giao an vat li 10 co ban

Hoạt động 1 5 phút Ôn lại kiến thức chuyển động thẳng đều - Công thức vận tốc và quãng đờng đi đợc Hoạt động 25 phút Ghi nhận khái niệm vận tốc trung bình chuyển động thẳng đều, đờng đi

Trang 1

gi¸o ¸n gi¶ng d¹y m«n vËt lÝ líp 10 ban c¬ b¶n

Trang 2

chơng I Động học chất điểmBài 1 Chuyển động cơ (tiết 1)

I Mục tiêu

- 1Kiến thức + Trình bày khái niệm chuyển động quỹ đạo

+ Nêu ví dụ chất điểm vật làm mốc , mốc thời gian

+ Phân biệt đợc hệ tạo độ và hệ quy chiếu

+ Phân biệt đợc thời diểm và thời gian,khoảng thời gian

- 2 Kỹ năng + Cách xác định vị trí chất điểm trên đờng cong và trên mặt phẳng

+ Giải bài toán đổi mốc thời gian

II Chuẩn bị

Giáo viên xem sách giáo khoa lớp 8 đã học những gì ? lấy một ssố thí đụ chuyển động

Học sinh Ôn lại kiến thức lớp 8

III Tiến trình dạy học

Hoạt động 1 ( 5 phút ) Ôn lại kién thức chuyển động cơ học

- Trả lời

Chuyển động cơ học là sụ thay đổi vị trí của

vật so với vật làm mốc

- Chúng ta đã học những gì về chuyển động cơ học lớp 8

- Làm thế nào biết vật đang chuyển động

Hoạt động 2 (20 phút ) Ghi nhận các khái niệm chât điểm quỹ đạo chuyển động cơ

Đọc sách trả lời

Sự thay đổi của vật đó so với vật khác theo thời

gian

- Ghi nhận các khí niệm châtđiểm

- Trả lời c1 Khi vật đợc coi là chất điểm khối

lợng vật tập trung ở chất điểm

- Trả lời: Quỹ đạo là tập hợp tất cả các điểm

khi vật chuyển động tạo ra

1 Chuyển động cơ là ?

2 Chất điểm ? phân tích các khái iệm chất điểm

- Yêu cầu học sinh trả lời c1

3 Khái niệm quỹ đạo ?

- lấy ví đụ trong thực tế quỹ đạo khác nhau?

Hoạt động 3 (15 phút ) Tìm hiểu cách khảo sát một chuyển động

- Vật làm mốc đợc coi là đứng yên so với vật

chuyển động

- Ví dụ

- Quan sát h 11 chỉ ra vật làm mốc

- Đọc c 2 trả lời

- Muốn xác định vị trí vật trong không gian

+ Chọn chiều dơng trên trục toạ độ

+ Hình chiếu vị trí vật lên trục toạ độ ta xác

định đợc toạ độ vật

- Mốc thời gian là thời điẻm bắt đầu tính thời

gian khi vật chuyển động Muốn thế ta phải

- Làm thế nào xác định vị trí của vật tren quỹ

đạo và trong không gian bằng vật làm mốc và hệtoạ độ ?

- Dùng thớc đo

- Trả lời ch3III Cách xác định thời gian trong chuyển động

1 Mốc thời gian và đồng hồ

2 Thời điểm và thời gian

- Từ bảng 11 cho biết thời điểm tàu đến và thời gian tàu chạy từ ga nọ đến ga kia

- Trả lời câu hỏi 4

IV Hệ quy chiếu

Trang 3

- Vật làm mốc gắn với hệ trục toạ độ

- Mốc thời gian và đồng hồ Hệ quy chiếu gồm những yếu tố nào?

Hoạt động 4 Củng cố và ra bài tập

- Nhắc lại kiến thức toàn bài

Lúc 5h 15 phút kim phút nằm cách kim giờ một cung là: s = 3/8π

Mỗi giây kim phút đuổi kịp kim giờ một cung là

ω =

3600 6

11 3600

12

2 3600

Gọi t là thời gian kim phút đuổi kịp kim giờ ( t phút)

Quãng đờng kim phút đi trong thời gian (t - 10 ) phút là

(t -10 )s/60 = s1

Quãng đờng kim giờ đi trong t phút là: t s/720 = s2

Quãng đờng kim giờ đi trong 15 phút là 15 s/720 = s3

- Vẽ đồ thị toạ độ và thời gian

- Thu thập các thông tin xác định vị trí và thời điểm xuất phát, vị trí và thời điểm và gặp nhau thời điểm chuyển động trong thực tế

II Chuẩn bị.

Gv - Đọc phần tơng ứng sgk 8 - hs trả lời

- Chuẩn bị đồ thị toạ độ h22 phục vụ trình bày của giáo viên và hs

- Chuản bị bài tập về chuyển động thẳng đều có đồ thị toạ độ khác nhau

Hs ôn lại kiến thức hệ toạ độ , hệ quy chiếu

III.Tiến trình dạy học

Trang 4

Hoạt động 1 (5 phút) Ôn lại kiến thức chuyển động thẳng đều

- Công thức vận tốc và quãng đờng đi đợc

Hoạt động 2(5 phút) Ghi nhận khái niệm vận tốc trung bình chuyển động thẳng đều, đờng đi trong

chuyển động thẳng đều

- Sự thay đổi vị trí của chất điểm từ toạ độ M1

- Mô tả sự thay đổi vị trí của chất điểm h 22

- Xác định đờng đi của chất điểm

- tính vận tốc trung bình

- ý nghĩa của vận tốc trung bình

- hs đọc sgk suy ra công thức đờng đi

- nhận xét từ công thức

Hoạt động 3 (!0 phút ) Lập phơng trình chuyển động thẳng đều

- Làm việc theo nhóm xây dựng phơng trình vị

trí chất điểm

- Giải các bài toán với toạ độ ban đầu x0 với

vận tốc ban đầu có đấu khác nhau

- Nêu và phân tích bài toán xác định vị trí của chất điểm trên trục toạ độ đã cho trớc

- Neu và phân tích khái niệm phơng trình chuyển động

- Lấy ví dụ khác nhau dấu x0 và v

Hoạt động 4 (15 phút) Vẽ đồ thị và thời gian

Hoạt động 5 (5 phút) Vận dụng củng cố

- Xác định thời điểm và vị trí gặp nhaucủa hai

chất điểm chuyển động trên cùng một trục toạ

độ

- Vẽ hình

- Hớng dẫn học sinh viết phơng trình toạ độ của hai chất điểm trên cùng một hệ trục toạ độ cùng mốc thời gian

- Nhấn mạnh khi hai chất điểm gặp nhau đồ thị giao nhau

Hoạt động 6 (2 phút ) Giao nhiệm vụ về nhà

- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà

- Kiến thức về chuyển động thẳng đều - Bài tập về nhà 2.1,2.4, 2.7 , 2.9 , 212 sbt- đọc trớc bài sau

Ngày soạn 5 / 9 / 2007

Ngày dạy / 9 / 2007

Bài tập ( tiết 3)

Trang 5

I Mục tiêu

Kiến thức

- Nắm đợc khái niệm hệ quy chiếu

- Biết sử dụng công thức chuyển động thẳng đều , Vẽ đồ thị toạ độ theo thời gian

Hoạt động1( 35 phút)( làm các bài tập trong sách giáo khoa

- Học sinh xem các câu hỏi và bài tập nào cha

hiểu thắc mắc để cả lớp cùng trao đổi

- Câu 6 trả lời câu đúng D, câu 7 câu sai là D,

Câu 8 là B

- Bài 9 Học sinh trao đổi nhóm đa ra các kết quả

khác nhau ,Công thức đờng đI , phơng trình toạ

độ

Và đồ thị x,t Dựa vào đồ thị xac định toạ độ

thời điểm gặp nhau

Giới thiệu các bài tập ytong sgk , gợi ý câu

đúng , hoặc sai Cho học sinh đọc bài tập 9(15) SGK Phân tích Gốc toạ độ , gốc thời gian ,phơng trình chuyển động

Cho một học sinh lên bảng vẽ đồ thị Gợi ý dựa vào đồ thị xác điịnh vị trí và thời gian đuổi kịp xe

- Xác định thời điểm gặp nhau

- Cùng gv kiểm tra két quả bằng phép tính

- Cho học sinh là bài tập 10 SGKGọi học sinh đọc bài tập

Cho học sinh thảo luận nhóm đa ra phơng án giảIquyết

- Viết công thức quãng đờng đi đợc khi chuyển

động trên cả hai đoạn đờng trên-Vẽ đò thị x,t trên cả hai đoạn đờng , Cho biết thời điểm gặp nhau

Hoạt động 2 ( 5 phút) Chú ý các nội dung ghép đôi

Làm câu hỏi 11và câu hỏi 2.1 SBT, khi còn thời gian

Hoạt động3 (5 phút) Cũng cố và cho bài tập về nhà

- Xem lại các bài tập đã làm , thắc mắc vấn đề

còn cha hiểu

- Ghi câu hỏi về nhà

- Cũng cố lại cho học sinh -Giao bài tập về nhà

Trang 6

Nhanh dần đều và chậm dần đều

- Viết đợc phơng trình của vận tốc nêu đợc ý nghĩa của các đại lợng vật lý trong phơng trình và trình bày

rõ về mối tơng quan về dấu và chiều của vận tốc và gia tốc trong chuyển động đó

- Viết đợc công thức tính và nêu đợc đặc điểm về phơng chiều và dộ lớn của gia tốc trong chuyển động biến đổi

- Viết đợc côngthức tính đờng đi và phơng trình chuyển động biến đổi nói đúng đợc dấu của các đại lợng trong công thức và phơng trình đó

- Xây dựng đợc công thức tính gia tốc theo vận tốc và đờng đi trong chuỷen động biến đổi

Kỹ năng

Giải đợc các bài tập đơn giản về chuyển động biến đổi

II Chuẩn bị

Giáo viên : Một máng nghiêng dài chừng 1m

Một đờng kính khoảng 1cm hoặc nhỏ hơn, một đồng hồ bấm giây (đồng hồ hiện số)

Học sinh : Ôn lại kiến thức về chuyển động thẳng đều

(Tiết 1)

Hoạt động 1( 10 phút ) Ghi nhận các khái niệm chuỷên động thẳng biến đổi , véc tơ vận tốc tức thời

- Ghi nhận đai lợng vận tốc tức thời và cách

biểu diễn véc tơ vận tốc tức thời

- Trả lời câu hỏi 1,2

- Ghi nhận các định nghĩa chuyển động thẳng

biến đổi đều

- Nêu và phân tích đại lợng vận tốc tức thời và véc tơ vận tốc tức thời

- Nêu và phân tích định nghĩa của chuyển động thẳng biến đổi

Hoạt động 2 (15 phút) Tìm hiểu về gia tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần đều

- Xác định độ biến thiên vận tốc và công thức

tính gia tốc trong CĐTNDĐ

- Ghi nhận đơn vị của véc tơ gia tốc

- Biểu diễn véc tơ gia tốc

-Gợi ý CĐTND Đ có vận tốc tăng đèu theo thời gian

- Nêu và phân tích định nghĩa gia ttốc

- Chỉ ra gia tốc là đại lợng véc tơ và đợc xác địnhtheo độ biến thiên véc tơ vận tốc

Hoạt động 3 ( phút) Xây dựng và vận dụng công thức trong chuyển động ND Đ

Hoạt động 4 ( phút ) Giao nhiệm vụ về nhà

- Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu học sinh chuẩn bị bài sau

Tiết 2

Hoạt động 1 ( phút ) Xây dựng các công thức của CĐND Đ.

- Xây dựng công thức đờng đi và trả lời câu hỏi Nêu và phân tích công thức tính vận tốc trung

Trang 7

- Lu ý mối quan hệ không phụ thuộc thời gian

- Gợi ý toạ độ của chất điểm x = x0 + s

Hoạt động 2 ( phút) Thí nghiệm tìm hiểu chuển động TĐ

- Tiến hành thí nghiệm

Hoạt động 3 ( phút ) Xây dựng các công thức của chuyển động TCD Đ

- Xây dựng công thức tính gia tốc và cách biểu

diễn gia tốc trong chuyển động cd đ

- Trả lời c7,8 - Lu ý dấu của các đại lợng trong công thức

Hoạt động 5 Giao nhiệm vụ về nhà

- Ghi câu hỏi và bài tạp về nhà

Hoạt động 1 (5 phút) kiểm tra bài cũ

Trang 8

- Lên bảng viết công thc và vẽ đồ thị cho trờng

hợp vận tốc - Ra câu hỏi cho học sinh lên bảng vẽ đồ thị vận tốc và thời gian trong CĐTBĐ Đ

Hoạt động 2 (30 phút) Cho học sinh làm các bài tập trong sách giáo khoa

- Học sinh đọc sgk trả lời câu hỏi 9,10,11

Tóm tắt các giá trị trong bài toán , đổi đơn vị

đại lợng bằng không khi vật dừng lại vận tốc

Tính gia tốc khi biết t,v,v0

Tính đờng đI khi biết t,a,v0

- Cho học sinh đọc bài tập 15 SGK Gợi ý tóm tắt, đổi đơn vị

Lu ý khi vật dừng lại đại lợng nào bằng không?Tính thời gian chuyển động càn có đại lợng nào ?Chuyển động đó là chuyển động gì ?

Cho học sinh có thể vẽ đồ thị vận tốc của chuyển

động

Hoạt động 3(5phút) Cũng cố và vận dụng

- Học sinh lên làm dới sự hớng dẫn của giáo viên - Cho học sinh làm bài tập tơng tự 14,15 SGK

Hoạt động 4 (5phút) Nhiệm vụ về nhà

- Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu cau hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu học sinh chuẩn bị bài sau

Trình bày , nêu ví dụ và phân tích đợc khái niệm về rơi tụ do

- Phát biêu đợc định luật rơi tự do

- Nêu đợc đặc điểm của rơI tự do

2 Kỹ năng

- GiảI đợc các bài toán về rơi tự do

- Đa ra những ý kiến nhận xét về hện tợng trong thí nghiệm sơ bộ về rơi tự do

II Chuẩn bị

Giáo viên

- Chuẩn bị những dụng cụ thí nghiệm đơn giản trong 4 thí nghhiệm mục 1

+ Một vài hòn sỏi

+Một vài tờ giấy phẳng nhỏ

+Một vài bi xe đạp , miếng giấy bìa mỏng trọng lợng lớn hơn trọng lợng hòn bi

+Chuẩn bị sợi dây dọi và vòng kim loại có thể lồng vào hòn bi để làm thí nghiệm phơng thẳng đứng Học sinh

Ôn lại những bài chuyển động thẳng BĐĐ

Trang 9

Tiết 1

Hoạt động 1 (phút ) Tìm hiểu sụ rơi tự do trong không khí

• Yêu cầu HS quan sát

• Yêu cầu nêu dự đoán kết quả trớc mỗi thí nghiệm và nhận xét sau thí nghiệm

• Kết luận về rơi của các vật trong không khí

Hoạt động 2 (phút) Tìm hiểu sự rơi trong chân không

• Dự đoán sự rơi của các vật khi không ảnh

h-ởng của không khí

• Nhận xét về cách loại bỏ ảnh hởng của

không khí trong thí nghiệm của Niu tơn và

Ga li lê

• Trả lời câu hỏi 2

• Mô tả thí nghiệm ống niu tơn và thí nghiệm của galilê

• Đặt câu hỏi , nhận xét câu trả lời

• Định nghĩa rơi tự do

Hoạt động 3 ( phút ) Chuẩn bị phơng án tìm đặc diểm của chuyển động rơi tự do

• Chứng minh dấu hiệu nhận biết một

CĐTNDĐ hiệu quãng đờng đi đợc giữa hai

khoảng thời gian bàng nhau liên tiếp là một

hằng số

• Gợi ý sử dụng công thức đờng đi của chuyển

động TNDĐ cho các khoảng thời gian liên tiếp để tính đợc 2

Hoạt đông 4 (phút ) Giao nhiệm vụ về nhà

• Ghi câu hỏi và bài tập về nhà

• Những chuẩn bị cho bài sau

•Nêu câu hỏi và bài tập về nhà

•Yêu câu chuẩn bị bài sau

Tiết 2

Hoạt động 1 ( phút) Tìm hiểu các đặc điểm của chuyển động rơitự do

• Nhận xét về các đặc điểm của chuyển động

rơi tự do

• Tìm hiểu phơng án xác định phơng chiều của

chuyển động rơitự do

• Làm việc nhóm trên ảnh hoạt nghiệm để rút ra

tính chất của chuyển động rơi tự do

• Yêu câu học sinh xem sgk

• Hớng dẫn xác định phơng thẳng đứng của dâydọi

• Giới thiệu phơng án chụp ảnh hoạt nghiệm

• Gợi ý dấu hiệu nhận biết chuyển động thẳng

đều

Hoạt động 2 ( phút ) Xây dựng và vận dụng các công thức của chuyển động rơitự do

Trang 10

Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên

• Xây dựng công thức vận tốc và đờng đi trong

Hoạt động 3 ( phút ) Giao nhiệm vụ về nhà

•Yêu cầu chuẩn bị bài sau

GV: Các bài tập trong SGK và bài tập trong SBT

HS: Chuẩn bị và học các công thức trong bài

C Tiến trình dạy học

Hoạt động 1 (5 phút ) Kiểm tra bài cũ

- Học sinh lên bảng trả lời câu hỏi

Chú ý giá trị gia tốc không đổi tại một vị trí trên

trái đất

- Cho học sinh câu hỏi bài cũ, viết các công thức của rơi tự do và nói rõ các đại lợng trong công thức

