trường

1 Môi trường truyền tương tác điện.

Môi trường truyền tương tác điện gọi là

điện trường

2 Điện trường

Điện trường là một dạng vật chất (môi

trường) bao quanh điện tích và gắn liền

với điện tích Điện trường tác dụng lực

lên các điện tích khác đặt trong nó

II Cường độ điện trường

1 Khái niệm cường độ điện trường.

2 Định nghĩa

Cường độ điện trường tại một điểm là

đại đặc trưng cho tác dụng của điện

trường tại điểm đó Nó được xác định

bằng thương số của độ lớn lực điện F tác

dụng lên một điện tích thử q (+) đặt tại

điểm đó & độ lớn của q

F E q

=

3 Vectơ cường độ điện trường

Cường độ điện trường được biểu diễn

bằng một vectơ gọi là vectơ cường độ

điện trường

F E q

=

u

u

Phương, chiều trùng với phương và

chiều của lực tác dụng lên điện tích thử q

(+)

4 Đơn vị (V/m)

- Theo thuyết tương tác gần, mọi vật tương tác nhau phải thông qua môi trường trung gian

- Hai điện tích đặt cách nhau trong không gian (chân không) lại tác dụng lực được với nhau, vậy phải thông qua môi trường nào?

- Để trả lời được câu hỏi này chúng ta cùng nhau nghiên cứu bài mới

- Các em đọc SGK phần I

- Giới thiệu TN hình 3.1 và nhấn mạnh vấn đề về môi trường truyền tương tác điện

- Qua TN chúng ta thấy lực tương tác giữa 2 đt xảy ra cả trong chân không

- Trong TN trên khí hút hết kk thì lực tt tăng lên Điều đó chứng tỏ gì?

- Vậy môi trường truyền tương tác điện gọi là gì?

- Kết luận lại vấn đề Các em ghi nhận khái niệm điện trường

- Xung quanh đt thì có điện trường… vậy đại lượng nào đặc trưng cho sự mạnh hay yếu của nó?

- Em hãy đọc SGK phần II

- Đại lượng đặc trưng cho sự mạnh hay yếu của đtr gọi là gì?

+ Gọi ý: Dùng đl Cu-lông để xác định sự phụ thuộc của lực tác dụng vào vị trí

+ Viết biểu thức tính lực tác dụng của đt Q lên q đặt tại M?

- Nếu thay đổi vị trí đặt q thì lực tác dụng có thay đổi k?

- Từ biểu thức trên F phụ thuộc vào các đại lượng nào?

- Từ đó rút ra ĐN cđđtr (phát biểu thành lời và nêu tên gọi và đơn vị của các đại lượng có mặt

Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập.

- Chú ý nhận thức vấn dêdf bài học

- Dự đoán để trả lời cùng gv

Hoạt động 2: Tìm hiểu về khái niệm điện trường.

- Hs đọc SGK

- Có lực tương tác xảy ra…

- Trong chân không thì lực tương tác giữa 2 điện tích mạnh hơn

- Môi trường truyền tương tác điện gọi là điện trường

- HS ghi nhận như SGK

Hoạt động 3: Cường độ điện trường.

- Dự đoán…

- Đọc SGK…

- Làm theo hd của gv

- Biểu thức: Qq2

F k

r

ε

=

- KL: Đại lượng đặc trưng cho sự mạnh hay yếu của đtr tại một

HUỲNH TẤN THÁI GV; TRƯỜNG THPT MỸ QUÍ- THÁP MƯỜI – ĐỒNG THÁP

5 Cường độ điện trường của một điện tích

điểm

Từ: Qq2

F k

r

ε

E q

=

Suy ra: F Q2

Vậy: E q ∉

6 Nguyên lý chồng chất điện trường.

Các điện trường E u1& u E2đồng thời tác

dụng lực lên điện tích q một cách độc lập

với nhau và điện tích q chịu tác dụng của

điện trường tổng hợp E u

1 2

E E = + E

u u u

III Đường sức điện

1 Hình ảnh các đường sức điện.

Các hạt nhỏ (mạt cưa) đã bị nhiễm

điện & nằm dọc theo những đường mà

tiếp tuyến tại mỗi điểm trùng với phương

của vectơ cường độ điện trường tại đó

Mỗi đường đó gọi là đường sức điện

2 Định nghĩa

trong biểu thức?)

- Từ biểu thức (1) ta thấy

E F : , mà F là đại lượng vectơ thì E phải là đại lượng ntn?

- Phương chiều của E u ntn?

- Vậy (1) có thể viết lại ntn?

- Các làm làm việc theo nhóm

để hoàn thành C1

- Vậy đtr đi ra từ đt (+) đi vào từ

đt (-)

- Đơn vị của đtr như thế nào?

- Giải thích gì sao ngta sử dụng đơn vị như thế (chỉ giới thiệu thông qua)

- Em hãy viết biểu thức cường

độ điện trường của một điện tích điểm Q?

- Từ đó em hãy cho biết E phụ thuộc vào những yếu tố nào?

- Tóm lại E q ∉

- Nếu có nhiều điện tích tác dung lên một điểm thì sao?

- Chú ý hình 3.4

- Chúng ta áp dụng quy tắc hình bình hành

- Cho một VD khác yêu cầu hs lên bảng làm

- Vậy nếu có nhiều điện tích cùng gây ra cường độ điện trường tại 1 điểm thì chúng ta áp dụng nguyên lý chồng chất điện trường để tìm cường độ đtr tổng hợp

- Hãy cho biết biểu thức?

- Các em đọc SGK phần III, chú

ý các hình vẽ

- Treo hình vẽ để giải thích…

+ Có nhận xét gì về hình ảnh của các mạt sắt?

+ Mỗi mạt sắt đặt trong đtr có hiện tượng gì xảy ra?

+ Nhiễm điện như thế nào?

+ Khí đó chúng được sắp xếp ntn?

điểm gọi là cường độ điện trường

- Hs làm việc nhóm trả lời

F E q

= (1) Trong đó: F: độ lớn của lực tác dụng lên điện tích q (+); E: cường

độ điện trường tại mọt điểm

- E cũng là đại lượng vectơ

- Cùng phương, chiều với F u

- (1): F E q

=

u

u

(2)

- Làm việc theo nhóm; chứng minh…

- Trả lời câu hỏi của gv

- Đơn vị: (V/m)

- Thảo luận để viết biểu thức…

2

Qq

F k

r

ε

E q

=

Suy ra: F Q2

- Nghiên cứu SGK trả lời

+ Chúng ta tổng hợp các vectơ cường độ điện trường đó

- Áp dụng kiến thức để hoàn thành VD theo yêu cầu của gv

1 2

E E = + E + u u u

Tìm hiểu đường sức điện.

- Nghiên cứu SGK

- Sẽ bị nhiễm điện…

- Trái dấu nhau

- Nằm dọc theo đường thẳng nối 2 điện tích (quả cầu)

- Phát biểu định nghĩa đường sức điện

- Đọc SGK và ghi nhận kiến thức

- Thảo luận sau đó trình bày trước lớp

- Hoàn thành C2 (càng gần thì các đường sức càng xít (dày đặc), càng xa thì càng thưa  Ở gần đt thì cđđtr càng lớn)

HUỲNH TẤN THÁI GV; TRƯỜNG THPT MỸ QUÍ- THÁP MƯỜI – ĐỒNG THÁP

Đường sức điện là đường mà tiếp

tuyến tại mỗi điểm của nó là giá của vectơ

cường độ điện trường tại điểm đó Nói

cách khác, đường sức điện là đường mà

lực điện tác dụng dọc theo đó

3 Hình dạng đường sức của một số điện

trường

(SGK)

4 Các đặc điểm của đường sức điện.

a Qua mỗi điểm trong điện trường có

một đường sức điện & chỉ một mà thôi

b Đường sức điện là những đường có

hướng Hướng của đường sức điện tại một

điểm là hướng của vectơ cường độ điện

trường tại điểm đó

c ĐSĐ của điện trường tĩnh điện là

đường không khép kín Nó đi ra từ điện

tích (+) và kết thúc ở điện tích (-)

d Số đường sức đi qua một điện tích

nhất định đặt vuông góc với ĐSĐ tại điểm

mà ta xét thì tỉ lệ với CĐĐTr tại điểm đó

5 Điện trường đều

Điện trường đều là điện trường mà vectơ

CĐĐTr tại mọi điểm đều có cùng phương,

chiều & độ lớn; ĐSĐ là những đường

thẳng ss cách đều

- Tập hợp vô số hạt sẽ cho ta hình ảnh ntn?

