- Động cơ xoay chiều ba pha là máy điện động, có tốc độ quay của roto nhỏ hơn tốc độ quay của từ trường dòng điện cấp cho động cơ.. Gv mở rộng: Động cơ đồng bộ là động cơ điện xoay chiều
Trang 1BÀI 26: ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
I Mục tiêu: Qua bài học này, học sinh biết được:
Công dụng, cấu tạo, cách nối dây, nguyên lí làm việc của động cơ KĐB
II Chuẩn bị.
1 Giáo viên
Nghiên cứu tài liệu liên quan đến nội dung bài giảng
Sơ đồ đấu dây máy biến áp
Tranh ảnh mô tả máy biến áp
2 Học sinh
Ôn bài cũ
Chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp
III Tiến trình bài giảng.
1 Ổn định lớp: 2 phút
2 Kiểm tra bài cũ: 3 phút
Phân loại và nêu công dụng máy điện ba pha
Nêu cấu tạo máy biến áp
Vẽ sơ đồ đấu dây máy biến áp
3 Giảng bài mới: 35 phút
Trang 25 phút I Khái niệm và công dụng.
- Động cơ xoay chiều ba pha là
máy điện động, có tốc độ quay của
roto nhỏ hơn tốc độ quay của từ
trường dòng điện cấp cho động cơ
- Động cơ KĐB sử dụng rộng rãi
trong CN, NN và đời sống
- Ưu điểm: cấu tạo đơn giản, nhỏ
gọn, vận hành đơn giản
Gv nêu khái niệm, sau
đó giải thích
Gv mở rộng:
Động cơ đồng bộ là
động cơ điện xoay chiều
có tốc độ quay của rotor bằng tốc độ quay của từ trường
Tốc độ quay của rotor được xác định bằng công thức sau:
với là tốc độ của rotor (đơn vị rpm), là tần số của dòng điện xoay chiều vào (bằng Hz) và
là số cực từ
- HS lắng nghe
Trang 3phút 1 Cấu tạo
- Gồm 2 bộ phận chính là stato và
roto, ngoài ra còn có vỏ máy và
nắp máy
a tato ( phần tĩnh)
- Gồm lõi thép và dây quấn:
+ Lõi thép: gồm các lá thép kĩ
thuật điện ghép lại thành hình
trụ rỗng, có rãnh đặt dây quấn
+ Dây quấn: là dây đồng được
phủ sơn cách điện, gồm 3 pha
dây quấn đặt trong các rãnh stato
theo quy luật nhất định Sáu đầu
dây được nối ra ngoài hộp đấu
dây
b Roto (phần quay)
- Gồm lõi thép, dây quấn và trục
quay
+ Lõi thép: làm bằng các lá thép
kĩ thuật điện, có xẻ rãnh ngoài, ở
giữa có lỗ lắp trục, ghép lại thành
hình trụ
+ Dây quấn: dựa trên dây quấn để
phân loại, có 2 kiểu
- Kiểu roto lồng sóc: kết cấu của
loại dây quấn này rất khác với dây
quấn stato Loại roto lồng sóc
công suất >100kW, trong các rãnh
của lõi thép đặt các thanh đồng,
hai đầu nối ngắn mạch bằng hai
vòng đồng tạo thành lồng sóc Ở
động cơ công suất nhỏ, lồng sóc
được chế tạo bằng cách đúc nhôm
vào các rãnh lõi thép rôto, tạo
thành thanh nhôm, hai đầu đúc
vòng ngắn mạch Động cơ điện
- Gv yêu cầu HS nhắc lại cấu tạo máy biến áp
- Gv cho học sinh quan sát hình vẽ SGK
- Gv gợi mở, để học sinh phân biệt được phần tĩnh và phần động của động cơ KĐB
- HS nhắc lại cấu tạo MBA
- HS quan sát hình vẽ
Trang 4phút
7phút
rôto lồng sóc gọi là động cơ
không đồng bộ rôto lồng sóc
- Kiểu roto dây quấn: có dây quấn
giống như dây quấn stato
2 Nguyên lí làm việc
Khi cho dòng điện ba pha vào dây
quấn stato của động cơ, stato sẽ có
từ trường quay, từ trường quay này
quét qua roto làm xuất hiện sức
điện động và dòng điện cảm ứng
Lực tương tác giữa từ trường quay
và dòng điện cảm ứng tạo ra
moomen quay tác động lên roto
kéo roto quay theo chiều quay của
từ trường với tốc độ n< n1
+ Tốc độ quay từ trường:
n1= 60f/p ( v/p)
f: tần số dòng điện (Hz)
p: số đôi cực từ
+ Sự chênh lệch tốc độ giữa từ
trường quay và tốc độ roto gọi là
tốc độ trượt:
n2=n1-n
+ Hệ số trượt tốc độ:
S= n2/n1
3 Cách đấu dây
- Kiểu hình sao
- Kiểu hình tam giác
Tùy thuộc vào từng loại động cơ
và điện áp của lưới điện mà ta
chọn kiểu đấu dây cho phù hợp
- GV trình bày NLLV
Tại sao tốc độ roto luôn nhỏ hơn tốc độ từ trường quay?
HS trả lời:
- Nếu tốc độ bằng nhau thì trong dây quấn roto sẽ không có sức điện động và dòng điện cảm ứng, khi
đó lực từ sẽ bằng không
Trang 54 Củng cố: 4 phút
- Trình bày cấu tạo và nguyên lý làm việc động cơ KĐB ba pha
5 Dặn dò: 1 phút
- Trả lời câu hỏi SGK
- Xem trước bài mới
6 Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………