Tiết 98 Các thành phần biệt lập ThiGVDG

Ví dụ 3:Tiết 98 Thể hiện cách nhìn tình cảm, thái độ của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu - Không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu II/ BÀI HỌC: 1.. Tiết 9

KIỂM TRA BÀI CŨ

* Tìm khởi ngữ trong các câu văn sau :

thì tôi xin chịu.

Tôi

, chúng ta mong được sống làm người.

Sống

Miệng ông, ông nói ; đình làng ,ông ngồi

, đó chính là yếu tố để bồi dưỡng tinh thần yêu nước

của con người.

Tình yêu quê hương làng mạc

Khởi ngữ là gì? Trước khởi ngữ thường có các từ ngữ nào đi kèm ?

Cho biết dấu hiệu nhận biết và công dụng của khởi ngữ trong câu?

Tieát 98

TIEÁNG VIEÄT

a/ Lan không đi học.

b/ , hôm nay thầy có đến không ?

c/ tổ quốc giang sơn hùng vĩ!

d/ Cô bé nhà bên ( ) cũng vào

du kích

//

CN

Hình như

Này

Ơi

có ai ngờ

//

//

//

Tiết 98

I/ TÌM HIỂU BÀI:

- Là thành phần không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu

VÍ DỤ 1

II/ BÀI HỌC:

1

Thành phần biệt lập

a/“Với lòng mong nhớ của anh,

anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô

vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh.”

khởi ngữ

* Chắc :

độ tin cậy thấp

Ví dụ 2:

b/“ Anh quay lại nhìn con vừa khe

khẽ lắc đầu vừa cười vì khổ

tâm đến nỗi không khóc được, nên

Anh phải cươ øi vậy thôi ”

CN

CN

VN

VN

* Có lẽ:

độ tin cậy cao

chắc

Có lẽ

//

//

//

Tiết 98

 gắn với đ tin c y đ/v s vi cộ tin cậy đ/v sự việc ậy đ/v sự việc ự việc ệc

TN

Thể hiện cách nhìn (tình cảm, thái độ) của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu



- Là thành phần không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu

II/ BÀI HỌC:

1 Thành phần biệt lập:

2 Các thành phần biệt lập:

a Thành phần tình thái:

Ví dụ 3:

Tiết 98

Thể hiện cách nhìn (tình cảm, thái độ) của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu

- Không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu

II/ BÀI HỌC:

1 Khái niệm thành phần biệt lập:

2 Các thành phần biệt lập:

a Thành phần tình thái:

a/ Ồ, , sao mà độ ấy vui thế.

b/ Trời ơi, , chỉ còn có năm phút !

“Ồ” : vui thích

“Trời ơi” : tiếc rẻ

Tâm lý của người nói (vui,

buồn, mừng , giận …)

=> TP cảm thán

Bộc lộ tâm lý của người nói (vui, buồn, mừng , giận …)

b Thành phần cảm thán:

Bài tập nhanh

* Tìm thành phần cảm thán trong các đoạn trích sau :

Lão già tệ lắm!

A!

Chao ôi, có biết đâu rằng: hung hăng, hống hách láo chỉ tổ đem thân mà trả nợ cho những cử chỉ ngu dại của mình thôi.

Chao ôi,

Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu.

Đối với những người sống quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi… toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn […]

Chao ôi!

* Lưu ý: Thành phần cảm thán có thể được tách ra thành một câu riêng theo kiểu câu đặc biệt

Tiết 98

Thể hiện cách nhìn (tình cảm, thái độ) của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu

- Không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu

II/ BÀI HỌC:

1 Khái niệm thành phần biệt lập:

2 Các thành phần biệt lập:

a Thành phần tình thái:

Bộc lộ tâm lý của người nói (vui, buồn, mừng , giận …)

b Thành phần cảm thán:

I/ TÌM HIỂU BÀI:

Thể hiện cách nhìn (tình cảm,

thái độ) của người nói đối với

sự việc được nói đến trong câu

- Không tham gia vào việc

diễn đạt nghĩa sự việc của

câu

II/ BÀI HỌC:

1 Khái niệm thành phần biệt lập:

2 Các thành phần biệt lập:

a Thành phần tình thái:

Bộc lộ tâm lý của người nói

(vui, buồn, mừng , giận …)

b.Thành phần cảm thán:

Tiết 98

I/ TÌM HIỂU BÀI:

Thể hiện cách nhìn (tình cảm,

thái độ) của người nói đối với

sự việc được nói đến trong câu

- Không tham gia vào việc

diễn đạt nghĩa sự việc của

câu

II/ BÀI HỌC:

1 Khái niệm thành phần biệt lập:

2 Các thành phần biệt lập:

a Thành phần tình thái:

Bộc lộ tâm lý của người nói

(vui, buồn, mừng , giận …)

b Thành phần cảm thán:

III/ LUYỆN TẬP:

BT1 : Tìm các TP tình thái, cảm thán:

Tìm các thành phần tình thái, cảm thán:

a) Nhưng còn cái này nữa mà ông sợ, có lẽ còn ghê rợn hơn cả b)

những tiếng kia nhiều.

