Tiết 98: Các thành phần biệt lập

Có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc được, nên anh phải cười vậy thôi.. Kết luận : Thành phần dùng để thể hiện nhận định của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu... Ghi nhớcủa

• CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN

VỚI GIỜ HỌC ỨNG DỤNG

CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

KIỂM TRA BÀI CŨ

?Thế nào là khởi ngữ ? Hãy cho biết mối quan hệ giữa khởi ngữ với nội dung của câu

HS :

KIỂM TRA BÀI CŨ

* Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích sau :

thì tôi xin chịu.

Tôi

, chúng ta mong được sống làm người.

Sống

Miệng ông, oÂng nói ;đình làng ,ông ngồi

, chúng ta sẵn sàng hi sinh.

Vì tổ quốc

, đó chính là yếu tố để bồi dưỡng tinh thần yêu nước Tình yêu quê hương làng mạc

Ti t 98 – Ti ng Vi tết 98 – Tiếng Việt ết 98 – Tiếng Việt ệt

CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

I Thành phần tình thái :

1 Ví dụ : SGK / 18

a) Với lòng mong nhớ của anh, chắc anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh

b) Anh quay lại nhìn con vừa khe khẽ lắc đầu vừa cười Có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc được, nên anh phải cười vậy thôi

2 Kết luận :

Thành phần dùng để thể hiện nhận định của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu

- Chắc

- Có lẽ

Độ tin cậy

cao thấp

Slide 17

II Thành phần cảm thán :

1 Ví dụ : SGK / 18

a) Ồ, sao mà độ ấy vui thế

( Kim Lân, Làng )

b) –Trời ơi, chỉ còn có năm phút !

( Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa )

- Ồ ( Cảm xúc vui sướng )

- Trời ơi ! ( Cảm xúc tiếc rẻ )

2 Kết luận :

Dùng bộc lộ hiện tượng tâm lí của người nói ( vui, buồn, mừng, giận…)

Ghi nhớ

của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu

người nói (vui, buồn, mừng, giận, )

 Các thành phần tình thái, cảm thán là những bộ phận không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu nên được gọi là thành phần biệt lập

III LUYỆN TẬP :

a) Nhưng còn cái này nữa mà ông sợ, có lẽ còn ghê

rợn hơn cả những tiếng kia nhiều.

Kim Lân, Làng

b) Chao ôi, bắt gặp một con người như anh ta là một

cơ hội hãn hữu cho sáng tác, nhưng hoàn thành

sáng tác còn là một chặng đường dài

( Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa

Pa )

c) Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức trăng

trối lại điều gì, hình như chỉ có tình cha con là

không thể chết được, anh đưa tay vào túi, móc

cây lược, đưa cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu

( Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược

ngà )

d) Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình

không được đúng lắm Chả nhẽ cái bọn ở làng lại

đốn đến thế được.

( Kim Lân,

Làng )

T.P tình thái T.P cảm thán

có lẽ

hình như Chả nhẽ

Chao ôi

2 Hãy xếp các từ ngữ theo trình tự tăng dần độ tin cậy ( hay chắc chắn )

chắc là dường như chắc chắn có lẽ chắc hẳn hình như có vẻ như

III LUYỆN TẬP :

, ,

-ĐÁNH GIÁ :

* Xác định các thành phần biệt lập có trong các ví dụ sau :

-Bây giờ vừa sang tháng chạp ta, đã nghe gió Tết hây hẩy lùa trong nắng

-Có lẽ chiều nay mưa

-Trời ! Đám mạ bị giẫm nát hết

-Đám cà chua của tôi, quỷ sứ, hỏng mất rồi !

-Bây giờ vừa sang tháng chạp ta, gió Tết hây hẩy lùa trong nắng

Đúng rồi ! Mình là thành phần tình thái

đó.

đã nghe

! Đám mạ bị giẫm nát hết Trời

Đúng luôn ! Mình là thành phần cảm thán

chiều nay mưa Có lẽ

Đúng rồi ! Giỏi lắm

-Đám cà chua của tôi, , quỷ sứ hỏng mất rồi !

Dễ mà ! Mình là thành phần cảm

thán

HOẠT ĐỘNG Ở NHÀ

-Học ghi nhớ : nắm lại đặc điểm và tác dụng của hai thành phần biệt lập đã học

-Viết một đoạn văn ngắn nói về cảm xúc của em khi được thưởng thức một tác phẩm văn nghệ, trong đó có câu chứa thành phần tình thái hoặc cảm thán

-Chuẩn bị bài “Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

Hẹn gặp lại

TRANG NGỮ LIỆU :

a) Với lòng mong nhớ của anh, chắc anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô

vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh

( Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược

ngà )

b) Anh quay lại nhìn con vừa khe khẽ lắc đầu vừa cười Có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc được, nên anh phải cười vậy thôi

( Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà )

c) Dường như cậu mợ ấy cũng khá yêu nhau

( Tô Hoài )

d) Hình như những nhà văn của chúng ta chưa có những cố gắng đầy đủ về mặt này

( Phạm văn Đồng )