GA Vat Li 7(du 35 tuan-Chi tiet)

Kỹ năng: * Rèn luyện kỹ năng quan sát thí nghiệm, làm thí nghiệm từ đó rút ra kết luận của bài học * Kỹ năng làm các câu hỏi Điền vào chỗ trống và các * 3.Thái độ: * Giáo dục học sinh

Trang 1

Tuần thứ 1Tiết 1 – Bài: nhậ biết ánh sáng - nguồn sáng và vật sáng

Ngày soạn: 5/9

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

* Qua bài học hôm nay cho học sinh nắm đợc:

- Muốn nhận biết đợc ánh sáng thì phải có ánh sáng truyền vào mắt ta

- Muốn nhìn thăý các vật thì phải có ánh sáng từ vật truyền vào mắt ta

- Phân biệt đợc vật sáng và nguồn sáng

2) Kỹ năng:

* Rèn luyện kỹ năng quan sát thí nghiệm, làm thí nghiệm từ đó rút ra kết luận của bài học

* Kỹ năng làm các câu hỏi ( Điền vào chỗ trống và các * )

3).Thái độ:

* Giáo dục học sinh lòng yêu thích bộ môn, hăng hái trong học tập

* Hăng hái trong học tập, tích cực tham gia vào các hoạt động học tập, hăng hái phát biểu

ý kiến xây dựng bài, tham gia rút kinh nghiệm một cách nhiệt tình, hoạt động nhóm , hoạt động cá nhân, một cách tích cực

III) Tiến trình bài giảng

Hoạt động 1 - Kiểm tra miệng và vào bài - Thời gian 5 pghút

1/ Kểm tra đồ dùng học tạp và sách vở

2/ Tổ chức tình huống học tập ( Vào bài)

* Tổ chức tình huống học tập ( Vào bài) nh

sau: Yêu cầ h/s đọ phần vào bài nh sgk? Ta

học bài hôm nay

* Giáo viên ghi bảng

* H/s nghe thầy nêu tình huống học tập và ghi

đầu đề bài học

Hoạt động 2 - Khi nào ta nhận biết đợc ánh sáng - Thời gian 15 phút

* Cho h/s quan sát thí nghiệm

* Trả lời khi nào ta nhận biết đợc ánh sáng?

* Cho h/s nghiên cứu câu C1 và trả lời C1

- Gọi 1 h/s đọc câu hỏi C1

* H/s đọc 4 trờng hợp nêu trong sgk

* H/s nêu kết quả nghiên cứu của mình

* H/s nghiên cứu câu C1 và trả lời c1: Trong trờng hợp 2,3 giống nhau là đều có ánh sáng truyền vào mắt ta

Kết luận: Khi nào ta nhận biết đợc ánh sáng là khi có ánh sáng chiếu vào mắt ta

Hoạt động 3 - Khi nào ta nhìn thấy một vật - Thời gian 10 phút

* Giáo viên nói ở tren ta đã biết khi nào ta

nhận biết đợc ánh sáng là khi có ánh sáng

chiếu vào mắt ta Vậy - Khi nào ta nhìn thấy

một vật? khi ấy có cần ánh sáng chiếu vào

* H/s nghiên cứu câu C2 và trả lời C2

* Thảo luận và thí nghiệm C2:

- Đèn sáng có nhìn thấy

- Đèn tắt không nhìn thấy

Trang 2

mắt ta không?

* Yêu cầu h/s làm thí nghiệm nh sgk, hớng

* Kết luận : Khi nào ta nhìn thấy một vật là khi

* Yêu cầu h/s rút ra kết luận

* Thảo luận để tìm ra điểm chung của C3

- Giống là cả 2 đều có ánh sáng truyền tới mắt

- Khác là tờ giấy trắng có ánh sáng từ đèn truyền tới và lại truyền vào mắt ta Khác là dây tóc thì phát ra ánh sáng và ánh sáng lại truyền vào mắt ta

* Kết luận : Vật tự phát ra ánh sáng gọi là nguồn sáng và vật không phát ra ánh sáng nh-

ng hắt ánh sáng khi chiếu vào nó gọi là vật sáng

Hoạt động - Vận dụng - Củng cố - Hớng dẫn về nhà - Thời gian 10 phút

* Giáo viên hớng dẫn thảo luận kết quả và

thông báo những điều cần ghi nhớ trong bài

Ngày soạn 17/9

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

- Biết làm thí nghiệm để thấy đợc đờng truyền của ánh sáng

- Phát biểu đợc định luật truyền thẳng của ánh sáng

- Nhận biét đợc 3 loại chùm sáng

Trang 3

* Biết vận dung định luật truyền thẳng của ánh sáng vào cuộc sống

- 3 đinh ghim đục lỗ nh nhau

Kiểm tra miệng

* Giáo viên nêu câu hỏi kiểm tra

Câu1:Khi nào ta nhận biết đợc ánh sáng? Khi

nào ta nhìn thấy vật?

Câu2:Giảívthch hiện tơngh ta nhìn thấy vệt

sáng trong khoi hơng?

* Cho h/s nhận xét hai câu hỏi kiểm tra

sau: Cho h/s đọc phần đầu của SGK

Em có thắc mắc gì thắc mắc của

Hải ? Ta học bài hôm nay

* H/ s trả lời câu hỏi kiểm tra

- H/s1 Trả lời câu1

Hoạt động 2 - Nghiên cứu tìm quy luật đờng truyền của ánh sáng- Thời gian (15 phút)

Giáo viên : Nêu dự đoán ánh sáng đi theo

đ-ờng cong hay đđ-ờng gấp khúc?

- Nêu phơng án kiểm tra?

- Giáo viên xem xét các phơng án có thể cùng

học sinh thảo luận các phơng án của HS nào

- Bố trí thí thí nghiệm : Hoạt động cá nhân lần lợt mỗi HS quan sát dây tóc bóng đèn pin qua ống thẳng và ống cong Trả lời câu C 1

- ống thẳng : nhìn thấy dây tóc bóng đèn đang phát sáng suy ra ánh sáng từ dây tóc bóng đèn qua ống thẳng truyền tới mắt

- ống cong không nhìn thấy dây tóc bóng đèn suy ra ánh sáng từ dây tóc bóng đèn không truyền theo đờng cong

Trang 4

làm theo phơng án SGK

- Để cho HS nêu phơng án thử, sau đó giúp

HS thử không cần kiểm tra 3lỗ A,B,C mà chỉ

kiểm tra 3 bản 1,2,3 nằm trên cùng 1 đờng

thẳng (vì 3 bản giống hệt nhau)

- Chú ý chỉ lệch khoảng 1-2 cm tránh lệch

hẳn thì ánh sáng vẫn lọt qua 2 lỗ còn lại

- ánh sáng chỉ truyền theo đờng nào ?Thông

báo qua thí nghiệm : môi trờng không khí,

n-ớc, tấm kính trong, gọi là môi trờng trong suốt

- Mọi vị trí trong môi trờng đó có t/c nh nhau

đồng tính đ/l truyền thẳng ánh sáng

H/s nghiên cứu đ/l trong sgk và phát biểu

- Hs nêu phơng án

- Hs bố trí thí nghiệm+Bật đèn

+ Để 3 màn chắn 1,2,3 sao cho nhìn qua 3 lỗ A,B,C vẫn thấy đèn sáng

+ Kiểm tra ba lỗ A,B,C có thẳng hàng không

HS ghi vở : ba lỗ A,B,C thẳng hàng vậy ánh sáng truyền theo đờng thẳng

- Để lểch 1 trong 3 bản, quan sát đèn HS quan sát không thấy đèn

Kết luận : đờng truyền ánh sáng trong không khí là đờng thẳng

- HS phát biểu định luật truyền thẳng ánh sáng

- HS ghi lại định luật vào vở

Hoạt động 3 - Nghiên cứu thế nào là tia sáng chùm sáng- Thời gian 10 phút

* Quy ớc vẽ tia sáng nh thế nào?

* Quy ớc vẽ chùm sáng nh thế nào?

* Yêu cầu H/s trả lời C3

* H/s ghi quy ớc vẽ tia sáng nh thế nào?

* H/s ghi quy ớc vẽ chùm sáng nh thế nào?

* Vẽ các loại chùm sángTia sáng

* Yêu cầu h/s giải C4

* Yêu cầu h/s giải C5 từ kinh nghiệm điều

chỉnh 3 kim thẳng hàng

Nếu h/s nối đúng thì yêu cầu h/s thực hiện

Nếu h/s nói sai thì g/v sửa sai rồi cho h/s tự

Trang 5

* Học thuộc phần ghi nhớ

* Làm bài tập 2.1 SBT

Tuần thứ 3 Tiết 3 – Bài: ứng dụng của định luật truyền thẳng ánh sáng

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

- Nhận biết đợc bóng tối và bóng nửa tối và giải thích

- Giải thích đợc hiện tợng nhật thực, nguyệt thực

2) Kỹ năng:

* Vận dụng đ/l truyền thẳng ánh sáng để giải thích 1 số hiện tợng trong thực tế

* Rèn luyện kỹ năng quan sát thí nghiệm, làm thí nghiệm

* Kỹ năng làm các câu hỏi

3).Thái độ:

II) Phần chuẩn bị:

1) Thày :

* Bảng phụ hoặc giấy rô ky viết sẵn nội dung kiểm tra miệng và vào bài

* Tranh vẽ hiện tợng nhật thực và nguyệt thực

Kiểm tra miệng

Trang 6

Câu1: Phát biểu đ/l truyền thẳng của ánh

sáng? Đờng truyền của ánh sáng đợc biểu

diễn nh thế nào?