Chao ôi, bắt gặp một con người như anh ta là một cơ hội hạn hữu cho sáng tác, nhưng hoàn thành sáng tác còn là một đường dài.

c) Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức trăng trối lại điều gì, hình như chỉ có tình cha con là không thể chết được,

anh đưa tay vào túi, móc cây lược, đưa cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu.

d) Ông lão bỗng dừng lại, ngờ ngợ như lời mình không được

đúng lắm Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đổ đốn đến thế được.

“

“

“

“

”

”

”

”

(Kim Lân, Làng)

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

(Kim Lân, Làng)

BÀI TẬP 1 :

TP tình thái

TP tình thái

TP cảm thán

TP tình thái

BT 2 : Hãy xếp những từ ngữ sau đây theo trình tự tăng dần độ tin cậy

hình như có vẻ như

(Chú ý: Những từ ngữ thể hiện cùng một mức độ tin cậy thì xếp ngang hàng nhau)

Tiết 98

I/ TÌM HIỂU BÀI:

Thể hiện cách nhìn (tình cảm,

thái độ) của người nói đối với

sự việc được nói đến trong câu

- Không tham gia vào việc

diễn đạt nghĩa sự việc của

câu

II/ BÀI HỌC:

1 Khái niệm thành phần biệt lập:

2 Các thành phần biệt lập:

a Thành phần tình thái:

Bộc lộ tâm lý của người nói

(vui, buồn, mừng , giận …)

b.Thành phần cảm thán:

III/ LUYỆN TẬP:

BT1 : Tìm các TP tình thái, cảm thán:

BT 2 : Xếp từ ngữ theo trình tự tăng dần …

BT 3 : Hãy cho biết, trong số những từ có thể thay thế

cho nhau trong câu sau đây, với từ nào người nói phải chịu trách nhiệm cao nhất về độ tin cậy của sự việc do mình nói ra, với từ nào trách nhiệm thấp nhất Tại sao

tác giả Chiếc lược ngà (Nguyễn Quang Sáng) lại chọn từ “ chắc ” ?

Với lòng mong

nhớ của anh,

(1) chắc

(2) hình như (3) chắc chắn

anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh.

-Vì người kể chuyện chỉ dự đoán khả năng xảy ra theo lôgic chứ chưa chắc chắn chuyện sẽ xảy ra như thế nào.

Tiết 98

I/ TÌM HIỂU BÀI:

Thể hiện cách nhìn (tình cảm,

thái độ) của người nói đối với

sự việc được nói đến trong câu

- Không tham gia vào việc

diễn đạt nghĩa sự việc của

câu

II/ BÀI HỌC:

1 Khái niệm thành phần biệt lập:

2 Các thành phần biệt lập:

a Thành phần tình thái:

Bộc lộ tâm lý của người nói

(vui, buồn, mừng , giận …)

b.Thành phần cảm thán:

III/ LUYỆN TẬP:

BT1 : Tìm các TP tình thái, cảm thán:

BT 2 : Xếp từ ngữ theo trình tự tăng dần … :

BT 3 : chắc  độ tin cậy vừa phải, …

BT 4 : Viết một đoạn văn ngắn nói về cảm xúc

của em khi được thưởng thức một tác phẩm văn nghệ (truyện, thơ, phim, ảnh, tượng …), trong đoạn văn đó có câu chứa thành phần

tình thái hoặc cảm thán

• Đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du, _ không ai không thương xót cho số phận của nàng

Kiều - một người con gái tài hoa bạc mệnh

• Có thấu hiểu quãng đời mười lăm năm lưu lạc của nàng thì chúng ta mới thấy hết sự tàn bạo, độc ác của tầng

lớp thống trị thời bấy giờ _ một xã hội chỉ biết chạy theo đồng tiền, sẵn sàng chà đạp lên nhân phẩm, giá trị con người _đại thi hào Nguyễn Du phải đau lòng lắm khi viết ra những nỗi đau, sự bất công

trong xã hội mà ông đã sống và chứng kiến.

Chọn một trong những thành phần cảm thán hay tình thái cho sẵn để điền vào chỗ trống cho phù hợp ( chắc chắn, có lẽ, đúng là, chắc hẳn, theo tôi, trời ơi,

hỡi ôi ) :

chắc chắn

Hỡi ôi, Chắc hẳn

Tiết 98

I/ TÌM HIỂU BÀI:

Thể hiện cách nhìn (tình cảm,

thái độ) của người nói đối với

sự việc được nói đến trong câu

- Không tham gia vào việc

diễn đạt nghĩa sự việc của

câu

II/ BÀI HỌC:

1 Khái niệm thành phần biệt lập:

2 Các thành phần biệt lập:

a Thành phần tình thái:

Bộc lộ tâm lý của người nói

(vui, buồn, mừng , giận …)

b.Thành phần cảm thán:

III/ LUYỆN TẬP:

BT1 : Tìm các TP tình thái, cảm thán:

BT 2 : Xếp từ ngữ theo trình tự tăng dần … :

BT 3 : chắc  dộ tin cậy vừa phải, …

Dặn dò :

+ Nắm được đặc điểm và công dụng của các thành phần tình thái và cảm thán trong câu

+ Làm bài tập 4

“Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống”