CHUYÊN ĐỀ 2 : NGUYÊN TỐ HĨA HỌC – ĐỒNG VỊ - NGUYÊN TỬ KHỐI CỦA CÁC NGUYÊN TỐ TRONG BẢNG TUẦN HỒN CÁC NGUYÊN TỐ HĨA HỌC I.. Nguyên tố hĩa học là những nguyên tử cĩ cùng điện tích h
Trang 1CHUYÊN ĐỀ 2 : NGUYÊN TỐ HĨA HỌC – ĐỒNG VỊ - NGUYÊN TỬ KHỐI CỦA
CÁC NGUYÊN TỐ TRONG BẢNG TUẦN HỒN CÁC NGUYÊN
TỐ HĨA HỌC
I KIẾN THỨC CƠ BẢN
Nguyên tố hĩa học trong BTH được kí hiệu : A
ZX với
Z là số hiệu nguyên tử : Z = e = p
A là số khối hạt nhân : A = tổng số p + tổng số n
Nguyên tố hĩa học là những nguyên tử cĩ cùng điện tích hạt nhân (cùng số Z)
Đồng vị là những nguyên tử cĩ cùng số proton nhưng khác nhau về số notron (cùng số Z khác số A)
Hầu hết các nguyên tố hĩa học là hỗn hợp của nhiều đồng vị Nên trong BTH
người ta thường ghi nguyên tử khối trung bình của nguyên tố đĩ
CT tính nguyên tử khối trung bình
A= Tổng khối lượng các nguyên tử
Tổng số nguyên tử
x A + x A + + x A
x + x + + x
A1 , A2 … An lần lượt là số khối của đồng vị 1 , 2 , … n
x1 , x2 … xn lần lượt là số mol hoặc % số nguyên tử của đồng vị 1 , 2 … n
( Cần phân biệt %số nguyên tử = %thể tích = %số mol khác với % khối lượng )
Cĩ 1 số đồng vị bền , 1 số đồng vị khác thì khơng bền cĩ tính phĩng xạ Đồng vị bền thì cĩ 1 n 1,5
p
II BÀI TẬP
1 Viết cơng thức của các loại phân tử đồng (II) oxit , biết rằng đồng và oxi cĩ các đồng vị sau : 65
29Cu ; 63
29Cu ; 16
8O ; 17
8O ; 18
8O
2 Cacbon cĩ hai đồng vị 12
6C và 13
6C Oxi cĩ ba đồng vị : 16
8O ; 17
8O và 18
8O Hỏi cĩ thể tạo thành bao nhiêu loại phân tử khí cacbonic ?
3 Cho các hạt nhân nguyên tử sau đây : 11 5A ; 23
11B ; 20
10C ; 21
10D ; 10 5E ; 22
10G Hỏi
a Ở đây cĩ bao nhiêu nguyên tố hĩa học ?
b Mỗi nguyên tố cĩ bao nhiêu đồng vị ?
c Mỗi đồng vị cĩ bao nhiêu electron , bao nhiêu nơtron ?
4 Khối lượng nguyên tử của Clo là 35,5 Clo cĩ hai đồng vị là 35Cl và 37Cl
a Tính % số lượng của mỗi đồng vị
b Tính % khối lượng của đồng vị 35Cl trong axit pecloric HClO4
Cho H = 1 ; O = 16
5 Đồng cĩ 2 đồng vị 65Cu và 63Cu (chiếm 73%) Tính khối lượng của 0,5 mol Cu
6 KLNT của Bo là 10,81 Trong tự nhiên Bo cĩ đồng vị là 10B và 11B Tính % khối lượng của đồng vị 11B trong axit boric HBO3 (M = 61,81)
7 Hidro điều chế từ nước cĩ khối lượng nguyên tử trung bình là 1,008 Hỏi cĩ bao
Trang 2nhiêu nguyên tử của đồng vị 2
1H trong 1ml nước ? Biết trong nước chủ yếu là hai đồng vị 1
1H và 2
1H (khối lượng riêng của nước là 1g/ml)
8 Nguyên tử X có hai đồng vị mà số nguyên tử của chúng có tỉ lệ 27 : 23 Hạt nhân đồng vị I gồm 35p và 44n Đồng vị II nhiều hơn đồng vị I hai nơtron Tính khối lượng nguyên tử trung bình của X
9 Nguyên tử X có tổng số hạt bằng 126 Số nơtron nhiều hơn số electron là 12 hạt
a Tính số proton và số khối của X
b Nguyên tố X gồm 3 đồng vị X , Y , Z Số khối của X bằng trung bình cộng
số khối của Y và Z Hiệu số nơtron của Y và Z gấp 2 lần số proton của nguyên tử hidro Tính số khối của Y và Z
