Chuyên đề MĨ THUẬT THCS

Qua 5 năm thực hiện ch ơng trình SGK mới có thể rút ra một số nhận xét,đánh giá về Thực trạng Dạy& Học môn Mĩ thuật ở huyện ta nh sau: 1-Đội ngũ Giáo viên Thái Thụy là huyện có đội ngũ

N¨m häc : 2007 - 2008

I-Thực trạng Dạy-Học Mĩ thuật hiện nay

Trong ch ơng trình Đổi mới SGK và PPDH,môn Mĩ thuật đã chính thức đ a vào giảng dạy chính khóa ở bậc THCS từ năm học 2002 -2003 trên phạm vi toàn quốc Đây là định

h ớng đúng đắn góp phần Giáo dục học sinh phát triển toàn diện Đức – Trí – Thể –

Mĩ Qua 5 năm thực hiện ch ơng trình SGK mới có thể rút ra một số nhận xét,đánh giá về Thực trạng Dạy& Học môn Mĩ thuật ở huyện ta nh sau:

1-Đội ngũ Giáo viên

Thái Thụy là huyện có đội ngũ giáo viên Mĩ thuật nhiều nhất Tỉnh,hầu hết đ ợc đào tạo cơ bản về chuyên môn từ các tr ờng chuyên nghiệp, có trình độ Chuyên môn & Nghiệp

vụ khá vững vàng,nhiệt tình & tâm huyết với nghề,đáp ứng đ ợc mục tiêu giáo

dục của bộ môn Mĩ thuật, tuy nhiên chất l ợng giáo viên ch a đồng đều do đựơc đào tạo ở nhiều nguồn khác nhau,một số tr ờng còn ch a có giáo viên Mĩ thuật, ảnh h ởng không nhỏ

đến chất l ợng bộ môn.Đây cũng là thực trạng chung của toàn Tỉnh nói riêng và Toàn quốc nói chung,trong những năm tới đội ngũ sẽ dần hoàn thiện về cả Chất l ợng & Số l ợng

2-Cơ sở vật chất

Hiện nay hầu hết các tr ờng trong huyện còn rất thiếu thốn về trang thiết bị cho bộ môn

Mĩ thuật,đó là ch a tr ờng nào có phòng học chức năng riêng,mẫu vẽ còn thiếu (với

những bài Vẽ theo mẫu) đặc biệt là các bộ tranh sử dụng cho phân môn Thừơng thức Mĩ thuật do vậy ảnh h ởng rất lớn đên chất l ợng Bộ môn,hầu hết do GV tự làm hoăc s u tầm

ch a đảm bảo tính thẩm mĩ & chất l ợng

3-Quản lí và chỉ đạo

Do đặc thù là Bộ môn Năng khiếu nên khả năng quản lí về Chuyên môn của các tr ờng còn hạn chế, và góp ý rút kinh nghiệm về chuyên môn và nghiệp vụ cho nên hầu hết

GVMT còn hoạt động độc lập dẫn đến chất l ợng ch a cao

4- Tình trạng Dạy – Học Mĩ thuật ở THCS

-Do nhận thức của một số CBQL,học sinh và cả phụ huynh HS về ý nghĩa,vai trò,tác

dụng cuả môn Mĩ thuật nên ít đ ợc quan tâm đến việc Kiểm tra,đánh giá Chất l ợng,đôi khi

để gìanh cho môn khác hoăc coi môn học chỉ là bề nổi có tính phong trào

-Không ít GV chỉ dạy Kĩ thuật vẽ là chủ yếu mà ch a chú ý nhiều đến Giáo dục Thẩm mĩ cho HS

-Dạy mĩ thuật ch a thực sự phát huy khả năng độc lâp suy nghĩ ,tìm tòi, sáng tạo con mang tính áp đặt

-Việc áp dụng PPDH mới ch a thể hiện rõ ràng,nhiều GV ch a hiểu rõ khái niệm Đổi mới PPDH là gì và đổi mới nh thế nào?! cho nên tình trạng dạy theo PP cũ là phổ biến chính vì thế Chất l ợng môn học ch a cao

*Thực trạng trên nguyên nhân chính là do Nhận thức ch a thực sự đúng đắn về Mục

đích,ý nghĩa,vai trò & vị trí của Môn mĩ thuật trong hệ thống giáo dục Phổ thông và GD toàn diện HS.

ii-Định h ớng đổi mới PPDH mĩ thuật ở thcs

1-Mục tiêu

-Dạy MT ở THCS không nhằm đào tạo HS trở thành Họa sĩ hoặc những ng ời chuyên làm nghề Mĩ thuật,môn Mĩ thuật không chỉ là vẽ mà lấy hoạt động Mĩ thuật để nâng cao hiểu biết về nhiều mặt nh : đạo đức,trí tuệ thẩm mĩ vì vậy Mục tiêu của môn Mĩ thuật ở THCS

là :

- Giáo dục Thẩm mĩ cho học sinh,giúp các em hiểu biêt cái đẹp từ thiên nhiên,của tác phẩm mĩ thuật,tập tạo ra cái đẹp bằng khả năng của mình đồng thời biết th ởng thức cái

đẹp,vân dụng cái đẹp vào sinh hoạt, học tâp hàng ngày và công việc sau này Nh vậy Dạy

Học Mĩ thuật ở THCS nhăm góp phần xây dựng môi tr ờng Thẩm mĩ cho xã hội.

–

-Phát triển Khả năng t duy hình t ợng,sáng tạo góp phần hình thành phẩm chất con ng ời trong thời kì Đổi mới đất n ớc

2-Nhiệm vụ

Căn cứ vào những Mục tiêu trên,môn Mĩ thuật THCS có nhiêm vụ cơ bản sau đây:

*-Giáo dục thẩm mĩ cho HS

-H ớng dẫn HS quan sát nhận ra vẻ đẹp của đối t ợng về đ ơng nét,hình dáng đậm nhạt,cấu trúc & màu săc để các em cảm thụ đối t ợng tr ớc khi vẽ

-Chỉ ra cho HS cách bố cục (sắp xếp hình vẽ trong trang giấy sao cho cân đối, hai hòa va thuận mắt)

-Dạy HS cách suy nghĩ tìm tòi,sáng tạo để co nhiều cach làm bài và có nhiều KQ khác nhau, biết lựa chọn ph ơng án tối u sao cho bài vẽ đẹp,mang tính tổng thể

*-Cung cấp cho HS THCS kiến thức cơ bản ,phổ thông về Mĩ thuật

-áp dụng để giảI quyết các bài tập hàng ngày > Có thể nhận biết và tạo ra cáI đẹp -Hiểu về cái đẹp,giá trị nền MT dân tộc > GD truyền thống

*-Bổ trợ cho các môn học khác.

-MT là sự tích hợp các môn học,liên quan đến các môn học và hỗ trợ lẫn nhau.

- Tạo nếp suy nghĩ,tìm tòi,sáng tạo,làm việc khoa học

*-Phát hiện,bồi d ỡng những mầm non Mĩ thuật

3-Đặc điểm của môn Mĩ thuật THCS

*-Mĩ thuật là cách tạo ra cái đẹp

*-Dạy cách nhìn ra cái đẹp,tạo ra cái đẹp & cảm thụ cái đẹp

4-Nội dung của môn Mĩ thuật THCS

*-Cấu trúc Ch ơng trình

- Gồm 4 phân môn:

-Vẽ theo mẫu

-Vẽ trang trí

-Vẽ tranh

-Th ờng thức Mĩ thuật

(Lớp 6,7,8 35 tiết/năm, lớp 9 chỉ học 1 học kì 19 tiết)

*-Nội dung ch ơng trình

- Các phân môn gồm 2 phần Lí thuyết & thực hành (phần lí thuyết cơ bản chủ yếu tập

trung ở lớp 6, lớp 7,8,9 lí thuyết chủ yếu là các bài TTMT)

III Các giải pháp đổi mới ph ơng pháp dạy học mỹ thuật

1 Đổi mới ph ơng pháp dạy học.

- Chú ý đến ph ơng pháp dạy (truyền đạt) và ph ơng pháp học ( tiếp nhận )

- Thực chất việc đổi mới ph ơng pháp dạy và học là lấy học sinh làm trung tâm

- Giáo viên giữ vai trò là ng ời tổ chức các hoạt động

2 Những điểm cần l u ý về dạy mỹ thuật ở THCS.

a Phát huy tính độc lập suy nghĩ sáng tạo của học sinh

- Ơ mỗi bài học sẽ có nhiều kết quả khác nhau, điều đó chứng tỏ t duy của học sinh không

giống nhau,giáo viên cần phát huy,khích lệ sự sáng tạo của mỗi học sinh,tránh HS bắt ch ớc bài vẽ minh họa của GV hoặc nhìn vẽ lại bài của bạn,luôn tạo cho các em tính độc lập suy nghĩ để hoàn thành bài vẽ của mình với khả năng cao nhất

•Các bài lý thuyết cơ bản :

- Gồm những bài lý thuyết chung, kiến thức có thể vận dụng trong suốt quá trình học mỹ thuật:

+ Luật xa gần, cách vẽ theo mẫu, giới thiệu tỷ lệ ng ời, ký họa

+ Cách sắp xếp trong trang trí, màu sắc, hoạ tiết, cách vẽ trang trí, chữ và kẻ chữ

+ Cách vẽ tranh

Đây là những bài lý thuyết đựơc dạy trong một tiết nên giáo viên cần dạy kỹ, yêu cầu học sinh nắm vững khái niệm và những kiến thức cơ bản để vận dụng vào các bài tập sau này

* Các bài tập ứng dụng.

- Gồm những bài tập thực hành của các phân môn, giáo viên làm rõ khái niệm, rõ đặc

điểm của mỗi loại bài và cách tiến hành bài vẽ.Thời gian dành cho dạy lý thuyế từ 10- 15 phút (đốivới bài vẽ theo mẫu mỗi bài th ờng kéo dài 2 tiết hết tiết 1 học sinh không đ ợc về nhà vẽ tiếp)

- Giáo viên cần có nhiều hình minh hoạ ở các dạng khác nhau, hình minh hoạ cần chú ý

đến trọng tâm từng bài từng giai đoạn, không nên h ớng dẫn chung chung

c Các hoạt động dạy học ở THCS

* H ớng dẫn học sinh quan sát nhận xét.

- Vẽ theo mẫu:

Học sinh quan sát nhận xét về vị trí nguồn sáng, hình dáng, cấu trúc, tỷ lệ và đậm nhạt chung của mẫu để có bố cục hình vẽ cân đối, thuận mắt đồng thời cảm nhận đ ợc vẻ đẹp của mẫu

- Vẽ trang trí:

Học sinh quan sát, nhận xét về cách xắp xếp hình mảng, cách vẽ hoạ tiết, cách vẽ màu,

đậm nhạt Thấy đ ợc sự đa dạng của cách làm bài từ đó khích lệ các em suy nghĩ để có bài

vẽ khác nhau

- Vẽ tranh:

Giúp học sinh hiểu cách khai thác đề tài, cách bố cục, cách tìm hình t ợng, cách vẽ màu

và thấy đ ợc vẻ đẹp của tranh

- Th ờng thức mỹ thuật:

Quan sát nhận xét tạo điều kiện cho học sinh hiểu đ ợc bố cục các hiện t ợng, từ đó cảm nhận đ ợc vẻ đẹp của tác phẩm và các công trình mỹ thuật

* H ớng dẫn học sinh cách vẽ:

- Vẽ theo mẫu:

+Đo hoặc ớc l ợng bằng mắt tỷ lệ chiều cao và chiều ngang để xác định khung hình

+Nhìn mẫu vẽ phác nét cơ bản bằng các nét thẳng, mờ

+Vẽ nét chi tiết cho dấu mẫu

+Vẽ phác các mảng đậm nhạt

- Vẽ trang trí:

+Kẻ trục đối xứng

+Tìm các mảng(chính-phụ)

+ Tìm hoạ tiết hợp với ý định trang trí và vẽ hoạ tiết;

+ Tìm màu và vẽ màu

- Vẽ tranh.

+ Suy nghĩ về đề tài, hình dung cách bố cục

+ Phác hình mảng chính, hình mảng phụ;

+ Vẽ phác hình theo mảng;

+ Tìm màu và vẽ màu làm rõ nội dung tranh

(Riêng với phân môn Th ờng thức Mĩ thuật Hoạt động 2 GV nên xác định Nội dung kiến thức trọng tâm sau đó đ a ra Hệ thống câu hỏi để các nhóm Thảo luận,tìm hiểu, GV chỉ chốt lại sau khi các nhóm trình bày xong,có thể lồng ghép Trò chơi liên quan đến kiến thức bài học để tiết học sinh động và không nhàm chán)

* H ớng dẫn HS làm bài

- Nhiệm vụ của HS:

+Nhớ lại những gì đã nghe và hiểu ở phần lý thuyết, tự tìm cách giải quyết bài tập theo cách của mình

- Nhiệm vụ của GV:

+ Quan sát,bao quát lớp, điều hành thời gian đảm bảo cho bài vẽ đúng tiến độ

3 Một số ph ơng pháp th ờng vận dụng trong dạy học mỹ thuật THCS.

a Ph ơng pháp quan sát.

b Ph ơng pháp trực quan.

c Ph ơng pháp gợi mở.

d Ph ơng pháp vấn đáp.

e Ph ơng pháp luyện tập.

g Ph ơng pháp làm việc theo nhóm.

IV.Trình tự thiết kế bài dạy mỹ thuật

A Mục tiêu.

1 Kiến thức

- Cung cấp kiến thức vừa và đủ để HS có thể hoàn thành bài tập.

2 Kỹ năng

- Có các kĩ năng quan sát, dựng hình, vẽ màu, bố cục… Và kết quả cuối cùng là có được Và kết quả cuối cùng là có đ ợc bài vẽ cụ thể

3 Thái độ

- Học sinh nhận thức đ ợc cái đẹp, có cách nhìn, cách nghĩ, biết t duy, sáng tạo,… Và kết quả cuối cùng là có được

B.chuẩn bị

2 Đồ dùng Dạy – Học :

Đây là yếu tố rất quan trọng vì đó chính là Nội dung bài học,HS có thể học ngay trên

ĐDDH.(Bao gồm: Các loại mẫu vẽ,tranh ảnh,hiện vật,biểu bảng… Và kết quả cuối cùng là có được )

Ơ phần này GV cần ghi rõ sự chuẩn bị của GV & HS

3.Ph ơng pháp Dạy- Học ( Sử dụng PPDH nào có hiệu quả?)

C- Gợi ý tiến trình dạy – học học

-Khi thiết kế bài học GV không đ ợc ghi “gợi ý” mà ghi tiến trình dạy- học

-Cần linh hoạt khi thực hiện bài học không nên râp khuôn,máy móc

1.Tổ chức giờ dạy

*ổn định tổ ch c lớp

-Sắp xếp chỗ ngồi cho HS(Gìơ vẽ theo mẫu nên kê bàn ghế hình chữ U)

-Đặt mẫu vẽ(Hoặc treo tranh ảnh,biểu bảng minh hoạ.)

-Kiểm tra sĩ số(nếu là tiết đầu)

*Kiểm tra bài cũ

-KT lí thuyết(nếu bài tr ớc có liên quan đến bài dạy)

-KT bài tập về nhà

-KT Đồ dùng học tập

(nên làm nhanh chóng,áp dụng với tuỳ kiểu bài)

2.Các hoạt động dạy – học

*Giới thiệu bài

Cần có cách Giới thiệu ngắn gọn,súc tích h ớng vào bài học

*Cách tổ chức Hoạt động của GV & HS

-Hoạt động 1 : H ớng dẫn HS quan sát nhận xét (với tất cả các loại bài)

-Hoạt động 2 : H ớng dẫn HS cách vẽ (riêng với TTMT là khai thác Nội dung)

- Hoạt động 3 : H ớng dẫn HS làm bài

Trong phần này GV cần thể hiện rõ hoạt động của HS & GV

-Hoạt động 4 : Đánh giá KQ HT (tổ chức NX,đánh giá theo Tổ,Nhóm)

- Dặn dò : Làm tiếp bài ( nếu ch a xong) và ra bài tập

v Kiểm tra,đánh giá kết quả Môn Mĩ thuật

Theo QĐ 40/2006/QĐ-BộGDĐT ngày 05 tháng 10 năm 2006 của Bộ tr ởng Bộ GD và

ĐT ban hành quy chế đánh giá xếp loại HS THCS & PTTH,áp dụng đối với những môn học có 1 tiết/tuần Môn Mĩ thuật trong 1 học kì có 4 điểm KT (bao gồm: điểm KT

miệng,15’,1 tiết và KT học kì)

1 Điểm KT th ờng xuyên

-Bao gồm KT miệng,KT 15’- Số lần KT trong 1 học kì là 2 lần(2điểm)

Nội dung và thời điểm do GV tự chọn

2 Kiểm tra định kì

- Bao gồm KT 1 tiết và KT Học kì.(2 điểm)

- Bài KT 1 tiết(bài thực hành)đã đ ợc quy định trong ch ơng trình,tuy nhiên GV có thể thay đổi nội dung & thời điểm cho phù hợp với thực tế với đối t ợng HS

-Với HS lớp 9: Ch ơng trình chỉ có 1 Học kì,việc dạy-học có thể kết thúc trong học kì 1 hoặc kì 2 do từng tr ờng quyết định,điểm Tổng kết của HK là điểm TK của cả năm

VI- sử dụng giáo án power point trong dạy – học học mĩ thuật

Thcs

Song song với đổi mới PPDH là đổi mới ph ơng tiện dạy học,2 yếu tố luôn gắn liền và hỗ trợ lẫn nhau để bài dạy đạt hiệu quả cao nhất Việc sử dụng hợp lí và khoa học thiết bị

Điện tử trong giảng dạy Mĩ thuật sẽ góp phần quyết định Chất l ợng môn Mĩ thuật ở Phổ thông nói chung và Bậc THCS nói riêng Để đạt đ ợc hiệu quả tốt nhất cần làm tốt những yếu tố sau :

-Xác định kiểu bài ( Lý thuyết hay Thực hành)

-Soạn nháp(cần ghi rõ Nội dung thứ tự trình chiếu cho từng hoạt động)

-Chuẩn bị những t liệu (Tranh,ảnh,video clip liên quan đến nội dung bài học)

*Phần thiết kế bài dạyPOWER POINT

-Tạo nền : Có thể chọn nền đậm hoặc nhạt,màu nền không quá rực rỡ.(th ờng chọn màu nền đơn sắc hoặc có thể chèn hình ảnh phù hợp chìm trong màu nền), trang nền cần thống nhất

-Chọn phông chữ, cỡ chữ : Phông chữ dễ đọc,cỡ chữ không quá to, không quá nhỏ và thống nhất.(chữ tiêu đề bài học cần hợp lí,tránh r ờm rà,rối mắt)

-Màu chữ: Có hòa sắc và có sắc độ t ơng phản rõ ràng với màu nền, tránh dùng quá

nhiều màu chữ trong từng trang trình chiếu

-Phần hình ảnh sử dụng trình chiếu : Bố cục hợp lí,hài hòa giữa chữ và hình ảnh

-Có thể đ a Video clip liên quan đến kiến thức bài học vào Power point để sinh động,hấp dẫn hơn

-Sử dụng các hiệu ứng cho phần chữ và hình ảnh không quá phức tạp,tránh lạm dụng nhiều gây phản cảm cho học sinh

-Phần tên bài,đề mục và các nội dung kiến thức cơ bản phải đ ợc hiển thị sau khi kết thúc một hoạt động và kêt thúc bài học

Đối với GV sử dụng giáo án điện tử cần linh hoạt và chủ động trong các thao tác Môn Mĩ thuật có đặc thù riêng nên giáo viên cần minh họa trực tiếp trên bảng (đối với dạng bài thực hành) để hình thành kĩ năng cho học sinh và thể hiện đ ợc khả năng chuyên môn của giáo viên

*Kĩ thuật thiết kế Power Point

( Đ/c Hùng-THCS Thụy Tr ờng trình bày)

VII- kế hoạch tr ng bày phòng tranh của Giáo viên và học sinh năm học 2007 -2008.

1-Mục đích-ý nghĩa

Môn Mĩ thuật đã đ ợc đ a vào trong ch ơng trình giảng dạy chính khóa ở bậc THCS, đây là chủ tr ơng đúng đắn của Bộ GD-ĐT nhằm tạo ra môi tr ờng thẩm mĩ trong mục tiêu GD

toàn diện Đức-Trí-Thể-Mĩ đối với HS phổ thông.Để tổng kết và đánh giá chất l ợng Dạy và Học môn Mĩ thuật sau 4 năm thực hiện Ch ơng trình SGK mới và đổi mới PPDH

Năm học 2007-2008 Phòng GD Thái Thụy tổ chức Tr ng bày Phòng tranh “ Sắc Xuân” của

GV và HS bậc THCS Đây là hoạt động rất có ý nghĩa tạo điều kiện cho GV & HS trao đổi, giao l u, học hỏi lẫn nhau về Chuyên môn- Nghiệp vụ đồng thời phát huy khả năng sáng tạo

2-Quy định chung

-100% các tr ờng THCS trong toàn huyện tham gia

-Mỗi tr ờng:

+Giáo viên: 2 tranh trở lên

+Học sinh: 3 tranh trở lên

-Kích th ớc:

+Tranh GV: 40 x 60cm trở lên(không tính khung, bo)

+Tranh HS: 30 x40cm (không tính khung, bo)

-Chủ đề:

Bám sát Nội dung kiến thức bài học trong ch ơng trình Mĩ thuật THCS (trọng tâm 2

phân môn Vẽ tranh & Vẽ theo mẫu).

* Cụ thể : -Phân môn Vẽ tranh: Tập trung vẽ về các đề tài Phong cảnh Quê h ơng, đất n

ớc,mái tr ờng, lao động sản xuất, lễ hội, vui chơi, học tập, l c l ợng vũ trang, giúp đỡ gia

đình TB-LS,những ng ời tàn tật,khó khăn

- Phân môn Vẽ theo mẫu : Gồm tranh Chân dung bạn, ng ời thân, cô giáo và tranh Tĩnh vật

*Chất liệu:

- Đ ợc sử dụng tất cả các Chất liệu yêu thích ( Sơn dầu,bột màu,màu n ớc,sáp,bút dạ hoặc xé dán, )

*Thời gian nộp : Từ ngày 10/01/2008 đến ngày 15/01/2008

*Địa điểm nộp : Tr ờng THCS Thị trấn Diêm Điền(dự kiến)

*Thời gian Tr ng bày : Tháng 02/2008(dự kiến)

Lịch & kế hoạch cụ thể,danh sách các đ/c trong Ban biên tập PGD sẽ có công văn gửi về