giao an cong nghe 12

Triển vọng của kỹ thuật điện tử Hoạt động 4 Bước 4: củng cố GV tổng kết đánh giá bài học nhấn mạnh trọng tâm của bài Bước 5 :Giao nhiệm vụ về nhà yêu cầu HS học thuộc nội dung bài và xem

Trang 1

Ngµy So¹n : 20/08/2008 Tiết 1

I Chuẩn bị nội dung

Đọc kỹ bài 1 và các tài liệu có liên quan

II Chuẩn bị đồ dùng dạy học

Một số tranh vẽ

C - Tiến trình giảng dạy

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ không có

III Giới thiệu bài mới

I Tầm quan trọng của kỹ thuật

điện tử trong sản xuất và đời

sống

1 Đối với sản xuất

Kỹ thuật điện tử là ngành kỹ thuật mũi

nhọn ,hiện đại là đòn bẩy giúp các

ngành khoa học khác phát triển Kỹ

thuật điện tử ứng dụng rộng rãi trong

mọi lĩnh vực

-Công nghệ chế tạo máy

-Trong các nhà máy xi măng

-Trong ngành luyện kim

-Trong công nghiệp hóa học

-Trong ngành thăm dò và khai thác

-Trong công nghiệp

-Trong ngư nghiệp

-Trong giao thông vận tải

-Trong khí tượng thủy văn

-Trong ngành phát thanh và truyền

-Dùng dòng cao tần-Công nghệ mạ,đúc-Sóng siêu âm

Kĩ thuật điện tử-Máy siêu âm-Kĩ thật đo đạc và đo lường-kỹ thuật tự động

-Kỹ thuật vệ tinh-Kỹ thuật truyền hình cáp-Kĩ thuật số,hệ thống thông tin di động

Gi¸o viªn: Hå H÷u Hng

Trường THPT ThiÖu Hãa – Thanh Hãa

Trang 2

2 Đối với đời sống

-Trong lĩnh vực y tế

-Trong các ngành thương

nghiệp,ngân hàng,tài chính và

các ngành văn hóa nghệ thuật

-Trong các thiết bị dân dụng

Hoạt động 2

Giới thiệu tầm quan trọng của kĩ thuật điện

tử đối với đời sống

-Máy điện tim,điện não,điện cơ,máyxquang,máy điện châm,siêuâm,cắt lớp,máy chạy thận nhân tạo…

-Rađiô,tivi,máy ghi hình VCR,CD,VCD.DVD,Máy tính điện tử

II Triển vọng của kỹ thuật điện tử

Bước 4: củng cố GV tổng kết đánh giá bài học nhấn mạnh trọng tâm của bài

Bước 5 :Giao nhiệm vụ về nhà yêu cầu HS học thuộc nội dung bài và xem trước nội

dung bài sau

Ngµy So¹n : 27/08/2008 Tiết 2

Trong tương lai KT điện tử sẽ đóng vai trò bộ

não trong các thiết bị và các quá trình sản

xuất

Nhờ các kỹ thuật điện tử mà có thể chế tạo ra

các thiết bị đảm nhiệm được các công việc mà

con người không thể đảm nhiệm được

Nhờ các thiết bị điện tử mà các thiết bị có thể

giảm nhỏ thể tích,giảm nhẹ trọng lượng và

chất lượng ngày càng tăng

Trang 3

B - Chuẩn bị

1 Chuẩn bị nội dung

2 Chuẩn bị đồ dùng dạy học

Một số tụ điện, điện trở, cuộn cảm

Mét sè lo¹i ®iÖn trë than

Mét sè lo¹i ®iÖn trë kim lo¹i

§iÖn trë c«ng suÊt H×nh 1.2 C¸c lo¹i ®iÖn trë

Tô ®iÖn ph©n cùc Tan tan

Tô ®iÖn ph©n cùc Nh«m

Tô gèm Tô mica Tô polystyrene Mét sè lo¹i tô polyester

Tô polyester bäc kim

Tô xoay

Trang 4

I ổn định lớp

II. Kiểm tra bài cũ

1.Nêu tầm quan trọng của kỹ thuật điện tử trong kỹ thuật và đời sống

2.Dự báo một thiết bị điện tử trong tương lai

Ho¹t §éng 1: Tìm hiểu kí hiệu ,phân loại, công dụng của điện trở

Dùng dây nikenDùng than phun lên lõi sứ

Có công suất to nhỏ tùy theo kích thước

của điện trở Trị số có thể cố định hoặc

Ho¹t §éng 2 : Các số liệu kĩ thuật của điện trở

2 Các số liệu kĩ thuật của điện trở

a/Trị số điện trở Là con số cho

biết mức độ cản trở dòng điện của điện trở

đơn vị đo là Ôm (Ω)

b/Công suất định mức

Là công suất tiêu hao trên điện trởmà

nó có thể chịu đựng trong thời gian dài

mà không bị cháy đơn vị là w

Tìm hiểu số liệu kỹ thuật của điện trở

Em hãy cho biết các thông số chính của điện trở ?

