On tap TV 7

Phương châm về lượng Phương châm về chất Phương châm quan hệ Phương châm cách thức Phương châm lịch sự... • Không tuân thủ phương châm về lượng... Không tuân thủ phương châm về chất...

Bộ môn Ngữ văn

Bài 14 - Tiết 69

TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH

Phương châm về lượng Phương châm về chất

Phương châm quan hệ

Phương châm cách thức Phương châm lịch sự

Tình huống 1:

Để ôn văn, An hỏi Bình:

- Nhà thơ Nguyễn Du sinh năm nào nhỉ ? Bình trả lời:

- Khoảng nửa sau thế kỷ XVIII thì phải !

Thiếu thông tin chính xác như yêu cầu giao tiếp đòi hỏi.

• ( Không tuân thủ phương châm về lượng)

Không nói đúng vào đề tài của cuộc giao tiếp.

Ông nói gà, bà nói

vịt.

Tình huống 2:

Tình huống 3:

Trước vết thương nặng không thể qua khỏi của một đồng đội, một người lính đã động viên bạn mình:

- Cậu sẽ khỏi thôi, hãy cố gắng ăn uống một chút!

Nói điều mình tin là không đúng sự thật.

( Không tuân thủ phương châm về chất.)

Tình huống 4:

Câu chuyện “ Nói có đầu có

đuôi.”

Nói năng dài dòng, rườm rà,

khiến người nghe khó tiếp nhận ( Không tuân thủ phương châm cách thức)

Nói thô bạo, lớn tiếng và trái

ý khiến người nghe khó tiếp

thu.

( Không tuân thủ phương châm lịch sự.)

Nói như đấm vào tai

Tình huống 5 :

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

CHI PHỐI NỘI DUNG CỦA HỘI THOẠI. CHI PHỐI MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ NHÂN.

PHƯƠNG CHÂM QUAN HỆ

PHƯƠNG CHÂM CÁCH THỨC

PHƯƠNG CHÂM LỊCH SỰ

Phương châm hội thoại có

phải là những quy định bắt buộc trong giao tiếp ngôn ngữ?

  Sơ đồ các phương châm

hội thoại SGK/ trang 190.

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

NGÔI THỨ 1

XƯNG

Trong phòng mạch, khám cho đứa trẻ xong,

vị bác sĩ già bảo người cha:

- Để tôi viết toa phải uống thuốc thế nào

cho bác!

- Thưa cứ dặn kĩ hộ cho.

Đứa bé bị ốm liền hỏi:

- Ông ơi có phải chích không ạ?

ông

Trong phòng mạch, khám cho đứa trẻ xong,

vị bác sĩ già bảo người cha:

- Để tôi viết toa phải uống thuốc thế nào

cho bác!

- Thưa bác sĩ cứ dặn kĩ hộ cho.

Đứa bé bị ốm liền hỏi:

- Ông ơi cháu có phải chích không ạ?

 Tiếng Việt có một hệ thống từ ngữ xưng hô

phong phú và đa dạng.

Cả làng nhao lên, có người đàn ông chạy qua nói với anh bạn hàng xóm cùng học

với mình ngày trước:

- Thế thì với lo việc ma chay cho

ông ấy!

Người khác lại xen vào:

- cứ chu tất cho, phụ vào sau.

em

bọn em bác

Quý anh

 Trong Tiếng Việt, xưng hô thường tuân thủ theo

phương châm: xưng

khiêm, hô tôn.

Trong tiếng Việt, khi giao tiếp ,vì sao người nói phải hết sức chú

ý đến việc lựa chọn từ ngữ xưng hô?

 Khi giao tiếp cần lựa chọn từ ngữ xưng hô:

Phù hợp với tính chất của tình huống giao tiếp.

Phù hợp với quan hệ giữa người nói và

người nghe

Đạt hiệu quả giao tiếp cao nhất

 Khi chuyển từ lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tiếp ( hoặc ngược lại ) cần chú ý

thay đổi từ ngữ cho phù hợp

với ngôi kể.

Bài tập: Hãy chuyển những lời thoại trong đoạn trích sau

thành lời dẫn gián tiếp Phân tích những thay đổi về từ ngữ trong lời dẫn gián tiếp so với lời đối thoại.

Vua Quang Trung hỏi Nguyễn Thiếp là quân Thanh sang đánh nếu đem binh ra

chống cự thì khả năng thắng hay thua như thế nào.

Nguyễn Thiếp trả lời rằng trong nước trống không, lòng người tan rã,quân Thanh từ xa tới, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế nên đánh giữ ra sao,

ra Bắc không quá 10 ngày quân Thanh sẽ bị dẹp tan.

Vua Quang Trung tự mình đốc xuất đại binh, cả

thủy lẫn bộ cùng ra đi Ngày 29 đến Nghệ

An,vua Quang Trung cho vời người cống sĩ ở

huyện La Sơn là Nguyễn Thiếp vào dinh và hỏi:

-Quân Thanh sang đánh, sắp đem binh ra

chống cự Mưu đánh và giữ, có được hay thua,

tiên sinh nghĩ như thế nào?

Thiếp nói:

- trong nước trống không, lòng người

tan rã, quân Thanh ở xa tới , không biết tình

hình quân ta yếu hay mạnh,không hiểu rõ thế

nên đánh nên giữ ra sao đi chuyến

này, không quá 10 ngày, quân Thanh sẽ bị dẹp

bấy giờ

Nhà vua (ngôi thứ 3) Vua Quang Trung (ngôi thứ 3)

(Tỉnh lược) Bấy giờ

Tôi ( ngôi thứ 1) Chúa công(ngôi thứ 2) Đây

 Học bài, xem lại các bài tập có liên quan đến nội dung đã ôn tập

 Chuẩn bị soạn bài “ Người kể

chuyện trong văn bản tự sự” theo

câu hỏi hướng dẫn trong SGK

Tiết h c đã kết ọc đã kết

thúc, thân ái chào tạm biệt quý Thầy,

Cô cùng các em

Học sinh!