Câu2: Làm bài tập2.2

trong sách giáo khoa ? Ta học bài hôm nay

- H/s2 Trả lời câu2 làm bài tập 2.2

Hoạt động 2 - Quan sát và hình thành khái niệm bóng tối và vùng nửa tối - Thời gian 15 phút

* Yêu cầu h/s làm theo các bớc:

- Để đèn ra xa

- Cho h/s nghiên cứu câu C1 và trả lời C1

- Chỉ định vài em trả lời và nhận xét

* Gọi h/s rút ra kết luận

* Giáo viên nhận xét và chốt lại và cho h/s ghi

kết luận này

* Tơng tự cho h/s nhận xét vùng nửa tối

* H/s nghiên cứu sgk và chuẩn bị thí nghiệm, quan sát hiện tợng trên màn chắn

* H/s nghiên cứu câu C1 và trả lời nh sau

* H/s ghi kết luận của phần này: Trên màn chắn đặt sau vật cản có 1 vùng không nhận đ-

ợc ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới gọi là bóng tối

* H/s rút ra nhận xét vùng nửa tối

Hoạt động 3 - Hình thành khái niệm hiện tợng nhật thực và nguyệt thực - Thời gian 10 phút

* Hỏi h/s trình bày quỹ đạo chuyển động của

mặt trăng, mặt trời và của trái đất

- Nhật thực một phần: đứng trong vùng nửa tối nhìn thấy một phần mặt trời

Hoạt động 6 - Vận dụng - Củng cố - Hớng dẫn về nhà - Thời gian 10 phút

học hôm nay

1/ Vận dụng

* H/s làm C5: Vẽ hình để xác định vùng tối và vùng nửa tối

* C6:

- Bóng đèn dây tóc có nguồn sáng nhỏ, vật cảnlớn so với nguồn không có ánh sáng tới bàn Bóng đèn ống nguồn sáng rộng so với vật cản bàn nằm trong vùng nửa tối sau quyển vở nhận

đợc một phần ánh sáng truyền tới vở vẫn đọc

đợc sách

Trang 7

* Làm bài tập 3 SBT

Tuần thứ 4Tiết 4 – Bài: định luật phản xạ ánh sáng

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

- Tiến hành đợc thí nghiệm để nghiên cứu đờng đi của tia phản xạ trên gơng phẳng - Biếtxác định tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xạ

1/ Kiểm tra miệng

Câu1: Hãy giải thích hiện tợng nhật thực và

Trang 8

nguyệt thực

Câu2: để kiểm tra 1 đờng thẳng có thẳng

không ta làm thế nào? Giải thích?

sau: Cho h/s làm thí nghiệm nh phần mở bài

trong sách giáo khoa thu đợc

hiện tợng nh sgk, nêu vấn đề và đề pháp giải

quyết ? Ta học bài hôm nay

Hoạt động 2 - Nghiên cứu gơng phẳng- Thời gian 5 phút

* Cho h/s lần lợt quan sát gơng phẳng

* Thay nhau quan sát gơng phẳng

* H/s nghiên cứu câu C1 và trả lời nh sau: Những vật nhẵn, bóng và phẳng đều là gơng phẳng

Hoạt động 3 - Hình thành khái niệm phản xạ ánh sáng - Thời gian 20 phút

* Yêu cầu h/s làm thí nghiệm nh hình 4.2

* Chỉ ra tia tới và tia phản xạ

* Hỏi hiện tợng phản xạ ánh sáng là hiện tợng

gì?

* G/v có thể cho h/s làm thí nghiệmc/m thêm:

Gấp 1 tờ giấy theo 1 đờng pháp tuyến

mặt phẳng 1 chứa đờng pháp tuyến

mặt phẳng 2 gấp quay xuống đợc không hứng

* Chỉ ra tia tới và tia phản xạ

* Nghiên cứu và trả lời hiện tợng phản xạ ánh sáng là hiện tợng gì?

* H/s làm thí nghiệm c/m thêm: Gấp 1 tờ giấy theo 1 đờng pháp tuyến mặt phẳng 1 chứa đờng pháp tuyến mặt phẳng 2 gấpquay xuống đợc không hứng đợc tia phản xạ

Để chứng tỏ chỉ có mặt phẳng chứa tia tới mới hứng đợc tia phản xạ

* H/s nghe thông tin về tia tới và tia phản xạ

* H/s làm t/n dự đoán về góc tới và góc phản xạ

* Yêu cầu h/s rút ra kết luận: Góc tới = Góc phản xạ

* Quy ớc cách vẽ gơng và các tia sáng trên giấy

S R I

Trang 9

a) Tia phản xạ đợc vẽ ở hình sau:

N

S R

Ib)Vị trí đặt gơng nh hình sau:

* Làm lại các C

Tuần thứ 5Tiết 5 – Bài: ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

- Nêu đợc tính chất ảnh tạo bởi gơng phẳng

- Vẽ đợc ảnh của 1 vật đặt trớc gơng phẳng

2) Kỹ năng:

* Rèn luyện kỹ năng quan sát thí nghiệm, làm thí nghiệm: Tạo ra đợc ảnh của vật qua

g-ơng phẳng và xác định đợc vị trí của ảnh để nghiên cứu tính chất ảnh của gg-ơng phẳng.Từ đó rút

ra các nhận xét và các kết luận của bài học

3).Thái độ:

* Thái độ nghiêm túc khi nghiên cứu 1 hiện tợng nhìn thấy mà không cầm thấy đợc ( hiện tợng trừu tợng )

Trang 10

- 2 vật bất kỳ giống nhau

Hoạt động 1 - Kiểm tra miệng và vào bài - Thời gian 10 phút

Kiểm tra miệng

Câu1: Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng

Xác định tia tới SI

Câu2: Chữa bài tập 4.2 và vẽ trờng hợp a

Câu 3: Chữa bài tập 4.4 (HS khá)

Phơng án 1: Nh SGK

Phơng án 2: Có thể kể cho HS khi trời nắng đi

trênđờng nhựa, cảm giác phía xa đằng trớc

hình nh có ma vì nhìn thấy bóng cây trên

đ-ờng, nhng đến nơi vẫn khô Vậy tại sao?

- H/s1 trả lời câu1

- H/s2, H/s3 trả lời câu2, 3

- Hs ở dới lớp nhận xét, chữa bài vào vở nếu sai

Hoạt động 2 - Nghiên cứu tính chất của ảnh tạo bởi gơng phẳng - Thời gian: 20 phút.

- Cho h/s nghiên cứu bố trí thí nghiệm nh

hình 5.2 (SGK) & quan sát trong gơng

- Làm thế nào để kiểm tra đợc dự đoán? Có

thể HS sẽ nêu lên: Phơng án lấy màn chán

hứng ảnh? Trờng hợp đó giáo viên cứ để HS

làm & thấy không hứng đợc ảnh

- Giả thiết: HS nêu đợc không hứng đợc ảnh

trên màn chắn  ảnh ảo Giáo viên có thể giới

thiệu mặt sau của gơng  HS nhận xét ánh

sáng không truyền qua đợc  Nhận xét trên

cha đủ để rút ra tính chất

- Giáo viên gợi ý thay gơng bằng tấm kính

I Tính chất của ảnh tạo bởi gơng phẳng

- HS nêu lên phơng án

- HS làm thí nghiệm:

Tính chất 1: ảnh có hứng đợc trên màn chắn không?

+ Nhìn vào kính: có ảnh

+ Nhìn vào màn chắn: không có ảnh

- HS trả lời câu hỏi C1:không hứng đợc ảnh

HS trả lời & ghi câu hỏi

Trang 11

phẳng trong  yêu cầu HS làm thí nghiệm

- Giáo viên hớng dẫn HS đa màn chắn đến

mọi vị trí để khẳng định không hứng đợc ảnh

- Yêu cầu HS điền vào kết luận

Phơng án1: - Hớng dẫn HS thay pin bằng 1

cây nến đang cháy ( Không có gió  ảnh rõ)

Vì cây nếnchaý cho ảnh rõ hơn

Phơng án 2: Dùng 2 vật giông nhau

- Các bớc làm giáo viên có thể ghi vào phiếu

giao việc

- Cây nến 2 nh đang cháy  kích thớc cây

nến 2 & ảnh cây nến 1 nh thế nào?

- Yêu cầu HS rút ra kết luận

- Yêu cầu Hs nêu phơng án so sánh

+ Giáo viên để lớp thảo luận  cách đo?

Đánh dấu vị trí ảnh (cây nến 2) cây nến 1,

g-ơng

- HS có thể có thể mắc lỗi do khoảng cách từ

vật đến gơng không theo tính chất: kẻ đờng

vuông góc qua vật, gơng rồi mới đo

- Giáo viên: cũng có thể để HS nêu theo kết

quả thí nghiệm: khoảng cách từ ảnh đến gơng

bằng khoảng cách từ vật đến gơng

* Kết luận 1: ảnh của 1 vật tạo bởi gơng phẳngkhông hứng đợc trên màn chắn gọi là ảnh ảo.Tính chất 2: Độ lớn của ảnh có bằng độ lớn của vật khong?

Hoạt động nhóm

- Đốt nến

- Nhìn vào tấm kính  thấy ảnh

- Đa cây nến thứ 2 vào vị trí cây nến 2 đang cháy

- Đánh dấu vị trí cây nến 2 Yêu cầu trả lời: kích thớc cây nến 2 bằng kích thớc cây nến 1

 ảnh của cây nến 1 bằng cây nến 1

* Kết luận 2: Độ lớn của ảnh của 1 vật tạo bởi gơng phẳng bằng độ lớn của vật

Tính chất 3: So sánh khoảng cách từ 1 điểm của vật đến gơng & khoảng cách từ ảnh của

Hoạt động 3 - Giải thích sự tạo thành ảnh bởi gơng phẳng - Thời gian: 5 phút.

- Yêu cầu HS làm theo yêu cầu câu C4

- Điểm giao nhau của2 tia phản xạ có xuất

hiện trên màn chắn không?

- Yêu cầu HS đọc thông báo

II Giải thích sự tạo thành ảnh bởi gơng phẳngCâu C4: + Vẽ ảnh S/ dựa vào tính chất của ảnh qua gơng phẳng (ảnh đối xứng)

+ Vẽ 2 tia phản xạ IRvà RM ứng với 2 tia tới

SI và SK theo định luật phản xạ ánh sáng

+ Kéo dài 2 tia phản xạ: gặp nhau tại điểm S/+ Mắt đặt trong khoảng IR và KM sẽ nhìn thấy

S/ .+ Không hứng đợc ảnh trên màn chắn là vì cáctia phản xạ lọt vào mắt có đờng kéo dài qua S/

Hoạt động 4 - Củng cố - Vận dụng - Hớng dẫn về nhà - Thời gian: 10 phút.

-Yêu cầu học sinh nhắc lại kiến thức đã học

- Yêu cầu học sinh lên vẽ ảnh của AB tạo bởi

gơng theo yêu cầu C5

- Học sinh nhắc lại kiến thức  ghi lại kiến thức vào vở

C5: - Học sinh vẽ vào vở bằng bút chì (nếu sai còn sửa)

Trang 12

Giáo viên cũng có thể giải thích cho HS hiểu

vì sao lại tởng tợng đờng phía trớc có nớc,

của 1 vật tạo bởi gơng phẳng

* Kỹ năng vẽ ảnh và vẽ vùng nhìn thấy của vạt qua gơng phẳng

* Kỹ năng đặt mắt ở bất cứ chỗ nào để quan sát vùng nhìn thấy ảnh

* Rèn luyện kỹ năng quan sát thí nghiệm, làm thí nghiệm các kết luận của bài học

3).Thái độ:

Trang 13

Câu1: Nêu tính chất của ảnh qua gơng phẳng

Câu2: Giải thích sự tạo thành ảnh qua gơng

phẳng

sau: để củng cố việc tạo thành ảnh qua gơng

phẳng và rèn kỹ năng vẽ ảnh của vạt qua

g-ơng phẳng ? Ta học bài hôm nay

Hoạt động 2 - Tổ chúc thực hành - chia nhóm - Thời gian 5 phút

kết luận này

* H/s nghiên cứu câu C1

* Chuẩn bị dụng cụ

* Bố tró thí nghiệm

* Vẽ lai vị trí của gơng và bút chì

a) ảnh // và cùng chiều với vật

b) ảnh // và ngợc chiều với vật

Hoạt động 3 - Xác định vùng nhìn thấy của gơng phẳng- Thời gian 30 phút

* Nhắc lại việc xác định vùng nhìn thấy

- Vị trí ngời và vị trí vật cố định

- Mát nhìn sang phải , h/s khác đánh đấu

- Mắt nhìn sang trái h/s khác lại đánh dấu

*Cho h/s nghiên cứu câu C3 và trả lời C3 G/v

* Nhắc lại việc xác định vùng nhìn thấy

- Vị trí ngời và vị trí vật cố định

- Mát nhìn sang phải , h/s khác đánh đấu

- Mắt nhìn sang trái h/s khác lại đánh dấu

*H/s nghiên cứu câu C3 và trả lời C3

- ánh sáng truyền từ vật đến gơng

- ánh sáng phản xạ trên gơng toeí mắt

- Xác định vùng nhìn thấy của gơng

- Xác định ảnh của vật bằng cách lấy đối xứng

- Tia phản xạ tới mắt ta nhìn thấy vật

Trang 14

- Tia phản xạ tới mắt ta nhìn thấy vật

Hoạt động 4 - Thu báo cáo - Thời gian 5 phút Hoạt động 5 - Hớng dẫn về nhà - Thời gian

h-* Học thuộc phần ghi nhớ

* Làm lại các C

Tuần thứ 7Tiết 7 – Bài: gơng cầu lồi

Ngày soạn: 1 5/10

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

- T/c của ảnh qua gơng cầu lồi

- Xác định đợc vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi

- Giải thích đợc các ứng dụng của gơng cầu lồi trong thực tế

Kiểm tra miệng

Câu1: Nêu t/c của gơng phẳng? Vì sao biết

ảnh của vật qua gơng phẳng là ảnh ảo?

Câu2: Một h/s lên chữa bài tập 5.4

Trang 15

sau: G/v đa ra 1 số dụng cụ nh thìa muôi, bình

cầu gơng xe máy h/s quan sát ảnh của

Hoạt động 2 - ảnh của 1 vật tạo bởi gơng cầu lồi - Thời gian 15 phút

* Cho h/s đọc sácg giáo khoa và làm thí

nghiệm hình 7.1

* Thí nghiệm kiểm tra

* H/s ghi kết luận của phần này:

Hoạt động 3 - Xác định vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi - Thời gian 10 phút

* G/v yêu cầu h/s nêu phơng án xác định

vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi? Có cách nào

đẻ xác định vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi

không?

* Cho h/s nêu các phơng án ( Có thể g/v gợi ý

thêm bằng cách đặt gơng lên cao hơn đầu,

quan sát các bạn trong gơng , xác định đợc

bao nhiêu bạn, rồi cũng tại đấy đặt gơng cầu

lồi xem nhìn thấy bao nhiêu bạn )

* Cho h/s trả lời xem phơng án nào nhanh

2/ Củng cố:

* H/s làm bài tập 7.1

* Thảo luận kết quả trong nhóm

Trang 16

h-* Học thuộc phần ghi nhớ

* Làm lại các C

Tuần thứ 8Tiết 8 – Bài: gơng cầu lõm

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

- Nhận biết đợc ảnh của gơng cầu lõm

- Nêu đợc tính chất của ảnh ảo tạo bởi gơng cầu lõm

- Nêu đợc tác dụng của gơng cầu lõm tong cuộc sống và kỹ thuật

2) Kỹ năng:

* Bố trí đợc thí nghiệm để quan sát ảnh ảo của 1 vật tạo bởi gơng cầu lõm

* Quan sát đợc tia sáng đi qua gơng cầu lõm

3).Thái độ:

- 1 gơng cầu lõm có giá đỡ thẳng đứng

- 1 gơng cầu lõm trong (nếu có trong phòng thí nghiệm)

- 1 gơng phẳng có cùng đờng kính với gơng cầu lõm

- 1 cây nến, diêm

- 1 màn chắn có giá đỡ di chuyển đợc

Kiểm tra miệng

Câu1: Hãy nêu đặc điểm của ảnh đợc tạo bởi

Trang 17

con ngời sử dụng năng lợng ánh sáng mặt trời

vào việc chạy ôtô, đun bếp, làm pin, bằng

cách sử dụng gơng cầu lõm Vậy gơng cầu

lõm là gì? Gơng cầu lõm có tính chất gì mà

có thể “thu” đợc năng lợng mặt trời

Hoạt động 2 - Nghiên cứu ảnh của 1 vật tạo bởi gơng cầu lõm - Thời gian 10 phút

- Giáo viên giới thiệu gơng cầu lõm là gơng

- Cho h/s kiểm tra ảnh ảo hay thật

I ảnh tạo bởi gơng cầu lõm

* H/s nghiên cứu câu C1 và trả lời nh sau:

- Vật đặt ở mọi vị trí trớc gơng

- Gần gơng

- Xa gơng

- Kiểm tra ảnh ảo

Hoạt động 3 - Nhiên cứu sự phản xạ ánh sáng trên gơng cầu lõm - Thời gian 15 phút

* Cho h/s đọc thí nghiệm và nêu phơng án

* G/v yêu cầu h/s đọc thí nghiệm và trả lời

mục đích nghiên cứu của thí nghiệm là gì?