Hoạt động 3 :Tìm hiểu cấu tạo phân loại công dụng của tụ điện

III.Cuộn cảm

1 Cấu tạo,kí hiệu,phân lọai,công

dụng

Tụ điện gồm hai hoặc nhiều tấm nhôm

đặt song song và cách điện với nhau

Có các loại tụ điện :Tụ giấy,tụ mi ca,tụ

sứ, tụ lilông,tụ gốm,tụ dầu,tụ hóa

Tụ điện dùng để ngăn cách dòng một

chiều và cho dòng xoay chiều đi qua

Em hãy nêu cấu tạo của tụ điện?Nêu một số loại tụ điện mà em biết?Nêu công dụng của tụ điện?

Hoạt động 4 :Tìm hiểu số liệu kỹ thuật của tụ điện

2 Các số liệu kĩ thuật của tụ

Trang 5

Là trị số điện ỏp lớn nhất đặt lờn hai đầu

của tụ điện mà nú khụng bị đỏnh thủng

Riờng tụ húa cú phõn cực õm dương

nờn khi đặt vào mạng điện thỡ phải đỳng

cực tớnh của nú

Đơn vị của tụ điện là gỡ?

Nờu một số tụ điện mà em biết?

Thế nào là điện ỏp định mức của tụ điện?

Hoạt động 5 : Tỡm hiểu về cấu tạo ký hiệu phõn loại cuộn cảm

và ngăn cản dũng xoay chiều và mắc

cựng với tụ điện làm mạch cộng hưởng

Nờu cấu tạo của cuộn cảm?

Nờu một số loại cuộn cảm mà em biết?

Nờu tỏc dụng của cuộn cảm?

Hoạt động 6 : Tỡm hiểu thụng số của cuộn cảm

A) trị số điện cảm

Núi lờn khả năng tớch lũy năng

lượng từ trường của cuộn cảm khi cú

dũng điện đi qua

Đơn vị đolà Henri (H)

Nờu cỏc thụng số cơ bản của cuộn cảm ?

Hoạt động 7 : Tổng kết, đánh giá

Bước 4: củng cố GV tổng kết đỏnh giỏ bài học nhấn mạnh trọng tõm của bài

Bước 5 :Giao nhiệm vụ về nhà yờu cầu HS học thuộc nội dung bài và xem trước nội

dung bài sau

Giáo viên: Hồ Hữu Hng

Trường THPT Thiệu Hóa – Thanh Hóa

Trang 6

Ngµy So¹n : 27/08/2008 Tiết3

Bài 3

THỰC HÀNH CÁC LINH KIỆN ĐIỆN TỬ

A - Mục tiêu

Nhận biết về hình dạng các thông sốcủa các linh kiện điện trở tụ điện cuộn cảm

Đọc và đo các số liệu kỹ thuậtcủa các linh kiện điện trở tụ điẹn cuộn cảm

Có ý thức tuân thủ các qui trình và các quio định an toàn

Đọc kỹ bài linh kiện điện tử

II Chuẩn bị đồ dùng dạy học

Đồng hồ vạn năng một chiếc

Các loại điện trở tụ điện và cuộn cảm gồm cả loại tốt và xấu

I ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ

1 Hãy nêu thông số kỹ thuật và tác dụng của điện trở trong mạch điện

2 Hãy nêu thông số kỹ thuật và công dubgj của tụ điện trở trong mạch điện

1 Các kiến thức liên quan

A)Ôn lại bài số 2

B)Qui ước về vòng màu và cách ghi trị số điện trở

Trang 7

2 Nội dung và qui trình thực hành

Bước 1

Quan sát nhận biết các linh kiện

Bước 2

Chọn ra 5 linh kiện đọc trị số đo bằng đồng

hồ vạn năng và điền vào bảng 1

GV cho học sinh quan sát các linh kiện

cụ thể sau đó yêu cầu học sinh chọn ra:

5 linh kiện điện trở quan sát kỹ và đọc trị số của nó kiểm tra bằng đồng hồ vạn năng

-Học sinh hoàn thành theo mẫu thảo luận và tự đánh giá

-Giáo viên đánh giá kết quả và chấm bài của học sinh

4 Mẫu báo cáo

CÁC LINH KIỆN ĐIỆN TRỞ TỤ ĐIỆN CUỘN CẢM

Trang 8

1 Tụ khụng cú cực tớnh

Hoạt động 5 : Tự đỏnh giỏ kết quả

Bước 5 :Giao nhiệm vụ về nhà yờu cầu HS học thuộc nội dung bài và xem trước nội dung

Biết cấu tạo ký hiệu phõn loại và cụng dụng của một số linh kiệnbỏn dẫn và IC

Biết nguyờn lý làm việc của tirixto và triac

1 Chuẩn bị nội dung: Đọc kỹ bài 4 và cỏc tài liệu cú liờn quan

2 Chuẩn bị đồ dựng dạy học

Tranh vẽ và một số linh kiện bỏn dẫn

C - Tiến trỡnh giảng dạy

III Khụng kiểm tra vỡ bài trước thực hành

Giới thiệu bài mới

Hoạt động 1 : Tỡm hiểu cấu tạo ký hiệu cụng dụng của điốt

Đi ốt bỏn dẫn cú cấu tạo gồm hai lớp bỏn dẫn P và N ghộp lại với nhau trong vỏ thủytinh hoặc nhựa

Điụt cú 2 loại điụt tiếp điểm cú cụng suất nhỏ dựng để tỏch súng và trộn tần

Điụt tiếp mặt cú cụng suất lớn dựng để chỉnh lưu.Điụt zờne dựng để ổn ỏp

Hoạt động 2 : Tỡm hiểu nguyờn lý làm việc của điụt

Điụt chỉ cho dũng điện đi từ A sang K

Trang 9

Hoạt động 3 : Tìm hiểu cấu tạo và nguyên lý làm việc của tranzito

Gv vẽ sơ đồ lên bảng và giới thiệu cho HS

II Tranzito

1 Cấu tạo kí hiệu,công dụng

Gồm 3 lớp bán dẫn kết hợp với nhau tạo thành hai loại tranzito NPN và PNP tranzitocó 3 cực E B C mũi tên ở cực E chỉchiều dòng điện đi qua

2 Nguyên lý làm việc và số liệu kỹ thuật

Tranzito dùng để khuếch đại tín hiệu tạo sóng tạo xung

Hoạt động 5 : Tìm hiểu cấu tạo nguyên lý tirixto

Gv vẽ sơ đồ lên bảng và giới thiệu cho học

sinh

III Tirixto

Tiristo là linh kiện bán dẫn có 3 lớp tiếp giáp P N có ba đầu ra A K G nó được dùng trong chỉnh lưu có điều khiển

Hoạt động 6 : Tìm hiểu cấu tạo và nguyên lý hoạt độnh của triac và điac

Gồm có 5 lớp bán dẫn tạo ra ba điện cực

A1 A2 và G nó dùng để điều khiển dòng điện xoay chiều

Ho¹t §éng 7 : T×m hiÓu Triac, ®iac, quang ®iÖn tö vµ IC

IV Triac và điac

V Quang điện tử

Quang điện tử là linh kiện điện tử cóthông số thay đổi theo độ sáng chiếu vàonên nó được dùng trong các mạch điện tử điều khiển bằng ánh sáng

VI điện tử IC

Là mạch điện tử tích hợp trong đó có

Trang 10

nhiều tranzito điện trở điụt và tụ điện nhằm giải quyết một nhiệm vụ nào đú trong mạch điện nú cú hai loại chớnh -IC tuyến tớnh dựng để khuếch đại,tạo dao động,ổn ỏp,thu phỏt súng…

-IC lozic dựng trong cỏc thiết bị tự động,thiết bị xung số,xử lớ,mỏy tớnh

Hoạt Động 8: Tổng kết và đánh giá

- Nhận dạng được cỏc loại đi ốt,tirixto,và triac

- Đo điện trở thuận điện trở ngược củ cỏc linh kiện để xỏc định cỏc cực anụt và katụt và xỏc định tốt hay xấu

- Cú ý thức tuõn thủ cỏc qui trỡnh và qui định về an toàn

Đọc kĩ cỏc bài linh kiện tớch cực và cỏc tài liệu cú liờn quan

II Chuẩn bị đồ dựng dạy học

1 đồng hồ vạn năng

9 điụt cỏc loại

6 tirĩto và triac cỏc loại

1.Trỡnh bày cấu tạo nguyờn ký hoạt động của điụt bỏn đẫn

2 Trỡnh bày cấu tạo và nguyờn tắc hoạt động của tranzito

I) Chuẩn bị

Trang 11

Quan sát nhận biết các loại linh kiện

- Điốt tiếp điểm vỏ thủy tinh

Đo điện trở thuận và điện trở ngược

Điện trở thuận khoảng vài chục ôm

Điện trở ngược khoảng vài trăm kΩ

A) Chọn ra 2 loại điôt sau đó

thực hiện đo điện trở thuận vàđiện trở ngược

B) Chọn ra tirixto sau đó lần

lược đo điện trở thuận và điệntrở ngược trong 2 trường hợpUGK = 0 và UGK > 0C) Chọn ra triac và đo trong 2

Đối với tirixto khi đo phải có nguồn điện

và đo khi UGK= 0 và khi UGK > 0

Đo triăc khi G để hở và khi G nối với A2Trong hai trường hợp này chú ý đấu đúng chiều nguồn điện

Ho¹t §éng 4 : Tæng kÕt, §¸nh gi¸

III Tổng kết đánh giá kết quả thực hành

1.Học sinh hoàn thành theo mẫu

2.GV đánh giá dựa theo quá trình theo dõi và chấm kết quả báo cáo

Trang 12

IV Mẫu báo cáo

ĐIÔT,TIRIXTO,TRIAC

Họ và tên…………

Lớp ………

Tìm hiểu và kiểm tra điôt

Trị số điện trở ngược giữa A1

Bước 4: củng cố GV tổng kết đánh giá bài học nhấn mạnh trọng tâm của bài

Bước 5 :Giao nhiệm vụ về nhà yêu cầu HS học thuộc nội dung bài và xem trước nội dung

bài sau

Trang 13

Đọc kĩ các phần có liên quan tới tranzito

Nªu c¸c bíc tiÕn hµnh thùc hµnh l¾p m¹ch ®i èt, triac?

Nªu Nguyªn lÝ lµm viÖc cuaTranzito?