Hoạt động 2 (30 phút) Hớng dẫn học sinh làm các bài tập trong SGK

- Dọc SGK trả lời câu hỏi7,8,9

Hoạt động 3 (5 phút) Vận dụng cũng cố

Học sinh chú ý các công thức về rơi tụ do -Làm thêm các bài tập ở SBT, và nhắc nhở chú ý

Trang 11

các công thức và gia tốc

• Phát biểu đợc dịnh nghĩa chuyển động tròn đều

• Viết đợc công thức tính độ lớn của vận tốc dài và trình bày đúng đợc hớng của véc tơ vận tốc trong chuyển động tròn đều

• Phát biểu đợc định nghĩa viết đợc công thức và nêu đợc đơn vị đo của chu kỳ và tần số

• Viết đợc công thức giữa vận tốc dài và vận tốc góc

• Nêu đợc hớng của chuyển động tròn đều và viết đợc biểu thức gia tốc hớng tâm

Kỹ năng

• Chứng minh đợc công thức trong SGK cũng nh s hớng tâm của véc tơ gia tốc

• GiảI đợc các bài tập đơn giản về chuyển động tròn đều

• Nêu đợc ví dụ về chuyển động tròn đều

• Ôn lại khái niệm vận tốc gia tốc

Tiết 1

Hoạt động 1 ( phút ) Tìm hiểu chuyển động tròn chuyển động tròn đều

Phát biểu đợc định nghĩa chuyển đọng tròn ,

chuyển động tròn đều

Trả lời câu hỏi 1

Tiến hành các thí nghiệm minh hoạ chuyển

động tròn

Lu ý dạng quỹ đạo của chuyển động tròn cách

định nghĩa chuyển động thẳng đều đã biết

Hoạt động 2 ( phút ) Tìm hiểu các đại lợng của chuyển động tròn đều

Xác điịnh độ lớn vận tốc chuyển động tròn đều

tại điểm M trên quỹ đạo

Trả lời câu hỏi 2

Biểu diễn véc tơ vận tốc tại M

Xác định đơn vị của tốc độ góc

Trả lời câu hỏi 3,4,5

Tìm công thức liên hệ giữa vận tốc dài và vận

- Mô tả chuyển động của chất điểm trên cung

MM, trong thời gian rất ngắn

- Nêu đặc điểm độ lớn vận tốc dài trong chuyển

động tròn đều

- Hớng dẫn sử dụng công thức véc tơ vận tốc tức thời khi cung MM, xem nh là một đoạn thẳng

- Nêu và phân tích tốc độ góc

Trang 12

tốc góc

Trả lời câu hỏi 6 - Hớng dẫn thời gian kim giây quay trong 1 vòng- Phát biểu đợc định nghĩa chu kỳ , tần số

Tính độ dài cung ∆s=R.∆α

•Yêu cầu chuẩn bị bài sauTiết 2

Hoạt động 1 ( phút ) Xác định hớng của vvéc tơ gia tốc

- Biểu diễn véc tơ vận tốc v1, v2 tại M1 và M2

- Xác định độ biến thiên vận tốc

- Xác định hơng của véc tơ gia tốc từ đó suy ra

h-ớng của gia tốc

- Biểu diễn véc tơ gia tốc của chuyển động tròn

đều tại một điểm trên quỹ đạo

- Hớng dẫn Véc tơ vận tốc của chuyển động tròn đều có phơng tiếp tuyến với quỹ đạo

- Tịnh tiến v1, v2 đến trung điểm của I của cung

M1M2

- Vì cung M1M2rất nhỏ nên có thể coi

I M

M1 ≡ 2 ≡ và v1 ≡v2

- Nhận xét về hớng của gia tốc hớng tâm của chuyển dộng tròn đều

Hoạt động 2 ( phút ) Tính độ lớn của gia tốc hớng tâm

- Làm bài tập 8,10,12SGK - Gợi ý độ lớn tốc độ dài của một điểm trên vành

bánh xe bằng độ lớn vậntốc CĐTĐ của xe

Hoạt động 4 (phút ) Giao nhiệm vụ về nhà

Trang 13

GV: Xem các bài tập trong SGK và bài tập SBT

HS: Đọc kỹ lạ tất cả các công thức trong chuyển động tròn đều

C Tiến trình dạy học

Hoạt động 1 (5 phút) Kiểm tra bài cũ

- Lên ghi công thức và nêu rõ các đại lợng trong

công thức - Gọi học sinh lên tả lời câu hỏi Viết công thức của chuyển động tròn đều

Hoạt động 2 (30 phút) Làm các bài tập trong sách giáo khao

- Đọc SGK các câu hỏi 8,9,10 thảo luận nhóm

- Trả llời câu hỏi trên C8(C) C9 (C) C10 (B)

- Đỏi đơn vị f= 400vòng/phút = 20/3 Hz

V = r.ω =r2 πf ω = 2 πf

-Dựa vào công thức vận tốc dài

- Trả l0ời câu 14 dựa vào công thức vận tốc dài

và đơng di trong chuyển động thẳng đều

Trả ời câu hỏi 15 lu ý thời gian trái đất quay một

vòng là 86400 s

- Cho học sinh làm các bài tập 8,9,10

- Yêu cầu học sinh nghiên cứu bài tập 11SGK tính tốc độ dài và tốc độ góc

- Gợi ý cho học sinh lên làm c12giống câu 11

- Yêu cầu HS đọc SGK bài tập 13và làm

- Yêu cầu làm bài tập 14,15

Hoạt động 3 Vận dụng củng cố

-Ghi nhận những gì đạt đợc và làm các bài tập

Hoạt động 4( 5 phút) Giao nhiệm vụ về nhà

- Ghi nhữnh chuẩn bị cho bài sau - Nêu cau hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu học sinh chuẩn bị bài sau

- Hiêu đợc tính tơng đối của chuyển động

- Trong những trờng hợp cụ thể , chỉ ra đâu là hệ quy chiếu đứng yên, chuyển động

- Viết đợc đúng công thức cộng vận tốc cho từng trờng hợp cụ thể của chuyển động cùng phơng

Kỹ năng

- GiảI đơc một số bài toán cộng vận tốc cùng phơng

- GiảI thích đợc một số hiện tợng liên quan đến tính tơng đối của chuyển động

Trang 14

Hoạt động 1 (phút) Tìm hiểu tính tơng đối của chuyển động

- Quan sát hvẽ trả lời câu hỏi

- Lờy ví dụ về tính tơng đối của vận tốc - Nêu và phân tích về tơng đối về quỹ đạo -Mô tả một thí dụ về tính tơng đối của vận tốc

- Nêu và phân tích về tính tơng đối của vận tốc

Hoạt động 2 ( phút ) Phân biệt hệ quy chiếu đứng yên và hệ quy chiếu chuyển động

- Nhắc lại khái niệm về hệ quychiếu

- Quan sát hình rút ra nhận xét hai hệ quy chiếu

có trong hình

- Yêu cầu nhắc lại khái niệm hệ quy chiếu

- P tích chuyển động của hai hệ quy chiếu đối với mặt đất

Hoạt động 3 ( phút ) Xây dựng công thức cộng vận tốc

- Xác định độ lớn vận tốc tuyệt đối của vận tốc

trong bài toán

- Viết phơng trình véc tơ

- Xác định véc tơ tuyệt đối trong bài toán các vận

tốc cùng phơng ngợc chiều

- Trả lời câu hỏi 3

- Nêu và phân tích bài toán vận tốc cùng phơng cùng chiều Chỉ rõ vận tốc tuyệt đối , vận tốc t-

ơng đối , vận tốc kéo theo

- Nêu và phân tích bài toán các vận tốc cùng

ph-ơng ngợc chiều

- Tổng quát hoá công thức cộng vận tốc

Hoạt động 4 ( phút ) Vận dụng cũng cố

- Làm bài tập 7,8 SGK - Chỉ rõ HQC đứng yên HQC chuyển động trong

bài toán và xác định các véc tơ vận tốc

Trang 15

- Giải đơc một số bài toán cộng vận tốc cùng phơng

- Vận dụng thành thạo các công thức của chuyển động nh vận tốc, đờng đi

Hoạt động 1( 5 phút) Kiểm tra bài cũ

- Lên bảng viết công thức vận tốc trong chuyển

động , và tính chất của chuyển động - Yêu cầu học sinh viét công thức cộng vận tốc

Hoạt động 2 (30 phút) Giải các bài tập

- Đọc sách bài tập trả lời câu hỏi

Bài 4 chọn câu đúng D Câu 5 C câu 6 B

Trang 16

Đọc SGK cùng giáo viên phân tích bài toán

- Chọn vật 1 tàu A,vật 2 tàu B, nhà ga vật 3

Chọn chiều dơng là chiều chuyể động của tàu A

Yêu cầu HS làm bài 8 SGK

Vật nào là vật 1 vật nào là vật 2,3

- Nhận xét kết quả tìm đợc?

