Bai Giảng Hen Phế Quản

Ảnh hưởng kinh tế của Hen phế quản Chi phí chăm sóc rất cao  Chi phí cho Hen phế quản chưa kiểm soát tốt còn cao hơn GIẢM SỐ LẦN NHẬP VIỆN VÀ CẤP CỨU LÀ PHƯƠNG CÁCH GIẢM CHI PHÍ Đ

HEN PHẾ QUẢN

Tsbs Tố Như

gian nghĩ việc # 2 tuần

Total (All Ages)

<18 18-44 45-64 65+

Total (All Ages)

TỶ LỆ NHẬP VIỆN THEO TUỔI

96 98 00

Year

Gánh nặng về kinh tế

 Tại các nước công nghiệp hóa chi

phí dành cho hen chiếm 1%-2% tổng chi phí cho y tế

 chi phí trực tiếp: 90%

 Chi phí gián tiếp ( mất ngày công,

chăm sóc tại nhà) thường thấp hơn nhưng hoàn toàn bệnh nhân tự trả.

 Chi phí hàng năm: những BN có

những đợt cấp là 600 USD/năm so với 170USD đối với những người không có đợt cấp

Ảnh hưởng kinh tế của Hen phế quản

 Chi phí chăm sóc rất cao

 Chi phí cho Hen phế quản chưa kiểm soát tốt còn cao hơn

GIẢM SỐ LẦN NHẬP VIỆN VÀ CẤP CỨU

LÀ PHƯƠNG CÁCH GIẢM

CHI PHÍ ĐIỀU TRỊ

Những yếu tố nguy cơ

 Yếu tố do vật chủ: liên quan đến gen

 Yếu tố do môi trường: những chất có khả năng gây ra những triệu chứng trên

những bệnh nhân nhạy cảm

 Yếu tố do vật chủ: liên quan đến gen

 Yếu tố do môi trường: những chất có khả năng gây ra những triệu chứng trên

những bệnh nhân nhạy cảm

Yếu tố nguy cơ

Trưởng thành: nữ hen > nam

YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG:

B cell Mast cell

Source: Peter J Barnes, MD

Hiện tượng viêm: Tế bào và các chất trung gian

Giải phẩu bệnh HEN PQ

GIẢI PHẨU BỆNH CỦA HEN ĐẠI THỂ

a Tắc nghẽn đàm trong lòng phế quản

b Thâm nhiễm eosinophil ở lớp dưới niêm mạc phế quản

Sự hẹp đường dẫn khí biểu hiện trên lâm sàng tiếng thở khò khè, cơn khó thở kịch phát

SỰ THAY ĐỔI TÌNH TRẠNG VIÊM VÀ

CO THẮT PHẾ QUẢN

N1 N2 N3 N4 N5 N6 N7 N8 N9 N10

Hen Bình thường

Cơn hen nhẹ

Cơn hen tbình

Cơn hen nặng

Yếu tố khởi phát cơn

CƠN HEN :phần nổi tảng băng

Bệnh hen: tình trạng viêm mãn tính đường thở

Chẩn đoán Hen phế quản

Lâm sàng nghi ngờ

Các test chuyên biệt hổ trợ chẩn đoán Chẩn đoán phân biệt

Điều trị thử

Đây có phải là hen phế quản ?

Tắc nghẽn có hồi phục

Tắc nghẽn

FEV1/FVC and FEV1

Có hồi phục

FEV1 > 15% or 200 mL post-Bd

TIÊU CHÍ CHẨN ĐOÁN HEN

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

30% bệnh nhân hen phế quản không đáp ứng với teat dãn

phế quản Quadrelli S et al: Respuesta a broncodilatadores en pacientes

con asma bronquial - Medicina 54: 311, 1994

Chỉ có 13,8% những bệnh nhân HPQ > 70 tuổi bị hen lúc < 5 tuổi

 25% started after 60 year-old

Quadrelli S & Roncoroni A Is asthma in the elderly really

different? Respiration 1998, 65: 345-353

Nếu có điều gì “hiếm gặp đối

với hen

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT CƠN HEN PHẾ QUẢN KỊCH PHÁT

Tắc nghẽn đường hô hấp trên

Ý nghĩa của một số test trong chẩn

Hen : DLCO: bình

thường hay tăng Khí phế thủng : DLCO

giảm

Đánh giá mức độ viêm trong HEN PQ

 Đàm :↑ Eosinophil, ↑Interleukins, ↑ECP

 BAL :