- Chúng ta đi tìm hiểu hình dạng của một số đường sức điện

(hình vẽ SGK)

- Các em tự đọc SGK + Nhận xét các đặc điểm của đường sức điện

- Các em hãy hoàn thành C2

- Nếu có một đtr mà các đường sức điện song song và cách đều thì vectơ cường độ điện trường tại các điểm có đặc điểm gì?

- Chúng ta nghiên cứu điện trường giữ hai bảng tích điện trái dấu nhau hình 3.10

- Điện tr của nó là điện trường đều

- Đường sức điện của điện trường đều có đặc điểm ntn?

- Phát biểu lại đầy đủ khái niệm điện trường đều

- Gợi ý cho hs giải một số bài tập trogn SGK

- Một đtr mà các đường sức điện song song và cách đều thì vectơ cường độ điện trường tại các điểm bằng nhau

- Quan sát hình vẽ và rút ra kết luận

- Là những đường thẳng song song và cách đều

- Hs phát biểu…

Hoạt động 4: Vận dung.

- Hs làm theo yêu cầu và gợi ý của gv

*Hoạt động 5: Củng cố, dặn dò

- Cường độ điện trường là gì? Viết công thức tính & nêu những đặc điểm của cường độ điện trường của 1 điện tích điểm?

- Chuẩn bị tiếp phần còn lại của bài và làm các bài tập trong SGK và SBT

- Nêu định nghĩa, các đặc điểm của đường sức điện và điện trường đều?

- Về nhà làm toàn bộ các bài tập để tiết sau chung ta cùng nhau sửa

Ngày soạn: Ngày dạy:

I Mục tiêu.

a Về kiến thức

Ôn lại kiến thức về các hiện tượng điện; về tương tác giữa các điện tích điểm, thuyết e.

b Về kĩ năng

Vận dụng ĐL Cu-lông để làm các bài tập…

c Thái độ

II Chuẩn bị.

GV: Bài tập trắc nghiệm làm thêm…

III Tổ chức hoạt động dạy học.

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

Các em hãy phát biểu lại nội dung của thuyết e? Hãy giải thích tại sao nước cất không dẫn điện, còn nước sông thì dẫn điện?

3 Bài mới.

HUỲNH TẤN THÁI GV; TRƯỜNG THPT MỸ QUÍ- THÁP MƯỜI – ĐỒNG THÁP

Bài 8 trang 10 SGK

Tóm tắt

1 3

9.10

?

q

−

−

=

=

Áp dụng định luật Cu-lông

1 2

2

q q

F k

r

=

Vì q1= q2 = = q ?nên:

−

Suy ra: q1= q2 = = ± q 10−7C

Bài 1.9 SBT

Tóm tắt

Cho 3 điện tích q (+) và điện tích Q

nằm tại tâm tam giác đều  hệ điện

tích cân bằng

Tìm dấu và độ lớn của Q theo q

Xét sự cân bằng của điện tích q tại C

Lực đẩy do 2 điện tích tại A, B tác

dụng lên q tại C là:

2

2

q

F k

a

=

Từ hình vẽ ta có:

Bài 11 trang 21

Tóm tắt

E

ε

ờng độ điện trường

- Hãy phát biểu định luật cu-lông, viết biểu thức và nêu tên gọi đơn vị của các đại lượng có trong công thức đó

- Nếu điện tích được đặt trong điện môi đồng tính thì sao?

- Phát biểu nội dung thuyết e

- Chúng ta cùng nhau giải bài 8 trang 10

- Bài tập này tương đối dễ, mời một bàn lên bảng giải, các bạn còn lại tự làm vào tập

- Chúng ta tiếp tục làm bài 1.9 SBT

- Các em đọc đề bài rồi tóm tắt

- Bài này chúng ta chú ý:

+ Cho hệ điện tích cân bằng, chúng ta phải biểu diễn bằng hình vẽ, áp dụng phép tổng hợp lực để làm

+ Tính lực do 2 điện tích kia gây

ra tại một điện tích bất kỳ…

+ Sau đó áp dụng quy tắc hình bình hành để tìm vectơ lực tổng hợp

- Điện trường là gì?

