tổng hợp Một số phương pháp diệt mối tại công trình,nhà ở
Trang 1Một số phương pháp diệt mối
Mối mọt gỗ là côn trùng cánh cứng thuộc chi Euophryum có thể đục phá gỗ khô,
gỗ tươi Vào đêm khuya thanh vắng có thể nghe thấy tiếng đục gỗ của mối mọt ở giường, tủ quần áo, cánh cửa gây khó ngủ cho nhiều người Vậy có cách diệt mối mọt nào không dùng thuốc vừa hiệu quả lại an toàn cho sức khỏe không?
TÁC HẠI CỦA MỐI MỌT GỖ?
Các gia đình có thể phát hiện sự hiện diện mối mọt trong nhà thông qua những tiếng đục gỗ hay những viên phân hình lục giác được đùn ra ngoài (Φ 2mm)
Mối mọt tuy hoạt động chậm chạm nhưng có thể phá hủy toàn bộ đồ đạc bằng gỗ trong nhà, gây thiệt hại về kinh tế, mất an toàn cho công trình Hàng năm, thống kế thiệt hại kinh tế do mối mọt gây ra lên đến hàng ngàn tỉ đồng
Trước khi bạn lo lắng về việc làm thế nào, có cách diệt mối mọt nào cho đồ gỗ trong nhà không, bạn cần phải tìm ra lý do tại sao mối mọt lại sống được trong gỗ, chúng xâm nhập vào bằng cách nào?
TẠI SAO MỐI MỌT LẠI SỐNG ĐƯỢC TRONG GỖ?
Con mối mọt trưởng thành dài từ 2,5 đến 5 mm Có màu nâu đỏ cho đến đen Có đầu vòi dài, thân hình trụ, chân ngắn Ấu trùng có hình chữ C màu kem, nhăn nhúm và không có chân, có 11 đốt
Đầu tiên chúng đục lỗ chui vào rồi ẩn mình trong đó sinh sống Con cái đào lỗ và
đẻ từng trứng một Trứng có màu trắng, mềm, bóng và phẳng một đầu Trứng nở trong vòng 16 ngày thành sâu non, sâu non tiếp tục đào hang ăn gỗ cho đến khi trưởng thành
Chúng tiêu hóa được gỗ do trong ruột của chúng có cả một khu hệ vi sinh vật có khả năng phân hủy và chuyển hóa chất xơ (cellulose) và chất gỗ (lignin) thành các đường đơn dễ hấp thụ
CÁCH DIỆT MỐI MỌT TẠI NHÀ CHO ĐỒ GỖ KHÔNG CẦN DÙNG THUỐC
Trang 2Theo GS.TS Nguyễn Lân Dũng – Nông nghiệp: thời tiết nóng, ẩm là thời điểm lý tưởng để mối mọt “tung hoành” Chúng ta có thể phòng tránh mọt cho gỗ mà không cần dùng thuốc bằng cách sơn hay đánh vecni thật kỹ bên ngoài mặt gỗ Theo GS.TS Bùi Công Hiển - Trung tâm ứng dụng côn trùng học cho biết: cách diệt mối mọt trong nhà bằng thuốc diệt mối có tác dụng tiêu diệt mối mọt gỗ nhanh, song những vật dụng gỗ bị mối mọt ăn thường là những đồ gỗ chúng ta dùng trực tiếp thường xuyên sẽ gây ảnh hưởng tới sức khoẻ Theo ông, cách đơn giản diệt mối mọt gỗ an toàn nhất không dùng thuốc diệt mối độc hại là dùng dầu hỏa Tẩm dầu hỏa vào miếng vải sau đó "miết" lên những lỗ mà mọt đã đục khoét Dầu hỏa sẽ thấm vào mọt khiến chúng chết vì không thể hô hấp được Sau khi
"miết" dầu hỏa nên phủ một lớp nilon lên bề mặt Cách này vừa giúp tránh mùi dầu bay ra ngoài gây khó chịu, vừa giúp dầu thẩm thấu vào bên trong gỗ Nếu gia đình
có trẻ nhỏ thì có thể dùng cồn
Một cách diệt mối mọt trong nhà nữa là dùng nước Đối với những chiếc giường
mà nhiều người than phiền rằng không thể ngủ được vì mối mọt kêu, có thể tháo các giát giường ngâm vào nước trong vòng 1 - 2 ngày, sau đó vớt lên Đảm bảo sẽ
có giấc ngủ ngon mà không lo mọt kêu
Bài viết trên hướng dẫn các bạn cách xử lý mọt không dùng thuốc Tuy nhiên, nếu loại côn trùng đang phá hoại trong nhà bạn không phải là con mọt mà là con mối thì sao? Chúng không phát ra tiếng kêu vào ban đêm, chúng không đùn ra những hạt bột
