Sinh lý bệnh suy thận

Chức năng thận • Bài xuất chất thải chuyển hóa • Điều hòa nước và chất điện giải • Duy trì thăng bằng axít –baz • Bài tiết hormon... – Hoại tử ống thận cấp thiếu máu nặng, chất độc, kim

Sinh lý bệnh suy thận

Nguyễn Xuân Cẩm Huyên

Chức năng thận

• Bài xuất chất thải chuyển hóa

• Điều hòa nước và chất điện giải

• Duy trì thăng bằng axít –baz

• Bài tiết hormon

– Không đo được trực tiếp mà ước lượng qua

độ thanh thải creatinin (creatinine clearance)

Các giai đoạn suy thận

SUY THẬN CẤP

Nguyên nhân suy thận cấp

Suy thận cấp trước thận

• Giảm cung cấp máu cho thận   ĐLCT

– ↓ <20% bình thường  Thiếu oxy tế bào

– ↓ nhiều hơn  Chết tế bào

• Thiểu niệu: < 400 mL nước tiểu/24h

• Vô niệu: < 50 mL nước tiểu/24h

Suy thận cấp trước thận

Nhiễm trùng

huyết

– Hoại tử ống thận cấp (thiếu máu nặng, chất độc, kim loại nặng, thuốc)

– Viêm thận mô kẽ (thuốc, nhiễm trùng, bệnh

hệ thống)

– Viêm mạch máu thận nhỏ

Viêm cầu thận cấp do Streptococcus  nhóm A

• Phản ứng tự miễn đối với kháng nguyên của

vi khuẩn  phức hợp miễn dịch lắng đọng dưới biểu mô

• Tăng sinh tế bào trung mô

• Màng đáy dày lên

• Dẫn đến

Viêm cầu thận cấp

• From Damjanov, 2000

Hoại tử ống thận cấp

• Thiếu máu thận nặng

• Độc chất: carbon tetrachloride, kim loại (thủy ngân, chì), thuốc trừ sâu, ethylene glycol;

• Thuốc (tetracycline, cis-platinum trong điều trị ung thư)

Hoại tử ống thận cấp

Hậu quả suy thận cấp

• Giữ nước và muối

• Giữ kali, có thể gây nguy hiểm vì chỉ cần nồng độ kali trong huyết tương tăng gấp đôi (8 mEq/L) là có thể gây tử vong

• Giữ H+  nhiễm toan, cũng có thể gây tử vong

Tăng kali huyết

Toan hóa cấp

Toan hóa

SUY THẬN MẠN

Suy thận mạn

• Giảm không hồi phục số lượng nephron

• Chưa có dấu hiệu lâm sàng cho đến khi

số lượng nephron giảm 70% do hoạt động

bù trừ

• Nguyên nhân: giống như đối với suy thận cấp

–  nồng độ urê và creatinin trong huyết tương: tỉ lệ với

số nephron đã bị hủy hoại

– [Phosphate], [urate], [H+] trong huyết tương bình

thường cho đến khi ĐLCT giảm <20-30% bình

thường sau đó tăng nhưng không tỉ lệ với sự suy

giảm độ lọc cầu thận

– dịch lọc chảy nhanh qua quai Henle và ống

thận góp  cơ chế đối lưu ngược dòng hoạt động không hiệu quả để cô đặc các chất hòa tan trong dịch kẽ tủy thận

Cơ chế cô đặc nước tiểu

Tác dụng của suy thận mạn

• Giữ nước và phù  tăng huyết áp

• Tăng urê và những chất N khác không phải là protein (axít uric, creatinin) trong huyết tương

• Tăng kali máu

• Nhiễm toan

• Thiếu máu: do  sản xuất erythropoietin

• Loãng xương

Azotemia

Tăng kali huyết

Toan hóa mạn

trước khi  độ lọc cầu thận  phosphate gắn canxi nhiều hơn   Ca++   bài tiết PTH

 phóng thích canxi từ xương

Loãng xương

Chạy thận nhân tạo