- Cường độ điện trường là gì?

Viết biểu thức, nêu tên gọi và đơn vị của các đại lượng có trong biểu thức đó?

- Cường độ điện trường là đại lượng vectơ hay vô hướng? Đối với điện tích (+) thì sao? Và

Hoạt động 1: Ôn lại kiến thức có liên quan.

- Trả lời các câu hỏi của gv

Hoạt động 2: Hướng dẫn giải một số bài tập.

- Đọc đề bài  Tóm tắt

1 3

9.10

?

q

−

−

=

=

Áp dụng định luật Cu-lông

1 2 2

q q

F k

r

=

Vì q1= q2 = = q ?nên:

−

Suy ra: q1= q2 = = ± q 10−7C

- Đọc đề bài  tóm tắt

Cho 3 điện tích q (+) và điện tích Q nằm tại tâm tam giác đều  hệ điện tích cân bằng

Tìm dấu và độ lớn của Q theo q

Hoạt động 3: Ôn lại kiến thức có liên quan.

- Trả lời các câu hỏi của gv

1

F

uu

2

F

uu

F

u

A

B

C

q q

q

a

Q F uu'

HUỲNH TẤN THÁI GV; TRƯỜNG THPT MỸ QUÍ- THÁP MƯỜI – ĐỒNG THÁP

( )

( )

8 9

2

3

4.10 9.10

2 5.10

q

E k

r

ε

−

−

=

Bài 12 trang 21

Tóm tắt

1

ε

−

- Hai điện tích q q1; 2đặt tại hai điểm

A, B như hình vẽ

- Gọi C là điểm mà tại đó cường độ

điện trường bằng 0

1; 2

E E

uu uu

là các vectơ cđđtr do q q1; 2gây

ra tại C

Để E uuC = 0thì 2 vectơ E E uu uu1; 2 phải

trực đối nhau

1 2 0

C

E = E + E =

uu uu uu

1 2

⇔ uu = − uu

1 2

- Với 1

q

E k

x

q

E k

r x

= +

( )

2 2

+

2 2 1

4 3

q

r x

+

  giải ra ta

được x = 64,6 ( ) cm

Vậy tại những điểm cách q1 một

khoảng x ≥ 64,6 ( ) cm thì cường độ

điện trường tại đó bằng 0  không có

điện trường

Bài 13 trang 21

Tóm tắt

2 2 1

2 2

?

C

E

−

−

−

=

uu

điện tích (-) thì sao?

- Cho biết biểu thức cường độ điện trường của điện tích điểm?

Nguyên lý chồng chất điện trường

- Các em giải bài số 11 trang 21 SGK

- Một em lên bảng giải các bạn còn lại tự làm vào tập

- Các em đọc tiếp bài số 12 trang 21

- Bài này các em phải biểu diễn bằng hình vẽ  chọn điểm C cho phù hợp, áp dụng nguyên lý chồng chất điện trường  sau

đó chúng ta tiến hành giải

Hoạt động 4: Hướng dẫn giải một số bài tập.

- Đọc đề bài  Tóm tắt

E

ε

độ điện trường

( )

( )

8 9

2

3

4.10 9.10

2 5.10

q

E k

r

ε

−

−

=

- Đọc đề bài  Tóm tắt

1

ε

−

- Hai điện tích q q1; 2đặt tại hai điểm A,

B như hình vẽ

- Gọi C là điểm mà tại đó cường độ điện trường bằng 0

1; 2

E E

uu uu

là các vectơ cđđtr do q q1; 2gây ra tại C

Để E uuC = 0thì 2 vectơ E E uu uu1; 2 phải trực đối nhau

1 2 0

C

E = E + E =

uu uu uu

1 2

⇔ uu = − uu

1 2

- Với 1

q

E k x

q

E k

r x

= +

( )

2 2

+

2 2 1

4 3

q

r x

+

  giải ra ta được

( )

64,6

Vậy tại những điểm cách q1 một khoảng

( )

64,6

x ≥ cm thì cường độ điện trường tại đó bằng 0  không có điện trường

- Đọc đề  Tóm tắt

A q

1

B q

2

C

2

E

uu

1

E

uu

A

q1

B

q2

C

r1

r

2

r

1

E

uu

2

E

uu C

A q

1

B q

2

C

2

E

uu

1

E

uu