Trong trường hợp này, có khả năng nhà bạn bị loại mối gỗ ẩm (gỗ công trình) xông Tuyệt đối không sử dụng các cách diệt mối mọt gỗ dễ làm trên, cần diệt mối đúng phương pháp Đối với loài mối này xuất hiện trong nhà, các chủ công trình nên gọi đến các đơn vị cung cấp dịch vụ diệt mối uy tín nhờ họ tư vấn và lên phương án diệt mối hiệu quả, do công tác diệt loại mối này đòi hỏi kỹ thuật,tự chúng ta không nên loay hoay tự diệt khi không có kiến thức
Trang 3- Diệt mối theo phương pháp dân gian: Giết các con mối, đào bỏ tổ mối,
ngập nước khu vực có mối được sử dụng diệt mối vườn, mối bãi
- Diệt mối bằng hóa chất trực tiếp: Cách diệt mối bằng phương pháp sử
dụng hóa chất hạn chế sử dụng trong công tác diệt mối tận gốc, chỉ áp dụng trong công tác phòng chống mối công trình xây dựng
- Diệt mối theo phương pháp sinh học công nghệ mới: Cách diệt mối tận gốc theo quy trình diệt mối hiện đại hay còn gọi là diệt mối sinh học Được áp
dụng diệt mối tận gốc có kết quả vào hàng triệu công trình, kho tàng trên phạm vi cả nước: Nhà ở, cơ quan, xí nghiệp, kho tàng
+ Diệt mối bằng công nghệ sinh học, bả sinh học là cách diệt mối dùng
chế phẩm sinh học (chế phẩm hóa sinh) diệt mối theo công nghệ sinh học, hiệu quả diệt 100% tận gốc tổ mối, không độc hại, thân thiện với môi trường
+ Diệt mối bằng cách xông hơi khử trùng: Diệt mối theo phương pháp này
là rất độc hại, nguy cơ cháy nổ cao Phương pháp này không phù hợp với diệt mối tận gốc vì tổ mối trong lòng đất Đi đến đâu mối đắp đường mui đến
đó nên khi gặp điều kiện không thuận lợi mối đắp kín đường đi và chuyển sang nguồn thức ăn khác
Cách diệt mối theo phương pháp dân gian: Hiệu quả không cao, hệ số rủi do lớn,
không áp dụng diệt tận gốc tổ mối ở trong nhà
Cách diệt mối dân gian hiệu quả khi áp dụng trong một số trường hợp cụ thể, phù hợp với địa lý, tập quán văn hóa vùng miền của Việt Nam
Cách diệt mối theo phương pháp dân gian không đòi hỏi kinh nghiệm, kỹ thuật về diệt mối Công cụ nguyên liệu dễ kiếm, dễ làm và khá hiệu quả
Cách diệt mối theo phương pháp dân gian thủ công đã được áp dụng để diệt mối:
1 Diệt mối bằng cách tác động trực tiếp đến tổ mối và cá thể mối: Giết các con mối hoặc đào bỏ tổ mối hoặc làm ngập nước khu vực có mối
+ Cách thứ nhất: Đào xung quanh tổ sau đó đốt
+ Cách thứ hai: Đào thẳng vào tổ mối, giết bỏ mối chúa
+ Cách thứ ba: Cho ngập úng khu vực có mối cách diệt mối tận gốc này khá
hiệu quả: Ruộng vườn hay rừng được chặn dòng nước khi về mùa mưa cho nước ngập úng toàn khu vực sau đó tháo bỏ nước Tổ mối trong đất bị ngập úng không có chỗ di chuyển sẽ chết Nhiều nhà dân sống bên ngoài đê của các con sông sau mùa lũ lại không bị mỗi xông nữa cũng là dựa vào nguyên
lý diệt mối dân gian này
Trang 4Các cách diệt mối theo phương pháp thủ công này rất mất công và chỉ thực
hiện được với các tổ mối ngoài bãi, rừng trồng, không thích hợp với các
công trình xây dựng
Đối với các loại mối xuất hiện trong công trình Diệt mối cánh bằng cách cho mối bu ánh đèn, hiệu quả diệt mối cánh bay vào thời điểm mối vũ hóa Khi trời tối để chậu nước to dưới ngọn nến hay ánh đèn Vì mối thích tìm nơi có ánh đèn sáng để giao phối Sau khi giao phối xong thường bị rụng cánh, mối sẽ rơi xuống nước (Cách diệt mối này vẫn được áp dụng diệt mối cánh hiệu quả sau những trận mưa rào mùa hè.)
