► Giới hạn tại vô cực lim Phương trình * là phương trình hoành độ giao điểm của đồ thị và đường thẳng 4 y m .Do đó số nghiệm của phương trình * là số giao điểm của đồ thị và đườn
Trang 1Phân dạng và phương pháp giải
BIÊN HÒA – Ngày 15 tháng 07 năm 2017
TÀI LIỆU LƯU HÀNH NỘI BỘ
Trang 21 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
◙ Lý Thuyết : Ta xét bài toán sau đây :
Vẽ đồ thị (C) của hàm số y f x( )sau đó biện luận
theo tham số m số nghiệm của phương trình : h x ( ; m) 0 (♥)
☻ Ta đưa (♥) về dạng
Trong đó ( ) f m là biểu thức theo m, không chứa x
Số nghiệm của (♥) chính là số giao điểm của (C) và đường thẳng (D) y f m( ) mà ta nhìn thấy
qua đồ thị ((D) Ox )
VD như hình bên, ta thấy (♥) có :
☻ 3 nghiệm khi
☻ 2 nghiệm khi
hoặc
☻ 1 nghiệm khi
hoặc
Ví dụ 01 : Cho hàm số y x3 3x24(có đồ thị là (C)) a/ Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số b/ Biện luận theo m số nghiệm của phương trình x33x2 m 0 PHẦN 8 : BIỆN LUẬN NGHIỆM BẰNG ĐỒ THỊ _ x _ , _ _ y _ = _ f _ ( _ m _ ) _ y _ -4
_ 3 _
2 _
- 1 _ O
Gi{o Viên cần file word xin vui lòng liên hệ
sđt 0914449230 (add zalo – facebook)
Trang 32 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
► Hàm số đồng biến trên khoảng 2; 0;
nghịch biến trên các khoảng ; 2 và 0;
► Hàm số đạt cực đại tại x0, yCD 4; đạt cực tiểu tại x 2, yCT0
► Giới hạn tại vô cực lim
Phương trình * là phương trình hoành độ
giao điểm của đồ thị và đường thẳng
4
y m Do đó số nghiệm của phương trình
* là số giao điểm của đồ thị và đường thẳng
Trang 43 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
☻Vậy phải làm sao ???
☻Thật ra thì “bảng biến thiên đã nói lên tất cả” rồi
Chúng ta bắt tay vào làm !!! Ở đây thầy không dùng bảng biến thiên cũ (nếu dùng vẫn được) để cho các em biết là đưa về hàm nào cũng được ☺
Phương trình x33x2 m 0ta viết lại m x3 3 x2
Lập BBT đi
“phác thảo” đồ thị
Từ đồ thị “phác thảo” này ta thấy rõ ràng
ở đây thầy ví dụ có 3 nghiệm !!!thì m chạy từ - 4 đến 0
2 con số đáng yêu !!!
(biện luận ko cần vẽ đồ thị)
Đây không phải là công thức giải nhanh –
chỉ là hướng tư duy giúp giải bài toán
nhanh hơn cho trắc nghiệm !!
Vẽ đồ thị mất 15 phút rồi
Nhìn hàm g(x) này nè !!!
Trang 54 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
3 2
3
x
Ứng dụng 02 : Tìm m để phương trình 3 2 3 2 2 0 x x m có 3 nghiệm phân biệt
Ứng dụng 03 : Tìm m để phương trình x3 3x 7 5m0 có 2 nghiệm.
