Bai 1 - 4

MỤC TIÊU: Học sinh biết được khái niệm thông tin và hoạt động thông tin của con người.. Biết máy tính là công cụ hỗ trợ con người trong các hoạt động thông tin.. Nhiệm vụ chính của tin h

Tiết 1, 2 Ngày giảng:

I MỤC TIÊU:

Học sinh biết được khái niệm thông tin và hoạt động thông tin của con người

Biết máy tính là công cụ hỗ trợ con người trong các hoạt động thông tin

Có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của tin học

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

1 Chuẩn bị của giáo viên: SGK, giáo án, tài liệu dạy học, bài tập

2 Chuẩn bị của học sinh: SGK

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp

2 Tiến trình trên lớp

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

1 Thông tin là gì?

? Ta có thể tiếp nhận thông tin từ những sự vật

hay sự việc nào

? Hãy nêu những gì ta biết được qua các sự việc

sau

 Tiếng trống trường

 Các tín hiệu đèn ở cột đèn giao thông

 Thời khoá biểu

 Bản tin dự báo thời tiết trên tivi

Nhận xét: Đối với một sự vật hay sự việc nào đó,

thông tin tiếp nhận được ở mỗi người là khác

nhau

Kết luận: Thông tin là tất cả những gì đem lại sự

hiểu biết về thế giới xung quanh (sự vật, sự

kiện ) và về chính con người

2 Hoạt động thông tin của con người

? Ta có những hành động gì đối với thông tin

Tiếp nhận, lưu trữ (ghi nhớ), xử lí và truyền (trao

đổi)

Kết luận: Việc tiếp nhận, xử lí, lưu trữ và truyền

(trao đổi) thông tin được gọi chung là hoạt động

thông tin

- Các phương tiện thông tin như đài, báo, tivi, sách giáo khoa

- Giờ ra chơi hoặc giờ vào lớp

- Có thể đi tiếp hay đứng lại

- Ngày nào, tiết nào sẽ học môn gì

- Thời tiết trong ngày mai hoặc nhiều ngày sau

- Tiếp nhận, ghi nhớ, trao đổi (truyền đạt)

Đối với mỗi người, hoạt động thông tin luôn luôn

diễn ra và có thể nói, mỗi hành động của con

người đều gắn với một hoạt động thông tin cụ thể.

Thông tin được xử lí xong  sự hiểu biết  hành

động cần thiết  Trong hoạt động thông tin, xử lí

thông tin đóng vai trò quan trọng nhất.

Thông tin trước khi xử lí  thông tin vào (input)

Thông tin sau khi xử lí  thông tin ra (output)

Tiếp nhận thông tin = tạo thông tin vào cho quá

trình xử lí

Mô hình quá trình xử lí thông tin:

Thông tin vào  Xử lí  Thông tin ra

3 Hoạt động thông tin và tin học

Hoạt động thông tin của con người : nhờ các giác

quan và bộ não Các giác quan: tiếp nhận thông

tin; Bộ não xử lí, lưu trữ các thông tin đó.

? Khả năng của các giác quan và bộ não của con

người có giới hạn hay không Cho ví dụ

? Khắc phục

 Máy tính điện tử ra đời nhằm giúp con người

trong việc tính toán  ngành tin học ngày càng

phát triển mạnh mẽ

Nhiệm vụ chính của tin học: nghiên cứu việc thực

hiện các hoạt động thông tin một cách tự động

trên cơ sở sử dụng MTĐT

Sự phát triển của tin học  MT hỗ trợ con người

trong nhiều lĩnh vực khác nhau của cuộc sống

- Khả năng của con người là có hạn

Ví dụ: không thể nhìn thấy vật ở quá xa hoặc vật quá bé Không thể tính nhẩm nhanh số quá lớn

- Các công cụ, phương tiện giúp con người trong công việc

Ví dụ: kính hiển vi, xe máy

IV BÀI TẬP VỀ NHÀ:

V RÚT KINH NGHIỆM:

Tiết 3, 4, 5 Ngày giảng:

I MỤC TIÊU:

Phân biệt được các dạng thông tin cơ bản

Biết khái niệm biểu diễn thông tin và cách biểu diễn thông tin trong máy tính bằng các dãy bit Biết được các khả năng ưu việt của máy tính cũng như các ứng dụng đa dạng của tin học trong các lĩnh vực khác nhau của xã hội

Biết được máy tính chỉ là công cụ thực hiện những gì con người chỉ dẫn

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

1 Chuẩn bị của giáo viên: SGK, giáo án, tài liệu dạy học, bài tập

2 Chuẩn bị của học sinh: SGK

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp

2 Tiến trình trên lớp

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

1 Các dạng thông tin cơ bản

? Các dạng thông tin mà ta có thể biết

 Ba dạng thông tin cơ bản trong tin học: văn

bản, hình ảnh, âm thanh.

a) Dạng văn bản

? Hãy nêu ví dụ về thông tin ở dạng văn bản

b) Dạng hình ảnh

? Hãy nêu ví dụ về thông tin ở dạng hình ảnh

c) Dạng âm thanh

? Hãy nêu ví dụ về thông tin ở dạng âm thanh

2 Biểu diễn thông tin

a) Biểu diễn thông tin Là cách thể hiện thông tin

dưới dạng cụ thể nào đó.