* G/v có thể giúp cho h/s tự điều khiển đèn để

a) Chùm tia tới phân kỳ ở 1 vị trí thích hợp tới gơng cho ta 1 chùm phản xạ //

b) Thí nghiệm: h/s tự làm thí nghiệm theo câu C5

Chùm sáng ra khỏi đèn hội tụ tại 1 điểm tới

* Ôn tập, củng cố lại kiến thức trong chơng (Quang học)

* Luyện tập cách vận dụng kiến thức quang học vào thực tế cuộc sống, thực tế sản xuất

và trong nghiên cứu khoa học

* Hệ thống hoá lại kiến thức của chơng Và cũng là một dịp ôn lại các kiến thức có liên quan tới các chơng đã học và các kiến thức liên quan đến các môn học khác

2) Kỹ năng:

*Rèn kỹ năng tổng hợp và hệ thống hoá các kiến thức đã học trong chơng

* Rèn kỹ năng vẽ tia phản xạ - Vẽ ảnh của vật qua gơng phẳng một cách thành thạo * Rèn kỹ năng giải bài tập vật lý, chú trọng tất cả các khâu: Đọc và hiểu đề bài - Tóm tắt đề bài - Phơng pháp giải - Trình bày cách giải

3).Thái độ:

Trang 18

* Giáo dục học sinh lòng yêu thích bộ môn

1) Thày :

* Bảng phụ hoặc giấy rô ky viết sẵn nội dung kiểm tra miệng và vào bài

2) Chuẩn bị HS

* HS chuẩn bị đề cơng ôn tập dựa theo phần tự kiểm tra.

* Kẻ sẵn bảng của trò chơi ô chữ trên giấy rô ky ( Phóng to)

Kiểm tra miệng

* Giáo viên kiểm tra việc chuẩn bị bài bằng

cách cho lớp trởng hay lớp phó học tập báo

cáo

* Tổ chức tình huống học tập ( Vào bài) trực

tiếp

Hoạt động 2 - Ôn lai kiến thức - Thời gian 10 phút

* Yêu cầu h/s trả lời lần lopựt các câu hỏi mà

h/s đã chuẩn bị ở nhà

* Ơ mỗi câu hỏi cho h/s nhận xét và cho

điểm Thày có thể hỏi thêm các câu hỏi phụ

gắn liền với nội dung câu hỏi trong SGK

Có thể hỏi thêm ở các câu hỏi nh sau:

Câu1 ? Tai sao không chọn phơng án A,B D

? Hãy lấy 1 thí dụ minh hoạ phơng án A

Câu 2? Bắng t/n nào để c/tỏ kích thớc của vật

= kích thớc của ảnh

? Tại sao là ảnh ảo

Câu 3? Trong môi trờng không trong suốt thì

sao? cho 1 thí dụ

Câu4? Dựa vào ý nào của đ/l để vẽ tia phản

xạ? Kéo dài tia phản xạ về phía sau gơng thì

nó đi qua điểm đặc biệt gì

Câu 5.? Tại sao ngời ta dùng gơng cầu lồi để

làm gơng chiếu hậu

Câu 6? Trong thực tế gơng cầu lõm hay có ở

các dụng cụ nào

Câu 7? Hãy viết 1 câu không có nghĩa trong 4

cụm từ ở 4 cột ấy

* H/s lần lợt trả lời các câu hỏi trong SGK và các câu hỏi thêm

* H/s nhận xét và bàn bạc trong nhóm để cho

điểm cho từng đội chơi

Hoạt động 3 - Vận dụng - Thời gian 20 phút

* Cho h/s nghiên cứu câu C1 và trả lời

- Yêu cầu cả lớp vẽ ra giấy

* H/s nghiên cứu câu C1 và trả lời

- Cả lớp vẽ ra giấy

Trang 19

* Gọi h/s mang bài vẽ lên thày chữa

- Gọi hai h/s làm C2

- ? Khi nào ta nhìn thấy vật? vậy khi nào bạn

* Các đội chọn và trả lời câu mình chọn

Hoạt động 6 - Hớng dẫn về nhà - Thời gian 2 phút

* Học thuộc phần ghi nhớ của 8 bài đã học

* Làm lại các C

Tuần thứ 10Tiết 10 – Bài: kiểm tra bài số i - học kỳ i

- Rèn kỹ năng làm bài kiểm tra ( Cách trình bày bài kiểm tra - Cách suy nghĩ chọn bài

dễ làm trớc bài khó làm sau )

- Rèn kỹ năg làm bài tập vật lý, cả hai loại bài định tính và định lợng, Cách làm bài kiểm tra có trắc nghiệm, phần tự luận chủ yếu tập trung vào vẽ ảnh và vùng nhìn thấy ảnh của vật qua gơng phẳng

Trang 20

- Chuẩn bị giấy kiểm tra và dụng cụ học tập phục vụ cho bài kiêm tra

Bài kiểm tra cuối chơng I vật lý 7– vật lý 7

( Thời gian làm bài 45 phút )

I/ Chọn câu trả lời đúng cho các câu hỏi dới đây:

1/ ( 0,5 điểm ) Khi nào ta nhìn thấy một vật ?

A Khi có ánh sáng truyền từ vật đó vào mắt ta C Khi mắt ta phát ra những tia sáng

đến vật

B Khi giữa vật và mắt không có khoảng tối D Khi mắt ta hớng vào vật

2/ ( 0,5 điểm ) Trong môi trờng trong suốt và đồng tính ánh sáng truyền theo đờng :

A Theo nhiều đờng khác nhau B Theo đờng thẳng

C Theo đờng gấp khúc D Theo đờng cong

3/ ( 0,5 điểm ) Tia phản xạ trên gơng phẳng nằm trong mặt phẳng với :

A.Tia tới và đờng vuông góc với tia tới

B Tia tới và đờng vuông góc với gơng

C.Tia tới và pháp tuyến của gơng tại điểm tới

D.Tia tới và pháp tuyến của gơng tại mép gơng

4/ ( 0,5 điểm)Mối quan hệ giữa góc tới và góc phản xạ khi tia sáng gặp gơng phẳng nh thế nào?

A Góc tới gấp đôi góc phản xạ B Góc phản xạ gấp đôi góc tới

C Góc phản xạ gấp ba góc tới D Góc phản xạ bằng góc tới

5/ ( 0,5 điểm) ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng:

A Vì gơng cầu lõm cho ảnh thật phải hứng trên màn mới thấy đựợc

B Vì ảnh ảo quan sát đợc trên gơng cầu lõm rất lớn, nên chỉ nhìn thấy một phần

C Vì vùng nhìn thấy của gơng cầu lõm quá bé

D Vì trong gơng cầu lõm ta chỉ nhìn thấy ảnh ảo của những vật để gần( khô ng quan sát đợccác vật ở xa)

9/ ( 0,5 điểm) Lần lợt đặt mắt trớc một gơng cầu lồi, một gơng phẳng ( cùng chiều rộng), cách 2 gơng một khoảng bằng nhau so sánh vùng nhìn thấy của 2 gơng

Trang 21

A Vì gơng hắt ánh sáng trở lại C Vì gơng cho ảnh ảo rõ hơn.

B Vì đó là gơng cầu lõm, cho chùm phản xạ song song D Vì nhờ có gơng ta nhìn thấy những vật ở xa

II/ Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống sau đây

11/ ( 0,5 điểm) Trong nớc nguyên chất ánh sáng truyền đi theo đờng

12/ ( 0,5 điểm) Khoảng cách từ một điểm trên vật đến gơng phẳng từ ảnh của điểm

đó đến gơng

13/ ( 0,5 điểm) ảnh tạo bởi gơng cầu lõm không hứng đợc trên màn chắn 14/ ( 0,5 điểm) Vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi vùng nhìn thấy của gơng phẳng có cùng kích thớc

15/ ( 0,5 điểm) ảnh ảo của một vật quan sát đựợc trong gơng cầu lõm ảnh ảo của cùng vật đó quan sát đợc trên gơng cầu lồi

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

- Đặc điểm chung của các nguồn âm

- Nhận biết đợc một số nguồn âm trong thực tế đời sống

Trang 22

1/ Kiểm tra miệng: Không vì đây là bài đầu

chơng

- Cho h/s tìm hiểu mục tiêu của chơng

- Yêu cầu h/s nghiên cứu và nêu mục đích của

bài ? Ta học bài hôm nay

Hoạt động 2 - Nhận biết nguồn âm - Thời gian 10 phút

kết luận này

* H/s nghiên cứu câu C1 và trả lời nh sau

- Vật phát ra âm gọi là nguồn âm

Hoạt động 3 - Tìm hiểu đặc điểm chung của nguồn âm - Thời gian 20 phút

* G/v yêu cầu h/s làm thí nghiệm

? Vị trí cân bằng của dây cao su là gì?

* Cho thay cốc thuỷ tinh bàng trống

? Phải kiểm tra nh thế nào để biết mặt trống

có rung động hay không?

* Cho h/s đa ra các phơng án để kiểm tra

- Gõ búa cao su vào âm thoa

+ Để các vật nhẹ lên mặt trống, các vật này nẩy lên nẩy xuống

+ Đa trống sát vào quả bóng

- H/s kiểm tra xem trống có rung động không?

- Tơng tự làm t/n 3

- H/s có thể có các cách kiểm tra nh sau;

+ Sờ nhẹ tay vào nhánh của âm thoa

Trang 23

+ Đặt quả bóng bàn nhẹ vào cạnh nhánh của

âm thoa+ Buộc vào đầu của âm thoa 1 cái tăm rồi nhúng xuống nớc

- H/s rút ra kết luận và ghi vào vở: Khi phát ra

C9: a) ống nghiệm và nớc trong ống nghiẹm dao động

b) ống có nhieù nớc phát ra âm trầm nhất và ngợc lại

c) Cột không khí trong ống dao độngd) ống có ít nớc sễ phát ra âm trầm nhất và ng-

ợc lai 2/ Củng cố:

* Thảo luận kết quả trong nhóm3/ Hớng dẫn về nhà: H/s ghi vào vở những h-ớng dẫn sau:

* Làm lại các C

Tuần thứ 12 Tiết 12 – Bài: độ cao của âm

Ngày soạn: 24 / 11

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

- Nêu đợc mối liên hệ giữa độ cao của âm với tần số của âm

- Sử dụng đợc thuật ngữ âm cao ( âm bổng) âm thấp (âm trầm)và tần số khi so sánh hai

âm

2) Kỹ năng:

* Vận dụng kiến thức vào thực tế

* Rèn luyện kỹ năng quan sát thí nghiệm, làm thí nghiệm từ đó rút ra các nhận xét và các kết luận của bài học, để hiểu tần số của âm là gì, thấy đợc mối quan hệ gữa tần số và độ cao của

âm

Trang 24

3).Thái độ:

Kiểm tra miệng

Câu1: Các nguồn âm có đặc điểm nào giống

nhau? làm bài 10.1

Câu2: Chữa bài tập số3 và làm bài 10.5

sau: Tại sao cây đnf bầu chỉ có 1 dây làm sao

ngời nhạc sỹ lại khéo léo rung lên làm cho bài

dao động trong 10 giây, trong 1 giây

* Làm thí nghiệm với hai loại con lắc 20 cm

và 40 cm cùng lẹch 1 góc nh nhau

* Yêu cầu h/s đọc thông báo / 31 sgk để trả

lời câu hỏi tần số là gì?

* Thông báo đơn vị của tần số ? hỏi tần số của

hai con lắc trên là bao nhiêu?

* Nghe h/d của g/v để hiểu thế nào là 1 dao

Trang 25

* Yêu cầu h/s làm phần nhận xét , g/v chốt lại

cho đúng và ghi nhận xét vào vở

Hoạt động 3 - Nghiên cứu mối liên hệ độ cao của âm và tần số dao động - Thời gian 15

phút

* Cho h/s làm thí nghiệm 3 - Gọi 2, 3 êm

lênlàm thí nghiệm

* Hớng dẫn h/s làm thay đổi vận tốc của đĩa

nhựa bằng cách thay đổi số pin - lu ý để góc

miếng phim nhựa chạm vào đĩa để âm phát ra

to và rỗ hơn

* Yêu cầu h/s làm 3 lần để hoàn thành C4

* Hớng dẫn h/s làm thí nghiệm này Không

đếm đợc số dao động nên cho h/s quan sát

hiện tợng, rồi từ đó h/s rýt ra kết luận

* Từ 3 t/n trên cho h/s hoàn thành kết luận

trang 32

* Gọi 3 h/s lên đọc kết luận

* H/s làm t/n theo nhóm, Chú ý nghe để nhận biết âm phát ra ở 3 hàng lỗ khi đĩa quay nhanh và quay chậm và nhận biết đợc:

- Đĩa quay nhanh : Âm bổng

Hoạt động 6 - Vận dụng - Củng cố - Hớng dẫn về nhà - Thời gian 10 phút

1/ Vận dụng :

* Cho h/s nghiên cứu câu C5 và trả lời C5:

* H/s nghiên cứu câu C5 và trả lời C5:

* H/s nghiên cứu câu C7 và trả lời C72/ Củng cố:

* - Âm cao âm thấp phụ thuộc vào yếu tố nào?

Tuần thứ 13 Tiết 13 – Bài: độ to của âm

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

Trang 26

- Nêu đợc mối liên hệ giữa biên độ dao động và độ to của âm

- Biêt so sánh dợc âm to, âm nhỏ

2) Kỹ năng:

* Qua t/n rút ra đợc khái niệm biên độ và độ to nhỏ của âm phụ thuộc vào biên độ

* Rèn luyện kỹ năng quan sát thí nghiệm, làm thí nghiệm từ đó rút ra các nhận xét và các kết luận của bài học

* Kỹ năng làm các câu hỏi ( Điền vào chỗ trống và các * Cho h/s nghiên cứu câu C1 và trả lời C1, C2,

3).Thái độ:

Kiểm tra miệng

Câu1: Tàn số là gì? đơn vị của tần số? Âm

cao thấp phụ thuộc nh thế nào vào tần số

Câu2: Chữa bài tập 11.1 và 11.2

sau: Ngời ta có thói quen nói to và nhỏ khác

nhau, song khi hét lên thì bị đau cổ Vậy tại

sao nói đợc to và nhỏ ? Để trả lời câu hỏi này

ta học bài hôm nay

* H/s nghe thầy nêu tình huống học tập và ghi đầu đề bài học

Hoạt động 2 - Nghiên cứu về biên độ dao động - Mối liên hệ giữa biên độ dao dộng và độ to

nhỏ của âm phát ra - Thời gian 15 phút

* Cho h/s làm thí nghiệm 1 sgk? Rồi hỏi

- Thí nghiệm gồm những dụng cụ gì

- Tiến hành thí nghiệm nh thế nào?

* Qua t/n cho h/s hoàn thành bảng 1 / 30 sgk

* Nêu các phơng án làm thí nghiệm khác để

minh hoạ kết quả trên

* Thông báo biên độ dao động

* Bằng 1 chiếc trống và 1 quả bóng treo lên

* Các nhóm chuẩn bị dụng cụ t/n và tiến hành thí nghiệm , Chú ý phải cho tất cả các

em đều phải tham gia hoạt động thí nghiệm

* Cá nhân hoàn thành bảng 1

* H/s có thể nêu các phơng án khác, Ví dụ cầm dây cao su kéo 1 đầu ra khỏi vị trí cân bằng nhiều hay ít rồi nghe âm phát ra

* Yêu cầu h/s nêu đợc đầu thớc lệch khỏi vịtrí cân bằng càng nhiều(ít) biên độ dao động

Trang 27

* Cho 2hay3 h/s trả lời câu hỏi

càng lớn ( nhỏ), âm phát ra càng to ( nhỏ)

* H/s nêu phơng án thí nghiêm 2

- H/s tự bố trí thí nghiệm

- Tiến hành thí nghiệm và nghe âm phát ra

để nêu nhận xét + Khi gõ nhẹ: âm nhỏ , quả bóng dao động nhỏ

+ Khi gõ mạnh: âm to , quả bóng dao động với biên độ lớn

* H/s hoàn thành C3

* Kết luận: Âm phát ra càng to khi biên độ dao động của âm càng lớn

Hoạt động 3 - Tìm hiểu độ to của 1 số âm - Thời gian 10 phút

* Yêu cầu h/s đọc sgk và trả lời câu hỏi : Đơn

vị đo độ to của âm là gì ? Ký hiêu nh thế nào

* g/v giới thiệu độ to của 1 số âm và máy đo

độ to của 1 số âm

* Hỏi

- Tiếng sét to gấp mấy tiếng ồn?

- Độ to của âm là bao nhiêu thì gây ra đau tai?

* G/v có thể giới thiệu trong chống Mỹ ở chỗ

máy bay thả bom khi bom nổ ngời ở gần

không bị chảy máu nhng bị điếc tai do độ to

C4: Khi gảy mạnh 1 dây đàn thì tiếng đàn

sẽ to Vì khi gảy mạmh thì dây đàn lệch nhiều, tức là biên độ dao động của dây đàn lớn nên âm phát ra to

C6: Biên độ dao động của màng loa lớn khi máy thu thanh phát ra âm to biên độ dao

động của màng loa nhỏ khi máy thu rthanh phát ra âm nhỏ

C7: Độ to của tiếng ồn trên sân trờng giờ ra chơi khoảng từ 50 dB đến 70 dB

2/ Củng cố:

* Thảo luận kết quả trong nhóm3/ Hớng dẫn về nhà: H/s ghi vào vở những hớng dẫn sau:

Trang 28

* Làm lại các C

Tuần thứ 14Tiết 14 – Bài 13: Môi trờng truyền âm

Ngày soạn 7/12

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

* Kể tên đợc một số môi trờng truyền âm và không truyền đợc âm

* Nêu đợc một số thí dụ về sự truyền âm trong các môi trờng khác nhau: rắn, lỏng, khí

2) Kỹ năng:

* Làm thí ngiệm để chứng minh âm truyền qua các môi trờng nào?

* Tìm ra phơng án thí nghiệm để chứng minh đợc càng xa nguồn âm, biên độ dao động

Hoạt động 1 - Kiểm tra miệng và vào bài - Thời gian - 10 phút

1 Kiểm tra:

HS1: Hãy nêu độ to của âm phụ thuộc nguồn

âm nh thế nào? Đơn vị đo độ to của âm

Chữa bài tập 12.1; 12.2

HS2: Chữa bài tập 12.4, 12.5

2 Tổ chức tình huống học tập:

Phơng án 1: Nh SGK

Phơng án 2: Trong chiến tranh các chú bộ

đội tham gia chiến dịch để tránh lọt vào ổ

phục kích của địch, các chú đã đặt tai xuống

đất để nghe xem có tiếng chân của đối

ph-ơng không? Vậy tại sao lại áp tai xuống đất

lại nghe đợc Mà đứng hoặc ngồi lại không

nghe thấy đợc?

_ 2 HS lên bảng trả lời và chữa bài tập

_ HS khác dới lớp chú ý nghe, nêu nhận xét và chữa bài tập vào vở nếu sai

Hoạt động 2 - Nghiên cứu môi trờng truyền âm - 20 phút

Trang 29

_ Yêu cầu HS nghiên cứu thí nghiệm 1 trong

SGK trong 1 phút , rồi tham gia cùng nhóm

_ GV ghi sẵn lên bảng phụ các bớc tiến hành

thí nghiệm Yêu cầu HS tiến hành thí

nghiệm theo nhóm, GV quan sát HS làm và

chỉnh đốn

- Hớng dẫn học sinh thảo luận kết quả thí

nghiệm theo 2 câu hỏi C1, C2

- GV chốt lại câu trả lời đúng

- Yêu cầu HS đọc thí nghiệm 2 SGK, bố trí

thí nghiệm nh hình 13.2

Chú ý: Do tính hiếu động, các em khi làm thí

nghiệm sẽ gây ồn ào, khó nhận xét hiện

t-ợng, vì vậy GV có thể cho khoảng 2-3 nhóm

lần lợt làm Mỗi nhóm nêu hiện tợngquan

sát và nghe thấy đợc của nhóm mình

Bạn gõ bàn thì gõ khẽ sao cho bạn đứng

(không nhìn vào bạn gõ ) không nghe thấy

- Qua thí nghiệm, yêu cầu HS trả lời câu C3

- Yêu cầu HS đọc SGK trả lời câu hỏi:

+ Thí nghiệm cần dụng cụ gì?

+ Tiến hành thí nghiệm nh thế nào?

+ Âm truyền đến tai qua những môi trờng

- GV treo tranh hình 13.4, giới thiệu dụng cụ

thí nghiệm và cách tiến hành thí nghiệm

Nếu có bơm hút chân không GV có thể làm

thí nghiệm chung cho cả lớp theo dõi, nêu

hiện tợng xảy ra

- GV thông báo thêm: Tại sao âm truyền

trong môi trờng vật chất nh: khí, rắn, lỏng

mà không truyền trong môi trờng chân

I Môi trờng truyền âm

1- Thí nghiệm1: Sự truyền âm trong chất khí

- Cá nhân học sinh tham gia thảo luận câu hỏi C1, C2

Câu C1: Quả cầu 2 dao động  Âm đã đợc không khí truyền từ mặt trống 1 đến mặt trống 2

Câu C2: Biên độ dao động quả cầu 2 nhỏ hơn biên độ dao động của quả cầu 1

Câu C3: Âm truyền tai bạn C qua môi trờng rắn (gỗ)

3- Thí nghiệm 3: Sự truyền âm trong chất lỏng.

(5 phút)

- Cá nhân HS đọc SGK, trả lời câu hỏi của GV

- Tiến hành thí nghiệm theo nhóm, quan sát và lắng tai nghe âm phát ra

Thấy đợc: Âm truyền đến tai qua môi trờng: khí, lỏng, rắn

4- Âm có thể truyền qua đợc trong chân không hay không? (5 phút)

Trang 30

không? Để giải đáp câu này chúng ta tiếp tục

nghiên cứu ở những lớp sau Tuy nhiên âm

chỉ truyền trong môi trờng vật chất

- Qua các thí nghiệm trên các em rút ra đợc

KL gì? Hãy điền vào chỗ trống trong tr 38

GV hớng dẫn HS thảo luận và ghi kết luận

đúng vào vở

Chuyển ý: Có hiện tợng: ở trong nhà, ta

nghe đợc âm đài phát thanh truyền từ loa

công cộng đến tai ta sau âm phát ra từ đài

phát thanh ở trong nhà, mặc dù cùng là 1

ch-ơng trình Vậy tại sao lại có hiện tợng đó?

Âm truyền đó cần thời gian không?

- Yêu cầu học sinh đọc thông báo mục 5 (tr

39 - SGK) và trả lời câu hỏi:

+ Âm truyền nhanh nhng có cần thời gian

không?

+ Trong môi trờng vật chất nào âm truyền

nhanh nhất?

+ Hãy giải thích tại sao ở thí nghiệm 2: Bạn

đứng không nghe thấy âm, mà bạn áp tai

xuống bàn lại nghe thấy âm?

+ Tại sao ở trong nhà lại nghe thấy tiếng đài

trớc loa công cộng?

- HS nêu hiện tợng ( nếu có điều kiện làm thí nghiệm) Nếu không thì HS nêu hiện tợng trong SGK đã đa ra để trả lời câu hỏi C5: Môi trờng chân không không truyền âm

- HS hoàn thành KL ghi vào vở

* KL: Âm có thể truyền qua những môi trờng

nh rắn, lỏng, khí và không truyyèn qua chân không

- ở các vị trí càng xa nguồn âm thì âm nghe càng

nhỏ

5- Vận tốc truyền âm (5phút)

- HS đọc mục 5 SGK, trả lời câu hỏi GV Yêu cầu nêu đợc:

+ Âm truyền dù nhanh nhng vẫn cần thời gian

+ Thép truyền âm nhanh nhất Không khí truyền âm kém nhất

+ Gỗ là vật rắn truyền âm nhanh, tốt hơn không khí

+ Vì quãng đờng từ loa công cộng đến tai dài hơn nên thời gian truyền đến tai dài hơn

Hoạt động 3 - Vận dụng - củng cố - Hớng dẫn về nhà - T gian: 10 phút

- HS ghi nhớ tại lớp kiến thức, ghi vở phần ghi nhớ

Trang 31

- Đọc phần “Có thể em cha biết ”, trả lời câu

hỏi: Âm không truyền đợc trong chân không

vì sao?

Tuần thứ 15Tiết 15 – Bài 14: phản xạ âm – tiếng vang

Hoạt động 1 - Kiểm tra miệng và vào bài - Thời gian 10 phút

1- Kiểm tra:

HS1: Môi trờng nào truyền đợc âm, môi

tr-ờng nào truyền âm tốt? Lấy 1 ví dụ minh hoạ

Kiểm tra đồ dùng trò chơi “ điện thoại” của

các nhóm yêu cầu HS kiểm tra chất lợng đồ

dùng của mình

2- Tổ chức tình huống học tập

Phơng án 2: Tại sao trong các rạp hát, rạp

chiếu phim, tờng lại làm sần sùi, mái thì theo

kiểu “ vòm” ?

- 3 HS lên bảng trả lời câu hỏi và chữa bài tập

- HS chữa bài vào vở bài tập nếu sai

- Tự kiểm tra chất lợng dụng cụ “ điện thoại” theo yêu cầu bài tập 13.5 SBT

Trang 32

Hoạt động 2 - Nghiên cứu âm phản xạ và hiện tợng tiếng vang - Thời gian: 10 phút.

Yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu hỏi:

+ Em đã nghe thấy tiếng vọng lại lời nói cuả

- Yêu cầu HS trả lời C1

- Tơng tự với câu C2 GV cho HS thảo luận

 câu trả lời đúng

- Yêu cầu HS tự trả lời câu C3 Nếu HS không

trả lời đợc là cha đạt yêu cầu

+ Âm dội lại khi gặp vật chắn gọi là âm phản xạ

+ Giống nhau: Đều là âm phản xạ

+ Khác nhau: tiếng vang là âm phản xạ nghe

từ khoảng cách âm phát ra ít nhất khoảng 1/ 15s

- HS trao đổi  thống nhất câu trả lời, ghi vào vở:

C1: Nghe thấy tiếng vang ở giếng, ngõ hẹp dài,phồng rộng thờng có tiếng vang khi có âm phát ra Vì ta phân biệt đợc âm phát ra trực tiếp

và âm phản xạ

C2: Trong phòng kín khoảng cách nhỏ, thời gian phát ra âm nghe đợc cách âm dội lại nhỏ hơn

1/ 15 s  âm phát ra trùng với âm phản xạ 

âm to

Ngoài trời âm phát ra không gặp chớng ngại vật nên không phản xạ lại đợc, tai chỉ nghe âm phát ra  âm nhỏ hơn

C3: Phòng to, âm phản xạ đến tai em sau âm phát ra  nghe thấy tiếng vang

- Phòng nhỏ: âm phản xạ và âm phát ra hoà cùng với nhau  không nhge thấy tiếng vang.a- Phòng nào cũng có âm phản xạ

b- S = v t

Âm truyền trong không khí: v = 340 m/s

S = 340 m/s 1/15 s = 22,6 m

Hoạt động 3 - Nghiên cứu vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém - Thời gian 10 phút.

- Yêu cầu HS đọc mục II sgk tr 41 GV thông

báo kết quả thí nghiệm

- Qua hình vẽ em thấy âm truyền nh thế nào?

- Âm truyền đến vật chắn rồi phản xạ đến tai Gơng phản xạ âm tốt, bìa phản xạ âm kém

HS trả lời câu hỏi & ghi vở:

Trang 33

nào phản xạ âm kém?

- Yêu cầu HS vận dụng để trả lời câu hỏi C4

- Vật cứng có bề mặt nhẵn, phản xạ âm tốt ( hấp thụ kém)

- Vật mềm, xốp có bề mặt gồ ghề thì phản xạ

âm kém

C4;

- Phản xạ âm tốt: mặt gơng, mặt đá hoa, tấm kim loại, tờng gạch

- Phản xạ âm kém: miếng xốp, áo len, ghế

đêm mút, cao su xốp

Hoạt động 4- Vận dụng - củng cố - hớng dẫn về nhà - Thời gian: 15 phút.

1 Vận dụng:

- Nếu tiếng vang kéo dài thì tiếng mói và

tiếng nói có nghe rõ không?

- Tránh hiện tợng âm bị lẫn do tiếng vang kéo

dài thì phải làm nh thế nào?

- Yêu cầu HS tự giải thích và ghi câu trả lời

GV yêu cầu HS nói rõ “t” là thời gian âm đi

nh thế nào?  rút ra âm đi từ mặt nớc xuống

đáy biển chỉ có 0,5 s

- Với câu hỏi C8: GV yêu cầu HS chọn và

giải thích tại sao lại chọn hiện tợng đó

2- Củng cố:

- Yêu câu HS trả lời các câu hỏi đây cũng là

những kiến thức cơ bản cần ghi nhớ trong bài:

+ Khi nào có âm phản xạ Tiếng vang là gì?

+ Có phải cứ có âm phản xạ thì đều có tiếng

vang không?

+ Vật nào phản xạ âm tốt, âm kém?

- Cho HS đọc mục “có thể em cha biết” để trả

lời câu hỏi:

ở chơng trớc ta biết muốn nhìn thấy 1 vật thì

ánh sáng từ vật đó phải truyền vào mắt Vậy

tại sao trong hang sâu, ban đêm dơi vẫn bay

 âm truyền đến bệnh viện giảm đi

- HS trả lời câu hỏi, ghi nhớ kiến thức tại lớp

- HS đọc thông tin mục “ có thể em cha biết” thu thập thông tin trả lời câu hỏi:

Dơi và cá heo phát ra siêu âm, nếu gặp vật cản,

âm phản xạ lại  cá heo và dơi tránh đợc ớng ngại vật

ch-Hoạt động 5 - Hớng dẫn về nhà

Trang 34

* Phân biệt đợc tiếng ồn và ô nhiễm tiếng ồn.

* Nêu đợc & giải thích đợc 1 số biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn

1 Kiểm tra:

2 Tổ chức tình huống học tập:

Phơng án 2: Trong truyện “Bất khuất”, nhà

văn Nguyễn Đức Thuận đã kể lại 1 hình thức

tra tấn của kẻ thù đôí với ngời chiến sĩ, mà

không cần bắn súng, đánh đập nhng lại làm

ngời chiến sĩ rất đau đớn Đó là cách kẻ thù

đã để ngời chiến sĩ vào 1 thùng sắt, đóng nắp

lại, chỉ có 1 lỗ nhỏ để không khí lọt vào, sau

đó dùng búa gõ bên ngoài thùng Kiểu tra tấn

đó đã làm ngời chiến sĩ rất đau đớn, đau đến

mức ù tai, chóng mặt ngất xỉu Song ngời

chiến sĩ vẫn không khuất phục Vậy tiếng

động nh thế nào mà làm đau đớn về thể xác

của ngời chiến sĩ nh vậy?

- HS1: chữa bài tập 14.1, 14.2, 14.3

- HS2: (dành cho HS khá): 14.4

Hoạt động 2 - Nhận biết ô nhiễm tiếng ồn - Thời gian : 10 phút

- Yêu cầu HS quan sát hình 15.1, 15.2, 15.3

I Nhận biết ô nhiễm tiếng ồn

- HS quan sát hình 15.1, 15.2, 15.3 trao đổi

Trang 35

SGK và cho biết tiếng ồn làm ảnh hởng tới

sức khoẻ nh thế nào?

- Yêu cầu HS vận dụng trả lời câu hỏi C3

Chuyển ý: Biện pháp nào để chống ô nhiễm

tiếng ồn

nhóm thống nhất câu trả lời đúng:

+ Hình 15.1: Tiếng ồn to nhng không kéo dài nên không ảnh hởng tới sức khoẻ  không gây ô nhiễm tiếng ồn

+ Hình 15.2, 15.3: Tiếng ồn của máy khoan của thợ kéo dài làm ảnh hởng tới công việc và sức khoẻ  gây ô nhiễm tiếng ồn

Trờng hợp b, c, d: Tiếng ồn làm ảnh hởng sức khoẻ  ô nhiễm tiếng ồn

Hoạt động 3 - Tìm hiểu biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn - Thời gian: 15 phút

- Yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK, tìm

hiểu trên thực tế biện pháp đã làm tránh ô

nhiễm tiếng ồn Nêu các biện pháp ?

- Giải thích tại sao làm nh vây có thể chống

đ-ợc tiếng ồn?

- Yêu cầu HS trả lời câu C3 theo nhóm GV

có thể hớng dẫn HS trả lời theo câu hỏi sau:

+ Tác động nguồn âm thế nào để giảm tiếng

ồn?

+ Làm thế nào để phân tán âm trên đờng

truyền âm?

+ Làm thế nào để ngăn chặn không cho âm

truyền vào tai?

- yêu cầu HS nhớ lại kiến thức bài 14 về vật

phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém để

hoàn thành câu C4

- Gọi 2, 3 HS lấy ví dụ về vật phản xạ âm tốt

 thống nhất chung, ghi vở

- Tơng tự với vật thờng dùng để ngăn chặn

âm, làm âm truyền qua ít

II Tìm hiểu biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn

- HS đọc thông tin mục II tr.43 - SGK, nêu ợc: 4 biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn, ghi vở:

đ-+ Cấm bóp còi ở gần trờng học bệnh viện.+ Xây tờng ngăn

+ Trồng cây xanh+ Làm trần nhà bằng xốp, tờng phủ dạ

+ Cấm bóp còi to & kéo dài +Trồng cây xanh

+ Xây tờng

 Âm truyền đến phản xạ về nhiều hớng+ Trần xốp, vải phủ: ngăn cản âm truyền qua chúng

- HS trao đổi nhóm, thống nhất các biện pháp

cụ thể làm giảm tiếng ồn, ghi kết quả vào bảngtr.44- SGK

+ Cấm bóp còi inh ỏi

Hoạt động 4: Vận dụng - củng cố - hớng dẫn về nhà - Thời gian: 10 phút

- Vận dụng kiến thức trong bài để trả lời câu

hỏi C5 GV gọi 1 số em nêu biện pháp của

mình Trao đổi xem biện pháp nào khả thi

- Với câu C6, GV có thể đa ra tình huống cụ

- Yêu cầu HS nêu đợc các biện pháp:

Trang 36

to và lâu Em có biện pháp gì để chống tiếng

ồn?

+ Đề nghị mở nhỏ, tránh giờ nghỉ & học tập.+ Phòng hát đảm bảo tính chất không truyền

âm ra bên ngoài

Hoạt động 5 - Hớng dẫn về nhà - Thời gian

- Học phần ghi nhớ

- Làm bài tập 15.1, 15.2, 15.3, 15.4, 15.6 (tr

16, 17 - SBT) bài 15.1 có thể tiến hành điều

tra trong tổ vào giờ ra chơi hơặc giờ nghỉ 5

phút

Tuần thứ 17Tiết 17 - Kiểm tra kỳ INgày soạn: 23 / 12I/ Mục tiêu

* Kiến thức: Đánh giá việc nắm kiến thức của học sinh, từ đó rút ra bài học kinh nghiệmcho thày và trò, về phơng pháp giảng dạy và phơng pháp học tập

- Chuẩn bị giấy kiểm tra và dụng cụ học tập phục vụ cho bài kiêm tra

III/ Đề bài kiểm tra

Bài kiểm tra học kỳ I - lý 7

( Thời gian 45 phút )

I Chọn câu trả lời đúng trong các câu sau:

1/ (0,5 điểm) Mối quan hệ giữa góc tới và góc phản xạ khi tia sáng gặp gơng phẳng nh thế nào?

