01.GIÁO ÁN DỰ ÁN

Mạch kiến thức - Tiêu hóa + Khái niệm, các hình thức tiêu hóa + Tiêu hóa ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa + Tiêu hóa ở động vật chưa có túi tiêu hóa + Tiêu hóa ở động vật chưa có ống

Giáo án: DỰ ÁN

“CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT, NĂNG LƯỢNG Ở ĐỘNG VẬT VÀ VẬN DỤNG KIẾN THỨC ĐỂ SƠ CỨU NẠN NHÂN TRONG MỘT SỐ TÌNH HUỐNG”

I NỘI DUNG

1 Mô tả

Chuyên đề này gồm các bài trong phần B (chương I) thuộc phần 4 sinh học cơ thể - Sinh học 11 THPT

Bài 15: Tiêu hóa ở động vật

Bài 16: Tiêu hóa ở động vật (tiếp theo)

Bài 17: Hô hấp ở động vật

Bài 18: Tuần hoàn máu

Bài 19: Tuần hoàn máu (tiếp theo)

2 Mạch kiến thức

- Tiêu hóa

+ Khái niệm, các hình thức tiêu hóa

+ Tiêu hóa ở động vật chưa có cơ quan tiêu hóa

+ Tiêu hóa ở động vật chưa có túi tiêu hóa

+ Tiêu hóa ở động vật chưa có ống tiêu hóa

+ Sự khác nhau về tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

- Hô hấp

+ Khái niệm

+ Bề mặt trao đổi khí

+ Các hình thức hô hấp

+ Hô hấp qua da

+ Hô hấp qua hệ thống ống khí

+ Hô hấp bằng mang

+ Hô hấp bằng phổi

- Tuần hoàn

+ Cấu tạo hệ tuần hoàn

+ Vai trò hệ tuần hoàn

+ So sánh hệ tuần hoàn hở, hệ tuần hoàn kín

+ So sánh hệ tuần hoàn đơn, hệ tuần hoàn kép

+ Các đặc điểm hoạt động của tim

+ Khái niệm huyết áp, các yếu tố ảnh hưởng đến huyết áp

3 Thời lượng

- Số tiết học trên lớp: 5 tiết ở lớp 11, Thời điểm dạy chuyên đề học kỳ I

- Thời gian học ở nhà và đi tìm hiểu thực tế: 02 tuần làm dự án

II TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 Mục tiêu

1.1 Kiến thức:

- Mô tả được quá trình tiêu hoá trong không bào tiêu hoá ở động vật đơn bào, trong ống tiêu hoá và ống tiêu hoá

- Phân biệt được tiêu hoá ngoại bào và nội bào

- Nêu được chiều hướng tiến hoá của hệ tiêu hoá từ động vật đơn bào đến đa bào bậc thấp, đến

đa bào bậc cao

- Mô tả cấu tạo ống tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

- So sánh được cấu tạo và chức năng của ống tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

- Nêu và mô tả sơ lược cơ quan hô hấp của động vật ở cạn và dưới nước

- Giải thích được vì sao các động vật có khả năng trao đổi khí một cách có hiệu quả

- Rút ra được sự tiến hóa dần của cơ quan hô hấp và hình thức trao đổi khí ở các nhóm động vật

-Nêu được ý nghĩa tuần hoàn máu

-Phân biệt hệ tuần hoàn hở với hệ tuần hoàn kín,hệ tuần hoàn đơn với hệ tuần hoàn kép

-Nêu được ưu điểm của hệ tuần hoàn kín so vơí hệ tuần hoàn hở, hệ tuần hoàn kép so với hệ tuần hoàn đơn

- Giải thích được vì sao tim có khả năng đập tự động, nguyên nhân gây tính tự động của tim

- Nêu được chu kì hoạt động của tim của tâm nhĩ và tâm thất

- Nêu được khái niệm huyết áp và giải thích được sự tăng giảm của huyết áp, nguyên nhân gây huyết áp, nguyên nhân thay đổi huyết áp trong hệ mạch

1.2.Kỹ năng :

Rèn luyện được các kỹ năng sau:

- Kỹ năng quan sát, lấy số liệu, thu thập thông tin

- Kỹ năng tính toán, giải quyết vấn đề, báo cáo trước đông người

- Kỹ năng học tập: Tự học, tự nghiên cứu, làm việc theo nhóm

- Sử dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tế

1.3 Thái độ:

- Có ý thức vận dụng kiến thức đã học vào thực tế đời sống

- Quan tâm đến những người xung quanh, có ý thức giúp đỡ người gặp nạn

-Tuyên truyền, vận động mọi người xung quanh chung tay giúp đỡ và rèn luyện những kĩ năng

cơ bản khi gặp người bị nạn

2 Phương pháp dạy học chính

- Dạy học theo dự án

- Thảo luận nhóm, thuyết trình, đóng vai, vấn đáp,…

3 Định hướng phát triển các năng lực

3.1 Năng lực chung

3.1.1 Năng lực tự học

* Học sinh xác định mục tiêu của chuyên đề:

- Trình bày được khái niệm và các hình thức tiêu hóa

- Trình bày được quá trình tiêu hóa của các nhóm động vật không có cơ quan tiêu hóa, có túi tiêu hóa, có ống tiêu hóa

- Nêu được sự khác nhau về cấu tạo hệ tiêu hóa của thú ăn thịt và thú ăn thực vật

- Trình bày được khái niệm hô hấp, các hình thức hô hấp

- Trình bày được quá trình hô hấp của các nhóm động vật : qua bề mặt cơ thể, qua ống khí, bằng mang, bằng phổi

- Giải thích được vì sao chim là động vật trên cạn có hiệu quả hô hấp cao nhất

- So sánh được sự khác nhau giữa hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn kín

- Nêu các đặc điểm hoạt động của tim

- Nêu được khái niệm huyết áp và các yếu tố ảnh hưởng đến huyết áp

* Lập được bảng kế hoạch học tập:

Người

thực

hiện

Nội dung công việc Thời

gian thực hiện

Nơi thực hiện

Sản phẩm đạt được

tiêu

hóa

Nhóm

hô hấp

Nhóm

tuần

hoàn

Nhóm

tim,

mạch

Thu thập thông tin về:

- Tiêu hóa

+ Khái niệm, các hình thức

tiêu hóa

+ Tiêu hóa ở động vật

chưa có cơ quan tiêu hóa

+ Tiêu hóa ở động vật

chưa có túi tiêu hóa

+ Tiêu hóa ở động vật

chưa có ống tiêu hóa

+ Sự khác nhau về tiêu hóa

ở thú ăn thịt và thú ăn thực

vật

- Hô hấp

+ Khái niệm

+ Bề mặt trao đổi khí

+ Các hình thức hô hấp

+ Hô hấp qua da

+ Hô hấp qua hệ thống ống

khí

+ Hô hấp bằng mang

+ Hô hấp bằng phổi

- Tuần hoàn

+ Cấu tạo hệ tuần hoàn

+ Vai trò hệ tuần hoàn

+ So sánh hệ tuần hoàn hở,

hệ tuần hoàn kín

+ So sánh hệ tuần hoàn

đơn, hệ tuần hoàn kép

- Tim, mạch

+ Các đặc điểm hoạt động

của tim

+ Khái niệm huyết áp, các

yếu tố ảnh hưởng đến

huyết áp

10 ngày - Nghiên

cứu tài liệu qua sách, internet

Báo cáo tóm tắt về:

- Tiêu hóa + Khái niệm, các hình thức tiêu hóa

+ Tiêu hóa ở động vật chưa

có cơ quan tiêu hóa + Tiêu hóa ở động vật chưa

có túi tiêu hóa + Tiêu hóa ở động vật chưa

có ống tiêu hóa + Sự khác nhau về tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

- Hô hấp + Khái niệm + Bề mặt trao đổi khí + Các hình thức hô hấp + Hô hấp qua da

+ Hô hấp qua hệ thống ống khí

+ Hô hấp bằng mang + Hô hấp bằng phổi

- Tuần hoàn + Cấu tạo hệ tuần hoàn + Vai trò hệ tuần hoàn

+ So sánh hệ tuần hoàn hở,

hệ tuần hoàn kín + So sánh hệ tuần hoàn đơn,

hệ tuần hoàn kép

- Tim, mạch + Các đặc điểm hoạt động của tim

+ Khái niệm huyết áp, các yếu tố ảnh hưởng đến huyết áp

3.1.2 Năng lực hoạt động nhóm

Năng lực giải quyết

vấn đề Vận dụng kiến thức về tiêu hóa, hô hấp, tuần hoàn để sơ cứu nạn nhântrong một số tình huống

Năng lực sử dụng

ngôn ngữ - Phát triển ngôn ngữ nói thông qua+ Thuyết trình, giới thiệu nội dung của nhóm: quá trình tiêu hóa, hô

hấp, tuần hoàn.

- Phát triển ngôn ngữ viết thông qua + Phiếu học tập

+ Viết báo cáo

Năng lực hợp tác Hợp tác, phân công nhiệm vụ trong nhóm

Năng lực sử dụng

công nghệ thông tin

và truyền thông

- HS biết khai thác thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, viết báo cáo,

- Làm các báo cáo dưới dạng word, powerpoint có tranh ảnh, video

3.2 Năng lực chuyên biệt

Năng lực quan sát - Quan sát thao tác sơ cứu nạn nhân trong bệnh viện, trân sách, mạng

internet

Năng lực xác định

mối liên hệ Dự đoán được các mối quan hệ giữa hoạt động của tim, mạch đếnhuyết áp

Năng lực xử lý

thông tin

Thu thập thông tin dễ hiểu, logic về cách sơ cứu nạn nhân

Năng lực định

nghĩa Phát biểu khái niệm tiêu hóa, hô hấp.

Năng lực tiên đoán - Dự đoán được trước những thao tác cần thiết khi sơ cứu nạn nhân Năng lực tư duy Phát triển tư duy phân tích cách sơ cứu nào là hợp ly nhất cho nạn

nhân

4 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

4.1 Chuẩn bị của giáo viên

- Tranh về: quá trình tiêu hóa của trùng đế giày, tiêu hóa của thủy tức, tiêu hóa ở người

- Tranh về hệ tuần hoàn hở, hệ tuần hoàn kín

- Tranh: 4 hình thức hô hấp

- Phiếu học tập; Đáp án phiếu học tập

- Giáo án Microsoft Wort và power point

4.2 Chuẩn bị của học sinh

- Lập website chia sẻ thông tin

- Tranh, ảnh sưu tầm được

- Bài báo cáo power point

- Các câu hỏi và câu trả lời liên quan đến phương pháp sơ cứu nạn nhân

5 Tiến trình tổ chức hoạt động học tập

5.1 Ổn định tổ chức lớp: 1 phút

5.2 Kiểm tra bài cũ: Không.

5.3 Bài mới:

*) Tiết 1: GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN

1 Hoạt động 1: Đặt vấn đề

- Thời gian: 8 phút.

- Nội dung:

+ GV: Đưa tư liệu, một số hình ảnh về tai nạn giao thông nhưng người dân thờ ơ, chỉ biết đứng nhìn nạn nhân đau đớn mà lung túng không biết cách xử ly

Mới đây, những hình ảnh ghi lại cảnh một vụ tai nạn ở đường Phan Đình Phùng, phường 2, TP

Đà Lạt (Lâm Đồng) giữa hai xe gắn máy đi ngược chiều được đăng tải vào hôm (6/11) đã khiến nhiều người phải suy nghĩ

Tại hiện trường xảy ra vụ tai nạn, trong lúc hàng chục người Việt đi đường chứng kiến tai nạn chỉ biết "giương mắt đứng nhìn", bối rối, lúng túng, không biết phải làm gì với người bị nạn đang máu me bê bết Và cuối cùng là họ không làm gì cả thì có 2 người nước ngoài, một nam, một nữ chạy tới sơ cứu nạn nhân, sau đó đưa họ đi bệnh viện, lúc đó, những người Việt xung quanh mới dám chung tay nhiệt tình đưa nạn nhân đi cấp cấp

Nhìn vẻ mặt của những người đứng xung quanh có thể thấy không phải chỉ hai vị khách nước ngoài quan tâm đến tình trạng chấn thương của của người bị nạn, thế nhưng đáng tiếc là không

ai trong số những người Việt Nam đứng đó biết cách xử trí hợp lý và sơ cứu để giúp nạn nhân đang bất tỉnh nằm trên đường

Sự thờ ơ, vô cảm với nỗi đau của người khác đã được báo chí mổ xẻ rất nhiều với những kết luận khá căng thẳng, nặng nề, nào là do con người bây giờ không biết xót thương, không biết chia sẻ, sợ trách nhiệm, sợ vạ lây "làm phúc phải tội", sợ bị người nhà nạn nhân hiểu nhầm chửi bới, xúc phạm thậm chí hành hung và bắt đền Tuy nhiên, qua sự việc này có thể thấy rằng, sự yếu kém về kỹ năng sơ cứu, giải quyết các tình huống cấp cứu do tai nạn giao thông cũng là một nguyên nhân lý giải cho sự thờ ơ, vô cảm của người Việt khi gặp tai nạn giao thông

Trước đó, khi Bệnh viện Việt Đức tiến hành một cuộc điều tra với quy mô nhỏ tại bệnh viện, kết quả là hầu hết những người dân được hỏi đều không biết phải xử lý thế nào khi gặp phải các trường hợp bị tai nạn giao thông Còn nếu cứ yêu cầu họ đưa ra phương pháp xử lý của mình thì phần lớn người tham gia đã đưa ra phương pháp xử lý không đúng, chẳng những không giúp ích

gì cho bệnh nhân mà có thể còn làm cho tình trạng của bệnh nhân trở nên nguy kịch hơn

Sơ cứu nạn nhân rất quan trọng, có thể giúp kéo dài sự sống hoặc gây thêm nguy hiểm cho người bị nạn Đã có nhiều vụ, tình trạng nạn nhân lẽ ra không quá nghiêm trọng nhưng do các bước sơ cứu đầu tiên thực hiện không đúng và không kịp thời đã dẫn đến những hậu quả đau lòng

Vì thế, việc tự trang bị cho mình những kiến thức cơ bản về sơ cứu trong trường hợp khẩn cấp đối với người dân Việt Nam lại trở nên bức thiết hơn bao giờ hết, đừng để “không chết do tai nạn mà vì sơ cứu sai”

Để mỗi học sinh trở thành một công dân biết sẻ chia, biết rung động trước những số phận rủi

ro và sáng suốt xử ly trong những tình huống tai nạn chúng tôi đã thực hiện dự án dạy học sau:

“Chuyển hóa vật chất, năng lượng ở động vật và vận dụng kiến thức để sơ cứu nạn

nhân trong một số tình huống”

+ GV: Giới thiệu với học sinh về phương pháp dạy học theo dự án: mục tiêu, yêu cầu, đặc trưng, ưu điểm và hạn chế

+ HS: Lắng nghe, trao đổi ý kiến

+ GV: Nêu mục tiêu đạt được của học sinh sau dự án, hướng dẫn học sinh thảo luận tên dự án, mục tiêu dự án

+ GV: Hướng dẫn học sinh một số kỹ năng thực hiện dự án:

Tìm kiếm và thu thập thông tin từ nhiều nguồn tư liệu khác nha

Phân tích và giải thích các giả thiết, hiện tượng…

Tổng hợp thông tin

Xây dựng sản phẩm dự án.

+ HS: ghi chép, trao đổi ý kiến cần thiết…

2 Hoạt động 2: Thảo luận về nội dung dự án

- Thời gian: 5 phút.

- Nội dung:

+ GV: đưa ra các tiểu chủ đề học sinh cần nghiên cứu trong tiết 2, 3 của dự án

+ Nhóm 1: Tìm hiểu về khái niệm tiêu hóa, quá trình tiêu hóa ở các nhóm động vật chưa

có cơ quan tiêu hóa, động vật có túi tiêu hóa và động vật có ống tiêu hóa Sự khác nhau về cơ quan tiêu hóa của thú ăn thịt và thú ăn thực vật

+ Nhóm 2 : Tìm hiểu về khái niệm hô hấp, đặc điểm của bề mặt trao đổi khí Các hình thức hô hấp

+ Nhóm 3: Tìm hiểu cấu tạo chung của hệ tuần hoàn Các dạng hệ tuần hoàn So sánh sự khác nhau giữa hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn kín, giữa hệ tuần hoàn đơn và hệ tuần hoàn kép

+ Nhóm 4: Tìm hiểu về đặc điểm hoạt động của tim: tính tự động, tính chu kì Tìm hiểu cấu trúc của hệ mạch, khái niệm và các yếu tố ảnh hưởng đến huyết áp

+ GV: hướng dẫn tài liệu cần nghiên cứu, các kiến thức liên môn học sinh cần vận dụng để hoàn thành tiểu chủ đề trên

+ HS: tiếp thu nhiệm vụ, có ý kiến trao đổi những vấn đề còn chưa rõ

+ GV: Đưa ra nhiệm vụ thứ 2 trong dự án với các tiểu chủ đề sau

- 1 ngày: Tìm hiểu thực tế tại bệnh viện đa khoa tỉnh Ninh Bình và các cơ sở y tế thuộc thành phố Ninh Bình về các tai nạn thường gặp và cách sơ cứu đúng cách

+ Nhóm 1: Tìm hiểu về cách sơ cứu nạn nhân khi bị ngộ độc thực phẩm

+ Nhóm 2: Tìm hiểu về cách sơ cứu nạn nhân khi bị hóc dị vật và bị đuối nước

+ Nhóm 3: Tìm hiểu về cách sơ cứu nạn nhân khi bị vết thương hở, chảy máu

+ Nhóm 4: Tìm hiểu về cách sơ cứu người tăng huyết áp và tụt huyết áp

+ GV: hướng dẫn những phương tiện cần thiết, địa chỉ tìm kiếm tu liệu, dự kiến sản phẩm đạt được

+ HS: tiếp thu nhiệm vụ, có ý kiến trao đổi những vấn đề còn chưa rõ

3 Hoạt động 3: Hoàn thiện các nhóm, thống nhất tiêu chí đánh giá.

- Thời gian: 10 Phút

- Nội dung:

+ Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm, đảm bảo sự đồng đều giữa các nhóm: Nhóm trưởng là những học sinh tiêu biểu, có khả năng lãnh đạo và lôi kéo những học sinh ý thức kém, lười học, tham gia vào các hoạt động

+ Giáo viên phân công nhiệm vụ từng nhóm, thời gian hoàn thành… và thống nhất tiêu chí đánh giá:

Các nhóm tự đánh giá ý thức, năng lực, hiệu quả làm việc của từng thành viên trong

nhóm (Phiếu đánh giá cá nhân)

Các nhóm và giáo viên cùng đánh giá hiệu quả hoạt động nhóm của từng nhóm thông qua các hoạt động hàng ngày

Các nhóm đánh giá chéo hoạt động của nhóm khác thông qua việc báo cáo sản phẩm,

chất lượng sản phẩm, số lượng và chất lượng các câu hỏi, trả lời câu hỏi của nhóm bạn (Phiếu đánh giá của nhóm học sinh)

+ HS: Lắng nghe, tham gia xây dựng tiêu chí đánh giá, phân công học sinh trong nhóm cho phù hợp nhất

+ HS: Đề đạt nguyện vọng tham gia nhóm mà mình muốn…

4 Hoạt động 4: Thảo luận của từng nhóm

- Thời gian: 15 phút.

- Nội dung:

+HS: Từng nhóm bầu nhóm trưởng, thư ký, phân công nhiệm vụ cho từng thành viên, đặt tên cho nhóm:

Nhóm 1: Tiêu hóa

Nhóm 2: Hô hấp

Nhóm 3: Tuần hoàn

Nhóm 4: Tim, mạch

+ HS: (Các nhóm trưởng điều hành thảo luận của nhóm) Phác thảo đề cương: dưới sự

hướng dẫn, hỗ trợ của giáo viên thảo luận về các nhiệm vụ của nhóm cần giải quyết, lập

kế hoạch thực hiện, dự tính sản phẩm.

+ GV: Giám sát, hướng dẫn, đôn đốc các nhóm hoàn thành nhiệm vụ, giải thích các khúc mắc của học sinh…

+ Giáo viên cung cấp cho học sinh một số nguồn tài nguyên tư liệu đề tìm kiếm thông tin…

5 Hoạt động 5: Củng cố (2 phút)

- Các nhóm nộp bản đề cương, kế hoạch thực hiện

- Giáo viên góp ý kiến hoàn thiện

*) Tiết 2: TÌM HIỂU CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ

NĂNG LƯỢNG Ở ĐỘNG VẬT.

1 Hoạt động 1:

- Nội dung: Khái niệm tiêu hóa, quá trình tiêu hóa ở động vật không có cơ quan tiêu hóa, tiêu

hóa ở động vật có túi tiêu hóa, tiêu hóa ở động vật có ống tiêu hóa, so sánh sự khác nhau về cấu tạo cơ quan tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

- Thời gian: 20 phút

- Thực hiện:

HS: Đại diện nhóm tiêu hóa báo cáo kết

quả hoạt động của nhóm

Các nhóm học sinh còn lại chú ý lắng

nghe, ghi chép

GV: Tổ chức thảo luận để rút ra kiến thức

cơ bản

I Khái niệm tiêu hoá:

Tiêu hoá là quá trình biến đổi và hấp thụ thức ăn

Quá trình tiêu hoá xảy ra ở:

- Bên trong tế bào: tiêu hoá nội bào

- Bên ngoài tế bào: tiêu hoá ngoại bào

II Tiêu hoá ở động vật chưa có cơ quan tiêu hoá (động vật đơn bào):

? Theo em vì sao tiêu hóa ở động vật

đơn bào gọi là tiêu hóa nội bào?

GV: Chiếu hình ảnh quá trình tiêu hóa ở

động vật có túi tiêu hóa

? Tại sao sau khi tiêu hóa ngoại bào ở

túi tiêu hóa, thức ăn lại tiếp tục chuyển

vào tế bào thành túi?

GV: Nêu chiều hướng tiến hóa của quá

trình tiêu hóa ở động vật

?Nêu những đặc điểm khác nhau về

cấu tạo cơ quan tiêu hóa của thú ăn thịt

và thú ăn thực vật?

a Thức ăn vào không bào tiêu hoá

b Không bào tiêu hóa gắn với Lizôxôm

c. Enzim tiêu hoá của Lizôxôm biến đổi thức

ăn thành chất đơn giản đi vào tế bào chất, còn

chất thải được đưa ra ngoài.

III Tiêu hoá ở động vật có túi tiêu hoá:

*Đại diện: Ruột khoang, Giun dẹp

1 Đặc điểm cấu tạo của túi tiêu hóa: (SGK)

2 Quá trình tiêu hóa thức ăn trong túi tiêu hóa: Thức ăn → miệng → túi tiêu hoá:

*Tiêu hóa ngoại bào: thức ăn được phân huy

nhờ Enzim của tế bào tuyến trên thành cơ thể

*Tiêu hóa nội bào: xảy ra bên trong tế bào trên

thành túi tiêu hoá, thức ăn được phân huy hoàn toàn

IV.Tiêu hoá ở động vật có ống tiêu hoá :

*Đại diện: ĐV có xương sống và nhiều loài ĐV không xương sống

1.Đặc điểm cấu tạo của ống tiêu hóa:

- Ống tiêu hoá được cấu tạo từ nhiều bộ phận khác nhau

- Thức ăn đi theo một chiều, và được tiêu hoá

ngoại bào trong ống tiêu hoá

2.Quá trình tiêu hóa:

- Thức ăn đi qua ống tiêu hoá được biến đổi cơ học và hoá học nhờ dịch tiêu hoá tạo thành chất dinh dưỡng đơn giản và được hấp thụ vào máu

- Các chất không được tiêu hoá sẽ được tạo thành phân và được thải ra ngoài qua hậu môn

• Hiệu quả tiêu hoá cao

V Tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực

vật Bộ phận Động vật ăn động vật Động vật ăn thực vật

Cấu tạo

Chức năng

Cấu tạo

Chức năng Miệng

Dạ dày Ruột

2 Hoạt động 2: (20 phút = 7 phút báo cáo + 13 phút phân tích củng cố)

NHÓM HỐ HẤP

HS: Đại diện nhóm hố hấp báo cáo bài thu PHẦN III:

GV: Mô tả lại quá trình trao đổi khí ở các

nhóm động vật

Nêu hiện tượng và giải thích:

TN1: nhúng đuôi con chuồn chuồn vào

nước sau 2 tiếng.

TN2: Nhúng đầu con chuồn chuồn vào

nước sau 2 tiếng

Chuồn chuồn ở mẫu nào chết, vì sao?

Tại sao chim là động vật trên cạn có hiệu

suất hô hấp cao nhất?

- Vì sao khi lau khô da của con giun thì rất

nhanh chết ?