Hoạt động 3 ( 5 phút ) Củng cố bài và vận dụng

- Hs giảidói sự hớng dẫn của giáo viên - Cho HS làm các bài tập trong sách bài tập 6.7;

68; 69; 6.10

Hoạt động 4 ( 5 phút ) Giao nhiệm vụ về nhà

- Phát biểu đợc thế nào là sai số của phép đo các đại lợng vật lí

Phân baịet đợc hai loại phép đo : sai số ngẫu nhiên và sai số hệ thống ( sai số dụng cụ )

Kỹ năng

- Xác định sai ssó dụng cụ và sai số ngẫu nhiên

- Tính sai số của phép đo trục tiếp , và phép đo gián tiếp

- Viết đúng kết quả đo , với các chữ số có nghĩa

II Chuẩn bị giáo viên

- Một số dụng cụ đo nh thớc nhiệt kế

- Bài toán tinh sai số để học sinh vận dụng

Trang 17

Hoạt động 1 (phút) Tìm hiểu các khái niệm về phép đo

- Tìm hiểu và ghi nhớ các khái niệm phép đo và

dụng cụ đo

- Lấy ví dụ về phép đo trực tiếp và phép đo gián

tiếp ,so sánh

- Nhắc lại các khái niệm cơ bản

Yêu cầu học sinh trình bày các khái niệm

- Hớng dẫn học sinh phép đo trực tiếp và phép đogián tiếp

Hoạt động 2 ( phút ) Tìm hiểu sai số của phép đo

- Quan sát hình vẽ trả lời câu hỏi 1

- Phân biệt sai số dụng cụ và sai số ngẫu nhiên - Gới thiệu sai số dụng cụ và sai số hệ thống - Giới thiệu về sai số ngẫu nhiên

Hoạt động 3 ( phút ) Xác định sai số của phép đo

- Xác định giá trị trung bình của các đại lợng A

trong n lần đo

- Tính sai số tuyệt đối của mỗi lần đo và sai số

ngẫu nhiên

- Tính sai số tuyệt đói của phép đo và viết kết

quả đo một đại lợng A

- Tính sai số tỉ đối của phép đo

- Gới thiệu cách tính giá trị gần đúng nhất với giátrị thực của phép đo một đại lợng

- Gới thiệu sai số tuyệt đối và sai số ngẫu nhiên

- Gới thiệu cách tính sai số tuyệt đối của phép đo

và cách viét két quả đo

- Gới thiệu sai số tỉ đối

Hoạt động 4 ( phút ) Xác định sai số của phép đo gián tiếp

- Xác định sai số của phép đo gián tiếp - Gới thiệu quy tắc tính sai số của tổng và tích

- Đa ra bài toán xác định sai số của phép đo gián tiếp một đại lợng

- Giải đơc một số bài toán cộng vận tốc và chuyển dộng thẳng biến đổi đều

- Vận dụng thành thạo các công thức của chuyển động nh vận tốc, đờng đi , mối liên hệ giữa vận tốc gia tốc đờng đi

B Chuẩn bị

Trang 18

Hoạt động 1( 5 phút) Kiểm tra bài cũ

Trả lời câu hỏi của đề ra Nêu câu hỏi học sinh trả lời

Hoạt động 2 (30 phút) Ôn tập những công thức của chuyển động thẳng

Học sinh viết công thức của chuyển động

Chuyển động thẳng đều

Vận tốc đờng đi, toạ độ , hệ quy chiếu

Chuyển động thẳng biến đổi đều

Gia tóc , vận tốc, đờng đi , toạ độ , đồ thị

Chuyển động tròn đều

Tốc độ dài , tốc độ góc, chu kỳ tần số,gia tốc

YC Học sinh viết công thức của chuyển động thẳng biến đổi đều?

Chuyển động thẳng đều Chuyển động biến đổi đều Chuyển động tròn đềuCông thức cộng vận tốc , xét các trờng hợp riêng

Hoạt động 3 (5 phút) Củng cố và vận dụng

Làm bài tập dói sự hớng dẫn của giáo viên Ra câu hỏi để học sinh làm

Ngày soạn 5 / 10 / 2007

Ngày dạy / 10 / 2007

(Tiết 17, 18)

Bài 8 ( 2 tiết) Thực hành : khảo sát chuyển động rơi tự do, xác định gia tốc rơi tự do

- Rèn luyện kỹ năng thực hành Thao tác kéo léo để đo đợc chính xác quãng đờng s và thời gian rơi

tự do của vật trên những quãng đờng khac nhau

- Tính g và sai số của phép đo g

Trang 19

II.Chuẩn bị

Cho mỗi nhóm học sinh

- Đồng hồ đo thời gian hiển thị số

- Hộp công tắc đóng ngắt mạch điện một chiều cấp cho nam châm điện và bộ đếm thời gian

Hoạt động1 ( 10 phút) Hoàn chỉnh cơ sở lý thuyết của bài thực hành

Xác định quan hệ giữa quãng đờng đi đợc và

khoảng thời gian của chuyển động rơi Gợi ý chuyển động rơi tự do làCĐNDD có vận tốc ban đầu bằng không và có gia tốc bằng g

Hoạt động 2 ( 5 phút) Tìm hiểu bộ rung dụng cụ

Tìm hiểu bộ rung dụng cụ

Tìm hiểu chế độ làm việc của đồng hồ hiển số sử

dụng trong bài thực hành

Giới thiệu các chế độ làm việc của động hồ hiển thị số

Hoạt động 3 ( 10 phút ) Xác định phơng án thực nghiệm

Một nhóm trình bày theo phơng án thí nghiệm

với bộ dụng cụ

Các nhóm khác bổ sung

Hoàn chỉnh phơng án thí nghiệm chung

Hoạt động 4 ( 15 phút ) tiến hành thí nghiệm

Đo thời gian rơi ứng với quãng đờng khác nhau

Ghi kết quả thí nghiệm vào bẩng thí nghiệm Giúp đỡ các nhóm làm thí nghiệm

Tính sai số đo và ghi kết quả đo

Hoàn thành bảng báo cáo thực hành

Hớng dẫn đồ thị là đờng thẳng thị hia đại lợng là

tỉ lệ thhuận

Có thể xác định g = 2 tg& với & là góc nghiêng của đồ thị

Ghi câu hỏi và bài tập về nhà

Ghi những chuẩn bị cho bài sau Nêu câu hỏi và bài tập về nhà Yêu cầu học sinh chuẩn bị cho bài sau

Trang 20

Ngày soạn 15 / 10 / 2007

Ngày dạy / 10 / 2007

Tiết 19

Kiểm tra

I khoanh tròn chữ cái đứng tr ớc câu đúng

1 Hoà nói với bình : " Mình đi mà hoá ra đứng; Cậu đứng mà hoá ra đi! " Trong câu nói này thì vật làm mốc là ai

C Cả Hoà lẫn Bình D Không phải Hoà cũng không phải Bình

2 Một chiếc xe đạp đang chạy đều trên một đờng thẳng nằm ngang Điểm nào dới đây của bánh xe sẽ chuyển động thẳng đều ?

A Một điểm trên vành bánh xe B Một điểm trên nan hoa

C Một điểm trên ổ trục D Một điểm trên trục bánh xe

3 Trong đồ thị vận tốc của một chuyển động thẳng ở hình vẽ

đoạn nào ứng với chuyển động thẳng đều?

C Một xe đạp đang đi trên một đoạn đờng thẳng nằm ngang

D Một cái pít tông đang chạy đi chạy lại trong một xi lanh

5 Điều nào khẳng định dói đây chỉ đúng cho chuyển động nhanh dần đều ?

A Gia tốc của chuyển động không đổi

B Chuyển động có véc tơ gia tốc không đổi

C Vận tốc của chuyển động là hàm bậc nhất của thời gian

D Vận tốc của chuyển động tăng đều theo thời gian

6 Một chiếc xe đang chạy với vận tốc 12 km/h bổng hảm phanh chuyển động thẳng chậm dần đều, sau một phút thì dừng lại Gia tốc của xe bằng bao nhiêu?