Gi{o Viên cần file word xin vui lòng liên hệ sđt 0914449230 (add zalo – facebook)
Trang 65 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
số sao cho phương trình x3 3x2 k 0có nghiệm phân biệt
Ứng dụng 05 (Đề An Nhơn 3- Bình Định):Tìm tất cả các giá trị của tham sốđể đường thẳng 4 y m cắt đồ thị hàm số 4 2 8 3 yx x tại bốn điểm phân biệt A B C D
Ứng dụng 06 : Tìm giá trị của tham số m để phương trình sau có 4 nghiệm phân biệt 4 2 4 3 2 0 x x m
13 3
4 m 4
4
4
4 m 4
Trang 76 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
Ứng dụng 07: Tìm giá trị của tham số m để phương trình sau có 3 nghiệm
4 2 3 3 3 0 4 x x m
Ứng dụng 08 : Tìm giá trị của tham số m để phương trình sau có 3 nghiệm phân biệt
3 2 3 3 2 0 3 x x m
Ứng dụng 09 : Tìm giá trị của tham số m để phương trình sau có 2 nghiệm
3 2 9 0 3 x x m
Trang 8
7 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
Ví dụ 02 : (C): yx33x2.Tìm m để phương trình x33x22m 1 0 có ba nghiệm phân biệt,
trong đó có đúng hai nghiệm không nhỏ hơn 1
a/ Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị C của hàm số đã cho
b/ Biện luận theo m số nghiệm của phương trình 2 4
1
x
m x
Trang 98 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
là phương trình hoành độ giao điểm của đồ thị và đường thẳng d: ym
Do đó số nghiệm của phương trình là số giao điểm của đồ thị và đường thẳng d: ym.(d cùng phương Ox)
Dựa vào đồ thị, ta có ☻ Với 2
2
m m
: phương trình có duy nhất một nghiệm
☻ Với m2: phương trình vô nghiệm
y x x a/ Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số đã cho
b/ Dựa vào đồ thị, hãy biện luận theo m số nghiệm của phương trình
Trang 109 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
Do đó số nghiệm của phương trình *
là số giao điểm của (C) và đường thẳng
49 32
1
0
3 4
0
49 32
1
343
4
Trang 1110 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
Dựa vào đồ thị, ta thấy : ♥ Với : 1 49 81
: phương trình có hai nghiệm
♥ Với : m 1 1 m 0: phương trình có ba nghiệm
b/ Dựa vào ( )C , hãy biện luận số nghiệm của phương trình: x44x2 3 2m0
-1
O
1
Trang 1211 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
(C) v| d
Số nghiệm của pt (*)
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM PHẦN BIỆN LUẬN
Trang 1312 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
C}u 4 : Đồ thị hàm số y f x xác định trên D \ như hình vẽ bên
4.1 :Giao điểm của đồ thị hàm số này và đường
m m
Trang 1413 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
C}u 7 : Giá trị tham số a để phương trình sau
3
3
x
có đúng 3 nghiệm phân biệt là
6 a 6
6 a 6
a hay a
D 1 5
6
a
C}u 8 : Hàm số y f x xác định trên D có bảng biến thiên như sau :
Giá trị tham số m để phương trình 0
2
m
f x có 3 nghiệm phân biệt là
1
m
m
C 1 m 10
10
m
m
C}u 9 : Hàm số y f x xác định trên D có bảng biến thiên như sau :
x 1 0 1
y’ 0 0 0
y 0
1 1
Giá trị tham số m để phương trình f x 1 m có đúng 2 nghiệm phân biệt là A m1 B.m 1 C 1 8 m m D 1 0 m m C}u 10 : Với giá trị nào của tham số m thì đường cong có phương trình 4 2 2 1 2 y f x x x m và đường thẳng y m 1 cắt nhau tại 4 điểm phân biệt A m B.1 2 3 m 3
C 1 m 0 D 2 0 3 m x 0 2
y’ 0 0
y 5
1
Trang 1514 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
_
y
_ _ _
x
-4
_ 3 _
2 _
C}u 14 : Cho hàm số : y f x ( )C xác định trên D
Có đồ thị (C) được vẽ như hình bên dưới
Số giao điểm của (C) và đường thẳng y = k , k 1
A 1
B 2
C 3
D 0
C}u 15 : Cho hàm số : y f x ( )C xác định trên D
Có đồ thị (C) được vẽ như hình bên
15.1 Số giao điểm của (C)
-2 -1 O 1 2
Trang 1615 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
m
C.m1 D.m 1;
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số để phương trình
có bốn nghiệm thực phân biệt
Trang 1716 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
C}u 21 : Cho hàm số : y f x ( )C xác định trên D Có đồ thị (C) được vẽ như hình bên dưới Giá trị tham số m để phương trình x4 2 x2 m có đúng 4
nghiệm phân biệt là
khoảng xác định và có bảng biến thiên như sau:
Trang 1817 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
khoảng xác định và có bảng biến thiên như sau
Tìm tập hợp tất cả các giá trị của tham số thực msao cho phương trình có ba nghiệm thực phân biệt
Trang 1918 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
trình x33xm2m có 3 nghiệm phân biệt ?