I.Khái niệm hô hấp (SGK)

II Bề mặt trao đổi khí:

1.Khái niệm (SGK)

2 Hiệu quả trao đổi khí liên quan đến các đặc điểm của bề mặt trao đổi khí: (SGK)

III Các hình thức hô hấp:

1 Hô hấp qua bề mặt cơ thể:

- Các động vật đơn bào hoặc đa bào có tổ chức thấp như: giun đũa, giun đất,…

- O2 và CO2 khuếch tán trực tiếp qua màng tế bào, các mạch máu trên bề mặt cơ thể

2 Hô hấp bằng hệ thống ống khí:

- Các động vật sống trên cạn tổ chức cơ thể chưa tiến hóa như côn trùng hô hấp bằng ống khí

- Cấu tạo của ống khí: (SGK)

- Cơ chế:

+ O2 lổ thởống khí lớn ống khí nhỏtế bào

+ CO2 ống khí nhỏống khí lớnlổ thởra ngoài

3 Hô hấp bằng mang: (SGK)

4 Hô hấp bằng phổi: (SGK)

3 Hoạt động 3: (5 phút)

- Củng cố toàn bài bằng trò chơi ô chữ (giáo án điện tử).

- Nhắc lại nhiệm vụ tiếp theo của từng nhóm.

*) Tiết 3: TÌM HIỂU CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ

NĂNG LƯỢNG Ở ĐỘNG VẬT.

1 Hoạt động 1:

- Nội dung: Cấu tạo hệ tuần hoàn, so sánh hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn kín, so sánh hệ tuần

hoàn đơn và hệ tuần hoàn kép

- Thời gian: 20 phút

- Thực hiện:

HS: Đại diện nhóm tuần hoàn báo cáo kết

quả hoạt động của nhóm

Các nhóm học sinh còn lại chú ý lắng

nghe, ghi chép

GV: Tổ chức thảo luận để rút ra kiến thức

cơ bản

I Cấu tạo và chức năng của hệ tuần hoàn 1/ Cấu tạo chung

Hệ tuần hoàn có 3 phần

- Dịch tuần hoàn: Máu hoặc hổn hợp máu ( dịch mô)

- Tim

- Hệ thống mạch máu (ĐM, TM, MM) 2/ Chức năng

Vận chuyển các chất từ bộ phận này đến bộ phận

Tại sao động vật có kích thước nhỏ

không có hệ tuần hoàn, động vật có kích

thước lớn có hệ tuần hòan?

Vì sao gọi là hệ tuần hoàn hở và hệ tuần

hoàn kín ?

khác đáp ứng cho các họat động sống củacơ thể

II/ Các dạng hệ tuần hoàn

1/ Hệ tuần hoàn hở

2/ Hệ tuần hoàn kín: Gồm 2 loại

- Hệ tuần hoàn đơn

- Hệ tuần hoàn kép (HS ghi và học theo phiếu học tập)

Khái niệm

Đại diện

Máu đi nuôi

cơ thể

Đáp án bài tập 1

Loài đại diện Đa số ĐV thân mềm:( ốc

sên,trai,ngheo,sò …)và chân khớp(tôm,cua …)

Mực ống,bạch tuộc,giun đốt,chân đầu, động vật có xương sống

Hệ thống mạch

Đường đi của

máu

Được tim bơm vào ĐM sau đó tràn vào khoang cơ thể

Được tim bơm đi lưu thông liên tục trong mạch kín: Từ ĐM- MM-TM-Tim

Phương thức trao

đổi chất Trao đổi trực tiếp với các tế bào Trao đổi với tế bào qua thành mao mạch

Áp lực, tốc độ Máu chảy với áp lực thấp, tốc độ

chảy chậm

Máu chảy với áp lực cao hoặc trung bình,tốc độ chảy nhanh

2 Hoạt động 2: (20 phút = 7 phút báo cáo + 13 phút phân tích củng cố)

NHÓM TIM, MẠCH

HS: Đại diện nhóm hố hấp báo cáo bài thu

hoạch

GV: Mô tả lại quá trình trao đổi khí ở các

nhóm động vật

Nêu hiện tượng và giải thích:

- Vì sao tim sau khi bị cắt ra vẫn có thể co

PHẦN IV:

III H oạt động của tim

1.Tính tự động của tim:

*KN : Là khả co dãn tự động theo chu kì của

tim

* Nguyên nhân gây ra tính tự động của tim:

Do hệ dẫn truyền tim