7 Trong đồ thị hình vẽ trên đoạn nào ứng với chuyển động thẳng chậm dần đều ?

8 Một giọt nớc rơi từ độ cao 45 m xuống Thời gian vật rơi tới mặt đất là bao nhiêu?

b/ Vận tốc của vật khi tới đất

2 Vẽ đồ thị vận tốc của vật trong 7 giây đầu kể từ khi vật bắt đầu rơi

0

v

tEA

B

C

D

Trang 21

Ngày soạn 15 / 10 / 2007

Ngày dạy / 10 / 2007

(Tiết 20, 21)Chơng II

động lực học chất điểm

Bài 9 ( 1 tiết ) Cân bằng lực Tổng hợp và phân tích lực I.Mục tiêu

Hoạt động 1 ( 5 phút ) Ôn tập khái niệm lực và cân bằng lực

Nhớ lại khái niệm lực ở THPT

Quan sát hình vẽ trả lời câu hỏi 1

Ôn lại về hai lực cân bằng

Quan sất hình vẽ trả lời câu 2

Nêu và phân tích định nghĩa lực và cách biểu diễn một lực

Nêu và phân tích điều kiện cân bằng của hai lực

và đơn vị lực Nhận xét câu trả lời

Hoạt động 2 ( 10 phút ) Tìm hiểu quy tắc tổng hợp lực

Quan sát thí nghiệm và biểu diễn các lực tác

Hoạt động 3 ( 15 phút ) Tìm hiểu quy tắc phân tích lực

Hoạt động 4 ( 5 phút ) Vận dụng củng cố

Trang 22

Xác định khoảng giá trị có thể của hợp lực F khi

Ngày soạn 20 / 10 / 2007

Ngày dạy / 10 / 2007

(Tiết 22) Bài tập

Hoạt động 1 ( 5 phút) Kiểm tra bài cũ

Hoạt động 2 (30 phút) Hóng dẫn học sinh làm bài tập

vẽ véc tơ

hớng dẫn học sinh phân tích lực ,tính toán

Nhận xét kết quả đã có

Hoạt động 3 ( 5 phút) vận dụng và cũng cố

Trang 23

Làm dới sự hớng dẫn của giáo vien Ra bài tập trong SGK để vận dụng

Ngày soạn 25 / 10 / 2007

Ngày dạy / 10 / 2007

(Tiết 23,24)Bài 10 ( 2 tiết )

Ba định luật Niu tơn

I.Mục tiêu

- Phát biểu đợc : Định nghĩa quán tính ba định luật Niu tơn , định nghĩa khối lợng và nêu đợc tính chất của khối lợng

- Viết đợc côgnthức của định luật Niu tơn và của trọng lực

- Nêu đợc các đặc điểm của cặp lực và phản lực

Kỹ năng

Vận dụng định luật I Niu tơn và khái niệm quán tính để giải thích một số hiện tợng đơn giản và để giải bài tập đơn giản trong bài

Chỉ ra đợc các cặp lực và phản lực phân biệt đợc cặp lực này với cặp lực cân bằng

vận dụng phối hợp định luật II và điịnh luật III Niu tơn dể giải các bài tập trong bài

II Chuẩn bị

GV Chuẩn bị một số ví dụ ba định luật

HS

Ôn lại kiến thức đã học về lực ,cân bằng lực và quán tính

Ôn lại quy tắc tổng hợp hai lực đồng quy

Tiết 1

Hoạt động 1 ( 5 phút ) Tìm hiểu thí nghiệm của Gali lê

Trình bày dự đoán của Galilê

Hoạt động 2 ( 10 phút ) Tìm hiểu định luật I Niutơn và khái niệm quán tính

Đọc sách giáo khoa và tìm hiểu định luật I

Vận dụng khái niệm quán tính để trả lời câu1 Nêu và phân tích định luật INêu khái niệm quán tính

Hoạt động 3 ( 15 phút ) Tìm hiểu dịnh luật II Niu tơn

Viét biểu thức định luật II cho trờng hợp có

nhiều lực tác dụng lên vật Nêu và phân tích định luật II Niu tơn Nêu và phân tích định nghĩa khối lợng dựa trên

Trang 24

Trả lời C2,C3

Nhận xét các tính chất của khối lợng mc quán tính

Tiết 2

Hoạt động 1 ( 5 phút ) Phân biệt trọng lực và trọng lợng

Nhớ lại các đặc điểm của trọng lực và biểu diển

Vận dụng công thức rơi tự do

Hoạt động ( 15 phút ) Tìm hiểu định luật III Niu tơn

Quan sát hình 1,2 ,3,4 nhận xét vè lực tơng tác

giữa hai vật

Viết biểu thức của định luật

Nêu các đặc điểm của cặp lực và phản lực

Hoạt động 3 ( 15 phút ) Vận dụng củng cố

Làm bài tập 14 , 11 trang 62 SGK Hớng dẫn áp dụng định luật II và III

Ngày soạn 25 / 10 / 2007

Ngày dạy / 10 / 2007

Bài 11 ( tiết 26 ) Lực hấp dẫn đinh luật vạn vật hấp dẫn I.Mục tiêu

Kiến thức

Phân biệt đợc định luật vạn vật hấp dẫn và viết đợc công thức của lực hấp dẫn

Nêu đợc định nghĩa trọng tâm của vật

Kỹ năng

Giải thích đợc một cách định tính sự rơi tự do và chuyển động của hành tinh vệ tinh bằng lực hấp dẫnVận dụng đợc công thức của lực hấp dẫn đẻ giải các bài tập đơn giản nh ở bài học

Trang 25

Hoạt động 1 ( 5 phút ) Tìm hiểu về lực hấp dẫn và định luật vận vạt hấp dẫn

Quan sát mô phỏng chuyển động của trái đát

quanh mặt trời để rút ra lực hấp dẫn là lực tác

dụng từ xa

Biểu diễn lực hấp dẫn giữa hai chất điểm

Viết công thức tính lực hấp dẫn cho trờng hợp

hai hình cầu đồng chất

Giới thiệu về lực hấp dẫn Yêu cầu học sinh quan sát mô phỏng chuyển

động của trái đất quanh mặt trời và nhận xét về

đặc điểm của lực hấp dẫn Neu và phân tích định luật vạn vật hấp dẫn

Mở rộng phạm vi áp dụng định luật cho các vật khác chát điểm

Hoạt động 2 ( 15 phút ) Xét trọng lực nh trờng hợp riêng của lực hấp dẫn

Nhắc lại về trọng lực

Vieets biieủ thức tính trọng lực tác dụng len vật

nh một trờng hợp riêng của lực hấp dẫn

Đọc phần em có biết Hớng dẫn vận dụng công thức tính lực hấp dẫn

Ngày soạn 1 / 11 / 2007

Ngày dạy / 11 / 2007

Bài 12 ( tiết 27 ) Lực đàn hồi của lò xo định luật húc

I Mục tiêu

Kiến thức

- Nêu đợc đặc diểm và điểm đặt và hớng lực đàn hồi của lò xo

- Phát biểu đợc định luật húc và viết đợc công thức tính độ lớn lực đàn hồi của lò xo

- Nêu đợc các đặc điểm hớng của lực lực căng dâyvà lực pháp tuyến

Kỹ năng

- Biểu diễn đợc lực đàn hồi của lò xo khi bị dãn hoặc bị nén

- Sử dụng đợc lực kế để đo lực, biết xem xét giới hạn đo của dụng cụ trớc khi sử dụng

- Vận dụng đợc định luật Húc để giải các bài tập trong bài

II Chuẩn bị

Giáo viên

- Một vài lò xo, các quả cân có trọng lợng nh nhau , thớc đo

Trang 26

- Một vài loại lực kế

Học sinh

Ôn lại về kiến thức về lực đàn hồi của lò xo

Hoạt động 1 (5 phút) Xác định hớng, điểm đặt của lực đàn hồi của lò xo

Quan sát thí nghiệm biểu diễn của giáo viên với

Hoạt động 2 ( phút) Tìm hiểu định luật Húc.

Nhận xét sơ bộ về quan hệ giữa lực đàn hồi của

lò xo và độ dãn

Thảo luận và xây dựng phơng án thí nghiệm để

khảo sát quan hệ trên

Làm thí nghiệm theo nhóm ghi kết quả vào bảng

Rút ra kết luận quan hệ giữa lực đàn hồi của lò

xo và độ dãn

Cho học sinh hoạt động nhóm Gợi ý có thể tác dụng lực lên lò xo bằng cách treo quả nặng vào lò xo

Giới thiệu về giới hạn đàn hồi của lò xoNêu và phân tích định luật Húc

Hoạt động 3 ( phút) Tìm hiểu một số trờng hợp của lực đàn hồikhác

Biểu diễn lực căng dây và lực pháp tuyến Giới thiệu lực căng ở dây treo và lực pháp tuyến

ở mặt tiếp xúc

Hoạt động 4 (phút) Vận dụng củng cố.

Tìm hiểu về một số loại lực kế thông dụng và sử

dụng lực kế để đo lực Lu ý học sinh về giới hạn đocủa các loại lực kế.