? Cho ví dụ về cách biểu diễn thông tin không

thuộc ba dạng cơ bản nói trên

- Hình ảnh, âm thanh, văn bản, kí hiệu, ám hiệu

- Các bài văn, câu thơ, các kí hiệu trong sách vở, báo chí

- Tranh vẽ, ảnh Bác Hồ, ảnh minh hoạ cho bài học

- Tiếng chuông đồng hồ, tiếng gõ bàn phím MT

- Dùng các bộ phận trên cơ thể người để ra hiệu

- Sử dụng các mũi tên để chỉ đường

- Các tín hiệu đèn giao thông

BDTT có vai trò quan trọng đối với việc truyền

và tiếp nhận thông tin (Ví dụ: Mô tả đặc điểm)

BDTT ở dạng phù hợp  lưu trữ và truyền

thông tin.

Ví dụ: Dựa vào hoá thạch, di tích lịch sử.

BDTT có vai trò quyết định đối với mọi hoạt

động thông tin nói chung và quá trình xử lí

thông tin nói riêng  con người không ngừng cải

tiến, hoàn thiện và tìm kiếm các công cụ, phương

tiện biểu diễn thông tin mới

3 Biểu diễn thông tin trong máy tính

Việc lựa chọn dạng biểu diễn thông tin tuỳ theo

mục đích và đối tượng dùng tin có vai trò rất

quan trọng (Ví dụ )

Để MT có thể trợ giúp con người trong hoạt động

thông tin, thông tin cần được biểu diễn dưới dạng

phù hợp

Hầu hết các máy tính hiện nay đều có dạng biểu

diễn thông tin là dãy bit (dãy nhị phân) - gồm

các số 0 và 1 (đóng/ngắt)

Để MT có thể xử lí, các TT cần được biến đổi

thành các dãy bit.

Dữ liệu (tin học): là thông tin lưu trữ trong MT

MT cần có những bộ phận đảm bảo việc thực hiện

hai quá trình sau:

+ Biến đổi thông tin đưa vào MT thành dãy bit

+ Biến đổi TT lưu trữ dưới dạng dãy bit thành

các dạng quen thuộc (3 dạng cơ bản)

1 Một số khả năng của máy tính

a) Khả năng tính toán nhanh

Ví dụ: Các MT có thể thực hiện hàng tỉ phép tính

trong một giây

b) Tính toán với độ chính xác cao

Ví dụ: Số Pi.

c) Khả năng lưu trữ lớn

Ví dụ: Khả năng lưu trữ của đĩa cứng máy tính

d) Khả năng làm việc không mệt mỏi.

Ví dụ: Khả năng làm việc trong thời gian dài

2 Có thể dùng MTĐT vào những việc gì?

a) Thực hiện các tính toán

MT trợ giúp con người thực hiện các công việc

tính toán phức tạp, hoặc ngoài khả năng

b) Tự động hoá các công việc văn phòng

Soạn thảo, trang trí và in văn bản, thiếp mời, báo

c) Hỗ trợ công tác quản lí

Quản lí thông tin (CSDL) về con người, tài sản

d) Công cụ học tập và giải trí

Học ngoại ngữ, chơi game, vẽ tranh

e) Điều khiển tự động và robot

Điều khiển tự động các dây chuyền lắp ráp ô tô,

xe máy (lắp đặt MT bên trong robot)

f) Liên lạc, tra cứu và mua bán trực tuyến

Chia sẽ thông tin

Tìm kiếm thông tin trên mạng MT

Mua bán hàng qua mạng MT

3 Máy tính và điều chưa thể

Sức mạnh của MT phụ thuộc vào con người MT

chỉ làm các công việc do con người chỉ dẫn

 Phân biệt mùi vị, cảm giác

 Khả năng tư duy

IV BÀI TẬP VỀ NHÀ:

V RÚT KINH NGHIỆM:

Tiết 6, 7, 8 Ngày giảng:

I MỤC TIÊU:

Biết sơ lược cấu trúc chung của MTĐT và một vài thành phần quan trọng nhất của MT cá nhân Biết khái niệm phần mềm máy tính và vai trò của phần mềm máy tính

Biết được máy tính hoạt động theo chương trình

Rèn luyện ý thức mong muốn hiểu biết về máy tính và tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác Nhận biết được một số bộ phận cấu thành cơ bản của máy tính cá nhân (loại máy tính thông dụng nhất hiện nay)

Biết cách bật/tắt máy tính

Biết các thao tác cơ bản với bàn phím, chuột

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

1 Chuẩn bị của giáo viên: SGK, giáo án, tài liệu dạy học, bài tập

2 Chuẩn bị của học sinh: SGK

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp

2 Tiến trình trên lớp

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

1 Mô hình quá trình ba bước

Trong thực tế, nhiều quá trình diễn ra theo 3 bước:

Ví dụ: Giải toán, vẽ tranh, khởi động trò chơi MT.