I Chuẩn bị

A) Ôn lại bài 4

B) Cách đặt tên cho tranzito của nhật như sau

Giữa Bvà E là tiếp giáp P – N

Giữa B và C là tiếp giáp N - P

Cách đo hai tiếp giáp này giống như đo một điôt

II Nội dung và qui trình thực hành

Trang 14

chập hai que đo và chỉnh cho kim

chỉ 0Ω

Bước 3

Xác định loại tranzito, tốt xấu,và

phân biệt các cứcau đó ghi vào

mẫu báo cáo

Gv hướng dẫn các em sử dụng đồng hồ vạn năng

Tìm hiểu cách đo tranzito

Gv đo mẫu và hướng dẫn các em đo

Ho¹t §éng 4 : Tæng kÕt, §¸nh gi¸

II.Tổng kết đánh giá kết quả thực hành

1 Học sinh hoàn thành mẫu báo cáo thảo luận và tự đánh giá

2 Giáo viên đánh giá kết quả và chấm bài

III.Mẫu báo cáo

Trị số điện trở B-C (Ω)

Nhận xét

Que

đỏ ở B

Que đen ởB

Que

đỏ ở B

Que đen ởBTranzito

Biết được khái niệm, phân loại mạch điện tử

Hiểu chức năng nguyên lý làm việc mạch chỉnh lưu và ổn áp

Trang 15

a) Nêu nguyên lí làm việc của đi ốt?

b) Vẽ sơ đồcấu tạo đi ốt vẽ kí hiệu các loại đi ốt?

Hoạt động 1 : Tỡm hiểu khỏi niệm về mạch điện tử

Hoạt động 2: Tỡm hiểu phõn loại mạch điện tử

Theo em thỡ cú bao nhiờu mạch điện tử?

Hóy nờu một số mạch điện tử mà em biết?

2.Phõn loại

a)Theo chức năng và nhiệm vụMạch khuếch đại

Mạch tạo súng hỡnh sinMạch tạo xung

Mạch nguồn chỉnh lưu lọc và ổn ỏpb)Theo phương thức gia cụng và xử lý tớn hiệu

Mạch kỹ thuật tương tựMạch kỹ thuật số

Hoạt động 3 : Tỡm hiểu mạch chỉnh lưu

Nờu cỏc loại mach chỉnh lưu trong thực tế

mà em biết?

Mạch chỉnh lưu nửa chu kỳ chỉ cho dũng

điện nửa chu kỳ dương đi qua

II Chỉnh lưu và nguồn một chiều

1 Chỉnh lưu

Mạch chỉnh lưu dựng điụt để đổi dũng xoay chiều thành dũng một chiềua) Mạch chỉnh lưu nửa chu kỳ

b) Mạch chỉnh lưu toàn kỳ

Trang 16

GV nêu nguyên tắc hoạt động cho học sinh

Nửa chu kỳ + dòng điện đi qua Đ1 qua R

về giữa biến áp

Nửa chu kỳ âm dòng điện đi từ + qua Đ2

qua R về giữa biến áp

Như vậy dòng qua R là dòng một chiều

Nửa chu kỳ + dòng diện đi qua Đ1 qua R

qua Đ3 về

-Nửa chu kỳ - dòng điện đi từ + qua Đ2 qua

R qua Đ4 về cực –

Như vậy dòng điện qua R luôn đi từ trên

xuống dưới nên điện áp ra là một chiều

c) Mạch chỉnh lưu cầu

Hoạt động 4 : Tìm hiểu nguồn một chiều

Gv vẽ sơ đồ lên bảng và giới thiệu cho học

sinh

2.Nguồn một chiều

1.Biến áp nguồn2.Mạch chỉnh lưu3.Mạch lọc nguồn4.Mạch ổn áp5.Mạch bảo vệMạch nguồn thực tế1.Biến áp hạ áp từ 220v xuống còn 6-24v tùy theo yêu cầu của từng máy

2.Mạch chỉnh lưu cầu dùng các điôt để đổinguồn xoay chiều thành một chiều

5

Trang 17

3.Mạch lọc dựng tụ điện và cuộn cảm cú trị số lớn để san bằng độ gợn súng

4.Mạch ổn ỏp dựng IC để ổn định điện

ỏp ra

Hoạt Động 5 : Tổng kết, Đánh giá

dung bài sau

Đọc kỹ bài 8 và cỏc tài liệu cú liờn quan

II Chuẩn bị đồ dựng dạy học

b) Vẽ sơ đồ mạch chỉnh lu hình tia và chỉnh lu nủa chu kì

Hoạt động 1: Tỡm hiểu chức năng của mạch khuếch đại

1 Chức năng của mạch khuếch đại

Mạch khuếch đại mắc phối hợp cỏc linh kiện để khuếch đại tớn hiệu về điện ỏp

+E

-E

UVĐ

UVK

Trang 18

Mạch khuếch đại là gì?

dòng điện công suất

2.Sơ đồ và nguyên lý làm việc của mạch khuyếch đại

Mạch khuếch đại mắc phối hợp các linh kiện để khuếch đại tín hiệu về điện áp dòng điện công suất

Hoạt động 2: Tìm hiểu về mạch khuếch đại

Gv vẽ lên bảng và giới thiệu mạch khuếch

đại đây là vấn đề mới nên GV chủ yếu

dùng phương pháp thuyết trình để giải thích

cho HS hiểu về công dụng của mạch

khuếch đại và cách sử dụng mạch khuếch

đại trong các mạch điện tử để khuếch đại

các tín hiệu nhỏ.Trong phần này cần làm rõ

thế nào là hồi tiếp âm và ứng dụng của hồi

tiếp âm trong khuếch đại

A)Giới thiệu về IC khuếch đại thuật toán

và mạch khuếch đại dùng ICMạch khuếch đại thuật toán có tên gọi là

IC thực chất là bộ khuếch đại dòng diện một chiều có hệ số khuếch đại lớn có 2 đầu vào và một đầu ra

không đảo UV K + và một đầu ra Ur

Khi tín hiệu vào đầu đảo thì tín hiệu ra ngược chiều điện áp vào Khi tín hiệu vào đầu

Hoạt động 3 : Tìm hiểu chức năng của mạch tạo

Thế nào là mạch tạo xung?

II Mạch tạo xung

1 Chức năng của mạch tạo xung

Mạch tạo xung là mạch điện tử nhằm phối hợp các linh kiện điện tử để biến đổi dòng một chiều thành năng lượng điện xoay chiều có hình dạng và tần số theo yêu cầu

Hoạt động 4 : Tìm hiểu nguyên lý làm việc của mạch tạo xung

Gv vẽ sơ đồ sau đó giải thích nguyên lý

hoạt động của mạch tạo xung

2.Sơ đồ nguyên lý làm việc của mạch tạo xung

a) Sơ đồ

b) Nguyên lý làm việc

Khi đóng điện ngẫu nhiên một tranzito thông còn tranzito kia tắt sau một thời gian

Trang 19

ngắn T tắt lại thụng cũn T thụng lại tắt quỏtrỡnh cứ thế lặp lại chu kỳ tựy thuộc vào hằng số RC

Hoạt động 5 : Tổng kết, đánh giá

dung bài sau

Ngày Soạn : 12/10/2008

Tiết 9

A - Mục tiờu

• Biết đợc nguyên tắc chung và các bớc cần thiết tiến hành thiết kế mạch điện tử

Đọc kỹ bài 9 và cỏc tài liệu cú liờn quan

a)Mạch khuếch đại thuật toỏn là gỡ? Đặc điểm của mạch khuếch đại thuật toỏn

b)Khi cần thay đổi chu kỳ của mạch dao động thỡ ta thay đổi thụng số nào?

Hoạt động 1 : Tìm hiểu nguyên tắc chung

Gv yêu cầu học sinh nêu một số nguyên

tắc sau đó rút ra kết luận chung về việc

thiết kế

I Nguyờn tắc chung

-Thiết kế mạch điện tử cần tuân thủ theonguyên tắc:

-Bám sát và đáp ứng yêu cầu thiết kế

-Mạch thiết kế đơn giản, tin cậy

-Thuận tiện khi lắp đặt, vận hành và sửachữa

-Hoạt động chính xác

-Linh kiện có sẵn trên thị trờng

Hoạt động 2 : Thiết kế mạch nguyên lý

Trang 20

Gv hớng dẫn HS tuân thủ nguyên tắc thiết

Hiện nay ngời ta có thể thiết kế các mạch

điện tử bằng các phần mềm thiết kế nhanh

và khoa học ví dụ các phần mềm Protel, Workbench.

Hoạt động 4 : Lựa chọn phương ỏn chỉnh lưu

.III Thiết kế mạch nguồn điện một chiều

Trong việc thiết kế mạch nguồn cấp điện mọt chiều, việc chọn sơ đồ chỉnh lu là quan trọng nhất Có ba phơng án chỉnh lu là:1- chỉnh lu một nửa chu kì chỉ có một điốt nhng chất lợng điện áp xấu nên trong thực tế

ít dùng

2- Chỉnh lu cả chu kì với 2 điốt có chất lợng

điện áp tốt, nhng biến áp có trung tính ít có sẵn trên thị trờng, mặt khác điện áp ngợc trên điốt lớn nên sơ đồ này không thuận tiện khi chế tạo

3- Sơ đồ chỉnh lu cầu một pha tuy dùng 4

điốt nhng chất lợng điện áp ra tốt và nhất là biến áp có sẵn trên thị trờng nên sơ đồ này

đợc dùng nhiều hơn trong thực tế Do đó ta chọn sơ đồ chỉnh lu cầu một pha làm sơ đồ thiết kế

- Sơ đồ bộ nguồn có dạng nh hình9.1

Hoạt động 5 : Tớnh toỏn và chọn cỏc linh kiện

Trang 21

GV đưa ra cỏc cụng thức cho HS tự

tớnh túan

Số liệu thiết kế: điện áp vào 220V, 50 Hz;

điện áp ra 12V dòng điện tải 0,5A

2 Tớnh toỏn và chọn cỏc linh kiện trong mạch

Hoạt động 6 : Tổng kết đánh giá

dung bài sau

Ngày soạn 17/10/2008

Tiết : 9

Đề kiểm tra 1 tiết

khối 12 môn Công Nghệ

Trang 22

1 Nhóm thiết bị nào dới đây chỉ bao gồm các thiết bị điện tử dân dụng ?

A – Đầu đĩa CD, VCD, DVD, radio, casset, ô tô

B – Máy thu thanh, máy thu hình, máy tính, máy điều hòa

C – Máy ảnh kĩ thuật số, camera kĩ thuật số, máy tăng âm

3 Hãy ghép các thông tin ở hai dãy thành từng cặp cho thích hợp

4 Hãy ghép các thông tin ở hai dãy thành từng cặp cho thích hợp

– phát sóng vô tuyến điện, giải mã cho tivi màu,…

trong xử lí thông tin, máy tính điện tử

xoay chiều

5 Linh kiện điện tử có thể cho dòng điện ngợc đi qua là:

A – Điôt tiếp điểm

B – Điôt tiếp mặt

C – Điôt zene

D – Tirixto

6 Mạch chỉnh lu hai nửa chu kì có tác dụng:

A – Tăng tần số gợn sóng lên gấp đôi tần số dòng điện xoay chiều

B – Tăng điện áp lên gấp đôi điện áp dòng điện xoay chiều

C – Tăng cờng độ dòng điện lên gấp đôi cờng độ dòng điện xoay chiều

D – Tăng công suất lên gấp đôi công suất của dòng điện xoay chiều

Trang 23

7 Trong mạch điện, điện trở có công dụng:

A – Phân chia điện áp trong mạch

B – Điều chỉnh dòng điện trong mạch

12 Khi kiểm tra, nếu tụ điện còn tốt thì kim trên chỉ thị của dụng cụ sẽ:

A – quay đến một giá trị nào đó rồi dừng lại

B – quay đến một giá trị nào nó, giảm một chút rồi mới dừng lại

C – quay đến một giá trị nào đó rồi lại giảm về vị trí ban đầu

14 Hãy vẽ kí hiệu của các loại tụ điện sau đây:

Trang 24

D – Cuén c¶m cã thÓ ®iÒu chØnh trÞ sè ®iÖn c¶m

16 H·y vÏ kÝ hiÖu cña c¸c lo¹i linh kiÖn b¸n dÉn vµ IC sau ®©y:

A – §i«t tiÕp mÆt hoÆc tiÕp ®iÓm

B – §i«t æn ¸p (®i«t zene)

Trang 25

21 Mạch khuếch đại dùng linh kiện nào sau đây để làm lớn tín hiệu.

C) Mắc song song 2 điện trở ghi 4K - 2W

D) Mắc song song 2 điện trở ghi 4K - 1W

25.Một tụ hoá có số liệu kỹ thuật 10 àF - 100V trong mạch bị hỏng Hỏi phải dùng bao

tụ có số liệu 10àF-10V để thay thế:

Trang 26

- Nhận dạng được cỏc linh kiện và vẽ được sơ đồ nguyờn lý từ mạch nguồn thực tế

- Phõn tớch được nguyờn lý làm việc của mạch điện

- Cú ý thức trong việc tuõn thủ cỏc qui trỡnh và qui định về an toàn

1.Khi thiết kế mach cần tuõn thủ theo cỏc bước nào

2.Thiết kế mạch nguồn một chiều chỉnh lưu cầu với điện ỏp tải 4,5v

dũng 0,5A,Uv = 220v

Bước 3

I Nội dung và qui trỡnh thực hành

Hoạt động 1: GV đưa mạch cho học sinh quan sỏt

Trang 27

linh kiện cấu tạo thành mạch

Hoạt động 2: GV cho HS vẽ sơ đồ nguyờn lý của mạch điện trờn

GV kiểm tra nếu HS nào vẽ đỳng thỡ cho

HS cắm điện và tiến hành đo thụng số và

ghi vào mẫu bỏo cỏo

ỏp nguồn-Điện ỏp ở đầu ra của mạch lọcĐiện ỏp hai đầu ra mạch ổn ỏp

Hoạt động 4: Tổng kết đỏnh giỏ kết quả thực hành

HS hoàn thành mẫu bỏo cỏo thảo luận và đỏnh giỏ kết quả

GV chấm mẫu bỏo cỏo của HS

Mẫu bỏo cỏo

Điện ỏp sau mạch lọc

Điện ỏp sau ổn ỏp

Ngày soạn : 24/10/2008

Tiết 11

Bài 11 LẮP RÁP MẠCH NGUỒN CHỈNH LƯU CẦU

Cể BIẾN ÁP VÀ TỤ LỌC

A/ Mục tiờu

Lắp được cỏc linh kiện điện tử lờn bo mạch thử theo sơ đồ nguyờn lý

Trang 28

B/ Chuẩn bị

ễn lại bài 3-7-9

1 Mỏy thu thanh

II Nội dung và qui trỡnh thực hành

Hoạt động 1 : Gv hướng dẫn HS kiểm tra điụt

GV hớng dẫn HS kiểm tra điốt kiểm tra chất

Hoạt động 2: Gv hướng dẫn HS cắm điện lờn bo mạch thử

nguyờn lý

Hoạt động 3: Gv kiểm tra bo mạch của HS

kiểm tra mạch lắp rỏp

Hoạt động 4: Sau khi kiểm tra xong nếu đung Gv cho HS cắm điện và đo cỏc thụng số

- HS cắm chạy thử và đo đạc điện áp một

chiều

Bước 4

HS cắm điện và đo điện ỏp một chều khi

cú tụ lọc và khi khụng cú tụ lọc ghi kết quả vào mẫu bỏo cỏo

Hoạt động 5: Tổng kết đỏnh giỏ kết quả thực hành

Trang 29

Trị số điện ỏp một chiều khi cú tụ lọc và khi khụng cú tụ lọc

Nhận xột về õm thanh khi cú tụ và khi khụng cú tụ

Ngày soạn : 1/11/2008

Tiết 12

Bài 12 THỰC HÀNH ĐIỀU CHỈNH CÁC THễNG SỐ CỦA MẠCH TẠO XUNG ĐA HÀI DÙNG TRANZITO

A/ Mục tiờu

Biết cỏch đổi từ xung đa hài đối xứng sang xung đa hài khụng đối xứng

Biết cỏch thay đổi chu kỳ xung

1 nguồn điện một chiều

C/ Tiến trỡnh giảng dạy

Bước 1

ổn định lớp

Bước 2

Kiểm tra bài cũ

Nguyờn tắc hoạt động của mạch đa hàiBước 3

I Chuẩn bị

Gv chuẩn bị sẵn cỏc mạch điện cho cỏc nhúm HS

II Nội dung và qui trỡnh thực hành

Hoạt động 1: Gv cho học sinh kiểm tra mạch và cấp nguồn cho mạch hoạt động

- HS quan sát mạch đa hài hoạt động

Quan sát số lần nhấp nháy của đèn lep

30 giõy ghi kết quả vào bảng bỏo cỏo

Hoạt động 2: Gv hướng dẫn làm mẫu cho HS gắn thờm 2 tụ điện

Trang 30

- HS quan sát và gắn them 2 tụ vào mạch

điên dới sự hớng dẫn của GV

Hoạt động 3: Quan sỏt khi chỉ gắn 1 tụ điện

- HS cắt bỏ bớt tụ điện và quan sát mạch

điện hoạt động nh thế nào

Hoạt động 4:Tổng kết đỏnh giỏ kết quả thực hành

ĐIỀU CHỈNH CÁC THễNG SỐ CỦA MẠCH DAO ĐỘNG ĐA HÀI DÙNG TRZITO

Họ và tờn…………

Lớp……….…

Trường hợp

Số lần và thời gian sỏng của led

A/ Mục tiờu

- Biết đợc khái niệm, ứng dụng mạch của điện tử trong điều khiển.

B/ Chuẩn bị

Đọc kĩ bài 13 và cỏc tài liệu cú liờn quan

Tranh vẽ và một mạch thực tế

Trang 31

C/ Tiến trỡnh giảng dạy

I Khỏi niệm về mạch điện tử điều khiển

Hoạt động 1: Gv thuyết trỡnh cho HS hiểu về mạch điện tử điều khiển

Với sự ra đời của các linh kiện điện tử và

bán dẫn, ứng dụng của các linh kiện này

trong điều khiển càng ngày càng sâu rộng

Hầu nh tất cả các ngành kinh tế, kỹ thuật,

dân sinh điện tử đều có mặt

Những mạch điện tử thực hiện chức năng

điều khiển đợc coi là mạch điện tử điều

khiển

Xu thế chung hiện nay là giảm bớt sức lao

động cơ bắp của con ngời muốn vậy phải

nâng cao trình độ tự động hoá của các máy

móc Những loại máy tự động nh thế hiện

nay đòi hỏi độ chính xác cao, tác động

nhanh những yêu cầu nh thế phi điện tử

không thực hiện đợc

II Cụng dụng

Mạch điện tử điều khiển có thể có rấtnhiều công dụng khác nhau Trong hầuhết các lĩnh vực đều có thể sử dụng điện

tử để điều khiển Những công dụng điểnhình có thể thấy nh sơ đồ hình 13 - 2

Hoạt động 2: Gv nờu một vài cỏch phõn loại mạch điện tử

Có nhiều cách phân loại các thiết bị điện

tử điều khiển khác nhau

mỗi cách phân loại đều có thể phục vụ cho

một mục đích nghiên cứu nào đó Một sơ

đồ mạch khi thay đổi giá trị một vài linh

kiện đủ để sơ đồ mạch có chế độ làm việc

thay đổi và có ứng dụng hoàn toàn khác

Vì vậy mà ranh giới rõ rệt của điển tử điều

khiển và điện tử viễn thông có những chỗ

không hoàn toàn rõ rệt

ví dụ điều khiển động cơ quay bằng video

lúc này hiểu là điện tử điều khiển hay điện

tử viễn thông? Trả lời câu hỏi này còn tuỳ

thuộc vào cách nhìn tổng quát của từng

ng-ời Trên hình 13.3 chúng ta chỉ nêu ra một

số cách phân loại cơ bản

III Phõn loại

Hoạt động 3: Tổng kết đánh giá.

-HS trình bầy khái niệm về mạch điện tử điều khiển

- HS trình bầy các loại mạch điện tử điều khiển

- 31 - Nhiều ứng dụng khác nữa

Điều khiển tín hiệu

Tự động hoá các máy móc ,thiết bị

Điều khiển trò chơi, giải trí

Điều khiển các thiết bị dân dụng

Trang 32

A/ Mục tiêu

Hiểu được khái niệm mạch điều khiển tín hiệu

Biết được các khối cơ bản của mach điều khiển

B/ Chuẩn bị

Kiểm tra bài cũ

1.Thế nào là mạch điện tử điều khiển?

2.Phân loại mạch điều khiển?