Ngày soạn 1 / 11 / 2007

Ngày dạy / 11 / 2007

(Tiết 28) Bài tập

I.Mục tiêu

Kiến thức

Viết đợc định luật vạn vật hấp dẫn và vận dụng đợc công thức của lực hấp dẫn

Hiểu vận dụng trọng tâm của vật

Kỹ năng

Giải thích đợc một cách định lợng sự rơi tự do và chuyển động của các vật bằng lực hấp dẫnVận dụng đợc công thức của lực hấp dẫn đẻ giải các bài tập đơn giản

Trang 27

Hoạt động 1 ( 5 phút) Kiểm tra bài cũ

Viết công thức của trọng lực và trờng hợp riêng YC hs viết công thức của rơi tự do và của trọng

lực

Hoạt động 2 ( 30 phút) Hớng dẫn học sinh làm bài tập

Đọc SGK trả lời câu hỏi 4,5,6,7

Bài 4 trả lời câu hỏi đúng

áp dụng công thức ( ) 2

.

h R

M m G P

24 22 11

) 10 38 (

10 6 10 37 , 7 10 67 , 6 )

YC Đọc sách trả lời câu hỏi trong sách Gk

Khi vật ở mặt đất và ở độ cao h thì vật có trọng ợng đợc tính bằng công thức nào?

l-xét tỉ sốcủa trọng lợng?

Kết quả?

YC Làm bài tập 5Hớng dẫn làm bài tập và chọn đáp án?

Hớng dẫn học sinh làm bài tập7

Khi ở các vị trí khác nhau có giá trị trọng lợng thế nào?

Hoạt động 3.Vận dụng ,củng cố

Làm bài tập trong sách dói sự hóng dẫn của giáo

Trang 28

Ngày soạn 5 / 11 / 2007

Ngày dạy / 11 / 2007

Bài 13 ( tiết 29) Lực ma sát

- Vận dụng đợc công thức của lực ma sát trợt để giải các bài tập tơng tự nh trong bài học

- Giải thích đợc vai trò phát động của lực ma sát nghỉ đối với việc đi lại của ngời, động vật và xe cộ

- Bớc đầu đè xuất giả thuyết hợp lý và đa ra đợc phơng án thí nghiệm để kiểm tra giả thuyết

Giáo viên.Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm: khối hình hộp chữ nhật( bằng gỗ ,nhựa) có một mặt khoét các

lỗ để đựng quả cân,một số quả cân , một lực kế và một máng trợt

Học sinh Ôn lại những kiến thức đã học ở lớp 8

Hoạt động 1 ( 5 phút) Ôn lại kiến thức về lực ma sát.

Trả lời câu hỏi

Có những loại lực ma sát nào? Khi nào xuất

Thảo luận nhóm, trả lời cau 1

Ghi nhận kết quả thí nghiệm và rút ra kết luận

Viết biểu thức độ lớn của lực ma sát trợt

Cho hcọ sinh hoạt động nhóm Gợi ý vật trợt đều trên mặt phẳng ngang

Tiến hành thí nghiệm kiểm tra giả thuyết về các yếu tố ảnh hởng đến độ lớn lực ma sát trợt

Hoạt động 4 ( 10 phút) Tìm hiểu về lực ma sát nghỉ

Quan sát thí nghiệm của giáo viên

Rút ra đặc điểm của lực ma sát nghỉ

So sánh độ lớn của lực ma sát nghỉ cực đại với

ma sát trợt

Lấy các ví dụ về cách làm tăng ma sát có ích

Tiến hành thí nghiệm nhận biết ma sát nghỉ

Lu ý vật đứng yên dới tác dụng của lực kéo và

ma sát nghỉ

Giới thiệu vai trò của lực ma sát nghỉ

Trang 29

Hoạt động 5 ( 5 phút) Vận dụng ,củng cố

Làm việc cá nhân : Giải các bài tậpví dụ Gợi ý xác định các lực tác dụng lên vật chuyển

động thẳng đều

Ngày soạn 5 / 11 / 2007

Ngày dạy / 11 / 2007

Bài 14 ( tiêt 30) Lực hớng tâm

• Mục tiêu

Kiến thức

- phát biểu đợc định nghĩa và viết đợc cong thức của lực hớng tâm

- Nêu đợc một vài ví dụ về chuyển động ly tâm cvó lợi hoặc có hại

Kỹ năng

- Giải thích đợc lực hớng tâm giữ cho một vật chuyển động tròn đều

- Xác định đợc lực hớng tâm giữ cho vật chuyển động trò đèu trong một trờng hợp đơn giản

- Giải thích đợc chuyển động ly tâm

III Chuẩn bị

Giáo viên Một số hình vẽ minh hoạtác dụng của lực hớng tâm

Học sinh Ôn lại những kiến thức về chuyển động tròn đều và gia tốc hớng tâm

IV Tiến trình dạy học

Hoạt động 1 (15 phút) Tìm hiểu lực hớng tâm

Nhận xét về đặc điểm của hợp lực tác dụng lện

Hoạt động 2 ( 15 phút) Tìm hiểu chuyển động ly tâm

Đọc SGK

Xác định điều kiện đẻ vật còn quay theo bàn

Lấy ví dụ về chuyển động ly tâm có lợi và có hại

Mô tả ví dụ về chuyển động của vật đặt trên bàn xoay

Nhắc lại về đặc điểm của lực ma sát nghỉTrình bày về chuyển động ly tâm và một số ứng dụng

Trang 30

Hoạt động 4 ( 5 phút ) Giao nhiệm vụ về nhà

Giáo viên.chuẩn bị các bài tập trong sách

Học sinh Ôn lại những kiến thức đã học

VI Tiến trình dạy học

Trả lời câu hỏicủa giáo viên Nêu câu hỏi cho học sinh

Hoạt động 2 (30 phút) Làm bài tập dới sự hớng dẫn cuả giáo viên

100

2 2

.

2

.

2 2

0 2 2

0

2

2 0 2

v v m N

m

F

àà

áp dụng công thức định luật II Niutơn

Lực hớng tâm có dộ lớn cực đại giữ cho vật chuyển

động tròn đều quanh tâm

1 4

08 , 0 4

.

)

2

(

.

2 2

2

ππ

àà

π

àωà

g

R

f

g m R m N a m

Yêu cầu học sinh làm các bài tập 4,5,6,7 (83)

Hớng dẫn học sinh

Làm bài tập dới sự hớng dẫn của giáo viên Ra bài tập tơng tự

Hoạt động 4 (5 phút) Giao nhiệm vụ về nhà

Ghi câu hỏi về nhà

Chuẩn bị bài sau Cho học sinh bài tập về nhàHớng dẫn chuẩn bị cho bài sau

Ngày soạn / 11 / 2007

Ngày dạy / 11 / 2007

Trang 31

Bài 15.(tiểt32)Bài toán của chuyển động ném ngang

I.Mục tiêu.

Kiến thức : Diễn đạt đợc các khái niệm: phân tích chuyển dộng, chuyển động thành phần, chuyển động

tổng hợp

Viết đợc các phơng trình của hai chuyển động thành phần của chuyển động ném ngang

Kỹ năng: Chọn hệ toạ độ thích hợp nhất cho viéc phân tích chuyển động ném ngang thành hai chuyển

động thành phần

áp dụng dịnh luật hai Niu tơn để lập các phơng trình cho hai chuyển dodọng thaanhf phần của hai chuyển

động ném ngang

Tỏng hợp hai chuyển động thành phần để có chuyển động tổng hợp

Vẽ đợc quỹ đạo parabol của vật bị ném ngang

II chuẩn bị

Giáo viên : Thí nghiệm kiểm chứng

Học sinh: các công thức của chuyển động biến đổi đều và rơi tự do

Phân tích chuyển động ném ngang thành hai

chuyển động thành phần theo hai trục toạ độ

Nêu và phân tích bài toán khảo sáta chuyển độngném ngang.xác định vị trí và vận tốc của vật

Mô tả định tính dạng quỹ đạo của chuyển động ném ngang (không phải là chuyển động thẳng)

Xác định vị trí của vật nếu biết toạ độ của vật theo các trục

Hoạt động 2 ( 15 phút ) Xác định các chuyển động thành phần

áp dụng điịnh luật hai Niutơn cho vật theo mỗi

trục tọa độ để xác điịnh tính chát của chuyển

Trình bày về dạng quỹ đạo của chuyển động némngang

Hớng dẫn liên hệ giữa thời gian và chuyển động thành phần

Hớng dẫn trình bày về ý nghĩa thực của tầm ném

xa trong chuyển động ném ngang

Hoạt động 4 (5 phút) Thí nghiệm kiểm chứng

Quan sát thí nghiệm và trả lời C3 về mục đích

cuả thí nghiệm Tiến hành thí nghiệmYêu cầu học sinh trả lời C3

Hoạt động 5 ( 5 phút) Giao nhiệm vụ về nhà

Ngày soạn / 11 / 2007

Ngày dạy / 11 / 2007

Bài tập (tiết 33)

I.Mục tiêu.

Kiến thức : Biết viết các phơng trình của hai chuyển động thành phần của chuyển động ném ngang

Kỹ năng: Chọn hệ toạ độ thích hợp nhất cho viéc phân tích chuyển động ném ngang thành hai chuyển

động thành phần

Trang 32

áp dụng dịnh luật hai Niu tơn để lập các phơng trình cho hai chuyển động thành phần của hai chuyển độngném ngang

Tổng hợp hai chuyển động thành phần để có chuyển động tổng hợp

Vẽ đợc quỹ đạo parabol của vật bị ném ngang

II chuẩn bị

Giáo viên : các bài tập

Học sinh: các công thức của chuyển động biến đổi đều và rơi tự dovà các bài tập mẫu

III.Tiến trình dạy học.

Hoạt động 2 (30 phút) Hớng dẫn học sinh làm các bài tập

Bài tập 4 (88) Chọn đáp án đúng C

Bài tập 5 chọn hệ quy chiếu là hai trục

Theo phơng ngang ox, theo phong oy

Gốc thời gian là lúc thả bom

Chuyển động theo phơng ox là chuyển dộng thẳng

đều

ax = 0

Vx = 720 km/h = 200 m/s

X = 200.t

Chuyển động theo phong oy là chuyển động nhanh

dần đều với gia tốc g = 10 m/s2

Bài tập 6.áp dụng công thức

s g

h

10

25 , 1 2

Làm bài tập dới sự hóng dẫn giáo viên Ra bài tập tơng tự cho học sinh làm

Ngày soạn / 11 / 2007

Ngày dạy / 11 / 2007 ( tiết 34,35)

Bài 16 Thực hành đo hệ số ma sát

I.Mục tiêu

Kiến thức: Chứng minh đợc các công thức hệ số ma sát, từ đó nêu đợc phơng án thực nghiệmđo hệ số ma

sát trợt theo phơng pháp động lực học qua gia tốc và góc nghiêng

Kỹ năng Lắp ráp đợc thí nghiệmtheo phơng án đã chọn , biết cách sử dụng đồnghồ hiển thị số điều khiển

bằng nam châm điện có công tắc và cổng quang điện đẻ đo chính xác thời gian chuyển động của vật.Tính và viết dúng kết quả đo với các chữ số có nghĩa

II chuẩn bị

Giáo viên:

Cho mỗi nhóm học sinh :

Mặt phẳng nghieng có thớc đo góc và quả dọi

Nam châm điện có hộp công tác ngắt điện Thớc kẻ vuông để xác định vị trí ban đầu của vật Trụ kim loại

đờng kính 3 cm , cao 3 cm Đồng hồ hiển thị số , cổng quang điện ,thớc

Trang 33

Học sinh Ôn lại bài học cũ , Giấy kẻ , báo cáo thí nghiệm.

Hoạt động 1 ( 5 phút) Xây dựng cơ sở lý thuyết

Tìm công thức tính gia tốc của vật trợt trên mặt

phẳng nghiêng

Chứng minh công thức tính hệ số ma sát trợt

Hóng dẫn các lực tác dụng lên một vật trợt trên mặt phẳng nghiêng

Hóng dẫn áp dụng định luật hai niutơn cho vật

Hoạt động 2( 5 phút ) Tìm hiểu dụng cụ thí nghiệm

Tìm hiểu các thiết bị có trong bộ dụng cụ của

nhóm

Xác định các chế độ hoạt dộng của đồng hồ hiẻn

thị số phù hợp với mục dích thí nghiệm

Giới thiệu các thiết bị trong bộ dụng cụthí nghiệm

Hớng dẫn cách thay đổi độ nghieng và điều chỉnh thăng bằng cho máng nghiêng

Hoạt động 3 (10 phút) Hoàn chỉnh phơng án thí nghiệm

Nhận biết các đại lợng cần đo trong thí nghiệm

Phơng án đo góc nghiêng

đại diện một nhóm trình bày phơng án đo gia tốc

, các nhóm khác nhận xét

Gợi ý từ biểu thức tính hệ số ma sát trợt Hớng dẫn sử dụng thớc do góc và quả dọi có sẵn hoặc đo các kíh thớc của mặt phẳngnghiêngNhận xét và hoàn chỉnh phơng án thí nghiệm

Hoạt động 4( 15 phút) Tién hành thí nghiệm

Tiến hành thí nghiệm theo nhóm

Ghi kết quả vào bảng Hóng dẫn các nhóm làm thí nghiệm Theo dõi học sinhlàm thí nghiệm

Hoạt động 4 ( 10 phút) Xử lý kết quả

Hoàn thành bảng ghi

tính sai số các phép đo và viết kết quả

chỉ rõ loại sai số đã bỏ qua trong thí nghiệm khi

lấy kết quả

Gợi ý :nhắc lại cách tính sai số và viết kết quả

Yêu càu trả lời C2trang 87

Hoạt động 6 ( 5 phút) Giao nhiệm vụ về nhà

Ngày soạn / 11 / 2007

Ngày dạy / 11 / 2007

Tiết 36 ôn tập

I.Mục tiêu.

Kiến thức : Nắm đợc các công thức của chơng định luật Niutơn và các loại lực Ngoài ra còn biết giải

bài toán chuyển động của vật bị ném

Kỹ năng: Vận dụng thành thạo các công thức và kỹ năng giải bài tập

II chuẩn bị

Giáo viên : các bài tập

Học sinh: Ôn lại các công thức

III.Tiến trình dạy học.

Hoạt động 2 (30 phút) Làm các bài tập của giáo viên hớng dẫn

định luật I Niutơn ,II,III Niutơn

F = với hai vật là trái

đất thí công thức đợc tính đó là trọng lực

2

) (

.

h R

M m

R

M G g R

Trang 34

- lực ma sát F = àN

r

v m

F = 2 = ω2 = ( 2π ) 2chuyển động của vật đợc ném ngang

Câu 3 Một vận động viên dùng gậy gạt một quả bóng truyền cho nó một vận tốc 10m/s hẹ số ma sát giữa vật và mặt sàn là 0,1 Lấy g = 10 m/s Hỏi bóng trợt xa bao nhiêu mét?

câu 4 Một vật trợt trên sàn nhà đập vào một cái hộp cả hai cùng chuyển động chậm dần chọn đáp án

đúng

a/ Lực của viên gạch đẩy hộp lớn hơn lực của hộp đẩy viên gạch

b/ Lực của viên gạch đẩy hộp nhỏ hơn lực của viên gạch đẩy hộp

c/Lực của viên gạch đẩy hộp bằng lực của hộp đẩy gạch

d/cha biết vì cha biết vật nào có khối lọng lớn hơn

câu 5 Một lò xo có độ dài tự nhiên l0 = 15 cm Lò xo đợc giữ cố định một đầu còn đầu kia chịu một lực bằng 4,5 N Khi ấy chiều dài lò xo dài 18 cm Hỏi độ cửng của lò xo bằng bao nhiêu ?

Hai hộp có khối lợng m1 = 80 kgvà m2 = 110 kg đwocj đặt tiếp xúc nhau trên mặt phẳng nằm ngang Ngời

ta tác dụng một lực đẩy F = 650 N theo phơng ngang vào hộp 1 làm cả hai chuyển động hệ số ma sát trợt

là 0,20 Lấy g = 9,8 m/s2 Hãy xác định :

a/ Gia tốc của mỗi hộp

b/ Lực mà một hộp tác dụng lên hộp bên cạnh

II.Đáp án và thang điểm

Phần I (mỗi câu 1 điểm)

Bài 17.(tiết 38+39)Cân bằng của vật rắn chịu tác dụng của hai lực và ba lực không song song

I.Mục tiêu.

Trang 35

Kiến thức :

Nêu đợc định nghĩa của vật rắn và giá của lực

Phát biểu đợc quy tắc tổng hợp lực có giá đông quy

Phát biểu đợc điều kiện cân bằng cua rvật chịu tác dụng của hai lực và ba lực không song song

Kỹ năng : Xác định trọng tâm của một vật mỏng , phẳng bằng phơng pháp thực nghiệm

Vận dụng đợc các điều kiện cân bằng và quy tắc tổng hợp lực có giá đồng quy đẻ giải các bài tập nh trong bài

Giáo viên: các thí nghiệm , các tấm mỏng

Học sinh: Ôn lại kiến thức hình bình hành, điều kiện cân bằng của một chất điểm

III Tiến hành hoạt động dạy học.

