DS10, CII, Bai 4

+ Giải được các phương trình quy về bậc nhất, bậc hai phương trình chứa giá trị tuyệt đối; phương trình có ẩn ở mẫu thức; phương trình đưa về phương trình tích.. + Biết giải các bài toá

Ngày soạn:

2/ 11/ 06

Bài 3: MỘT SỐ PHƯƠNG TRÌNH QUY VỀ BẬC NHẤT

HOẶC BẬC HAI

Tuần: 10,11 Tiết PPCT: 30, 31

I MỤC TIÊU:

* Kiến thức:

HS cần nắm được các phương trình quy về dạng ax b 0;ax2bx c 0:

+ Phương trình chứa giá trị tuyệt đối

+ Phương trình có ẩn ở mẫu thức

+ Phương trình đưa về phương trình tích

* Kỹ năng:

+ Giải và biện luận thành thạo thương trình 2

ax b  ax bx c  + Giải được các phương trình quy về bậc nhất, bậc hai ( phương trình chứa giá trị tuyệt đối; phương trình có ẩn ở mẫu thức; phương trình đưa về phương trình tích)

+ Biết giải các bài toán thực tế bằng cách lập và giải phương trình bậc nhất, bậc hai + Biết giải phương trình bậc hai bằng máy tính bỏ túi

* Tư duy, thái độ:

+ Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác; phát triển tư duy qua việc giải toán

II CHUẨN BỊ:

* GV:

+ Giáo án, SGK, máy tính bỏ túi

+ Thước kẽ, phấn màu

* HS:

+ Tập, SGK, xem trước bài mới, máy tính bỏ túi

III PHƯƠNG PHÁP:

* Gợi mở, vấn đáp, phát huy tính tính cực của HS; (quy lạ về quen)

* Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề

IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Ổn định lớp, kiểm tra sỉ số: (1p)

2 Kiểm tra bài cũ: (5p).

- Cách giải và biện luận phương trình bậc nhất và bậc hai một ẩn?

- Gặp phương trình có chứa căn và ẩn ở mẫu ta cần đặt điều kiện như thế nào?

3 Tiến trình bài dạy:

 Tiết 1:



Hoạt động 1 : Phương trình dạng axb cx d

HĐTP1: Hình thành cách giải

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- GV gọi HS định nghĩa lại trị tuyệt đối của một

số?

- GV nhận xét, hoàn chỉnh và chuyển ý vào cách

giải dạng phương trình chứa giá trị tuyệt đối:

ax b cx d

ax b cx d

ax b cx d

  





- HS trả lời

- HS theo dõi, nêu ý kiến (thắc mắc) và ghi nhận

HĐTP2: Củng cố:

- Áp dụng giải và biện luận các phương trình sau:

a/ 3x4  x 2

b/ mx 2  x m

- Ở câu a ta cĩ ngay dạng chưa? Áp dụng cơng

thức vào giải?

- GV hương dẫn HS kết luận?

- Ở câu b, chứa tham số m, do đĩ ta phải? Và biến

đổi theo cơng thức và rút gọn?

- Ta được các phương trình dạng gì? Và giải tiếp

tục như thế nào?

- GV vấn đáp, gợi mở cùng HS giải pt(1)

- Ta xét mấy trường hợp? Là các trường hợp nào?

- Với a khác khơng khi phương trình cĩ nghiệm

như thế nào?

- Giải tiếp trường hợp a bằng khơng?

- Tương tự hãy giải và biện luận phương trình (2)?

- Vậy ở bài này ta xét các trường hợp nào của m?

- GV lưu ý HS thế m 1vào PT(2) và m 1vào

PT(1)

- Chú ý phần kết luận dựa theo m

- Ngồi cách giải trên trong một số í trường hợp ta

cĩ thề giải bằng cách bình phương hai vế để đưa về

phương trình bậc hai (GV cho làm ở tiết bài tập)

- HS thực hiện:

 

3

1

2 1 3;

2

x

  





  



 

Vậy PT có nghiệm

- Ở câu b, chứa tham số m, do đĩ ta phải biện luận

- Ta cĩ:  * 2

2

  



    

  

 



 



