Khám và xử trí các mô tổn thương *Gân duỗi chung: bám tận nền đốt 1, làm duỗi khớp bàn ngón.. Khám và xử trí các mô tổn thương Phân loại: Về điều trị phân ra 5 vùng tổn thương cho gân
Trang 2Làm sao phục hồi lao động?
Trang 3 Xử trí các vết thương mất da bàn tay
Nêu nguyên tắc xử trí trường hợp bàn, ngón tay đứt lìa
Phân tích các yếu tố chăm sóc sau mổ
Trang 4Đại cương
- Giải phẫu bàn tay: Phức tạp
- Chức năng bàn tay: Tinh tế, nhiều công dụng
- Định nghĩa VTBT : Các vết thương từ cổ tay đến đầu các ngón
- Chẩn đoán: Khám tỉ mĩ trước và trong mổ
- Điều trị: *Làm lành vết thương
*Phục hồi giải phẫu
*Phục hồi chức năng
Vết thương bàn tay
Trang 5Khám bệnh
- Hỏi bệnh sử : Tuổi, giới, nghề, cơ chế chấn
thương, thời gian từ lúc tai nạn đến lúc được khám, xử trí của tuyến trước, tay thuận.
- Khám bệnh:
*Vị trí, kích thước vết thương
*Xác định tổn thương: Da, MM, TK, xương …
*Phân loại tổn thương, đánh giá nguy cơ nhiễm trùng.
*Chụp Xquang bàn tay hai tư thế thẳng và nghiêng.
Vết thương bàn tay
Trang 6Phân loại vết thương bàn tay
ít, nguy cơ nhiễm trùng ít.
nguy cơ nhiễm trùng ít.
cơ nhiễm trùng nhiều
Vết thương bàn tay
Trang 7Khám và xử trí các mô tổn thương
sẹo da làm đau, khó chịu.
tìm tổn thương bên dưới
thiếu da dễ gây lộ gân xương.
xoay da, ghép da
Vết thương bàn tay
Da và mô dưới da
Trang 8Khám và xử trí các mô tổn thương
-Rất phong phú: hai cung gan tay,
nhánh tận hai bên ngón tay.
-Tổn thương hai nhánh tận sẽ gây hoại tử ngón tay
-Triệu chứng: Chảy máu , búp ngón
lạnh, xẹp, bấm móng tay (-)
-Điều trị: Khâu lại mạch máu bằng kỹ
Vết thương bàn tay
Mạch máu
Trang 9Khám và xử trí các mô tổn thương
*Gân gập sâu: bám tận đốt xa,làm gập khớp liên đốt xa Khi bị đứt sẽ không gấp được đốt
xa vào đốt giữa.
*Gân gập nông: bám tận ở đốt giữa, gập đốt giữa vào đốt gần Khi đứt gân gập nông, ngón tay vẫn có thể gấp vào nhờ gân gập sâu Để loại bỏ hoạt động của gân gập sâu, ta giữ các ngón tay khác ở tư thế duỗi, lúc này ngón tổn thương sẽ không gập đựơc, chỉ gập được khớp bàn ngón.
Vết thương bàn tay
Gân
Khám gân gập
Trang 10Khám và xử trí các mô tổn thương
*Gân duỗi chung: bám tận nền đốt 1, làm duỗi khớp bàn ngón
*Cơ giun và liên cốt: dính vào gân duỗi chung đến bám vào nền đốt xa, duỗi khớp liên đốt gần và xa.
*Đứt ở mu bàn tay: không duỗi được ngón tay
*Đứt ở lưng đốt 1: không duỗi được khớp liên đốt gần
Đứt ở khớp liên đốt gần: Không duỗi được khớp liên
Vết thương bàn tay
Gân
Khám gân duỗi
Trang 11Khám và xử trí các mô tổn thương
Phân loại: Về điều trị phân ra 5 vùng tổn thương cho gân gập và 5 vùng tổn thương cho gân duỗi Vùng 2 gân gập là nơi có
bao gân , dễ gây dính sau khi khâu nối.
Điều trị:
+Cắt lọc, khâu gân
+Bất động 3 tuần, tập vận động nhẹ nhàng.
Vết thương bàn tay
Gân
Phân loại và điều trị đứt gân
Trang 12Khám và xử trí các mô tổn thương
-TK vận động:
liên cốt.
-TK cảm giác: TK quay, giữa, trụ Tổn
thương làm mất cảm giác, có thể gây đau.
Vết thương bàn tay
Thần kinh
Trang 13Khám và xử trí các mô tổn thương
Gãy xương hở:
Dấu hiệu gãy xương
Vết thương ngay chỗ gãy
Xquang thấy rõ chi tiết gãy xương
Điều trị : Cắt lọc, nắn xương Cố định bằng cố định
ngoài hoặc găm kim Kirschner, hoặc nẹp Iselin
Vết thương thấu khớp
Chẩn đoán dựa vào lâm sàng
Sau khi cắt lọc , khâu bao khớp, bất động bằng găm
kim Kirschner hoặc bó bột nẹp Iselin.
Vết thương bàn tay
Xương khớp
Trang 14Khám và xử trí các mô tổn thương
Tổn thương nặng nề: Da hoại tử, lộ gân xương, thần kinh.
Điều trị: cắt lọc , xoay da che, vạt da
cuống bụng , bẹn
Vết thương bàn tay
Xử trí các tổn thương đặc biệt
Vết thương lột da
Vết thương lột da
Trang 15Khám và xử trí các mô tổn thương
* Có thể nối lại bằng kỹ thuật vi phẫu, nối ít
nhất 1 ĐM và 2 TM.
* Các điều kiện khâu nối:
Vết thương đứt gọn, ít mô dập nát
Càng sớm càng tốt, phải trước 6 giờ
Bảo quản chi đứt lìa: sạch và lạnh Rửa sạch, gói
trong gạc, cho vào bao nilon gói kín sau đó cho ngâm vào nước đá.
Trang thiết bị đầt đủ và trình độ bác sĩ tốt.
* Không khâu được thì làm mõm cụt, không
nên cắt thêm xương Nếu cần thì tái tạo da mõm cụt.
Vết thương bàn tay
Xử trí các tổn thương đặc biệt
Vết thương cắt cụt
Trang 16Săn sóc sau mổ
Vết thương bàn tay
Lập kế hoạch tập luyện vận động
để phục hồi chức năng
Trang 17Nhieãm truøng b àn tay
BS Buøi Hoàng Thieân Khanh
Trang 18NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
?
?
Trang 19NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Định nghĩa : Nhiễm trùng tiên phát cấp tính trên ngón
tay
Diễn biến : 3 giai đoạn
dội, đau theo mạch đập Hạch vùng khủyu nách, Toàn thân: sốt cao, khó ngủ
trong xương , khớp, bao gân …
Chín mé
Trang 20NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Trang 21NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Thường do cắt sửa móng, dễ lan ra búp ngón
cần phân biệt với chín mé kiểu hình cúc áo.
Chín mé Chín mé nông
Trang 22NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
khớp liên đốt xa
gân gấp
Chín mé Chín mé dưới da
Trang 23NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
mủ kéo dài, có thể lan vào các khớp lân cận Xquang thấy tiêu xương hoặc xương chết
hoặc nơi khác lan tới Khớp ở tư thế gập nhẹ , cử động gây đau dữ dội.
chọc hoặc nơi khác lan tới Aán đau túi cùng trên của bao gân ở gan tay, ngón tay sưng đỏ, co hình móc, kéo
ra rất đau Nếu muộn hơn, bao gân vỡ ra gây viêm tấy mô lõng lẽo kẽ ngón, ngón tay hết hình móc.
Chín mé Chín mé sâu
Trang 24NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Kháng sinh theo KSĐ
Chín mé Điều trị
Trang 25NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Là viêm tấy các khoang mô lỏng lẽo ở bàn tay và bao gân gấp quay, bao gân gập trụ.
Viêm tấy bàn tay Định nghĩa
Trang 26NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Viêm tấy khoang gan tay giữa nông
Viêm tấy khoang gan tay giữa sâu
Viêm tấy ô mô cái
Viêm tấy ô mô út
Viêm tấy mu tay
Viêm tấy bàn tay
Viêm tấy khoang mô lỏng lẽo
Trang 27NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Nhiễm trùng tiên phát hay thứ phát
Triệu chứng sớm: đau, mất ngủ
Gan tay căng phồng ở giữa
Giới hạn vận động các ngón tay và cổ tay
Ít khi thấy được mủ do da dày
Viêm tấy bàn tay
Viêm tấy khoang mô lỏng lẽo
Viêm tấy khoang gan tay giữa nông
Trang 28NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Nhiễm trùng tiên phát hay thứ phát,
thường là biến chứng của viêm tấy bao gân gấp vỡ túi cùng trên
Triệu chứng : Ít sưng ở gan tay mà sưng
to ở phía mu tay
Đốt 1 duỗi, đốt 2 và 3 gập
Viêm tấy bàn tay
Viêm tấy khoang mô lỏng lẽo
Viêm tấy khoang gan tay giữa sâu
Trang 29NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Thường gặp sau chín mé ngón cái
Mủ khu trú trước và sau cơ khép sau đó lan ra toàn bộ ô mô cái
Triệu chứng : Ngón cái cố định, nếu kéo dạng ra thì đau rất nhiều
Viêm tấy bàn tay
Viêm tấy khoang mô lỏng lẽo
Viêm tấy ô mô cái ( viêm tấy Dolbeau )
Trang 30NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Ít gặp
Khu trú trong khoang mô út
Chẩn đoán dễ
Tiến triển đơn giản
Viêm tấy bàn tay
Viêm tấy khoang mô lỏng lẽo
Viêm tấy ô mô út
Trang 31NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Thường gặp do nhiễm trùng trực tiếp hoặc chín mé đốt 1 lan tới
Kẽ ngón sưng to và đau
Hai ngón tay xoè ra như càng cua
Viêm tấy bàn tay
Viêm tấy khoang mô lỏng lẽo
Viêm tấy kẽ ngón
Trang 32NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Ít gặp
Mủ khu trú giữa gân duỗi và cân
mu tay
Cần phân biệt với viêm tấy khoang
Viêm tấy bàn tay
Viêm tấy khoang mô lỏng lẽo
Viêm tấy mu tay
Trang 33NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Viêm tấy bàn tay
Bao gồm
Trang 34NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Diễn tiến nặng do ảnh hưởng đến ngón cái
Do nhiễm trùng trực tiếp hoặc do chín mé
Triệu chứng: Sưng, đỏ, đau, đau khi ấn vào bao gân trên nếp gấp cổ tay
Hạch khuỷu, nách to và đau, sốt, BC tăng
Giai đoạn muộn: Ngón tay hình móc, hạn chế ngữa cổ tay
Viêm tấy bàn tay
Viêm tấy bao gân gấp
Viêm tấy bao gân gấp quay
Trang 35NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Biểu hiện bằng co gấp 4 ngón cuối
Ngón 5 không gập được
Đau lòng bàn tay dọc theo bao gân ở nền ngón 5 và túi cùng trên ở cổ tay
Biến chứng có thể viêm xương móc, vỡ mủ lan ra
khoang gan tay và bao gân gập quay
Viêm tấy bàn tay
Viêm tấy bao gân gấp
Viêm tấy bao gân gấp trụ
Trang 36NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Giai đoạn sớm chưa có mủ: Điều trị nội khoa
Giai đoạn tụ mủ: Điều trị ngoại khoa : Mổ dưới gây mê và ga rô
Cắt lọc sạch mô hoại tử , hết các ngóc ngách
Dùng kháng sinh theo KSĐ
Sau mổ : Bất động , kê cao vừa phải
Viêm tấy bàn tay
Điều trị viêm tấy bàn tay
Điều trị viêm tấy khoang mô lỏng lẽo
Trang 37NHIỄM TRÙNG BÀN TAY
Giai đoạn sớm: mở túi cùng trên, rửa sạch bao gân và khâu lại túi cùng Tập vận động từ ngày thứ ba
Giai đoạn tụ mủ: Cắt bỏ bao gân, giữ lại ròng rọc Tập vận động sớm.
Giai đoạn hoại tử: Cắt bỏ gân và bao gân
Viêm tấy bàn tay
Điều trị viêm tấy bàn tay
Điều trị viêm tấy bao gân gập
Viêm tấy Tụ mủ Hoại tử gân
Trang 38Chân Thành Cám
Ơn
Chúc các bạn vui và khỏe
BS Bùi Hồng Thiên
Trang 51Bàn tay vuốt trụ