A Góc tới gấp đôi góc phản xạ C Góc phản xạ lớn hơn góc tới

B Góc phản xạ gấp đôi góc tới D Góc phản xạ bằng góc tới

2/ (0,5 điểm) ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng:

A.Bằng vật C Nhỏ hơn vật

B.Lớn hơn vật D Gấp đôi vật

3/ (0,5 điểm) ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi:

A.Lớn hơn vật C.Lớn bằng vật

Trang 37

A.Vì gơng cầu lõm cho ảnh thật phải hứng trên màn mới thấy đựợc

B.Vì ảnh ảo quan sát đợc trên gơng cầu lõm rất lớn, nên chỉ nhìn thấy một phần

C.Vì vùng nhìn thấy của gơng cầu lõm quá bé

D.Vì trong gơng cầu lõm ta chỉ nhìn thấy ảnh ảo của những vật để gần( khô ng quan sát đợc các vật ở xa)

6/ (0,5 điểm) Khi ta đang nghe đài thì:

A Màng loa của đài dao động C Màng loa của đài bị bẹp

B Màng loa của đài bị nén D Màng loa của đài bị căng ra

7/ (0,5 điểm) Số dao động trong 1 giây gọi là:

A Vận tốc của âm C Biên độ của âm

B Tần số của âm D Độ cao của âm

B Thời gian để thực hiện 1 dao động càng lớn D vận tốc truyền âm càng lớn

II/ Điền vào chỗ trống những từ thích hợp

11/ ( 0,5 điểm) Trong nớc nguyên chất ánh sáng truyền đi theo đờng

12/ ( 0,5 điểm) Khoảng cách từ một điểm trên vật đến gơng phẳng bằng từ ảnh của

điểm đó đến gơng

13/ ( 0,5 điểm) ảnh tạo bởi gơng cầu lõm không hứng đợc trên màn chắn

14/ ( 0,5 điểm) Vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi vùng nhìn thấy của gơng phẳng có cùng

15/ ( 0.5 điểm) Những vật liệu đợc dùng để làm giảm tiếng ồn là

16/ ( 0.5 điểm) Âm đợc tạo ra khi một vật

III Tự luận S

17/( 1 điểm) Vẽ vùng nhìn thấy ảnh của S qua gơng phẳng

18/ ( 1 điểm) Vẽ ảnh của điểm sáng S của vật qua gơng phẳng

Trang 38

Tuần thứ 18Tiết 18 – Bài 16: tổng kết chơng II: âm học

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức: * Ôn tập, củng cố lại kiến thức trong chơng (về âm thanh.)

* Luyện tập cách vận dụng kiến thức (về âm thanh) vào thực tế cuộc sống, thực tế sản xuất và trong nghiên cứu khoa học

* Hệ thống hoá lại kiến thức của chơng Và cũng là một dịp ôn lại các kiến thức có liên quan tới các chơng đã học và các kiến thức liên quan đến các môn học khác

2) Kỹ năng:

*Rèn kỹ năng tổng hợp và hệ thống hoá các kiến thức đã học trong chơng

* Rèn kỹ năng vẽ mạch điện và biết mắc mạch điện một cách thành thạo đúng với sơ đồ mạch điện đã vẽ

* Rèn kỹ năng giải bài tập vật lý, chú trọng tất cả các khâu: Đọc và hiểu đề bài - Tóm tắt

đề bài - Tìm công thức và phơng pháp giải - Trình bày cách giải và đổi đơn vị một cách hợp lý

3).Thái độ:

* Giáo dục học sinh lòng yêu thích bộ môn

1) Thày :

Bảng phụ hoặc giấy rô ky viết sẵn nội dung kiểm tra miệng và vào bài

2) Chuẩn bị HS

* HS chuẩn bị đề cơng ôn tập dựa theo phần tự kiểm tra.

Hoạt động 1 - Tổ chức - Thời gian 10 phút

- Tổ chức học sinh kiểm tra chéo phần tự

kiểm tra trong nhóm

- Yêu cầu kiểm tra đủ (cha cần kiểm tra phần

tự kiểm tra)

Hoạt động 2 - Yêu cầu lần lợt HS phát biểu phần tự kiểm tra của mình theo các câu - Thời

gian: 10 phút

- Mỗi câu yêu cầu 2 HS trả lời - HS thảo luận, sửa lại các phần còn sai

Hoạt động 3 - Vận dụng - Thời gian: 10 phút.

- Câu 1, 2, 3 yêu cầu mỗi câu thời gian chuẩn

bị 1 phút

- Mỗi câu 2 HS trả lời phần chuẩn bị của mình

- Thảo luận

- Ghi vở

Trang 39

- Khi chạm mũ thì nói chuyện đợc.

Vậy âm truyền qua đờng nào?

Câu 5: Phải yêu câu HS trả lời đợc là ngõ nào

mới có âm đợc phản xạ nhiều lần và kéo dài

 Tạo ra tiếng vang

Câu 7: Yêu cầu HS xây dựng đợc các biện

pháp chống tiếng ồn, giải thích tại sao lại sử

dụng biện pháp đó?

- HS thảo luận ghi vở: Trong mũ có không khí

Do đó âm truyền qua không khí, qua mũ đến tai

Tuy nhiên thờng là các em HS khá đã chuẩn

bị trớc nên trò chơi sẽ kém hấp dẫn Vì vậy

GV có thể chọn phơng án ô chữ khác

Hoạt động 5 - Củng cố - Thời gian: 8 phút

- HS trả lời các câu hỏi sau, thảo luận đúng

ghi vở:

1- Đặc điểm chung của nguồn âm?

2- Âm bổng, âm trầm phụ thuộc yếu tố nào?

3- Độ to của âm phụ thuộc vào yếu tố nào?

Đơn vị đo độ to Giới hạn độ to của âm để

không ảnh hởng tới sức khoẻ mà vẫn nghe

thấy tốt?

4- Âm truyền qua môi trờng nào? Trong môi

trờng nào âm truyền tốt?

5- Âm phản xạ là gì? Khi nào nghe đợc tiếng

vang của âm? Vật nào phản xạ âm tốt, vật nào

phản xạ âm kém

6- Nêu các phơng án chống ô nhiễm tiếng ồn

Tuần thứ 19:

Chơng 3: Điện họcTiết 19 – Bài 17: Sự nhiễm điện do cọ xát

Ngày soạn: 2 / 1

I) Mục tiêu:

1) Kiến thức:

*HS mô tả đợc 1 hiện tợng hơặc 1 thí nghiệm chứng tỏ vật bị nhiễm điện do cọ sát

* Giải thích đợc 1 số hiện tợng nhiễm điện do cọ xát trong thực tế ( chỉ ra các vật nào cọ xát với nhau và biểu hiện của sự nhiễm điện )

2) Kỹ năng:

* Làm thí nghiệm nhiễm điện cho vật bằng cách cọ xát

3).Thái độ:

* Yêu thích môn học, ham hiểu biết, khám phá thế giới xung quanh

Trang 40

- 1 mảnh len hơặc 1 mảnh lông thú, 1 mảnh dạ, 1 mảnh lụa kích thớc khoảng 150 mm

150 mmm, cần phải sấy khô nếu thời tiết ẩm

- 1 số mẩu giấy vụn

- 1 mảnh tôn kích thớc khoảng (80 mm80 mm), 1 mảnh nhựa kích thớc (130 mm 

180mm)

- Bút thử điện thông mạch (hoặc bóng đèn nêon của bút thử điện )

- GV phô tô bảng ghi kết quả thí nghiệm 1 (tr 48-SGK) cho các nhóm hoặc cho HS chép sẵn ra vở

- GV gọi 2 HS mô tả hiện tợng trong ảnh đầu

chơng III (SGK), nêu thêm các hiện tợng

khác?

- GV gọi HS nêu mục tiêu của chơng III

- Để tìm hiểu các loại điện tích, trớc hết ta

tìm hiểu 1 trong các cách nhiễm điện cho các

vật là“Nhiễm điện do cọ xát”

- Vào những ngày hanh khô khi cởi áo bằng

len, dạ em đã từng thấy hiện tợng gì?

- GV thông báo tơng tự xảy ra ở ngoài tự

nhiên là hiện tợng sấm sét và đó là hiện tợng

- Yêu cầu HS đọc thí nghiệm 1, nêu các dụng

cụ thí nghiệm và các bớc tiến hành thí

nghiệm

- GV lu ý HS trớc khi cọ xát các vật phải

kiểm tra đa thớc nhựa, mảnh nilông, thanh

thuỷ tinh lại gần giấy vụn, quả cầu xốp để

kiểm tra xem đã có hiện tợng xảy ra cha?

(ch-a thấy hiện tợng gì xảy r(ch-a)

- Khi HS tiến hành thí nghiệm, GV nhắc nhở

HS các nhóm lu ý cách cọ xát các vật (cọ

mạnh nhiều lần) sau đó đa lại gần các vật cần

kiểm tra để phát hiện hiện tợng xảy ra rồi ghi

Tiêu đề	Nhận Biết Ánh Sáng - Nguồn Sáng Và Vật Sáng
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Vật Lý
Thể loại	Bài Soạn

Định dạng
Số trang	81
Dung lượng	565,5 KB

GA Vat Li 7(du 35 tuan-Chi tiet)

Tổ chức tình huống học tập:

Mỗi nhóm cần chuẩn bị :