nghề nuôi cá

Giáo án môn: Nghề nuôi cá 11 Gv: Nguyễn Văn Công - Trờng THPT Thịnh Long Chơng 5 Một số chất kích dục tố dùng cho sinh sản cá và chế phẩm sinh học dùng trong nuôi cá Tiết: Bài 32.. -

Giáo án môn: Nghề nuôi cá 11 Gv: Nguyễn Văn Công - Trờng THPT Thịnh Long

Chơng 5

Một số chất kích dục tố dùng cho sinh sản cá

và chế phẩm sinh học dùng trong nuôi cá

Tiết: Bài 32

Một số chất kích dục tố dùng cho sinh sản cá

và chế phẩm sinh học dùng trong nuôi cá

Ngày soạn:

Ngày giảng:

I/ Mục tiêu bài học.

Học xong bài này HS cần phải đạt đợc các yêu cầu sau:

1 Về kiến thức.

- Nắm đợc cơ chế của quá trình đẻ trứng của cá.

- Biết đợc một số chất sinh sản thờng dùng trong nuôi cá.

- Biết đợc một số chế phẩm vi sinh dùng trong bảo vệ môi trờng nuôi cá.

2 Về kĩ năng.

- Rèn luyện các kĩ năng: làm việc với tài liệu học tập, phân tích, liên hệ thực tế

3 Về thái độ.

- Có ý thức vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn chăn nuôi của gia đình và địa phơng.

II/ Chuẩn bị bài giảng.

1 Nội dung bài học.

- GV nghiên cứu nội dung của bài theo SGK và các tài liệu tham khảo có liên quan đến nội dung bài học

2 Phơng tiện dạy học.

3 Phơng pháp dạy học.

- Sử dụng phối hợp các phơng pháp dạy học chủ yếu nh: Thuyết trình nêu vấn đề, giảng giải,–

vấn đáp gợi mở, làm việc với SGK tìm tòi – –

III/ Bố cục và trọng tâm bài giảng.

- Bài giảng gồm các phần:

I/ Cơ chế của quá trình đẻ trứng ở cá

II/ Vai trò của các chất kích thích sinh sản và các chế phẩm vi sinh dùng trong nuôi cá

III/ ứng dụng một số chất kích thích sinh sản và các chế phẩm vi sinh dùng trong nuôi cá

- Trọng tâm bài giảng phân bố đêu ở cả 3 phần

- Bài giảng đợc dạy trong 1 tiết:

IV/ Tiến trình lên lớp.

1 ổn định tổ chức lớp.

2 Kiểm tra bài cũ.

3 Dạy bài mới.

3.1 Đặt vấn đề.

GV: Chúng ta biết rằng, hầu hết các loài cá nuôi đều không có khả năng đẻ trong môi trờng

ao nuôi, do đó để có cá giống phục vụ cho chăn nuôi thì trớc kia ngời ta phải thu vớt cá giống ở các sông, suối để đem về ơng nuôi Nhng hiện nay nhờ việc phát hiện ra các chất kích thích sinh sản ngời ta có thẻ chủ động sản xuất đợc nguồn cá giống đảm bảo cả về số lợng và chất l-ợng để phụ vụ cho chăn nuôi Chúng ta chuyển sang chơng 5 để tìm hiểu về

Một số chất kích dục tố dùng cho sinh sản cá

và chế phẩm sinh học dùng trong nuôi cá

3.2 Hoạt động dạy học.

Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học

Hoạt động 1: Tìm hiểu về cơ chế của quá trình đẻ trứng của cá

- GV nvđ: Để hiểu đợc cơ chế tác động của các

chất kích thích sinh sản đối với cá thì trớc tiên

chúng ta phải tìm hiểu về cơ chế của quá trình

đẻ trứng ở cá

- GV nhấn mạnh và giảng giải cho HS ghi nhớ

các điểm cơ bản sau

GV giảng giải cho HS hiểu về sự thay đổi

giới tính của lơn đồng và cá trọi

GV giảng giải cho HS hiểu về sự khác

biệt giữa thụ tinh trong và đẻ con ở cá so với

thụ tinh trong và đẻ con của ĐV thuộc lớp thú

GV giảng giải cho HS hiểu về các loại

hình đẻ trứng ở cá

I.Cơ chế của quá trình đẻ trứng của cá

- Giới tính của cá đợc xác định bởi NST giói tính hoặc NST thờng, nhng có nhiều loài lại có

sự thay đổi giới tính trong quá trình phát triển

nh lơn đồng, cá trọi

- Hầu hết các loài cá đều thụ tinh ngoài, một số loài thụ tinh trong, đẻ con, có loài cá lại mẫu sinh tự nhiên

- Quá trình thành thục sinh dục và thời gian phát triển của tuyến sinh dục của cá phụ thuộc nhiều vào các điều kiện ngoại cảnh

- ở cá có nhiều loại hình đẻ trứng khác nhau, mỗi loại hình đẻ trứng đòi hỏi điều kiện môi tr-ờng sinh thái phù hợp

Hoạt động 2: Tìm hiểu về vai trò của các chất kích thích

sinh sản và chế phẩm vi sinh trong nuôi cá

- GV nêu vấn đề: Trên cơ sở hiểu biết về cơ chế

của quá trình đẻ trứng ở cá nên ngay từ xa xa

con ngời đã tìm cách cho các loài cá nuôi tự đẻ

trong ao, nhng phải đến những thập niên gần

đây con ngời mới điều khiển đợc sự sinh sản

của các loài cá nuôi theo ý muốn của mình qua

việc sử dụng các chất kích thích sinh sản

CHúng ta chuyển sang phần II để Tìm hiểu về

vai trò của các chất kích thích sinh sản và chế

phẩm vi sinh trong nuôi cá

- GV hỏi: Theo em các chất kích thích sinh sản

có vai trò nh thế nào đối với ngời nuôi cá và

nghề nuôi cá?

HS nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi

- GV hỏi: Tại sao việc sử dụng các chất KTSS

lại góp phần thúc đẩy sự phát triển nghề nuôi

cá?

HS trả lời

- GV nvđ: Do sự phát triển mạnh mẽ của nghề

nuôi hiện nay đã và đang dẫn đến những hậu

quả nghiêm trọng là làm ô nhiễm nguồn nớc,

làm phát sinh dịch bệnh ở cá Để khắc phục

những tác hại của dịch bệnh, con ngời đã chế

II

v ai trò của các chất kích thích sinh sản

và chế phẩm vi sinh trong nuôi cá

1 Vai trò của các chất kích thích sinh sản

- Đối với ngời nuôi cá: Việc sử dụng các chất KTSS giúp ngời nuôi cá chủ động điều khiển

đ-ợc quá trình sinh sản của cá nhằm tạo ra những

đàn giống đảm bảo cả về số lợng và chất lợng để phục vụ cho chăn nuôi

- Đối với nghề nuôi cá: Việc sử dụng các chất KTSS góp phần thúc đẩy sự phát triển nghề nuôi cá

tạo ra các loại thuốc kháng sinh, nhng việc lạm

dụng thuốc kháng sinh không những gây hại

cho sức khoẻ con ngời mà còn tạo điều kiện

phát sinh các bệnh khác trên cá Vậy để khắc

phục đợc những hậu quả trên thì con ngời đã

làm gì?

HS trả lời: đã chế tạo ra các chế phẩm

VS để sử dụng trong nuôi cá

- GV hỏi tiếp: Vậy việc tạo ra các chế phẩm vi

sinh sử dụng trong nuôi các co vai trò nh thế

nào?

HS trả lời câu hỏi

2 Vai trò của các chế phẩm vi sinh

Sử dụng các chế phẩm vi sinh nh EM trong nuôi cá đã góp phần khắc phục đợc hiện tợng ô nhiễm nguồn nớc, phòng và bảo vệ cho cá tránh

đợc bệnh tật, đảm bảo cho con ngời có đợc nguồn thực phẩm sạch

Hoạt động 3: Tìm hiểu về ứng dụng của một số chất kích thích

sinh sản và chế phẩm vi sinh trong nuôi cá

- GV: Hãy kể ra một số chất kích thích sinh

sản đang đợc sử dụng rộng rãi trong nuôi cá

mà em biết?

HS kể ra một số chất kích thích sinh sản

đang đợc sử dụng rộng rãi trong nuôi cá

- GV: Vậy trong quá trình nuôi cá các chất

KTSS này đợc sử dụng nh thế nào?

- Gv giảng giải cho HS nám vững những nội

dung về não thuỳ thể của cá

- GV hỏi: HCG có tác dụng sinh lí nh thế nào?

HS trả lời câu hỏi

- GV hỏi tiếp: HCG đợc dùng để kích thích

sinh sản cho những loài cá nào? Liều dùng cho

những loài cá này nh thế nào?

- GV phân biệt cho HS sự khác nhau giữa LRH

sinh học và LRH A, Dopamin và DOM–

( domperidon)

III ứ ng dụng của một số chất kích thích sinh sản và chế phẩm vi sinh trong nuôi cá

1 Các chất kích thích sinh sản

a Não thuỳ thể của cá ( Hypophysis )

- Vai trò: NTT là cơ quan nội tiết quan trọng của cá, nó tiết ra các hoocmon hớng sinh dục

nh FSH và LH + FSH có tác dụng làm trứng lớn lên + LH có tác dụng làm rụng trứng

- Vị trí: NTT nằm ở phía dới não trung gian và nối với đáy buông não thứ 3 bởi cuống phễu

- Cấu tạo: gồm 2 bộ phận là tuyến thể và thần kinh

- Bảo quản và sử dụng:

+ Bảo quản + Sử dụng

b HCG ( Human Chorionic Gonadotropin )

- Tác dụng sinh lí

- Sử dụng

c LRH A (Luteinizing Release Analogue )–

- LRH sinh học là hoocmon do vùng đồi thị tiết

ra có tác dụng điều khiển sự hoạt động của não thuỳ thể

- LRH A là chất tổng hợp nhân tạo có tác–

dụng tơng tự nh LRH

- Dopamin là chất do vùng đồi thị tiết ra có tác dụng cản trở quá trình tiết kích dục tố và làm giảm phản ứng của LRH

- GV hái: LRH A ®– îc sö dông nh thÕ nµo?

- DOM lµ chÊt tæng hîp nh©n t¹o cã t¸c dông tr¸i ngîc víi Dopamin

- C¸ch sö dông LRH A–

2 Dïng chÕ phÈm vi sinh SGK

4 Cñng cè vµ hoµn thiÖn kiÕn thøc

5 Híng dÉn vÒ nhµ

V NhËn xÐt rót kinh nghiÖm gi¸o ¸n