Cách diệt mối dùng dầu luyn, dầu hỏa hoặc cồn 90 độ (Cách diệt mối hiện
nay vẫn còn phù hợp được áp dụng diệt mối gỗ khô, mọt gỗ, xén tóc Với sản phẩm, đồ dùng bằng mộc, quý khách hàng nên chú ý đến phòng chống, trị mối mọt trước khi sử dụng
- Chọn buổi trời nắng, dùng bàn chải bằng xơ tre hay vải khô tẩm dầu đốt, bôi đều khắp đồ mộc Phơi khoảng 2 giờ lại tiếp tục bôi thêm lần nữa Phơi tiếp vài tiếng, sau cùng dùng nước xà phòng lau sạch Sâu mọt sẽ chết
- Sử dụng nước thơm chế sơn hoặc Amoniac để diệt mối tận gốc theo phương pháp dân gian
- Với đồ gia dụng bằng tre đã bị mối mọt tấn công có thể dùng loại nước thơm chế sơn, nước amoniac hoặc andehit fomic để diệt chúng Nếu lỗ bị khoét quá nhỏ, có thể dùng kim tiêm hoặc lọ xịt để phun thuốc vào bên trong Thường phải phun 2-3 lần mới diệt được tận gốc Sau khi đã xử lý hết mối mọt, dùng sơn quang dầu đánh đều khắp lượt, có thể quét thêm sơn lên nữa Cách diệt mối ngâm gỗ trong nước:
- Trước đây khi chưa có các loại thuốc ngâm tẩm chống mối mọt cho gỗ khi xây nhà chống mối mọt, hay diệt mối cho các đồ dùng bằng gỗ người dân thường cho xuống ao hồ ngâm để diệt mối mọt
- Cách diệt mối theo phương pháp thủ công này diệt mối mọt bảo quản gỗ rất độc đáo, đã trở thành tập quán duy trì cho đến ngày nay
Cách diệt mối theo phương pháp sinh học áp dụng diệt mối nhà (Cách diệt mối hiệu quả nhất hiện nay):
Áp dụng khi mối xâm nhập những nơi khó diệt như trần thạch cao, tủ bếp, ốp chân tường, gác xép, khung bao cửa, sau lưng tủ quần áo, tủ trang trí, tủ tường, sàn gỗ, chân cầu thang mối tập trung thưa thới rải rác nhiều nơi
Trang 5Bước 1: Đặt hộp nhử diệt mối.
Cậy nơi có mối, làm ướt hộp nhử mối, sau đó đặt hộp nhử mối cố định tại nơi có đường đi của mối (chọn nơi yên tĩnh càng tốt) Trường hợp đường mối
đi giữa tường thì phải làm giá treo cố định hộp Đặt ở vị trí nào cũng hạn chế tối thiểu sự ảnh hưởng tới mỹ quan và sự hoạt động bình thường của cơ quan Chú ý trong quá trình đặt không di chuyển, không bóc hộp ra xem
Số lượng hộp nhử mối cần đặt phụ thuộc vào số đường mối ăn Mỗi đường mối ăn có thể đặt 2 -6 hộp
Bước 2: Kiểm tra, điều chỉnh quá trình đặt hộp nhử.
Sau khi đặt hộp 10 - 15 ngày (nếu nhiệt độ môi trường thấp ta có thể tăng thời gian nhử mối lên một vài ngày), tiến hành kiểm tra điều chỉnh hộp nhử sao cho lượng mối nhử vào hộp nhiều nhất nâng cao hiệu quả quá trình nhử
Chúng ta kiểm tra nếu thấy xung quanh hộp nhử có xuất hiện đường ăn của mối (đường đất ẩm đắp xung quanh viền hộp), đó là lúc mối đã ăn nhiều trong hộp
Bước 3: Phun chế phẩm sinh học diệt mối tận gốc.
Các hộp có mối ăn được phun chế phẩm sinh học diệt mối tận gốc Theo phương pháp diệt mối sinh học, không diệt mối ngay tại nơi phun thuốc mà phải để mối về tổ mới chết và gây chết hệ thống ở tổ (nếu mối chết ngay tại nơi phun thuốc không có tác dụng diệt tận gốc các tổ mối) Với yêu cầu càng nhiều mối dính thuốc chạy về tổ càng tốt Mối sau khi bị dính thuốc chạy về tổ
sẽ lây nhiễm đến toàn bộ hệ thống tổ mối và mối chúa trong công trình
Trước hết dỡ hộp nhử mối, đổ hết các miếng mồi nhử và những con mối trong hộp nhử vào một chậu khô, sau đó dùng chế phẩm diệt mối sinh học bơm đều lên các con mối trên bề mặt các miếng mồi nhử cho đều rồi xếp trở lại hộp nhử (cả những con mối) để hộp nhử đúng vào vị trí ban đầu
Chỉ sau 6 - 7 ngày là tổ mối bị diệt hoàn toàn, ở vị trí ẩm chúng cũng không sống quá 15 ngày
Trang 6Bước 4: Dọn vệ sinh.
Sau khi phun thuốc 3 - 5 ngày tiến hành kiểm tra quá trình diệt mối sinh học
Nếu không còn mối trong công trình tiến hành dọn vệ sinh Các hộp nhử, thuốc vương vãi trong công trình phải được dọn sạch Không đổ hộp ra hồ ao, gây ô nhiễm môi trường
Cách 1: S d ng nử ụ ướ ẩc t y toilet để ệ di t m iố
t nhà mình m i xây nhà xong, rõ ràng là móng m i nh ng có l do lúc t làm
móng ã h t luôn m t l đ ố ộ ượ ng m i âu ó v , và th là nó t n công lên n n nhà, ố ở đ đ ề ế ấ ề đụ c rãnh góc g ch hoa và leo lên làm mình vô cùng khó ch u, sau khi ở ạ ị đổ ướ n c thì m i im ố
c m t th i gian nh ng sau ó l i mò lên ti p.