A m 1 B 1
3
m
Trang 2019 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
thiên như sau
Mệnh đề nào sau đây đúng:
A Phương trình f x m luôn có nghiệm
B Phương trình f x m có 2 nghiệm phân biệt khi m0
C Phương trình f x m có 4 nghiệm phân biệt khi 1 m 0
D Phương trình f x m vô nghiệm khi m 1
Cho hàm số y f x xác định trên \ 3 , liên tục trên mỗi khoảng xác định và có bảng biến thiên như bên
Trang 2120 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
Phương trình f x m có đúng hai nghiệm thực phân biệt khi và chỉ khi
A m1 hoặc m 2 B m1
thẳng ym cắt đồ thị hàm số yx33x1 tại ba điểm phân biệt, trong đó có đúng hai điểm phân biệt có
Trang 2221 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
Lý Thuyết về các phép biến đổi cơ bản : Cho hàm số yf(x)có đồ thị là (C) ta suy ra được các
đồ thị hàm số sau :
☻ Lấy đối xứng (C) qua Ox ta sẽ được đồ thị (C1) : y f(x)
☻ Lấy đối xứng (C) qua Oy ta sẽ được đồ thị (C2) : y f( x)
Phương ph{p : Xét dấu trị tuyệt đối rồi đưa thành các hàm không chứ trị tuyệt đối sau đó vẽ
từng phần rồi ghép lại khi A 0
khi A 0
A A
► Giữ nguyên phần đồ thị C phía trên trục hoành Ox (do (1))
► Bỏ phần đồ thị C nằm phía dưới trục Ox ta sẽ được đồ thị C'
Ví dụ :
PHẦN 9 : BIẾN ĐỔI ĐỒ THỊ TRỊ TUYỆT ĐỐI
Trang 2322 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
► Giữ nguyên phần (C) phía bên phải Oy ( x ≥ 0 )
► Lấy đối xứng qua Oy phần (C) trên và bỏ phần (C) nằm bên trái Oy
► Lấy đối xứng qua Ox phần (C) nằm phía trên
Gi{o Viên cần file word xin vui lòng liên hệ
sđt 0914449230 (add zalo – facebook)
Trang 2423 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
► Giữ nguyên phần đồ thị trên miền u x 0 của đồ thị C :y f x
► Bỏ phần đồ thị trên miền u x 0của C , lấy đối xứng phần đồ thị bị bỏ qua Ox
khi ;1 1
x x
Trang 2524 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
► Giữ nguyên (C) với x1
► Bỏ (C) với x1 Lấy đối xứng phần đồ thị
bị bỏ qua Ox
Đồ thị (C’) gồm 2 phần :
► Bỏ phần đồ thị của C với x1, giữ nguyên C với x1
► Lấy đối xứng phần đồ thị bị bỏ qua Ox.
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM PHẦN BIẾN ĐỔI ĐỒ THỊ C}u 1 : Cho hàm số : y f x ( )C xác định trên D Có đồ thị (C) được vẽ như hình bên dưới Xác
Trang 2625 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
C}u 2 : Cho hàm số : y f x ( )C xác định trên D Có đồ thị (C) được vẽ như hình bên dưới Xác định m để phương trình
Trang 2726 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
định trên D Có đồ thị (C) được vẽ như hình 1
Dựa vào đồ thị (C), hãy vẽ đồ thị (C’):
Trang 2827 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
3 1 ( )
y f x x x C xác định trên D
Có đồ thị (C) được vẽ như hình 3 Dựa vào đồ thị (C), hãy vẽ đồ
thị (C’): y x33x 1 vào hình 4 được trình bày bên dưới (nét
chấm ở đây chính là đồ thị (C) để học sinh có thể so sánh và vẽ
theo)
Trang 2928 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
Trang 3029 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
C}u 9 : Cho hàm số : y f x xác định trên D Có
đồ thị (C) được vẽ như hình 8 Dựa vào đồ thị (C),
Trang 3130 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
C}u 10 : Dựa vào đồ thị (C’) ở c}u 9, hãy tìm giá trị m để phương trình :
C}u 11 : Cho hàm số : y x3 3x1xác định trên D Có
đồ thị (C) được vẽ như hình 10 Dựa vào đồ thị (C), hãy vẽ
đồ thị (C’): y x 33 x 1 vào hình 11 được trình bày
Gi{o Viên cần file word xin vui lòng liên hệ sđt 0914449230 (add zalo – facebook)
Trang 3231 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
bên dưới (nét chấm ở đây chính là đồ thị (C) để học sinh có thể so sánh và vẽ theo)
C}u 12 : Cho hàm số : y f x
xác định trên D Có đồ thị (C) được
vẽ như hình 12 Dựa vào đồ thị (C), hãy vẽ đồ thị (C’): y f x
vào hình 13 được trình bày bên dưới (nét chấm ở đây chính là đồ
thị (C) để học sinh có thể so sánh và vẽ theo)
Trang 3332 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
yx x Có đồ thị (C) được vẽ như hình 1 Đồ thị hình 2 là của hàm
số nào dưới đây
Trang 3433 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
C}u 16 : Cho hàm số :
2 1
x y x
Trang 3534 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
C}u 18 : Đường cong trong hình bên là đồ thị của một hàm số trong bốn hàm số được liệt kê ở bốn
phương án A, B, C, D dưới đây Hỏi hàm số đó là hàm số
nào ?
2 33
y x x x
C}u 19 : Đường cong trong hình bên là đồ thị của một hàm số trong bốn hàm số được liệt kê ở bốn
phương án A, B, C, D dưới đây Hỏi hàm số đó là hàm số
-2
1
Gi{o Viên cần file word xin vui lòng liên hệ
sđt 0914449230 (add zalo – facebook)
Trang 3635 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
C}u 20 : Hình vẽ bên là đồ thị hàm trùng phương
Giá trị m để phương trình f x m có 4 nghiệm đôi
y x x như hình vẽ dưới đây:
Tìm tất cả các giá trị của m để phương trình 4 2
C}u 23 (THPT Lý tự Trọng – Nam Định) : Hàm số yx33x 1 có đồ thị như hình vẽ bên Tìm tất
cả các giá trị thực của m để phương trình x33 x m 0 có 4 nghiệm phân biệt
A m 0; 2 B m 1;1
Trang 3736 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
C m 0; 2 D m 1;1
Hình vẽ bên là đồ thị của hàm số yx33x1
Giá trị của m để phương trình x33x 1 m
có 3 nghiệm đôi một khác nhau là:
Trang 3837 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
y y y y
◙ Tọa độ nguyên : Chia hàm số ra , sau đó cho mẫu là các số mà tử chia hết
◙ Bất đăng thức Cachy : a b 2 a b ,dấu “ = “ xảy ra a b
Trang 3938 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
liệt kê ở bốn phương án A B C D, , , dưới đây Hỏi hàm số đố là hàm số nào?
Trang 4039 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
1
x x
Lập bảng biến thiên của hàm số trên khoảng 0;
Nhận thấy hàm số chỉ đạt cực tiểu tại điểm x2 và y CT 4 nên
y x mx x m đồng biến trên khoảng ;
Trang 4140 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
♥ Giải: Chọn B
+ H|m số đã cho l| h|m TRÙNG PHƯƠNG nên loại A, C
+ Nhìn v|o nh{nh phải ngo|i cùng đi xuống nên a < 0 (Đơn giản thế thôi)
m Vậy không tồn tại m thỏa yêu cầu bài toán
Chú ý : học sinh hay chỉ để ý đến trường hợp y 2 0
mà quên mất y 2 0 nên dễ nhầm với đáp án B !!!
1
y x
có đồ thị C Mệnh đề nào sau đây là
m nh sai ?
A Hàm số không có điểm cực trị B Đồ thị C không có tiệm cận ngang
C Đồ thị C nhận I( 1;0) làm tâm đối x ng D Hàm số nghịch biến trên m i khoảng xác định
♥ Giải: Chọn B
Trang 4241 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
☻ Hàm số đã cho có
2
301
x y x
Trang 4342 Đăng kí học thêm To{n tại Biên Hòa qua sđt : 0914449230 – zalo – facebook
nên đồ thị hàm số có hai đường tiệm cận đ ng là x 2;x5
Gi{o Viên cần file word xin vui lòng liên hệ sđt 0914449230 (add zalo – facebook)