cơ sở sinh lý bệnh và ý nghĩa lâm sàng của khò khè

Cơ sở sinh lý bệnh• Khò khè là tiếng thở phát ra ở thì thở ra khi có sự chuyển động hỗn loạn của luồng khí do tăng tốc độ qua chỗ hẹp của đường hô hấp Khí, phế quản lớn bị hẹp lại thứ

C¬ së sinh lý bÖnh vµ ý nghÜa

l©m sµng cña khß khÌ

Bs NguyÔn Thu NguyÖt

Cơ sở sinh lý bệnh

• Khò khè là tiếng thở phát ra ở thì thở ra khi

có sự chuyển động hỗn loạn của luồng khí

do tăng tốc độ qua chỗ hẹp của đường hô hấp (Khí, phế quản lớn bị hẹp lại thứ phát

do đè ép gián tiếp, bệnh nhân cố gắng thở

để đẩy không khí từ phế nang ra)

Viêm tiểu phế quản cấp

• VTPQ là bệnh viêm nhiễm đường hô hấp dưới do có sự viêm tắc nghẽn các phế

quản nhỏ

• Căn nguyên:

vụ dịch vào mùa đông

Rhino virus, Pinoca virus…

Viêm tiểu phế quản

hạt dịch tiết mũi họng trong không khí hoặc dính vào đồ dùng

Viêm tiểu phế quản

– Trẻ đẻ non <32 tuần tuổi

– Bệnh mãn tính ở phổi

– Thiểu sản phổi

– Bệnh suy giảm miễn dịch

– Rối loạn thần kinh cơ

Viªm tiÓu phÕ qu¶n

• C¬ chÕ bÖnh sinh:

viªm nhiÔm, phï nÒ, tho¸i ho¸, ho¹i tö biÓu m« phÕ qu¶n  g©y t¨ng tiÕt c¸c chÊt nhÇy trong lßng phÕ qu¶n g©y bÝt t¾c

phÕ qu¶n bÞ t¾c nghÏn hoµn toµn

Oxy

Viêm tiểu phế quản

– Triệu chứng ban đầu: Hắt hơI, sổ mũi, ho khan, chảy nước mắt, viêm kết mạc, có thể sốt

– Thể nhẹ: kéo dài 1-3ngày

– Thể nặng: tiến triển nhanh: cơn ho kịch phát, khó thở khò khè, thở nhanh, co kéo liên sườn, RLLN, tim

nhanh, tím tái, SHH…

– Thở nhanh, gắng sức, không bú được, mất nước

– Trẻ hít vào được, thở ra bị cản trở  ứ khí, RRPN

giảm, rale rít…

Viêm tiểu phế quản

• XQ phổi: ứ khí, xẹp phổi từng vùng, cơ

hoành bị đẩy xuống thấp.

• CTM: BC giảm hoặc bình thường; tăng tỷ

lệ Lympho

• Cấy dịch tỵ hầu  phân lập virus.

Viêm tiểu phế quản

• Điều trị:

nghiên cứu dùng thuốc và không dùng thuốc)– Thể nhẹ: điều trị tại nhà, bù dịch, nhỏ mũi,

long đờm, giãn phế quản, cách ly với trẻ khác

oxy, bù dịch, giữ thăng bằng điện giải, kiềm toan, giãn phế quản, an thần, chống kiệt sức

Hen phế quản

– Bệnh Hen >5000 năm tuổi.

– Độ lưu hành và tử vong:

• 300 triệu người mắc bệnh Hen (2005)

• 25 vạn trường hợp tử vong mỗi năm

• Độ lưu hành tiếp tục gia tăng 50% trong 10 năm

• Việt Nam: 4triệu người mắc Hen (2001), có khoảng 3000 trư ờng hợp tử vong mỗi năm.

– Hen là gánh nặng cho xã hội

– ảnh hưởng của Hen đến chất lượng cuộc sống người bệnh

Hen phế quản

– Từ 1902 đến 1992, y học nghiên cứu cơ chế hen, phát hiện nhiều chất hoá học trung gian co thắt cơ trơn nên

đã tìm ra thuốc giãn phế quản Nhưng càng dùng

thuốc giãn phế quản, bệnh hen càng tăng.

– Từ 1993 đến nay, thực hiện cuộc cách mạng mới

trong chẩn đoán và điều trị Hen  Bệnh hen có thể kiểm soát được vì:

• Khái niệm mới về Hen là bệnh lý viêm đường thở

• Có thuốc cắt cơn ngắn hạn và thuốc cắt cơn dàI hạn

Biểu hiện: - Cơn khó thở táI đI táI lại do đường khí vào phổi khó khăn

-Tăng tiết nhầy làm bệnh nhân thở khò khè thì thở ra, tăng lên sau vận động, tăng về đêm, lồng ngực căng…

Hen phÕ qu¶n

• Chó ý:

khëi ph¸t c¬n hen  kh«ng nªn sö dông khi kh«ng cã b»ng chøng nhiÔm khuÈn

c©y phÕ qu¶n

PhÕ qu¶n

(Bricanyl)

ống 10mg/20 ml

6nhát/lần (tương đương với kd 1ống 2,5mg)

12nhát/lần

Terbutalin 250mcg hít, xịt hoặc

phun mù (inhaler)

2-4lần 2-4lần

Thuèc t¸c dông chän läc trªn

beta2-adrenergic

Tªn thuèc §¬n vÞ §­êng

®­a thuèc

Thêi gian t¸c dông

Uèng 30phót,

kÐo dµi 8giê

6-(12-24h)

- 2th-1T: 1mg x 3 lÇn/24h

- 1T-5T: 2mg x 3lÇn/24h

1-4mg x 3 lÇn/ngµy

Thuèc nhãm methylxanthin

phÕ qu¶n  dïng nhãm Methylxanthin víi liÒu: 5-7mg/kg/lÇn (pha víi 20-40ml dd Glucose 5%) Nh¾c l¹i sau 8h

• T¸c dông phô:

th©n