c Nguyên tử trung bình của X bằng 87,88 Hỏi đồng vị Z chiếm bao nhiêu nguyên tử trong tổng số 625 nguyên tử Biết tỉ lệ số nguyên tử của Y và Z
là 1 : 6
10 Oxi trong tự nhiên là một hỗn hợp các đồng vị :
16O (99,757%) ; O (0,039%) ; O (0,204%) 17 18
a Tính khối lượng nguyên tử trung bình của oxi
b Tính số nguyên tử của mỗi loại đồng vị khi có một nguyên tử đồng vị 17O
c Hỏi có thể tạo thành bao nhiêu loại phân tử oxi (biết phân tử oxi có 2 nguyên tử)
11 Phân tử MX3 có tổng số các loại hạt (p,n,e) bằng 196 , trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 60 Số hạt mang điện trong nguyên tử M ít hơn số hạt mang điện trong nguyên tử X là 8 Xác định M , X
12 Hợp chất Y có công thức MX2 trong đó M chiếm 46,67% về khối lượng Trong hạt nhân M có số nơtron nhiều hơn số proton là 4 hạt Trong hạt nhân X số nơtron bằng số proton Tổng số proton trong MX2 là 58
a Tìm số khối của M và X
b Xác định công thức phân tử của MX2
13 Nguyên tử R có tổng các loại hạt bằng 58 và số khối nhỏ hơn 40 Đó là nguyên
tử của nguyên tố nào ?
14 Một nguyên tố X có 3 đồng vị là A 1X (92,3%) và A 2X (4,7%) và A 3X (3%) Biết tổng số khối 3 đồng vị là 87 Số nơtron trong A 2X nhiều hon trong A 1X là một hạt Khối lượng nguyên tử trung bình của X là 28,107
a Tìm các số khối A1 , A2 , A3
b Nếu đồng vị A 1X có số proton và số nơtron bằng nhau Tìm số nơtron trong mỗi đồng vị
15 Một nguyên tố X gồm 2 đồng vị là X1 và X2 Đồng vị X1 có tổng số hạt là 18 Đồng vị X2 có tổng số hạt là 20 Biết rằng % các đồng vị trong X bằng nhau và các loại hạt trong X1 cũng bằng nhau Xác định khối lượng nguyên tử trung bình của X
16 Cho M là kim loại tạo ra 2 muối MClx , MCly và 2 oxit MO0,5x , M2Oy Tỉ lệ về khối lượng của Clo trong 2 muối có tỉ lệ 1 : 1,173 ; của oxi trong 2 oxit là 1 : 1,352
Trang 3a Tìm khối lượng nguyên tử của M
b Hãy cho biết trong các đồng vị sau đây của M thì đồng vị nào là phù hợp với tỉ lệ 13
15
soá proton soá nôtron : 55M ; 56M ; 57M ; 58M ?
Cho M là 1 trong các kim loại sau : Mn = 54,935 ; Fe = 55,847 ; Ni = 58,715
17 Cho 14,7994g muối clorua của kim loại M tác dụng với dd AgNO3 dư thu được 30,307g kết tủa AgCl (hiệu suất pứ là 96%)
a Viết ptpứ xảy ra và tính nguyên tử lượng của kim loại M
(Biết M M < 90 ; Cl = 35,5 ; Ag = 108)
b Nguyên tố M có 2 đồng vị X và Y với tổng số khối là 128 Số nguyên tử của đồng vị X bằng 0,37 số nguyên tử của đồng vị Y Tính số khối của X
và Y
18 Nguyên tố X có 3 đồng vị với thành phần % số nguyên tử lần lượt là 92,3% ; 4,7% và 3% Biết tổng số khối 3 đồng vị là 87 Nếu cho 2,8107g X tác dụng với dd NaOH thấy sau phản ứng thu được 4,48 lit H2 (đktc) theo phương trình
X + 2NaOH + H2O = Na2XO3 + H2
a Tìm số khối 3 đồng vị trên , biết rằng hạt nhân đồng vị II chứa nhiều hơn hạt nhân đồng vị I là 1 nơtron
b Tìm số nơtron mỗi đồng vị , biết có một đồng vị có cùng sô proton và số nơtron