Bước 3

M¹ch ®iÖn tö ®iÒu khiÓn

Trang 33

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm về mạch tín hiệu điện tử

Gv dùng phơng pháp thuyết trình để

nêu khái niệm về mạch điều khiển

HS nghe và ghi khai niệm mạch tin

hiệu điện tử

I Khỏi niệm

Những tín hiệu mà chúng ta thờng gặp hiệnnay trong đời sống cần có sự thay đổi trạngthái Những sự thay đổi trạng thái nh vậy cầntuân theo một quy luật, trình tự hay một điềukiện nào đó Ví dụ nh thay đổi tắt sáng của

đèn giao thông, tiếng còi báo động khi gặp sự

cố cháy, hàng chữ chạy của các bảng quảngcáo Điều khiển sự thay đổi trạng thái củacác tín hiệu bằng một mạch nào đó ta gọi làmạch điều khiển tín hiệu

Trên hình 14 - 1 giới thiệu một vài ví dụ về một

số loại hình điều khiển tín hiệu

Hoạt động 2: Tìm hiểu công dụng của mạch điều khiển

Em hãy lấy một vài thí dụ về mạch

điều khiển trong thực tế

Mạch điều khiển tín hiệu có nhiều ứng dụngtrong đời sống thực tế Những loại mạch nàythông báo cho con ngời những thông tin cầnthiết, mà thiếu những tín hiệu ấy có thể làmxấu đi chất lợng cuộc sống Những công dụngcơ bản có thể thấy là:

- Thông báo và bảo vệ thiết bị và con ngời khigặp sự cố Ví dụ nh điện quá thấp, quá nhiệt

độ, cháy nổ

- Thông báo những thông tin cần thiết chocon ngời thực hiện theo hiệu lệnh Ví dụ nh

đèn xanh, đỏ của tín hiệu giao thông

- Làm các thiết bị trang trí các bảng điện tử

Ví dụ nh chữ, hình ảnh quảng cáo

- Thông báo về tình trạng hoạt động của máymóc Chẳng hạn có tín hiệu thông báo cónguồn, băng catset đang chạy, âm lợng củacatset

Hoạt động 3: Tìm hiểu nguyên lý chung về mạch điều khiển

Hình 14 - 1 : Ví dụ về điều khiển tín hiệu

a) Điều khiển tín hiệu giao thông; b) Điều khiển bảng điện tử ; c) Báo hiệu và bảo vệ điện áp

Trang 34

Dựa vào so đồ nguyên lý nêu nguyên

lý chung về mạch điều khiển?

III Nguyờn lý chung về mạch điều khiển tớn hiệu

Khi thiết kế chế tạo một mạch điều khiển tínhiệu

ngời ta có thể thiết kế mạch phục vụ chonhiều chức năng khác nhau

do đó cũng có thể có nhiều cách thiết kế khácnhau

nhng một mạch điều khiển tín hiệu đơn giảnthờng gặp có nguyên lý sau:

Thế nào là mạch nhân lệnh?

Thế nào là mạch xử lý?

Thế nào là mạch khuếch đại?

Thế nào là mạch chấp hành?

Gv tổng hợp các câu trả lời sau đó

đa ra nguyên lý mạch điều khiển tín

hiệu

Sau khi nhận lệnh báo hiệu từ một cảm biến, mạch điều khiển sẽ xử lý tín hiệu đã nhận,

điều chế theo một nguyên tắc nào đó Sau khi

xử lý xong, tín hiệu đợc khuếch đại thành công suất hợp lý và đa tới khối chấp hành.

Khối chấp hành sẽ phát lệnh báo hiệu bằngchuông, đèn, hàng chữ nổi, hoặc phát lệnhbảo bệ khi có sự cố

Hoạt động 4: Tìm hiểu nguyên lý làm việc của một mạch điều khiển

Tác dụng của biến áp

Sau khi giới thiệu toàn bộ các linh

kiện trong mạch GV yêu cầu HS nêu

tác dụng các linh kiện trong mạch sau

đó nêu nguyên lý làm việc của mạch

Trong phần này có thể nêu các câu

1 Ví dụ 1

Mạch báo hiệu và bảo vệ hình 14 - 3 cónhiệm vụ thông báo và cắt điện, khi điện ápvợt quá ngỡng nguy hiểm (ví dụ 230V).Nguyên lý hoạt động của mạch nh sau:

Khi điện áp bằng 220V rơ le R không hút,tiếp điểm thờng kín R11 đóng điện cho tải.Khi điện áp vào tăng cao, trên biến trở VR1nhận một tín hiệu điện áp vợt quá ngỡng hiệuchỉnh của diod ổn áp , diod ổn áp cho phépdòng điên chạy qua Hai tranzitor T1 và T2nhận tín hiệu dòng điện chạy từ diod ổn áp,khuếch đại dòng điện này, cấp điện cho cuộndây Role, rơ le hút làm mở tiếp điểm R11 cắt

điện tải, đóng tiếp điểm R12 cho đèn sáng,chuông kêu cho biết rằng điện áp đang caoquá nên bị cắt điện

Theo nguyên lý bảo vệ quá điện áp này chúng

ta có thể làm mạch bảo vệ thấp điện áp

Nhận lệnh Xử lý Chấp hành

Hình 14 - 2 : Sơ đồ khối một mạch điều khiển tín hiệu

Khuyếch đại

Định dạng
Số trang	68
Dung lượng	3,92 MB