GA vật lí 10 chương 1,2

Quỹ đạo của chất điểm Hs đọc sgk và trả lời các câu hỏi: - chất điểm là một điểm hình học có khối lợng.Khi kích thớc của vật rất nhỏ so với phạm vi chuyển động thì nó đợc coi là một chấ

-Nắm đợc cách xác định toạ độ và thời điểm tơng ứng của một chất điểm trên hệ trục toạ độ.

2 Kỹ năng

- Chọn hệ quy chiếu ,mô tả chuyển động

- Chọn mốc thời gian ,xác định thời gian

- Phân biệt chuyển động cơ với các chuyển động khác

*) Tại sao chuyển động cơ có tính tơng

đối? Cho ví dụ?

HĐ2:Tìm hiểu kn chất điểm , quỹ đạo của

chất điểm

-Yêu cầu hs đọc sgk và trả lời các câu hỏi

*) Chất điểm là gì? Khi nào một vật đợc

coi là chất điểm ?

2 Chất điểm Quỹ đạo của chất điểm

Hs đọc sgk và trả lời các câu hỏi:

- chất điểm là một điểm hình học có khối lợng.Khi kích thớc của vật rất nhỏ so với phạm vi chuyển động thì nó

đợc coi là một chất điểm

- SGK trang 7-Trả lời câu hỏi c1 -1

*) Trả lời câu hỏi c1 Gv hớng dấnh trả lời câu hỏi c1 tđ 5 qđ R 6400 4, 267.10 R 150000000 -= = Rtđ= Rqđ => Kết luận HĐ3: Cách xác định toạ độ của chất điểm Yêu cầu hs đọc sgk Tìm cách mô tả vị trí của chất điểm trên quỹ đạo Gợi ý cho hs trả lời : - Chọn trục toạ độ,điểm mốc, xác định vị trí của chất điểm tại các thời điểm khác nhau - Dấu của toạ độ x ? - Gợi ý hs trả lời câu hỏi c2 HĐ4:Tìm hiểu kn thời điểm, thời gian Yêu cầu hs đọc sgk và trả lời các câu hỏi - Để đo thời gian ta làm thế nào? - Cách chọn mốc thời gian ? Đơn vị thời gian ? - Thời điểm? Ví dụ? Giáo viên gợi ý câu hỏi c3: Kỷ lục thế giới là khoảng thời gian HĐ5:Tìm hiểu về hệ quy chiếu Yêu cầu hs đọc sgk và trả lời câu hỏi Hệ quy chiếu đợc xác định bởi những yếu tố nào? HĐ6:Tìm hiểu đặc điểm về chuyển động tịnh tiến Yêu cầu hs đọc sgk Phân tích chuyển động của đu quay để hs hiểu rõ hơn về chuyển động tịnh tiến Yêu cầu hs trả lời câu hỏi c4 3 Xác định vị trí của một chất điểm Hs đọc sgk Vẽ hình 1.4sgk - x>0 khi chiều từ O -> M cùng chiều dơng của trục Ox - x<0 khi chiều từ O -> M ngợc chiều dơng của trục Ox -Trả lời câu hỏi c2 4 Thời điểm – thời gian thời gian Hs đọc sgk và trả lời câu hỏi: ( mục 4 SGK trang 8) - Trả lời câu hỏi c3 5 Hệ quy chiếu Hs đọc sgk và trả lời câu hỏi: Hệ quy chiếu = Hệ toạ độ gắn với vật mốc

+ đồng hồ và gốc thời gian 6 Chuyển động tịnh tiến Hs đọc sgk và đa ra dấu hiệu của chuyển động tịnh tiến Trả lời câu hỏi c4 4 Vận dụng, củng cố Cho nhóm hs thảo luận và đại diện nhóm lên trả lời câu hỏi 1 sgk-10 5 Hớng dẫn về nhà Bài tập 1_3 sgk-10 Rut kinh nghiệm:

-2

-Hiểu rõ đợc các khái niệm về vectơ độ dời, vectơ vận tốc trung bình , vectơ vận tốc tức thời

-Hiểu đợc việc thay thế các vectơ trên bằng các giá trị đại số của chúng không làm mất đi đặc trng vectơ của chúng

-Phân biệt đợc độ dời với quãng đờng, vận tốc với tốc độ

2 Kỹ năng

-Phân biệt, so sánh đợc các khái niệm

-Biểu diễn độ dời và các đại lợng vật lí vectơ

B Chuẩn bị

1 Giáo viên

-Giáo án, một số câu hỏi liên quan đến vectơ, biểu diẽn các đại lợng vectơ

-Câu hỏi trắc nghiệm

2.Kiểm tra bài cũ

-Thế nào là chuyển động thẳng đều ? Tốc độ ?

-Nêu câu hỏi c1?

3.Bài mới

Yêu cầu hs đọc sgk và cho biết: Vectơ độ

dời của chất điểm đợc xác định ntn?

Giáo viên gợi ý:

Vẽ hình 2.1ab)Độ dời trong chuyển động thẳng-Hs trả lời câu hỏi của Gv

-HĐ2 Yêu cầu hs đọc sgk và trả lời câu hỏi c3 HĐ3 -Yêu cầu Hs trả lời câu hỏi c4 -Yêu cầu Hs xây dựng công thức 2.2 và 2.3 -Yêu cầu Hs so sánh vận tốc trung bình với tốc độ trung bình

-Yêu cầu Hs trả lời câu hỏi c5 HĐ4 Để đặc trng cho tính chất nhanh, chậm của chuyển động ta phải dùng đại lợng nào? -Yêu cầu Hs đọc sgk và xây dựng công thức 2.4 và 2.5 Nhấn mạnh cho Hs tính chất vectơ của vận tốc tức thời D = -x x1 x2(2.1) -Trả lời câu hỏi c2 2.Độ dời và quãng đ ờng -Đọc sgk và trả lời câu hỏi c3 Nếu vật chuyển động trên đờng thẳng và theo một chiều thì độ lớn của độ dời khác quãng đờng 3 Vận tốc trung bình -Trả lời câu hỏi c4 -Đọc sgk và trả lời câu hỏi của Gv 1 2 tb M M v t = D uuuuuur r (2.2) 2 1 tb 2 1 x x x v t t t - D = = - D (2.3) -So sánh vận tốc trung bình với tốc độ trung bình -trả lời câu hỏi c5 4 vận tốc tức thời -hs đọc sgk và trả lời các câu hỏi của gv: (vẽ hình 2.5) vectơ vận tốc tức thời tại thời điểm t: v MM'( t ) t = D D uuuur r = (2.4) Giá trị đại số của vận tốc tức thời v x( t ) t D = D D = (2.5) 4.Vận dụng và củng cố Cho nhóm Hs thảo luận bài tập 1,2 sgk-16 5.Hớng dẫn về nhà Chuẩn bị nội dung bài học tiếp theo Rỳt kinh nghiệm

Ngày soạn 26-8-2008 Tiết 3- vận tốc trong chuyển động thẳng chuyển động thẳng đều -4

2.Kiểm tra bài cũ

-Thế nào là chuyển động thẳng đều ? Tốc độ ?

3 Bài mới

HĐ1

-Yêu cầu HS đọc sgk,làm thí nghiệm với

chuyển động của bọt nớc và nêu định nghĩa

về chuyển động thẳng đều

Cho HS thảo luận theo nhóm

So sánh vận tốc trung bình với vận tốc tức

thời trong chuyển động thẳng đều?

- HD học sinh làm thí nghiệm kiểm chứng

- Hs thảo luận theo nhóm : v = vtb

- Hs làm thí nghiệm và khẳng định kết quả

b)Phơng trình chuyển động thẳng đều -Hs đọc sgk và thiết lập phơng trình (2.8)

0

xx vtquãng đờng đi đợc sau thời gian t là :

s = v.t

6.Đồ thị

a)Đồ thị toạ độ

11:30 PM 4/17/2024 GV Thiều Thị Huệ5

-Trả lời câu hỏi c6

=> quãng đờng trong chuyển động thẳng

- Hiểu đợc gia tốc là đại lợng đặc trng cho sự biến đổi nhanh, chậm của vận tốc

- Nắm đợc các định nghĩa gia tốc trung bình, gia tốc tức thời

- Hiểu đợc định nghĩa về chuyển động thẳng biến đổi đều , từ đó rút ra đợc công thức tính vận tốc theothời gian

-2 Kỹ năng

- Biết cách vẽ đồ thị biểu diễn vận tốc theo thời gian

- Biết cách giải bài toán đơn giản liên quan đến gia tốc

2.Kiểm tra bài cũ

Nêu các đặc điểm của chuyển động thẳng đều ? Cách vẽ đồ thị? Dạng đồ thị vận tốc theo thời gian ?

3 Bài mới

HĐ1

-Yêu cầu hs lấy ví dụ về chuyển động có vận

tốc thay đổi theo thời gian ?

- Làm thế nào để so sánh sự biến đổi vận tốc

của các chuyển động này ?

Gv gợi ý cách so sánh (so sánh độ biến

thiên vận tốc trong 1 đvtg)

- Yêu cầu Hs đọc Sgk và đa ra công thức tính

gia tốc trung bình

- Đặc điểm của vectơ gia tốc trung bình?

- ý nghĩa của giá trị đại số của vectơ gia tốc

trung bình ?

- Đơn vị của gia tốc

- Cho Hs đọc Sgk và đa ra công thức tính gia

tốc tức thời ?

-Đặc điểm của vectơ gia tốc tức thời

1 Gia tốc trong chuyển động thẳng

-Hs lấy ví dụ

- Hs thảo luận và trả lời

=> Đa ra khái niệm gia tốc ( Sgk trang 21)

- Vectơ atb có cùng phơng với quỹ đạo của chất điểm

- Giá trị đại số của vectơ gia tốc trung bình:

-HĐ2

- Yêu cầu Hs đọc Sgk và trả lời câu hỏi thế

nào là chuyển động thẳng biến đổi đều ? Cho

ví dụ?

HĐ3

- Yêu cầu Hs đọc Sgk và đa ra công thức vận

tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều

- Yêu cầu Hs vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian

trong các trờng hợp v0 > 0 và v0 < 0

- Nêu câu hỏi c1

- Yêu cầu Hs tính toán ra hệ số góc và rút ra

- Lấy một số ví dụ về chuyển động thẳng biến đổi đều

3 Sự biến đổi của vận tốc theo thời gian

- Hs đọc Sgk và đa ra công thức:

vv0at (4.5)(Công thức vận tốc trong chuyển động thẳng biến đổi

đều )

a) Chuyển động nhanh dần đều

- Vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian trong trờng hợp a.v > 0.(Hình 4.3-Sgk-23)

- Nhận xét về sự biến đổi của vận tốc ? Rút ra dấu hiệu của chuyển động nhanh dần đều

c) Đồ thị vận tốc theo thời gian

- Quan sát các đồ thị trên và nhận xét đặc điểm của đồ thị

- Hệ số góc của đờng biểu diễn vận tốc theo thời gian:

- Cho Hs nghiên cứu trả lời câu hỏi 1-4 Sgk-24

- Cho Hs thảo luận theo nhóm và trình bày đáp án bài tập 1,2 Sgk-24

- Nhấn mạnh kiến thức : gia tốc , ý nghĩa của gia tốc , đồ thị (v,t)

5 Bài tập về nhà

- Bài tập 3-5 Sgk-24

- Đọc trớc bài 5: phơng trình chuyển động thẳng biến đổi đều

Ngày soạn 12-9-2006 Tiết 6: Phơng trình chuyển động thẳng biến

đổi đều

A mục tiêu

-8

-1 Kiến thức

- Hiểu rõ phơng trình chuyển động là công thức biểu diễn toạ độ của một chất điểm theo thời gian

- Biết cách thiết lập phơng trình chuyển động từ công thức vận tốc và đồ thị vận tốc

- Nắm vững các công thức liên hệ giữa đọ dời, vận tốc và gia tốc

- Hiểu rõ dạng đồ thị của chuyển động thẳng biến đổi đều là một phần của parabol

- Biết áp dụng kiến thức để giải một số bài toán đơn giản

2 Kỹ năng

- Vẽ đồ thị của phơng trình chuyển động thẳng biến đổi đều

- Giải bài toán về chuyển động của một chất điểm , hai chất điểm chuyển động cùng chiều hoặc ngợc chiều

2.Kiểm tra bài cũ

Công thức vận tốc của chuyển động thẳng biến đổi đều ? Vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian ?

- Nêu câu hỏi : Hãy thiết lập công thức liên

hệ giữa độ dời,vận tốc và gia tốc độc lập

với thời gian?

- Trong trờng hợp v0 = 0 thì sao ?

-Trả lời câu hỏi c1

b) Đồ thị toạ độ của chuyển động thẳng biến đổi đều

- Trả lời các câu hỏi GV nêu ra

- Vẽ đồ thị toạ độ của chuyển động thẳng biến đổi đều có phơng trình sau:

2 0

 -9

-2

v 2as

4 Vận dụng, củng cố

- phơng trình của chuyển động thẳng biến đổi đều

- các công thức liên hệ giữa độ dời, vận tốc và gia tốc

- Câu hỏi 1,2 Sgk -28

5 Hớng đẫn về nhà

- Bài tập 1-4 Sgk trang 18

- Chuẩn bị thí nghiệm cho bài học sau

A Mục tiêu

1 Kiến thức

- Củng cố kiến thức đã học

2 Kĩ năng

- áp dụng kiến thức vào giải bài tập

- Kĩ năng trình bày bài giải

- Kĩ năng vẽ đồ thị

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: Một số bài tập nh :5, 6,7,8(17) ; 4(24) ; 3,4(28)

2 Học sinh: Ôn tập lại những kiến thức cơ bản đã đợc học

C Hoạt động dạy và học

1 Tổ chức

2.Kiểm tra bài cũ

- Phơng trình của chuyển động thẳng đều ?

- Công thức vận tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều ? Phơng trình của chuyển động thẳng biến

đổi đều ?

3 Nội dung bài mới

Giáo viên gợi ý:

-Công thức tính vận tốc trung bình ?

-Độ dời? thời gian thực hiện độ dời đó?

-Thay vào công thức rồi tính ra đáp số

-Giáo viên gợi ý:

50 100

ss2t

-10

- phơng trình chuyển động của mỗi xe?

- Hai xe gặp nhau khi nào? từ đó tìm thời

điểm ,vị trí hai xe gặp nhau?

- Vẽ đồ thị toạ độ theo thời gian của mỗi xe?

- Hs biểu diễn các vectơ vận tốc của các vật trên hình vẽ

- Lập phơng trình chuyển động của các vật-Giải phơng trình x1 = x2 để tìm ra thời điểm và vị trí hai xe gặp nhau

Giải bài toán trên bằng đồ thị

-Vẽ đồ thị toạ độ theo thời gian của mỗi xe

- Tìm toạ độ điểm giao nhau của hai đồ thị, đó chính

là toạ độ vị trí gặp nhau và thời điểm gặp nhau

4 Củng cố

- Các bớc lập phơng trình chuyển động thẳng đều

- Các bớc giải bài toán gặp nhau của các vật

5 Hớng dẫn về nhà

- Hoàn thành các bài tập còn lại

- Tìm hiểu chuyển động thẳng biến đổi

A Mục tiêu

1 Kiến thức

-Hiểu đợc thế nào là sự rơi tự do và khi rơi tự do thì mọi vật rơi nh nhau

-Biết cách khảo sát chuyển động của một vật bằng thí nghiệm có thể thực hiện đợc trên lớp

-Hiểu đợc gia tốc rơi tự do phụ thuộc vào vị trí địa lí và độ cao Khi vật rơi gần mặt đất nó luôn có một gia tốc bằng gia tốc rơi tự do

2 Kỹ năng

-Làm thí nghiệm, quan sát thí nghiệm,t duy logic

-Thu thập và xử lí kết quả thí nghiệm

2.Kiểm tra bài cũ

-Phơng trình của chuyển động thẳng biến đổi đều ( trờng hợp vận tốc đầu bằng 0)

-Dạng đồ thị của phơng trình toạ độ theo thời gian ?

3 Nội dung bài mới

-Đặt vấn đề: Tại sao các vật rơi nhanh chậm

khác nhau?

- Mô tả thí nghiệm trong ống Niu-tơn và

làm thí nghiệm cho Hs quan sát

- Có những lực nào tác dụng lên các vật

trong ống?

- Lực cản của không khí có ảnh hởng đến

sự rơi của các vật nh thế nào? Lấy ví dụ

1.Thế nào là sự rơi tự do?

-Hs quan sát thí nghiệm và trả lời các câu hỏi:

+ Trọng lực+ HS lấy ví dụ

-11

minh hoạ?

- Vậy thế nào là sự rơi tự do?

-Khi nào một vật có thể đợc coi là rơi tự

do? Trả lời câu hỏi c1

-Giáo viên làm thí nghiệm cho Hs quan sát

và đặt câu hỏi:

- Phơng và chiều của chuyển động rơi tự

do nh thế nào?

- Mô tả thí nghiệm để khảo sát đặc tính của

chuyển động rơi tự do và cho Hs quan sát

hình 6.4 SGK-30 Yêu cầu Hs trả lời câu

hỏi:

Chuyển động rơi tự do là chuyển động

đều hay chuyển động nhanh dần?

- Nhắc lại công thức tính quãng đờng trong

chuyển động thẳng biến đổi đều ( vận tốc

ban đầu bằng 0)

- Mô tả thí nghiệm hình 6.5 sgk-30 và yêu

cầu Hs xác định công thức tính gia tốc rơi

tự do?

- Yêu cầu Hs xem số liệu trong bảng 1 và

trả lời câu hỏi c3

+ Phơng chiều của gia tốc rơi tự do?

+ Độ lớn?

- Yêu cầu Hs đọc sgk và đa ra nhận xét

- Yêu cầu Hs nhắc lại các công thức vận tốc

, quãng đờng trong chuyển động thẳng biến

đổi đều ,từ đó suy ra công thức vận tốc ,

quãng đờng trong chuyển động rơi tự do

+ Định nghĩa: SGK-29 + Trả lời câu hỏi c1: Không vì sức cản của không khí

là đáng kể

2 Ph ơng và chiều của chuyển động rơi tự do

- Hs quan sát thí nghiệm và trả lời các câu hỏi + Phơng thẳng đứng

+ Chiều từ trên xuống dới

3.Rơi tự do là một chuyển động nhanh dần đều

+ chuyển động rơi tự do là chuyển động nhanh dần

- Gia tốc rơi tự do kí hiệu là g

=> Công thức gia tốc rơi tự do:

g 2s2

t



+) g  v +) Trong phạm vi sai số cho phép gia tốc của sự rơi

+) Gia tốc rơi tự do còn phụ thuộc vào độ cao

6 Các công thức tính quãng đ ờng đi đ ợc và vận tốc trong chuyển động rơi tự do

- Rèn luyện óc phân tích, tổng hợp và t duy logic.

- Biết cách trình bày lời giải một bài tạp

2.Kiểm tra bài cũ

- Viết phơng trình của chuyển động thẳng biến đổi đều ? Công thức tính vận tốc , quãng đờng ?

- Dạng đồ thị của phơng trình toạ độ theo thời gian ? vận tốc theo thời gian ?

3 Nội dung bài mới

- Yêu cầu Hs đọc đề bài và tìm ra các bớc

- Thời gian đến khi vật chạm đất?

- Giáo viên gợi ý

- Giải thích các phép toán trong lời giải

- Dựa vào kết quả thu đợc ,cho hs lấy số

liệu ở hình 6.4 và tìm gia tốc của vật

B i 1 ài 1

- Đọc đề bài-HS làm việc cá nhân:

Tóm tắt thông tin từ bài toán Tìm các kiến thức liên quan và các bớc để giải bài toán

- Thảo luận và đa ra lời giải

Trình bày lời giải

- Chọn hệ quy chiếu

- Lập phơng trình chuyển động , công thức tính vận tốctheo hệ quy chiếu đã chọn

- Xem lời giải trong sgk, cách tính hiệu độ cao

- Xem hình 6.4 và tính gia tốc của vật đố dựa vào số liệu thu đợc

- Nắm vững định nghĩa chuyển động tròn đều, từ đó biết cách tính tốc đọ dài.

- Hiểu rõ chuyển động tròn đều, tốc đọ dài đặc trng cho độ nhanh chậm của chuyển động của chất điểm trên quỹ đạo

2 Kỹ năng

- Quan sát thực tiễn về chuyển động tròn

- T duy logic để hình thành khái niệm vectơ vận tốc

B chuẩn bị

1 Giáo viên

- Giáo án, một số câu hỏi dạng trắc nghiệm

- Một số ví dụ về chuyển động cong, chuyển động tròn đều

2 Học sinh

- Ôn lại vectơ độ dời, vectơ vận tốc trung bình

- Tìm một số ví dụ về chuyển động cong, chuyển động tròn đều trong thực tế

C Tổ chức các hoạt động dạy học

1 ổn định tổ chức

2.Kiểm tra bài cũ

- Nêu những đặc điểm của vectơ độ dời, vectơ vận tốc trung bình, vectơ vận tốc tức thời? Vẽ hình minh hoạ?

3.Nội dung bài mới

Hoạt động1 Tìm hiểu vectơ vận tốc trong chuyển động cong





 ( khi t rất nhỏ)

- Học sinh trả lời

Hoạt động 2 Tìm hiểu vectơ vận tốc trong chuyển động tròn, vận tốc dài

- Cho Hs đọc phần 2 ,nêu các câu hỏi và

h-ớng dẫn Hs trả lời:

+)Thế nào là chuyển động tròn đều? ví dụ?

+)Vectơ vận tốc trong chuyển động tròn

đều có đặc điểm gì?

+)Tốc độ dài là gì?

+)Trả lời câu hỏi c1?

- Nhận xét câu trả lời.So sánh với chuyển

động thẳng đều ?

- Đọc SGK phần 2

- Trả lời các câu hỏi Gv đề ra

+) Định nghĩa chuyển động tròn đều(Sgk trang 38) +) Phơng, chiều, độ lớn của vectơ vận tốc

đều là tốc độ dài

- Hs so sánh

Hoạt động 3 Tìm hiểu chu kì và tần số của chuyển động tròn đều

- Cho Hs đọc Sgk mục 3 , Nêu câu hỏi và

h-ớng dẫn Hs trả lời:

+) Chu kì là gì? Công thức tính? Đơn vị của

chu kì?

+) Chuyển động tuần hoàn là gì?

- Hs đọc mục 3 và trả lời các câu hỏi+)Chu kì là khoảng thời gian chất điểm đi hết một vòng trên đờng tròn