Trang 7ây là chai n c t y mình dùng di t m i, khá hi u qu
Và th là s n chai n ế ẵ ướ ử c r a toilet trong nhà t m mình lôi ra l y xi lanh b m tiêm b m ắ ấ ơ ơ
th ng vào ó (lo i n ẳ đ ạ ướ c r a nhà mình khá m nh) và th m y tháng nay r i không th y ử ạ ế ấ ồ ấ
m i xu t hi n n a ố ấ ệ ữ
Cách 2: Nh m i b ng Bìa Cát Tông, h p gi yử ố ằ ộ ấ
M i yêu xenlulo ch kh c nào àn ông thích ph n v y, do ó n u th y m i l ng v ng ố ả ắ đ ụ ữ ậ đ ế ấ ố ả ả
âu, b n hãy l y m t t m bìa cát tông dày r i làm cho nó m t m t chút sau ó t
ngay bên c nh ch nh ng con m i ang phá phách, chúng s chuy n h ạ ỗ ữ ố đ ẽ ể ướ ng t p trung ậ
vào phá mi ng bìa cát tông thay vì phá ế đồ dùng c a b n ủ ạ
Trang 8Sau khi ki m tra và th y l ể ấ ượ ng m i bìa ã ố ở đ đủ nhi u thì mang ra ngoài và h a thiêu ề ỏ
chúng i và l i thay mi ng bìa khác vào đ ạ ế để ệ ạ di t s ch nh ng con m i ang còn trong t ữ ố đ ổ Cách 3: S d ng d u h a ử ụ ầ ỏ để xua u i m i i ch khácđ ổ ố đ ỗ
Khi phát hi n m i âu ó thì b n mua ít d u h a v r i t m bông v y vào ch có m i ệ ố ở đ đ ạ ầ ỏ ề ồ ẩ ẩ ỗ ố
ho c dùng kim b m th ng vào l m i, chúng s ch t ng t ho c ng i th y mùi hôi c a ặ ơ ẳ ỗ ố ẽ ế ạ ặ ử ấ ủ
d u h a mà chuy n i phá nhà khác ầ ỏ ể đ
L u ý: ư D u h a khá là hôi nên ch dùng n i nào thoáng gió tránh dùng trong phòng ầ ỏ ỉ ở ơ
kín ho c nh ng n i có th d bén l a ặ ữ ơ ể ễ ử
Trang 9CÁCH DIỆT MỐI MỌT TRONG NHÀ HIỆU QUẢ DIỆT 100% TẬN GỐC CÁC TỔ MỐI
Cách diệt mối và tìm ra tổ mối tại nhà trước khi tiến hành diệt mối
Cách diệt mối mọt: Thật không đơn giản để có thể phát hiện ra tổ mối khi nhà bị mối xông Theo kinh nghiệm diệt mối lâu năm của chúng tôi dựa vào những đặc trưng cơ bản nhất và mỗi giống mối và mỗi loài mối mà trong quá trình xâm nhập phá hoại gỗ được biểu hiện ra bên ngoài hoặc ngấm ngầm ở bên trong Có thể nhận biết bằng mắt thường hoặc thông qua những dụng cụ đơn giản hoặc thiết bị chuyên dùng
Cách phát hiện tổ mối “mối gỗ khô” một cách đơn giản Tổ của loại này ở ngay trong gỗ, chúng được đục thành các khe dích dắc, vừa khai thác thức
ăn vừa làm nơi cư trú
Các loài mối phá hoại chủ yếu là: Mối nhà Coptotermes, Mối gỗ khô Cryptotermes, Mối đất Odontotermes
* Những nơi thường phát hiện ra mối:
- Những bộ phân tiếp xúc với mặt đất hoặc gần mặt đất như khuôn cửa, nẹp khuôn cửa, móng nhà, góc tường nhà, sàn nhà tầng 1, bậc thềm các cột
Trang 10nhà có môt phần chôn xuống đất, gỗ ốp tường, tủ bếp, gác xép, chân cầu thang, tủ quần áo, tủ gỗ đựng đồ kê sát tường, bảng gỗ hoặc các ổ cắm điện, công tắc, hệ thống đường ống kỹ thuật… những nơi thường xuyên ẩm ướt như nhà tắm, nhà vệ sinh, ống nước rò rỉ, cống rãnh, hoặc khe lún công trình kiến trúc
* Những dấu vết đặc trưng của mối biểu hiện bên ngoài:
Trong quá trình di thực chúng thường đào những đường hầm ngầm trong
gỗ, tường Mối đi lại trong tường nhà gạch thì đường hầm của chúng xuyên qua chỗ rỗng xốp của tường, nơi tiếp giáp giữa lớp gạch và lớp trát bên ngoài, Trong trường hợp đường đi của mối có những chướng ngại vật mà chúng không có khả năng đục xuyên qua được, chúng phải bò qua nơi tiếp xúc với không khí bằng cách xây dựng những đường mui (đường đắp bằng đất như ảnh dưới) để đi đến nơi lấy thức ăn Chính đặc tính này rất dễ cho việc phát hiện mối bằng mắt thường và để phân biệt rõ nhất giữa nhà bị mối xông hay bị các côn trùng khác như mọt, xén tóc phá hoại Trong quá trình đào hang lấy thức ăn trong gỗ, chúng thường lấy đất thấm với nước bọt của chúng để bịt kín, những nơi mối đào hầm thông ra ngoài không khi như lỗ vũ hóa của các loài cánh cứng, các loài ong, nhưng nơi có khuyết tật của gỗ như mắt chết, vết nứt nẻ của gỗ hoặc của kẽ mộng, cột, kèo và những chỗ giáp nối giữa các gỗ với gỗ, giữa gỗ với tường gạch, những đường ống mối này
và các vết nứt mà mối cần bịt kín trên đường đi đều do mối thợ đảm nhiệm,
có mối lính đi thăm dò, bảo vệ
thường là ẩm và liên tục không bị nứt nẻ, bong, còn đường mui cũ không có mối đi lại bên trong thường khô nứt nẻ, có khi bị bong ra rơi từng đoạn
Dấu vết đặc trưng của mối
* Vết tích tổ mối biểu hiện ngầm bên trong
Trang 11Khi kiểm tra bên tường và những cấu kiện bằng gỗ khác mà mắt thường không thấy đường mui và các vết đất bịt kín, các vết nứt nẻ trên gỗ và các kẽ mộng mà mối tạo nên….dùng búa gõ vào bộ phận bằng gỗ tạo ra những âm thanh khác nhau, nếu âm thanh bục bục như gõ mõ là biểu hiện bên trong bị rỗng, trường hợp này cần kiểm tra xem xét kỹ hơn để phát hiện được mối, cần chú ý phân biệt với cây gỗ cũng kêu như tiếng mõ đối với cây gỗ rỗng ruột từ trước không có mối họat động bên trong, Dùng dao nhọn, tuốcnơvit xăm, chọc vào gỗ cũng có thể phát hiện được mối bên trong gỗ Lúc này cần tiến hành ngay phương pháp diet moi sinh hoc để diệt tận gốc tổ mối
Diệt mối tận gốc bằng phương pháp diệt mối công nghệ sinh học là cách tốt và hiệu quả nhất giảm thiệt hại do mối gây ra
Cách diệt mối theo phương pháp sinh học công nghệ diệt mối nhà hiệu quả:
Áp dụng khi mối xâm nhập những nơi khó diệt như trần thạch cao, tủ bếp, khung bao cửa, sau lưng tủ quần áo, sàn gỗ, chân cầu thang, bể nước ngầm, ốp chân tường, tủ điện, hộp kỹ thuật, gác xép mối tập trung thưa thới rải rác nhiều nơi
Bước 1: Đặt hộp nhử diệt mối.
Cậy nơi có mối, làm ướt hộp nhử mối, sau đó đặt hộp nhử mối cố định tại nơi có đường đi của mối (chọn nơi yên tĩnh càng tốt) Trường hợp đường mối
đi giữa tường thì phải làm giá treo cố định hộp Đặt ở vị trí nào cũng hạn chế tối thiểu sự ảnh hưởng tới mỹ quan và sự hoạt động bình thường của cơ quan Chú ý trong quá trình đặt không di chuyển, không bóc hộp ra xem
Số lượng hộp nhử mối cần đặt phụ thuộc vào số đường mối ăn Mỗi đường mối ăn có thể đặt 2 -6 hộp
Bước 2: Kiểm tra, điều chỉnh quá trình đặt hộp nhử
Sau khi đặt hộp 10 - 15 ngày (nếu nhiệt độ môi trường thấp ta có thể tăng thời gian nhử mối lên một vài ngày), tiến hành kiểm tra điều chỉnh hộp nhử sao cho lượng mối nhử vào hộp nhiều nhất nâng cao hiệu quả quá trình nhử diet moi
Chúng ta kiểm tra nếu thấy xung quanh hộp nhử có xuất hiện đường ăn của mối (đường đất ẩm đắp xung quanh viền hộp), đó là lúc mối đã ăn nhiều trong hộp