- Ta được các phương trình bậc nhất, ta tiếp tục giải và biện luận phương trình trên

- Ta xét a khác khơng và a bằng khơng

- Khi a 0 m1: Phương trình cĩ nghiệm duy nhất 2

1

m x m







- Khi a 0 m1:

PT (1) cĩ dạng: 0x 3(vơ lí)

Do đĩ PT(1) vơ nghiệm

- Giải phương trình (2):

- Khi a 0 m1 Phương trình cĩ nghiệm duy nhất

1

2







m

m x

- Khi a 0 m1:

PT (2) cĩ dạng: 0x 3(vơ lí)

Do đĩ PT(2) vơ nghiệm

- Ta xét m1;m1 và m 1 *Thế m = 1 vào (2) ta được

2

1



x

*Thế m = -1 vào (1) ta được x   21

K ết luận :

* m = 1 pt (*) có nghiệmx 21

* m = -1 pt (*) có nghiệm

2

1





x

*m  1 và m 1 pt (*) có hai nghiệm là:

1

2







m

m

1

2







m

m

- HS theo dõi, tri giác vấn đề

 Tiết 2:



Hoạt động 2 : Phương trình chứa ẩn ở mẫu thức

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Ta đã biết khi gặp dạng phương trình này ta nhớ

chú ý đến điều kiện xác định của phương trình

- Giải các phương trình:

a/ 22 1 2

x

x   x  b/ 1 2

1

mx x







- Ở phương trình a, ta có điều kiện như thế nào?

- GV gọi HS lên bảng giải?

- Ta kết luận nghiệm ngay chưa? Vì sao? Từ đó

hãy kết luận

- Ở câu b, hãy đặt điều kiện và biến đổi phương

trình xem đua về dạng nào?

- Đây cũng là dạng quen thuộc nào? Hãy giải

trường hợp a khác không

- Khi ra nghiệm duy nhất, so với đều kiện ta cần

xét thêm?

- Do đó trong trường hợp này ta kết luận chính xác

hơn là?

- Giải tiếp trường hợp a bằng không

- GV hướng dẫn HS kết luận

- Gv hướng dẫn HS ví dủ 3, hỏi vấn đáp qua SGK

và HS tự tình bày lại

- Hướng dẫn và sửa bài 25, 26, 27 trang 85

- HS theo dõi, ghi nhận

* Giải câu a:

- HS: ĐK:

2

1 0

1

1 0

x

x x

  



 



- HS thực hiện:

2

2

x

x   x  2

1 2 1

x x





1 2 1 3 2

x x



- Chưa, ta cần so với điều kiện ban đầu xem có thỏa không?

- Ta có ĐK: x 1

HS biến đổi PT đưa về dạng m 2 x3(*)

* a 0 m 2 0  m2 (*) có nghiệm duy nhất: 3

2

x m





- So với điều kiện 1 3 1 1

2

m





Do đó:

Khi m 2và m 1:

PT có nghiệm duy nhất 3

2

x m



 Khi m 1:

PT vô nghiệm

* a 0 m 2 0  m2 (*) có dạng 0x 3 (vô lí)

Do đó PT vô nghiệm

Kết luận:

Khi m 2và m 1:

PT có nghiệm duy nhất 3

2

x m



 Khi m 2hoặc m 1:

PT vô nghiệm

- HS theo dõi, thực hiện



Hoạt động 3 : Củng cố (4p)

* Kiến thức trọng tâm:

HS cần nắm được các phương trình quy về dạng ax b 0;ax2bx c 0:

+ Giải và biện luận thành thạo thương trình ax b 0;ax2bx c 0 + Giải được các phương trình quy về bậc nhất, bậc hai ( phương trình chứa giá trị tuyệt đối; phương trình có ẩn ở mẫu thức; phương trình đưa về phương trình tích)

+ Biết giải các bài toán thực tế bằng cách lập và giải phương trình bậc nhất, bậc hai + Biết giải phương trình bậc hai bằng máy tính bỏ túi



Hoạt động 4 : Dặn dò: (1p)

* Xem lại bài học (phần kiến thức trọng tâm)

* Hoàn chỉnh các bài tập SGK trang 84, 85

 Rút kinh nghiệm sau tiết dạy: