giao an vat lý 10

Yêu cầu HS giải bài toán: Gợi ý: Dựa vào biểu thức tính công của một lực và công thức về chuyển động thẳng biến đổi đều, hãy tìm mối liên hệ giữa công sinh ra bởi lực Ftác dụng lên vật

Ký kiểm tra:………

Tiết 42: Động năng

Ngày soạn: Ngày giảng: ………

2 Kiểm tra bài cũ ( 5 phút )

CH: Phát biểu định nghĩa và viết biểu thức tính công, đơn vị công?

Yêu cầu:- Phát biểu đợc định nghĩa.

-Viết đợc biểu thức: A=F S.cosα

-Đơn vị công là Jun (J)

3 Tiến trình dạy học

Hoạt động 1 Ôn lại khái niệm năng lợng và tìm hiểu những đặc điểm định tính của khái niệm

-Cho HS ôn lại khái niệm năng lợng

? Nêu một số ví dụ về sự tồn tại của năng

đang chuyển động và có thể sinh công vì:

+Viên đạn đang bay có thể xuyên vào gỗ,phạt

gãy cành cây

+Búa đang chuyển động,đập vào đinh có thể

đóng đinh cắm vào gỗ

+ Dòng nớc lũ đang chảy mạnh có thể cuốn

trôi cây cối,phá huỷ nhà cửa

-Động năng của vật càng lớn khi vật có khối

Yêu cầu học sinh đọc và tóm tắt bài toán ?

Yêu cầu HS giải bài toán:

Gợi ý: Dựa vào biểu thức tính công của một lực và công thức về chuyển động thẳng biến

đổi đều, hãy tìm mối liên hệ giữa công sinh ra bởi lực Ftác dụng lên vật và khối lợng, vận tốc của vật

Tơng tự, xét trờng hợp vật chuyển động từ trạng thái nghỉ (v1 = 0) đến trạng thái có vận tốc(v2 = v)

Nhận xét bài toán của học sinhNêu phần ghi nhớ SGK

Biểu thức của động năng

đơn vị Jun (J)Hoàn thành yêu cầu C3?

Hoạt động 3 Tìm hiểu định lý biến thiên động năng ( 8 phút)

Cá nhân tiếp thu và ghi nhớ

Yêu cầu học sinh xét một vật chuyển dời thẳng theo phơng của lực Fvà thay đổi vận tốc từ v1 đến v2 Hãy so sánh công mà lực thực hiện đợc và độ biến thiên động năng khi đó?

Thông báo nội dung của định lí biến thiên

động năng Yêu cầu nhận xét mối liên hệ giữa tác dụng

Nhận xét:

- Khi lực tác dụng lên vật sinh công dơng thì

động năng của vật tăng

- Khi lực tác dụng lên vật sinh công âm thì

động năng của vật giảm

Học sinh làm ví dụ (SGK)

của lực và sự biến thiên động năng?

Yêu cầu HS làm bài tập ví dụ

Hoạt động 4 Vởn dụng, củng cố h– ớng dẫn học sinh học tập ( 5 phút)

- HS làm bài tập củng cố

- HS tiếp thu, ghi nhớ

Làm bài tập 3,4 SGK

Về nhà làm các bài tập trong SGK

Ôn lại kiến thức về thế năng đã học ở THCS và biểu thức tính công của trọng lực

V Hớng dẫn học tập

D Rút kinh nghiệm bổ sung ………

………

………

………

………

………

………

………

………

Ký kiểm tra:………

Tiết 43: Thế năng ( tiết 1 )

Ngày soạn:……….Ngày giảng:………

A Mục tiêu

* Kiến thức:

- Phát biểu đợc định nghĩa trọng trờng, trọng trờng đều Viết đợc biểu thức trọng lực của một vật

- Phát biểu đợc định nghĩa và viết đợc biểu thức của thế năng trọng trờng Định nghĩa

đ-ợc mốc thế năng Viết đđ-ợc hệ thức liên hệ giữa độ biến thiên thế năng và công của trọng lực

* Kĩ năng: Vận dụng công thức tính thế năng hấp dẫn để giải một số bài tập cơ bản trong SGK

2 Kiểm tra bài cũ ( 5phút)

CH: Phát biểu khái niệm động năng và viết biểu thức tính động năng?

YC: Khái niệm động năng, biểu thức Wđ =

2

1

.m v2

3 Tiến trình dạy học

Hoạt động 1 Nhắc lại khái niệm cũ Đặt ra vấn đè cần nghiên cứu Làm quen với khái

niệm trọng trờng, trọng trờng đều ( 5phút)

HS trả lời: Máy bay có thế năng hấp dẫn, lò

xo nén lại có thế năng đàn hồi

- Nhận thức vấn đề cần nghiên cứu

? Một chiếc máy bay ở độ cao h so với mặt

đất thì năng lợng của máy bay tồn tại ở dạng nào? ném một lò xo, năng lợng của lò xo tồn tại ở dạng nào?

? Vậy thế năng của các vật phụ thuộc vào yếu

tố nào? Biểu thức toán học nào thể hiện mối quan hệ đó?

Hoạt động 2 Tìm hiểu về thế năng trọng trờng ( hay thế năng hấp dẫn ) ( 18 phút)

Cá nhân tiếp thu thông báo, ghi nhớ

đất tồn tại một trọng trờng

Yêu cầu hoàn thành C1?

Đa ra khái niệm trọng trờng đều

Yêu cầu học sinh đọc ví dụ, và trả lời C2 ?

Gợi ý xây dựng biểu thức thế năng trọng ờng:

tr-Thế năng của vật bằng công của trọng lực

HS thảo luận chung

Công: A = P.z = mgz

Ghi nhận

Hoàn thành C3

trong quá trình vật rơi

Quan hệ giữa trọng lực của vật và khối lợng của vật

Theo công thức thế năng thì phải nói rõ mốc thế năng

Yêu cầu HS trả lời C3?

Hoạt động 3 Liên hệ giữa biến thiên thế năng và công của trọng lực ( 10 phút)

Đọc ví dụ

Độ biến thiên thế năng của vật

∆Wt = WtN - WtM

= mgzN – mgzM

Công của trọng lực:

AMN = P(zM- zN) = mg(zM- zN)

= mgzN – mgzM

Vậy AMN = -∆Wt

Học sinh ghi nhận

Hoàn thành C4 , C5

Yêu cầu HS đọc bài toán trong SGK và tìm độ biến thiên thế năng?

Hãy so sánh độ biến thiên này với công của trong lực trong quá trình đó?

Nhận xét SGK Nhận xét liên hệ giữa tác dụng của trọng lực với sự tăng (giảm) thế năng của vật

Yêu cầu hoàn thành C4 , C5

Hoạt động 4 vậ dụng, củng cố H– ớng dẫn học sinh học tập (5)

- cá nhân học sing tiếp thu, ghi nhớ Làm bài tập 2, 3 SGK

Ôn lại kiến thức về lực đàn hồi đã học

D Rút kinh nghiệm bổ sung

………

………

………

………

………

………

Ký kiểm tra:………

Tiết 44: Thế năng ( tiết 2 )

Ngày soạn:……….Ngày giảng:………

A Mục tiêu

* Kiến thức:

- Phát biểu đợc định nghĩa và viết đợc biểu thức của thế năng đàn hồi

* Kĩ năng: Vận dụng công thức tính thế năng hấp dẫn để giải một số bài tập cơ bản trong

2 Kiểm tra bài cũ ( 5 phút)

CH: Nhắc lại biểu thức của định luật Huck ?

YC: Fđh = K ∆l

3 Tiến trình dạy học

Hoạt động 1 Tìm hiểu thế năng đàn hồi ( 20 phút)

Trả lời: Vì nó chịu tác dụng của lực dàn hồi

Cánh cung bị uốn cong, súng cao su lên

Yêu cầu HS đọc phần ghi chú SGK

HS ghi nhận biểu thức thế năng đàn hồi

Wt (J), k (N/m), ∆l (m)

Khi lò xo ở trạng thái biến dạng thì hệ gồm vật và lò xo có thế năng (thế năng đàn hồi) ta

định nghĩa thế năng đàn hồi bằng công của lực đàn hồi

Yêu cầu nhắc lại đơn vị của các đại lợng trong biểu thức ?

Hoạt động 2 Củng cố, vận dụng ( 10 phút)

- Cá nhân học sinh hoàn thành yêu cầu

của giáo viên

- HS thảo luận chung cả lớp, trả lời câu hỏi

của giáo viên

GV gọi học sinh nhắc lại định nghĩa và biểu thức của thế năng hấp dẫn và thế ăng đàn hồi

? Một học sinh cho rằng hai vật ở cùng một

độ cao so với mặt đất thì có thế ăng bằng nhau

? kết luận nh vậy có chính xác không? Vì sao?

? Một cái nỏ đợc lắp sẵn mũi tên và dâydợc kéo căng Khi mũi tến đợc bắn ra, năng lợng của mũi tên hay của nỏ đã thực hiện việc đó? Dạng năng lợng đó là gì?

Hoạt động 3 Hớng dẫn học tập ( 8 phút)

- cá nhân học sing tiếp thu, ghi nhớ làm các bài tập 5, 6 SGK.

Ôn lại kiến thức về động năng, thế năng hấp dẫn và thế năng đàn hòi đã học ở bài trớc

D Rút kinh nghiệm bổ sung

………

………

………

………

………

………

Ký kiểm tra:………

Tiết 45: cơ năng

Ngày soạn:………

Ngày giảng:………

A Mục tiêu

* Kiến thức:

- Viết đợc công thức tính cơ năng của một vật chuyển động trong trọng trờng Phát biểu

đợc định luật bảo toàn cơ năng của một vật chuyển động trong trọng trờng

- Viết đợc công thức tính cơ năng của một vật chuyển động dới tác dụng của lực đàn hồi của lò xo

- Phát biểu đợc định luật bảo toàn cơ năng của một vật dới tá dụng của lực đàn hồi của

lò xo

* Kĩ năng: Vận dụng công thức tính cơ năng của một vật chuyển động dới tác dụng của lực

đàn hồi của lò xo để giải một số bài toán đơn giản

Hoạt động 1 Sơ bộ nhận xét về quan hệ giữa động năng và thế năng của một vật chuyển

động trong trọng trờng ( 7 phút)

-Thảo luận , trả lời:

Hòn đá chuyển động theo hai giai đoạn:

+ Giai đoạn 1: Đi lên chậm dần rồi dừng lại

Khi đó vận tốc của vật giảm dần nên động

năng giảm Độ cao của vật so với mặt đất tăng

dần nên thế năng của vật tăng dần

+ Giai đoạn 2: Rơi xuống nhanh dần đều đến

khi chạm đất Vật rơi có vận tốc tăng dần nên

động năng của vật tăng dần Trong quá trình

rơi, độ cao của vật giảm dần so với mặt đất

nên thế năng giảm dần

H 1 Một ngời tung một hòn đá lên cao Hỏi hòn đá sẽ chuyển động thế nào và động năng, thế năng của quả bóng thay đổi ra sao?

- Gợi ý: Quá trình chuyển động của vật có mấy giai đoạn?

- ở THCS học sinh đã biết động năng, thế năng là hai dạng của cơ năng

Hoạt động 2 Tìm hiểu sự bảo toàn cơ năng của vật chuyển động trong trọng trờng

(18 phút)

Cá nhân đọc bài toán -Yêu cầu học sinh đọc bài toán trong SGK và

trả lời các câu hỏi sau:

- Động năng tăng bao nhiêu thì thế năng giảm

bấy nhiêu và ngợc lại

H 4 Từ các biểu thức vừa viết, nhận xét quan

hệ giữa độ biến thiên thế năng và độ biến thiên động năng giữa hai vị trí M, N ?

H5 So sánh giá trị cơ năng của vật tại hai vị trí M, N ?

- Khi một vật chuyển động trong trọng trờng chỉ chịu tác dụng của trọng lực thì cơ năng của vật đợc bảo toàn

-Yêu cầu hoàn thành C1? Gợi ý:

Giới thiệu cấu tạo con lắc Xét cơ năng tại vị trí A,O,B

Hoạt động 3 Tìm hiểu cơ năng của một vật chịu tác dụng của lực đàn hồi (8phút )

Hoạt đông 4 Củng cố H– ớng dẫn học sinh học tập (5 phút)

- HS hoàn thành yêu cầu của GV Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ

- cá nhân HS tiếp thu, ghi nhớ

- Đặt thêm một số câu hỏi để củng cố:

H1.1 Khi đi xe đạp xuống dốc, mặc dù

ta không đạp nữa nhng xe chạy xuống càng nhanh Hãy giải thích về mặt năng lợng?

H1.2 Tại sao nớc chỉ có thể chảy từ nơi cao xuống nơi thấp?

- Bài tập về nhà: làm bài 6,7 SGK

- Ôn lại các kiến thức về thế năng, động năng, cơ năng liên quan đến tiết bài tập

D Rút kinh nghiệm bổ sung

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Ký kiểm tra:

Tiết 46: Bài tập Ngày soạn:

Ngày giảng:

A Mục tiêu.

* Kiến thức:

- Hiểu rõ một cách định lợng các giá trị của động năng, thế năng và cơ năng

- Xác định đợc các đại lợng cần tìm theo yêu cầu của bài tập

* Kĩ năng: Vận dụng đợc các kiến thức về động năng, thế năng, cơ năng để giải một số bài

tập trong sách giáo khoa

B Chuẩn bị:

GV: Một số bài tập có liên quan

HS: Ôn lại các kiến thức đã học về động năng, thế năng và cơ năng đã học ở bài trớc Làm các bài tập trong

C Tổ chức hoạt động dạy học

1 ổn định tổ chức lớp ( 2 phút)

2 Kiểm tra bài cũ ( 5 phút)

CH: Nhắc lại định nghĩa, công thức tính cơ năng của một vật dới tác dụng của trọng lực

và lực đàn hồi ?

YC: - Nhắc lại đợc định nghĩa cơ năng

- Công thức tính cơ năng trong hai trờng hợp,

H1:Xác định gia tốc của CĐ?

Gợi ý: áp dụng định luật II(N)

H2: Vận tốc ở cuối chuyển dời đợc tính bằng công thức nào?

H3: So sánh thế năng tại M

và thế năng tại N?

Gơị ý: Chọn mốc thế năng tại các vị trí khác nhau tính

v2 –v0 =2as (v0 =0)

Bài 5(141) - 5phút

-Thế năng tại M bằng với thế năng tại N

Gơị ý: mở rộng cho HS nếu chọn mốc thế năng tại các

điểm khác thì sao? Chứng minh cho HS thấy sự khác nhau đó

Bài 6(141) - 5 phút.

-thế năng đàn hồi đợc tính theo công thức:

Wt =

2

) ( l 2

-Cơ năng của vật đợc tính theo công thức:

-Yêu cầu HS nhắc lại và nhớ đợc các công thức động năng, cơ năng, thế năng

-Phát phiếu học tập cho HS làm tại lớp nhằm củng cố kiến thức cả chơng

V Hớng dẫn học sinh học tập (3 phút)

-Ôn tập lại toàn bộ chơng IV

-Ôn lại những kiến thức về cấu tạo chất đã đợc học ở THCS

D Rút kinh nghiệm và bổ sung.

Phần II: Nhiệt học Chơng V Chất Khí.

Ký kiểm tra:………

Tiết 47: Cấu tạo chất thuyết động học phân tử khí.

Ngày soạn :………

Ngày giảng:………

A Mục tiêu

* Kiến thức:

- Nêu đợc nội dung cơ bản về cấu tạo chất

- Nêu đợc các ví dụ chứng tỏ giữa các phân tử có lực hút và lực đẩy

- Nêu đợc định nghĩa khí lý tởng

-So sánh đợc các thể khí,lỏng và rắn về các mặt: loại nguyên tử,phân tử, tơng tác nguyên

tử, phân tử và chuyển động nhiệt

* Kĩ năng: Vận dụng đợc các đặc điểm về khoảng cách giữa các phân tử,về chuyển động phân

tử, tơng tác phân tử, để giải thích các đặc điểm về thể tích và hình dạng của vật chất ở thể

khí,thể lỏng, thể rắn

B Chuẩn bị:

GV: -Dụng cụ làm thí nghiệm ở hình 28.4 SGK

-Mô hình mô tả sự tồn tại của lực hút và lực đẩy phân tử và hính 28.5 SGK

HS: Ôn lại những kiến thức về cấu tạo chất đã đợc học ở THCS

C Các bớc lên lớp

I ổn định tổ chức lớp (2 phút )

II Kiểm tra bài cũ (trong quá trình học bài mới )

III Bài mới

Hoạt động của trò Hoạt động của thầy Nội dung kiến thức cơ bản

-Ôn lại những kiến thức đã

học về cấu tạo chất

-Cá nhân suy nghĩ trả lời câu

hỏi của GV

+các chất đợc cấu tạo từ

những hạt riêng biệt gọi là

phân tử, nguyên tử cấu tạo nên

Giáo viên đặt ra những câu hỏi nhằm giúp HS nhớ lại thuyết

động học phân tử về cấu tạo chất

H1: Vì sao khi trộn một lợng ờng thích hợp vào nớc nớc lại có

đ-vị ngọt ?

H2:Vì sao bóng cao su khi bơm căng dù đợc buộc chặt vẫn cứ xẹp dần ?

H3: Vì sao hoà bột màu trong

n-ớc ấm lại nhanh tan hơn trong nớc lạnh ?

H4: Hãy nhắc lại những kiến thức đã học về cấu tạo chất ?

-GV nói thêm cho HS: các hạt

I Cấu tạo chất

1 Những điều đã học về cấu tạo chất .(6 phút ).

-các chất đợc cấu tạo từ những hạt riêng biệt gọi là phân tử, nguyên tử Giữa các phân tử, nguyên tử có

khoảng cách

- Các phân tử, nguyên tử CĐ hỗn độn không ngừng Nhiệt

độ của các vật càng cao thì các phân tử, nguyên tử cấu

vật CĐ càng nhanh.

-HS tiếp thug hi nhớ

-HS suy nghĩ trả lời câu hỏi

GV nêu

-HS tiếp thu ghi nhớ

-HS trả lời: Nếu khoảng cách

là phân tử

- GV đặt ra vấn đề cho HS nghiên cứu:

H5: Nếu các phân tử cấu tạo nên vật CĐ không ngừng thì tại sao lại không bị rã ra thành từng phân tử riêng rẽ mà lại có thể giữ đợc hình dạng và thể tích của chúng?

-GV gợi ý: Các PT tơng tác với nhau bằng lực hút và lực đẩy PT.Độ lớn của những lực này phụ thuộc vào khoảng cách giữa các PT

-Yêu cầu HS đọc SGK và trả lời

đợc chất lỏng, chất rắn

GV đặt câu hỏi:

H8: Các chất có thể tồn tại ở những trạng tháI nào ( hay còn gọi là thể nào) ? lấy ví dụ tơng ứng ?

H9: Nêu những đặc điểm khác biệt giữa các thể đó và thử giải

tạo nên vật CĐ càng nhanh

2 Lực tơng tác phân tử (15phút)

- Các PT tơng tác với nhau bằng lực hút và lực đẩy PT.Độ lớn của những lực này phụ thuộc vào khoảng cách giữa các PT

3 Các thể rắn, lỏng, khí

(10phút )

sự tơng tự giữa thể lỏng và thể rắn sẽ dần dần nhờng chỗ cho

sự tơng tự ngày càng tăng giữa thể lỏng và thể khí

-GV giải thích cho HS vì sao chúng lại khác nhau nh vậy

Yêu cầu HS quan sát 28.5, hình dung sự sắp xếp và CĐ của các

NT và PT ở thể khí lỏng, lỏng, rắn

- Thể khí không có hình dạng xác định và luôn chiếm thể tích bình chứa

- Thể rắn có thể tích và hình dạng xác định

- Thể lỏng không có hình dạng riêng mà có hình dạng của phần bình chứa nó và có thể tích xác định

II Thuyết động học phân tử chất khí ( 3 phút )

1.Nội dung cơ bản của thuyết động học phân tử chất khí

D Rút kinh nghiệm và bổ sung

Ký kiểm tra:………

Tiết 48: quá trình đẳng nhiệt Định luật bôilơ- mariôt

Ngày soạn : Ngày giảng:

A Mục tiêu

* Kiến thức:

- Nhận biết và phân biệt đợc “trạng thái” và “quá trình”

- Nêu đợc định nghĩa quá trình đẳng nhiệt

- Phát biểu và viết đợc biểu thức của định luật Bôilơ-Mariôt.

- Nhận biết và vẽ đợc dạng của đờng đẳng nhiệt trong hệ toạ độ (p,V)

* Kĩ năng:

- Xử lí sốliệu thu đợc từ thực nghiệm và vận dụng vào việc xác định mối liên hệ giữa áp suất

và thể tích trong quá trình đẳng nhiệt

- Vận dụng đợc định luật Bôilơ-Mariôt để giải các bài tập trong sách GK và các bài tập tơng tự

B Chuẩn bị:

GV: - Dụng cụ làm thí nghiệm ở hình 29.1 và 29.2 SGK

- Giấy khổ lớn có vẽ khung của bảng “kết quả thí nghiệm”

HS: Mỗi học sinh một tờ giấy kẻ ô li khổ 15x15 cm

C Các bớc lên lớp

I ổn định tổ chức lớp (2 phút )

II Kiểm tra bài cũ (5 phút).

CH: Nêu nội dung của thuyết động học phân tử chất khí?

YC: Nêu đợc bốn nội dung của thuyết động học phân tử chất khí.

III Bài mới

Hoạt động của trò Hoạt động của thầy Nội dung kiến thức cơ bản

Tìm hiểu khái niệm: thông

số trạng thái Phát hiện vấn

- GV giới thiệu dụng cụ thí nghiệm

H 1: Dự đoán sự thay đổi của áp suất khí trong bình khi thay đổi thể tích lợng khí?

- Tiến hành một lần thí nghiệm

nh hình 29.1 SGK để học sinh quan sát

- Chú ý: cần nói rõ lợng khí trong bình là không thay đổi ( khi ta nén hoặc kéo pít tông lên hoặc nén pít tông xuống) nghĩa là đã thay đổi thể tích của lợng khí đó Cần quan sát khí áp

kế ứng với các điều kiện tơng ứng

H 2: Hãy quan sát thí nghiệm và

là các thông số trạng thái của một lợng khí

- Khi thể tích của một lợng khí giảm thì áp suất của khí

thay đổi, một thông số còn lại

không đổi thì quá trình đó gọi

trả lời câu hỏi đặt ra

- HS thảo luận chung và trả

lời câu hỏi của GV:

đổi nên trong quá trình đẳng

nhiệt áp suất của lợng khí tỉ lệ

nghịch với thể tích

trả lời câu hỏi: có mối liên hệ nào giữa thể tích và áp suất của cùng một lợng khí, ở cùng một nhiệt độ?

- Nh vậy, giữa các thông số trạng thái có một mối liên hệ xác định Làm thế nào để tìm đ-

ợc mối liên hệ định lợng gữa áp suất và thể tích của một lợng khí khi nhiệt độ không đổi?

- Chú ý: một lợng khí có thể chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác, gọi tắt là quá

đổi gọi là quá trình đẳng nhiệt

- Trạng thái 1: (p1, V1, T1)

- Trạng thái 2: (p2, V2, T2)

- Yêu cầu HS đọc mục 1 SGK

H 4: Yêu cầu dự đoán kết quả thí nghiệm về p và V?

- GV tiến hành thí nghiệm để kiểm tra dự đoán trên

+ Tiến hành thí nghiệm SGK và yêu cầu một học sinh lên đọc giá trị của thể tích và áp suất t-

ơng ứng và ghi kết quả thí nghiệm

H5: Hãy tính các giá trị của tích

tăng và ngợc lại

- một lợng khí có thể chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác, gọi tắt

III Định luật Bôilơ - Mariôt.

- Hoàn thành C1và C2

- - HS suy nghĩ, trả lời: trong

quá trình đẳng nhiệt, với cùng

- HS tiếp thu, ghi nhớ

- Đờng đẳng nhiệt là đờng

hypecbol

- HS tiếp thu ghi nhớ

pV từ những số liệu thu đợc và rút ra kết luận về dự đoán

+ Theo dõi, kiểm tra giúp đỡ học sinh tính toán cho chính xác

- Yêu cầu hoàn thành C1 và C2 ?+ Gợi ý: Chọn trục tung biểu diễn p, trục hoành biểu diễn T

H 6: Từ kết quả thu đợc, hãy phát biểu mối quan hệ giữa áp suất

và thể tích

- GV chính xác hoá thành nội dung định luật

- Lu ý cho học sinh: Trong biểu thức thì đọ lớn của hằng số phụ thuộc vào khối lợng củavà nhiệt

độ của lợng khí đang xét

- Yêu cầu viết biểu thức của

định luật cho quá trình đẳng nhiệt của một lợng khí ở trạng thái 1 và 2 với các thông số trạng thái là: p1, V1, p2, V2

- Yêu cầu HS làm bài tập ví dụ ? Gợi ý: xác định rõ đại lợng đã

biết, đại lợng cần tìmh, quá

trình mô tả trong VD là quá

trình gì?

- Nhận xét bài làm

- Trở lại C2 hớng dẫn học sinh hoàn thành hệ toạ độ (p,V)

- Đờng biểu diễn sự biến thiên của áp suất theo thể tích khi nhiệt độ không đổi gọi là đờng

đẳng nhiệt

- H7:Trong hệ toạ độ (p,v) đờng

đẳng nhiệt là đờng nh thế nào?

- Chú ý trong hệ toạ độ (p,v) ờng đẳng nhiệt là đờng

đ trong quá trình đẳng nhiệt

áp suất của lợng khí tỉ lệ nghịch với thể tích

3 Định luật Bôilơ - Mariôt

P1V1 = p2 V2

- Ví dụ (SGK)

IV Đờng đẳng nhiệt (4

phút)

Nội dung: Đờng biểu diễn

sự biến thiên của áp suất theo thể tích khi nhiệt độ không đổi gọi là đờng đẳng nhiệt

- ứng với nhiệt độ khác nhau

đối với cùng một lợng khí có các đờng khác nhau

hypecbol ứng với nhiệt độ khác nhau đối với cùng một lợng khí

có các đờng khác nhau Hình vẽ SGK ứng với T1 < T2

IV Củng cố (3 phút)

Yêu cầu đọc phần ghi nhớ SGK và làm bài tập 5, 6 SGK

V Hớng dẫn học tập (3 phút)

-Về nhà làm các bài tập còn lại

- Ôn lại khái niệm nhiệt độ tuyệt đối

- Chuẩn bị một tờ giấy kể ô li

D Rút kinh nghiệm bổ sung.

Ký kiểm tra:………

Tiết 49: quá trình đẳng tích Định luật sác - lơ

Ngày soạn:……… Ngày giảng…………

A Mục tiêu

* Kiến thức:

- Nêu đợc định nghĩa quá trình đẳng tích

- Phát biểu và viết đợc biểu thức của định luật Sác- lơ theo nhiệt độ tuyệt đối

- Nhận biết và vẽ đợc dạng của đờng đẳng tích trong hệ toạ độ (p,T)

GV: - Dụng cụ làm thí nghiệm ở hình 30.1 và 30.2 SGK

- Giấy khổ lớn có vẽ khung của bảng “kết quả thí nghiệm”

HS: - Mỗi học sinh một tờ giấy kẻ ô li khổ 15x15 cm

- Ôn lại kiến thức về nhiệt độ tuyệt đối.

C Các bớc lên lớp

I ổn định tổ chức lớp (2 phút )

II Kiểm tra bài cũ (5 phút).

CH: Nêu nội dung của định luật Bôilơ- Mariôt và viết biểu thức của định luật?

YC: - Nêu đợc bốn nội dung của định luật.

- Viết đợc công thức của định luật: P.V = hằng số

III Bài mới

Hoạt động của trò Hoạt động của thầy Nội dung kiến thức cơ

bản

- HS trả lời câu hỏi: Quá trình

biến đổi trạng thái trong đó

nhiệt độ đợc giữ không đổi

gọi là quá trình đẳng nhiệt

- HS phát hiện vấn đề cần

nghiên cứu

- HS: Quá trình biến đổi trạng

thái khi thể tích không đổi gọi

+ áp suất khí không đổi khi

nhiệt độ khí tăng huặc giảm

H 2: Từ định nghĩa trên hãy định nghĩa thế nào là quá trình đẳng nhiệt?

- Nhận xét câu trả lời và hoàn thiện câu trả lời

H 3: Yêu cầu HS viết các thông

số trạng thái trong quá trình

đẳng tích?

H 4: Làm thế nào để tìm đợc mối liên hệ định lợng giữa áp suất và nhiệt độ của một lợng khí khi thể tích không đổi?

- GV giới thiệu bộ thí nghiệm H 30.1

H 5: Dự đoán sự thay đổi của áp suất khí trong bình khi tăng (giảm) nhiệt độ của lợng khí?

- GV tiến hành thí nghiệm hình 30.1 để học sinh quan sát

- GV giới thiệu bộ thí nghiệm hình 30.2 SGK và tiến hành thí nghiệm Yêu cầu HS quan sát

H 6: Có mối liên hệ nào giữa nhiệt độ và áp suất của cùng một lợng khí, với điều kiện thể tích không đổi?

I.Quá trình đẳng tích (5

phút)

Quá trình biến đổi trạng thái khi thể tích không đổi gọi là quá trính đẳng tích

- HS thảo luận chung và trả

lời câu hỏi của GV:

Dự đoán kết quả thí nghiệm

không đổi nên áp suất của

l-ợng khí tỉ lệ thuận với nhiệt

độ tuyệt đối

- HS thảo luận chung và trả

lời câu hỏi của GV: Trong

1

T

p T

- Yêu cầu hoàn thành C1?

GV theo dõi, kiểm tra giúp đỡ học sinh tính toán

- Nhận xét kết quả của học sinh

H 8: Từ kết quả thu đợc hã phát biểu mối quan hệ giữa áp suất

và nhiệt độ trong quá trình đẳng tích?

- GV chính xác hoá thành định luật:

- Chú ý: trong biểu thức thì độ lớn của hằng số phụ thuộc vào khối lợng và thể tích của khối khí đang xét

H 9: Viết biểu thức của định luật cho quá trình đẳng tích của một lợng khí ở trạng thái 1 và 2 với các thông số trạng thái lần lợt là: p1, T1, p2, T2

- Nhận xét kết quả

- Bảng kết quả thí nghiệm

3 Định luật Sác-lơ

Trong quá trình đẳng tích của một lợng khí nhất

định, áp suất tỉ lệ với nhiệt

và 2 với các thông số trạng thái lần lợt là: p1, T1, p2, T2

2

2 1

1

T

p T

- HS hoàn thành C2 Từng HS

hoàn thành trên giấy đã chuẩn

bị

- HS: Đờng biểu diễn vẽ đợc

trong hệ toạ độ (p,V) là đờng

thẳng mà nếu kéo dài sẽ đi

+ Gợi ý : xác định rõ đại lợng

đã biết, đại lợng cần tìm, quá

trình mô tả trong bài là quá

trình gì

+ Nhận xét kết quả bài làm

- Yêu cầu HS hoàn thành C2?Hớng dẫn chọn tỉ lệ xích thích hợp, theo dõi HS làm việc Lu ý cách biểu diễn một trạng thái trong hệ toạ độ

H 10: Cho biết dạng của đờng biểu diễn sự biến thiên của p theo T trong hệ toạ độ (p,V)?

- GV khái quát: (SGK)

- Lu ý cho học sinh không đợc kéo dài đờng biểu diễn tới gốc toạ độ

- HV 30.3 biểu diễn đờng đẳng tích của một lợng khí không đổi nhng có thể tích khác nhau Đ-ờng đẳng tích ở phía trên ứng với thể tích nhỏ hơn so với đờng dẳng tích ở phía dới

- Yêu cầu học sinh hoàn thành

+ Ôn lại kiến thức về định luật Bôilơ- Mariôt và định luật Sác-lơ

VI Rút kinh nghiệm và bổ sung.

Ký kiểm tra:………

Tiết 50: phơng trình trạng tháI của khí lí tởng

Ngày soạn:……… Ngày giảng:………

A Mục tiêu

* Kiến thức:

Từ các phơng trình của định luật Bôilơ- Mariôt và định luật Sáclơ xây dựng đợc phơng trình Cla-pê-rôn và từ biểu thức của phơng trình này viết đợc biểu thức đặc trng cho các đẳng quá trình

CH: Nêu nội dung của định luật Sác-lơ và viết biểu thức của định luật?

YC: - Nêu đợc bốn nội dung của định luật.

- Viết đợc công thức của định luật:

T

p

= hằng số

III Bài mới

Hoạt động của trò Hoạt động của thầy Nội dung kiến thức cơ

bản

- HS phân biệt đợc khí thực

và khí lí tởng

-Học sinh đọc mục I SGK

và trả lời câu hỏi của GV

-HS phát biểu nội dung của

hai định luật này

GV: nhấn mạnh: chỉ có khí lí tởng là tuân theo đúng các

-Định luật B-M và định luật Sác-Lơ chỉ xác định mối liên

hệ giữa hai trong ba thông số trạng tháI của một lợng khí khi thông số còn lại không

đổi Trong thực tế xảy ra các quá trình trong đó cả ba thông số đều biến thiên phụ thuộc lẫn nhau Vậy phơng trình nào có thể xác định mối quan hệ giữa cả ba thông số của trạng thái này ?-Nêu và phân qua trình biến

đổi trạng thái bất kì của một lợng khí

-GV yêu cầu HS quan sát hình vẽ, diễn giảI sự chuyển

I Khí thực và khí lí tởng.

- Chỉ có khí lí tởng là tuân theo đúng các định luật về chất khí

- Khi không cần độ chính xác cao, ta có thể áp dụng các định luật về chất khí lí tởng để tính thể tích áp suất

và nhiệt độ của chất khí

II Phơng trình trạng thái của khí lí tởng.

Chuyển lợng khí từ trạng tháI 1 ( P1, V1, T1) sang trạng tháI 2( P2, V2, T2) qua trạng thái trung gian 1’ (P’

V2, T1) bằng các đẳng quá trình

+Lợng khí đợc chuyển từ trạng thái 1 sang trạng tháI

T

P T

V

V P

(3)

Thay (2) vào (3) ta có:

2

2 2

V2, T1) của một lợng khí xác

định

-Giả sử V1< V2 và T1 >T2, hãy biểu diễn các trạng tháI

1, 1’, và 2 trong hệ toạ độ P,V

- Yêu cầu HS hoàn thành

C1

-Gợi ý:

- Khi chuyển từ trạng thái 1 sang trạng thái 1’ thông số nào không đổi ? sử dụng

định luật tơng ứng với quá

trìng đó

- Khi chuyển từ trạng thái 1’

sang trạng thái 2 thông số nào không đổi ? sử dụng

định luật tơng ứng với quá

P1V1 = P’V2 (1)+ Lợng khí đợc chuyển từ trạng thái 1’sang trạng thái

2 bằng quá trình đẳng tích:

2

2 1

'

T

P T

V

V P

(3)

Thay (2) vào (3) ta có:

2

2 2 1

1 1

T

V P T

V P

= hayPV T = cons (4)

Phơng trình này gọi là PTTT của khí lí tởng hay phơng trình Cla-pê-rôn