Hoạt động 1(10 phút) Xác định điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của hai lực

Quan sát thí nghiệm và trả lời các câu hỏi C1

So sánh với trờng hợp cân bằng của chất điểm

Phát biểu điều kiện cân bằng của một vật chịu

tác dụng của hai lực

Bố trí thí nghiệm Gợi ý so sánh vật rắn và chất điểmNêu khái niệm vật rắn

Lu ý khái niệm giá của lực

Hoạt động 2 ( 15 phút) Xác định trọng tâm của vật phẳng mỏng bằng phơng pháp thực

nghiệm

Nhớ lại khái niệm trọng tâm

Xác định các lực tác dụng lên vật treo trên sợi

Nêu câu hỏi về trọng tâm

Treo một vật mỏng phẳng trên sợi dây Gợi ý : giá của trọng lực đi qua trọng tâm Hớng dẫn diều kiện cân bằng

Hoạt động 3 (10 phút) Tìm hiểu quy tắc tổng hợp hai lực có giá đồng quy

Quan sát thí nghiệm ,trả lời C3

Xác định các điểm của lực F thay thế cho hai lực

Nhận xét về quan hệ giữa hai lực F1 vàF2với lựcF

Bố trí thí nghiệm Hớng dẫn :vận dụng điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của trọng lực và F

Nêu và phân tích quy tắc tổng hơp lực có giá

đồng quy

Hoạt động 4 (10 phút) Phát biểu và vận dụng điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng

của ba lực không song song

Phát biểu điều kiện cân bằng của một vật chịu

tác dụng của ba lực không song song

Giải bài tập ví dụ

Hớng dẫn từ quan hệ của F với F1 và F2 trong thí nghiệm

Kiến thức : biết vận dụng công thức để giải bài tập

Kỹ năng :Vận dụng đợc các điều kiện cân bằng và quy tắc tổng hợp lực có giá đồng quy để giải các bài tập

Giáo viên: các bài tập

Học sinh: Ôn lại kiến thức hình bình hành, điều kiện cân bằng của một chất điểm,các cáh phân tích và tổng hợp lực

Trang 36

Hoạt động 2 (30 phút) Tìm hiểu bài tập dới sự hớng dẫn của giáo viên

Bài 6

Thành phần lực căng của dây treo bằng thành phần

truyền chuyển động cho vật khi không có dây treo

thì vật chuyển động nhanh dần xuống dới

N mg

2

2 10 2 45

8,9.3

cos = 0 =

=

α

Hớng dẫn để học sinh làm bài tập 6Chú ý phận z tích lực để suy ra độ lớn lực căng

độ lớn lực căng bằng bao nhiêu?

Gợi ý học sịnh phân tích độ lớn lực phản lựctừ đó suy ra áp lực

Hớng dẫn học sinh phân tích phản lực và trọng lực

từ đó suy ra lực căng

Ngày soạn / 11 / 2007

Ngày dạy / 11 / 2007

(Tiết 41) Bài 18 cân bằng của một vật có trục quay cố định Mô men lực

I.Mục tiêu

Kiến thức : Phát biểu đợc dịnh nghĩa và viết đợc biểu thức mô men lực.phát biểu đợc quy tắc mô men lực

Kỹ năng: Vận dụng khái niệm mô men lực và quy tắc mô men lực để giải thích một số hiện tợng vật lý ờng gặp trong thực tế cũng nh giải quyết các bài tạp tơng tự trong bài

th-Vận dụng đợc phơng pháp thực nghiệm ơ mức độ đơn giản

nghiệm của hai lực tác dụng lên vật

Giải thích sự cận bằng của vật bằng tác dụng làm

quay của hai lực

Bố trí thí nghiệm Lần lợt ngừng tác dụng từng lực để học sinh nhận biết tác dụng làm quay quanh trục của mỗi lực

Hoạt động 2 (10 phút) Tìm hiểu khái niệm mô men lực

Nhận so bộ tác dụng làm quay của một lực phụ

thuộc những yếu tố nào? Thảo lluận phơng án thí

nghiệm để kiểm tra

Nêu những yếu tố ảnh hởng đén tcs dụng làm

quay cua một lực

Nêu đơn vị của mô men lực

Hớng dẫn bố trí vật có trục quay cố điịnh cân bằng dới tác dụng cua hai lực rồi thay đổi các yếu tố của một lực

Tiến hành thí nghiệm kiểm tra Nêu và phân tích khái niệm và biểu thức của mô men lực

Hoạt động 3 (15 phút) Tìm hiểu và vận dụng quy tác mô men lực

Trang 37

Nhận xét về tác dụng làm quay của các lực tác

dụng lên vật trong thí nghiệm

Vận dụng trả lời C1

Làm bài tập 3 trang 99

Phát biểu quy tắc mô men lực Nêu câu hỏi C1

Mở rộng các trờng hợp có thể vận dụng quy tắc

Ngày soạn / 11 / 2007

Ngày dạy / 11 / 2007

Bài tập (tiết 42) I.Mục tiêu.

- trả lời câu hỏi của giáo viên - ra câu hỏi cho học sinh

Hoạt động 2 (30 phút) Hớng dẫn học sinh làm bài tập

Bài 3

Chú ý trục quay

Trong trờng hợp 1 trục quay là điểm tựa 0

Trờng hợp 2 trục quay là trục bánh xe

Tròng hợp 3 trục quay là điểm khớp của khuỷu và

2

20 100

1

Bài tập 3 Hãy vận dụng quy tắc mô men lực trong các trờng hợp sau:

Bài tập 4 hóng dẫn học sinh áp dụng quy tắc mo0o men lực

Trang 38

Giáo viên: các thiết bị

Học sinh: Ôn lại phép chia trong và chia ngoài khoảng cách giữa hai điểm

Hoạt động 1(20 phút) Tìm hiểu quy tắc tổng hợp hai lực song song cùng chiều

Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên

Quan sát thí nghiệm trả lờiC1

Xác định các đặc điểm của lực F thay thế cho F

và Fsong song cùng chiều tác dụng lên vật

Biểu diễn F và F và hợp lực F của chúng

Trả lời C3

Bố trí thí nghiệm Gợi ý: Vận dụng các điều kiện cân bằng của vật rắn đã học

Làm thí nghiệm kiểm tra,yêu cầu học sinh quan sát

Nêu và phân tích quy tắc tổng hợp lực song song cùng chiều

Họat động 2 (15 phút) Vận dụng quy tắc tổng hợp hai lực song song cùng chiều

Đọc SGK

Trả lời C4

Làm bài tập 6 SGK

Gợi ý phân tích trọng lực của một vạt nh hợp lực của các trọng lực tác dụng lên các phần của vậtGiới thiệu cách phan tích một lực F và hai lực song song cùng chiều F

Hoạt động 3(5 phút) Tìm hiểu và vận dụng điều kiện cân bằng của một chịu tác dụng của ba

lực song song cùng chiều

Nhận xét về đặc điểm của ba lực tác dụng lên vật

trong thí nghiệm

Vận dụng làm bài tập 4

Yêu cầu học sinh xem SGK Nêu và phân tích điều kiện cân bằng

Ngày soạn / 11 / 2007

Ngày dạy / 11 / 2007

Bài tập (tiết 44) I.Mục tiêu.

Trang 39

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên

- trả lời câu hỏi của giáo viên - ra câu hỏi cho học sinh

Hoạt động 2 (30 phút) Hớng dẫn học sinh làm bài tập

Bài tập 2,

thúng gạo nặng P =300N

Thúng ngô nặng P' = 200N đòn gánh dài 1m

Bài làm:

Gọi cánh tay đòn của lực P là d

Gọi cánh tay đòn của lực P' là d'

Kiến thức: Phân biệt đợc ba dạng cân bằng Phát biểu đợc điều kiện cân bằng của một vật có mặt chân đế

Kỹ năng: Nhận biết đựoc cân bằng bền hay không bền Xác định đợc mặt chân đế của một vật đặt trên mặtphẳng đỡ

Vận dụng đợc điều kiện cân bằng của một vạt có mặt chân đế Biết cách làm tăng mức vững vừng cân bằng

II.Chuẩn bị

Giáo viên: Chuẩn bị các thí nghiệm

Học sinh: Ôn lại kiến thức mô men lực

Hoạt động 1(5 phút) Tìm hiểu các dạng cân bằng

Quan sát các vật rắn đợc đặt ở các điều kiện khác

nhau , rút ra đặc điểm cân bằng của vật trong

trong ví dụ của giáo viên

Giới thiệu khái niệm mặt chân đé Huớng dẫn : Xét tác dụng của mô men trọng lực Nêu và phân tích điều kiện cân bằng của vật có mặt chân

đế Lấy một số thí dụ về các vạt có mặt chân đế khác nhau

Hoạt động 3 (20 phút) Tìm hiểu về mức vững vàng của cân bằng

Nhận xét về mức vững vàng của các vị trí cân

bằng trong hình

Lấy ví dụ về mức vững vàng của cân bằng

Gợi ý các yếu tố ảnh hởng về mức vững vàng của cân bằng

Nhận xét câu trả lời

Tiêu đề	Giáo án giảng dạy môn vật lí lớp 10 ban cơ bản
Tác giả	Phạm Văn Điềng
Trường học	Trường THPT Trần Phú
Chuyên ngành	Vật Lý
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2007 - 2008
Thành phố	Thanh Hóa

Định dạng
Số trang	78
Dung lượng	1,38 MB