 Sinh thiết niêm mạc phế quản

Đánh giá mức độ nặng

của cơn hen cấp

Biểu hiện lâm sàng:

XN cận lâm sàng khác

↓ Kali máu ↑Eosinophil máu

X quang tim phổi ECG

Các biến chứng của hen kịch phát nặng

Điều trị hen

N1 N2 N3 N4 N5 N6 N7 N8 N9 N10

Hen

Hen có thuốc

kiểm soát hen

kháng viêm

Hen có thuốc

kiểm soát hen

MỨC ĐỘ KIỂM SÓAT HEN

PHẾ QUẢN

Đặc điểm

Kiểm sóat Tất cả những điểm dưới

đây

Kiểm sóat một phần Hiện diện ø trong bất kỳ

tuần nào

Không kiểm sóat

tuần nào

Giới hạn họat động Không Có

Triệu chứng ban

đêm/thức giấc Không Có

Có nhu cầu dùng

thuốc cắt cơn

Không (ít hay bằng

2 lần/tuần) Hơn 2 lần/tuần

CNHH

(PEF hay FEV1) Bình thường

<80% dự đóan (hay số tối ưu nhất ) trênbất cứ ngày nào

Đợt kịch phát Không ≥ 1 lần/năm 1 lần/bất cứ tuần nào

Điều trị ngừa cơn

 Không có một loại thuốc dự phòng cơn hen nào bảo vệ BN tuyệt đối

 Tránh các yếu tố khởi phát cơn hen thường gặp mà người bệnh đã biết

Điều trị hen

N1 N2 N3 N4 N5 N6 N7 N8 N9 N10

Hen

Hen có thuốc

kiểm soát hen

kháng viêm

Hen có thuốc

kiểm soát hen

Lưu lượng đỉnh

CHIẾN LƯỢC ĐIỀU TRỊ TỪNG

BƯỚC

 Thuốc dãn phế quản theo nhu cầu

 Corticosteroid hít liều thấp

 Tăng liều Corticoisteroid hít khi cần thiết

 Thêm thuốc dãn phế quản tác dụng kéo dài

 Corticosteroid uống ngắn hạn

Corticosteroid đường toàn thân

 Liều cao, từng đợt ngắn ngày

 Lạm dụng thuốc một trong những nguyên nhân chính gây hen ác tính

 Nhưng đánh đáp ứng còn chủ quan !!!!!

Các thuốc dãn phế quản

Tác dụng kéo dài

 Bắt đầu tác dụng 15- 30 phút

 Hiệu quả trong 12 h

 Dụng nạp nhẹ

 Không có tác dụng chống viêm

 Thuốc dùng đều đặn

Các thuốc dãn phế quản khác

Các thuốc dãn phế quản

Beta-agonist Anticholinérgic

Vai trò của các thuốc điều

Thuốc chống Leukotriens

 Chỉ định trong hen nhẹ

 Không có chứng cứ so sánh randomized steroids hít

 Đắt tiền

 Có nguy cơ tác dụng phụ

Giáo dục bệnh hen

Gio duïc beänh nhaân

 Cần có thời gian

 Động viên sự tự giác

 Sự giáo dục BN và gia đình hiểu biết bệnh

giảm xuất độ chế do hen PQ

Table 1 Comparative daily costs for asthma drugs

Oral theophylline

CHI PHÍ ĐIỀU TRỊ

Daily Attacks affect activity

> 1 time a week but < 1 time a day

< 1 time a week Asymptomatic and normal PEF between attacks

Variability 20 - 30%

Variability < 20% The presence of one feature of severity is sufficient to place patient in that category.

triệu chứng

Part 4: Long-term Asthma ManagementStepwise Approach to Asthma Therapy Adults/Children Older Than 5 yrs

Part 4: Long-term Asthma Management

Stepwise Approach to Asthma Therapy Adults/Children Older Than 5 yrs

Controller:

 Low-dose inhaled corticosteroid

Controller:

 Low to dose inhaled corticosteroid

medium-plus long-acting

inhaled β2 agonist

-Controller:

 High-dose inhaled corticosteroid

STEP 3:

Moderate Persistent

STEP 4:

Severe Persistent

β2- agonist -Oral corticosteroid