 Để trở thành công cụ trợ giúp xử lí thông tin

một cách tự động, MT cần có các bộ phận đảm

nhận các chức năng tương ứng, phù hợp với mô

hình quá trình ba bước

2 Cấu trúc chung của máy tính điện tử

? Hãy nêu tên một số loại MT mà em được biết

Kích cỡ, hình dạng của chúng như thế nào

Các khối chức năng này hoạt động theo hướng dẫn

của các chương trình MT (chương trình)

Chương trình: là tập hợp các câu lệnh, mỗi câu

lệnh hướng dẫn các thao tác cụ thể cần thực hiện

Hãy phân tích các bước trong mỗi quá trình

- MT để bàn, MT xách tay

Có nhiều kích cỡ, hình dạng khác nhau

Sơ đồ khối của John Louis Von Neumann:

Các thiết

bị vào

Bộ xử lí trung tâm (CPU) Các thiết

bị ra

Bộ nhớ

a) Bộ xử lí trung tâm: Chỉ huy hoạt động của MT.

b) Bộ nhớ: Lưu trữ các chương trình và dữ liệu

+ Bộ nhớ trong: Lưu trữ các chương trình và dữ

liệu trong quá trình MT làm việc BN trong loại

RAM: toàn bộ các thông tin sẽ mất đi khi MT tắt

+ Bộ nhớ ngoài: Dùng để lưu trữ lâu dài các

chương trình và dữ liệu Các thông tin lưu trên BN

ngoài không bị mất đi khi MT tắt

Một trong những đặc trưng của thiết bị lưu trữ là

dung lượng nhớ (lưu trữ được nhiều hay ít).

Đơn vị đo dung lượng nhớ là byte (= 8 bit)

Các bội số của byte: KB(210), MB(220), GB(230)

c) Các thiết bị vào ra: giúp MT trao đổi thông tin

với bên ngoài

+ Các thiết bị vào: nhập dữ liệu vào (bàn phím,

chuột, máy quét )

+ Các thiết bị ra: xuất dữ liệu ra (màn hình, máy

in, máy vẽ )

3 Máy tính là một công cụ xử lí thông tin

Mối liên hệ giữa các giai đoạn của quá trình xử lí

TT với các bộ phận chức năng chính của MT

4 Phần mềm và phân loại phần mềm

Phần mềm là gì:

Phần cứng: MT + các thiết bị vật lí

Phần mềm: Các chương trình MT

Phân loại phần mềm:

+ Phần mềm hệ thống: là các chương trình tổ

chức việc quản lí, điều phối các bộ phận chức năng

của MT sao cho chúng hoạt động một cách nhịp

nhàng và chính xác

+ Phần mềm ứng dụng: là chương trình đáp ứng

những yêu cầu ứng dụng cụ thể

1 Phân biệt các bộ phận của máy tính cá nhân

a) Các thiết bị nhập dữ liệu cơ bản

? Các thiết bị vào

b) Thân máy tính

Chứa nhiều thiết bị phức tạp gắn trên mainboard

c) Các thiết bị xuất dữ liệu

? Các thiết bị ra

Màn hình: Hiển thi các kết quả hoạt động của MT

Loa: Xuất âm thanh

- “Giống” bộ não con người

- Sách vở, tài liệu, băng đĩa nhạc, phim

- Các giác quan; tay, chân, miệng

Bàn phím, chuột



CPU,

bộ nhớ



Màn hình, máy in, loa Nhập TT

vào Lưu trữ Xử lí. Xuất TT ra

- Bàn phím, chuột

- Màn hình, loa, máy in

d) Các thiết bị lưu trữ dữ liệu

? Các thiết bị lưu trữ dữ liệu

2 Bật máy tính

- Công tắc khởi động trên thân máy tính

- Khi khởi động chú ý các thông tin trên màn hình

- Kết thúc khởi động có các Icon trên Desktop

3 Làm quen với bàn phím và chuột

a) Giới thiệu các hàng trên khu vực chính của bàn

phím: hàng phím số, hàng phím trên, hàng phím cơ

sở, hàng phím dưới, hàng phím chứa phím cách

b) Mở chương trình Notepad Gõ một vài phím để

quan sát sự thay đổi

c) Kết hợp gõ phím Shift với một phím chữ cái

khác

d) Lần lượt gõ phím Alt với một trong các phím

sau: f, e, o, v, h (kích hoạt các menu)

e) Di chuyển chuột đến nhiều vị trí khác nhau trên

màn hình và theo dõi sự thay đổi của biểu tượng

con trỏ chuột

4 Tắt máy tính

- Hướng dẫn học sinh tắt MT

- Hướng dẫn học sinh tắt màn hình

- Đĩa cứng, đĩa mềm, USB, CD, VCD, DVD

IV BÀI TẬP VỀ NHÀ:

1 Hãy cho ví dụ về những thông tin mà con người thu nhận được bằng lưỡi, mũi và da

2 Hãy cho biết các công cụ và phương tiện mà con người đã tìm ra để khắc phục những hạn chế của các giác quan và bộ não

3 Hãy kể tên một vài phần mềm mà em biết

V RÚT KINH NGHIỆM: