Phân tích tính mùa vụ trong du lịch Tam Đảo

Năm 2009, huyện Tam Đảo đã phát động tổ chức lễ hội sâu rộng trên tất cả hệ thống các di tích thờ Quốc Mẫu trong toàn huyện.Hiện nay Tam Đảo được nhân dân cả nước biết đến như là cái nôi

Đề bài: Phân tích tính mùa vụ trong

du lịch – Khu du lịch Tam Đảo

I Lời giới thiệu

Tam Ðảo là một dãy núi dài khoảng 80km theo hướng tây bắc - đông nam, rộng từ 10 - 15km, là khu nghỉ mát ở núi lý tưởng của miền Bắc Tam Đảo có diện tích 253ha nằm trên độ cao 900m so với mặt biển Từ thị xã Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc sau 1 giờ xe chạy là lên tới Tam Ðảo Thêm 20km đường dốc, lượn qua các sườn núi thông mọc thẳng tắp nhìn lên cao vút, mờ

mờ ẩn hiện Tam Ðảo trong sương

Núi Tam Đảo có 3 đỉnh nổi lên như 3 hòn đảo: đỉnh giữa có tên Bàn Thạch cao 1.388m; bên trái là đỉnh Thiên Nhị (chợ trời) cao 1.375m, trên có tháp truyền hình cao 93m, bên phải là đỉnh Phù Nghĩa cao 1.400m

Thị trấn Tam Ðảo rộng hơn 300ha, nằm gọn trong một thung lũng nhỏ của dãy Tam Ðảo, đồng thời cũng là một trong những vườn quốc gia lớn nhất miền Bắc Khí hậu ở đây rất độc đáo, bốn mùa trong một ngày Buổi sáng se

se gió xuân, buổi trưa nóng ấm mùa hạ, buổi chiều lãng đãng heo may mùa thu, buổi tối lạnh giá của đông Thị trấn bé xíu, xinh xắn với những con đường lên xuống ngoằn ngoèo, quanh co nho nhỏ, một dòng suối như vệt nước cắt ngang chảy suốt bốn mùa.

Ðầu thế kỷ 20, người Pháp đã "tấn công" lên Tam Ðảo, xây dựng ở nơi đây thành khu nghỉ mát với 200 biệt thự, khách sạn, nhà hàng, sân chơi thể thao, bể bơi, sàn nhảy.

Ðường đi lên núi Tam Đảo tuy hơi vất vả nhưng rất đẹp Hoa phong lan, hoa cúc quì và các loài hoa dại không tên khác nở đầy lối đi, toả hương thơm

rất lạ, màu sắc rực rỡ cộng thêm không biết bao nhiêu là bướm đủ loại rập rờn trên hoa lá, đậu trên tóc người, bay theo người hàng đàn như các sứ giả Tam Ðảo đón khách lên chơi Lên tới đỉnh, phóng tầm mắt ra bốn phía là mênh mông trời, đất, gió, mây

Tam Đảo là địa danh in đậm dấu ấn lịch sử, văn hoá ngay từ buổi đầu dựng nước và giữ nước với truyền thuyết Bánh chưng- Bánh dày còn lưu lại mãi trong lòng người dân đất Việt cho đến ngày nay Vùng đất đã đi vào lịch

sử dân tộc này còn có những địa danh nổi tiếng như: khu nghỉ mát Tam Đảo với Thác Bạc, đỉnh Rùng Rình bốn mùa mây trắng, khu di tích danh thắng Tây Thiên, hồ Vĩnh Thành, hồ Xạ Hương, thác Thậm Thình và sân Gold, Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên mới xây dựng… Bên cạnh các giá trị tự nhiên, vùng đất Tam Đảo còn gắn liền với truyền thuyết về Bà chúa Thượng Ngàn được Hùng Vương thứ VI cưới làm Vương Phi Bên cạnh đền thờ Bà chúa Thượng Ngàn ngay sát dưới chân ngọn Thiên Thị, nơi đây còn nhiều các giá trị văn hóa, tâm linh mà tiêu biểu là chùa Tây Thiên, đền thờ Đức Thánh Trần (thế kỷ thứ 15), đền Tiên Mẫu, đền Tiên Kiều Đây là những mạch chảy tâm linh gắn liền với vùng đất Tam Đảo, tạo nên sức sống mãnh liệt truyền qua nhiều thế hệ người dân nơi đây và là những giá trị nhân văn góp phần tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt đối với du khách khi lựa chọn Tam Đảo là điểm đến du lịch Hầu hết các ngôi đình, đền ở Tây Thiên thờ Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu Tương truyền bà là tiên nữ núi Tam Đảo thác sinh vào gia đình họ Lăng ở thôn Đông Lộ, xã Đại Đình Đời Hùng Vương thứ 7 (Hùng Chiêu VươngH), bà làm Hoàng phi, giúp Vua xây dựng đất nước ổn định thái bình Đến đời Hùng Vương thứ 18, bà đã hiển thánh giúp Hùng Duệ Vương bảo vệ đất nước trong cuộc nội chiến Hùng - Thục.

Để ghi nhớ công ơn giúp vua, giúp nước của Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu, nhân dân nhiều nơi đã lập đền thờ bà Khu vực Tây Thiên có một hệ thống

đình, đền thờ Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu gồm: đền Cả (đền Trình), đền Mẫu Sinh, đền Mẫu Hoá, đình Sơn Đình, đền Thỏng, đền Thượng.

Bên cạnh việc thờ Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu, các đình, đền ở đây còn phối thờ các thần khác như: Mẫu Thiên, Mẫu Thoải, Mẫu Địa, Mẫu Thượng Ngàn, các ông Hoàng, bà Chúa

Ngoài hệ thống đình, đền, chùa nói trên, ở Tây Thiên còn có một số di tích khác cũng cần được bảo tồn như: bia đá (phiến đá khắc bài văn “Bát Nhã Tuyền” của quan đại thần Lê Khắc Phục thời Lê Sơ), hai ngôi mộ của Thiền

sư Võng Sơn và Thiền sư Cúc Khê, chòi ông Nhất - cơ sở cách mạng của Đảng thời kỳ hoạt động bí mật và kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

Đặc biệt đến với Tam Đảo du khách sẽ được thăm quan Vườn Quốc Gia Tam Đảo, một khu rừng nguyên sinh với hệ thống động thực vật vô cùng phong phú

Vườn quốc gia Tam Đảo nằm trọn trong dãy núi Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc Vườn quốc gia Tam Đảo là khu vực có tính đa dạng sinh học cao, là kho dự trữ các nguồn gen động thực vật quý hiếm của nước ta

Vườn Quốc gia Tam Đảo có diện tích 36.883 ha Thảm thực vật ở đây đặc trưng cho 5 kiểu rừng Hệ thực vật có 904 loài thuộc 478 chi, 213 họ thực vật bậc cao, trong đó có 64 loài thực vật quí hiếm được ghi vào Sách Đỏ Việt Nam Động vật gồm có 307 loài, trong đó 56 loài động vật quí hiếm có tên trong Sách Đỏ Việt Nam (gồm 22 loài thú, 9 loài chim, 17 loài bò sát, 7 loài lưỡng cư và 1 loài côn trùng)

Vườn quốc gia Tam Đảo là tài sản quý của quốc gia, có nhiều lợi ích cho cộng đồng cư dân trong khu vực Vườn còn đem lại giá trị to lớn trong việc bảo vệ môi trường, điều tiết và cung cấp

Bên cạnh những tiềm năng về sinh thái thu hút nhiều khách du lịch trong nước và nước ngoài, phải nói rằng để chuyến du lịch trọn vẹn và hấp dẫn thì những vấn đề văn hoá ở vườn quốc gia Tam Đảo cũng là điều đáng được quan tâm Chúng tôi xin đề cập đến hai hiện tượng văn hoá nổi trội ở vườn quốc gia này, là văn hoá của các tộc người sống bên dãy Tam Đảo và các di tích tín ngưỡng nổi tiếng ở đây Đó là người Dao, người Sán Dìu và khu di tích Tây Thiên Đến với vườn quốc gia Tam Đảo, cũng như khá nhiều địa điểm sinh thái khác ở Việt Nam, du khách không chỉ đi du lịch thuần tuý ở một khía cạnh sinh thái thiên nhiên hay đi thăm viếng đền chùa, miếu mạo,

mà người ta luôn kết hợp và muốn kết hợp “một công đôi việc”, thậm chí được càng nhiều càng tốt trong một chuyến du lịch Như vậy, một mặt họ tiết kiệm được chi phí chuyến đi, mặt khác gia tăng sự hiểu biết, trí tò mò được đáp ứng, được giải toả về tâm lý, thoả mãn về tâm linh, lại hấp dẫn và lý thú Một điểm đặc biệt nhất thu hút du khách của Tam Đảo chính là khí hậu nơi đay Khí hậu ở đây rất độc đáo, bốn mùa trong ngày; khung cảnh thơ mộng, hùng vĩ Mùa du lịch đẹp nhất trong năm ở Tam Đảo là vào mùa hè Thiên nhiên và dấu vết thời gian đã ban tặng cho Tam Ðảo một khung cảnh tuyệt vời: vừa thơ mộng, u tịch, vừa hùng vĩ, huyền ảo trong cảnh mây gió, sương khói vờn trên đỉnh núi rồi sà xuống những thảm cỏ, những ngôi nhà ven sườn núi Hè về, Tam Ðảo vào mùa du lịch đẹp nhất trong năm Chính vì đặc điểm về khí hậu như vậy, mà Tam Đảo chỉ thu hút khách du lịch vào mùa hè,bắt đầu từ Tháng 4 cho đến hết tháng 10 Nhiệt độ trung bình từ

25 - 30c, không khí trog lành.Đây là quãng thời gian mà Tam Đảo có khí hậu mát mẻ tuyệt với nhất trong năm Và một thời điểm nữa, dó là dịp đầu xuân, khi mà mùa lễ hội rộn ràng khắp cả nước thì Tam Đảo lại đặc biệt thu hút thập khách bốn phương, về với Bà Chúa Thượng Ngàn, Đền Cậu, Tây Thiên Thiền Viện Đặc biệt, hàng năm huyện Tam Đảo có Lễ hội Tây Thiên được

tổ chức từ ngày 15-2 đến 17-2 âm lịch gắn với truyền thuyết tuyệt đẹp về người nữ tướng anh hùng Năng Thị Tiêu được vua Hùng phong làm Quốc Mẫu Năm 2009, huyện Tam Đảo đã phát động tổ chức lễ hội sâu rộng trên tất cả hệ thống các di tích thờ Quốc Mẫu trong toàn huyện.

Hiện nay Tam Đảo được nhân dân cả nước biết đến như là cái nôi của phật giáo Việt Nam, khi mà tại đây mới được nhà nước cho xây dựng Thiền Viện Trúc Lâm - thư viện phậ giáo lơn nhất Việt Nam.

Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên thuộc xã Đại Đình, huyện Tam Đảo, cách Hà Nội khoảng 85km về phía tây Cùng với Thiền viện Trúc Lâm Đà Lạt và Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử, Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên là một trong 3 thiền viện lớn nhất của Việt Nam

Đến với Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên du khách đều bị hút hồn bởi cảnh quan thiên nhiên hoang sơ kỳ thú Núi cao vút tận trời được phủ lên một lớp rừng già xanh thẫm với nhiều cây cổ thụ, những con suối khi tỏa ra khi thu lại, chảy quanh co, lúc ào ào trên vách đá, lúc lững lờ trôi dưới chân núi, nước suối trong suốt nhìn thấu những tảng đá nhỏ li ti Thiền viện Trúc Lâm mọc lên nguy nga giữa ngàn cây như mở rộng con đường thiền đưa con người tìm về với thế giới tâm linh Đến Thiền Viện,du khách sẽ được thả hồn trong không gian trong lành mát mẻ với những đồi thông cao vút, những vườn hoa đang nở rộ Đường lên núi được xây bằng bê tông nên du khách nếu đi bằng xe máy hay ôtô đều có thể đi lên đến tận cổng Nếu muốn ngắm Thiền Viện từ dưới lên, có thể đi bộ như leo núi du khách sẽ thấy Thiền Viện

đồ sộ đến mức nào

Thiền Viện chỉ cách khu nghỉ mát và sân golf Tam Đảo khoảng chừng 16-17km nên du khách có thể kết hợp hai chuyến du lịch này làm một vừa thăm quan vừa nghỉ mát, dã ngoại để có những giây phút thư giãn tuyệt vời.

Tuy nhiên quãng thời gian còn lại trong năm, khi cái lạnh tràn về thì Tam Đảo như là 1 con gấu ngủ đông Cũng do đặc điểm khí hậu, mà mùa đông nơi đây có khi nhiệt độ xuống rất thấp Bởi vậy tính mùa vụ trong du lịch ở Tam Đảo thể hiện rất rõ

Tuy nhiên với những giá trị về tự nhiên và nhân văn trên, Tam Đảo vẫn

là 1 điểm du lịch lý tưởng, thu hút lượng khách du lịch nhiều bậc nhất miền Bắc Và Tam Đảo cần được nhìn nhận như linh hồn của du lịch Vĩnh Phúc và

là điểm đến có vị trí quan trọng trong hệ thống tuyến điểm du lịch của Trung tâm du lịch Hà Nội và phụ cận.

II Thực trạng - Định hướng - Các giải pháp

1 Thực trạng:

Phát triển du lịch khu vực Tam Đảo có nhiều ưu thế cạnh tranhnổi trội so với những điểm du lịch khác ở vùng phụ cận Hà Nội.Những ưu thế chủ yếu này bao gồm:

- Hình ảnh của du lịch Tam Đảo đã được hình thành và khẳngđịnh cùng thời gian, đặc biệt một phần quan trọng của lãnh thổ TamĐảo là VQG Đây là yếu tố quan trọng thu hút khách du lịch đếnvới khu vực Tam Đảo;

- Tam Đảo có vị trí địa lý thuận lợi, nằm trên trục giao thôngQL2, gần với sân bay quốc tế Nội Bài TP Hà Nội, trung tâm phânphối khách của vùng du lịch Bắc Bộ có khả năng tiếp cận trực tiếpbằng đường bộ với khoảng cách không xa Đây là điều kiện thuậnlợi phát triển du lịch Tam Đảo;

- Tính đa dạng về tài nguyên du lịch như khí hậu, sông suối,cảnh quan thiên nhiên và đa dạng sinh học với nhiều loài sinh vậtđặc hữu, quý hiếm; các di tích văn hóa - tâm linh, v.v cho phépTam Đảo phát triển nhiều loại hình và sản phẩm du lịch hấp dẫnnhư du lịch sinh thái, du lịch văn hóa tâm linh, du lịch nghỉ dưỡng,

du lịch thể thao mạo hiểm, du lịch tham quan, du lịch cuối tuần;Tuy nhiên hiện trạng phát triển du lịch ở Tam Đảo hiện chưatương xứng với vị trí và tiềm năng du lịch của khu vực này Các sảnphẩm du lịch còn nghèo và chưa thật hấp dẫn Đặc biệt khu du lịchTam Đảo hiện nay (Tam Đảo 1) đã bị biến dạng bởi việc xây dựngcác công trình chưa theo một quy hoạch du lịch có tầm, theo đó vừa

kế thừa được những giá trị của hệ thống các biệt thự cổ trước đây,vừa khai thác có hiệu quả những giá trị về khí hậu, cảnh quan, vănhóa và thể hiện được nội dung sản phẩm du lịch đặc thù của đô thị

du lịch này

.Yếu tố khí hậu cũng là một trong những nguyên nhân khiênccho du lịch Tam Đảo lâm vàp ` tình trạng thực tế đó là mùa hè thìquá đông khách du lịch, khiến cho việc quản lý, bảo đảm trật tự anninh xã hội gặp nhiều khó khăn, và các chương trình dịch vụ vẫnchưa đáp ứng được nhu cầu của du khách Có thể nhận ra 1 điều rất

rõ rang rằng, du khách đên và quay trở lại với Tam Đảo, chỉ vì cảnhquan nơi đây tuyệt đẹp, đến với những gì thuộc về thế giới tâm linhhuyền bí, đến nơi đây để tận hưởng không khí mát mẻ trong lành,

để tận hưởng cái se se lạnh mùa thu giữa những ngày hè oi bức, chứkhông phải vì hệ thống dịch vụ nơi đây Phải thừa nhận rằng, dù đãđược đầu tư khá nhiều trong việc xây dựng Tam Đảo thành khunghỉ mát tiện nghi, thì Tam Đảo còn khà đơn điệu, nghèo nàn trong

hệ thống dịch vụ này Khách sạn ở đây tuy rất nhiều, phục vụ đượcnhu cầu của mợi loại khách hang Song, chỉ như vậy chưa đủ, vàchưa tương xứng với cảnh quan, tài nguyên nơi đây Và nều nhưbiết tận dụng và đầu tư quy hoạch đúng tầm, thì có thể khẳng địnhrằng Tam Đảo sẽ còn thu hut lượng khách du lịch nhiều hơn thếnữa Đặc biệt là với thực trạng là Tam Đảo chỉ hút khách du lịchvào mùa hè khi mà thời tiết mát mẻ và một tháng đầu xuân vào dịp

lễ chùa, quãng thời gian còn lại dường như Tam Đảo không có hìnhbóng khách du lịch Điều này ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sốngcủa người dân, khiến cho thu nhập của họ bị giảm sút và gặp nhiềukhó khăn trong khoảng thời gian không có khách này Các kháchsanh dường như đóng cưa, hoặc nếu có mở cửa thì luôn luôn trongtình trạng không có khách Một lượng lớn nguồn nhân lực rơi vàotình trạng tạm thời không có việc làm, và chính sự dỗi dãi này đãphần nào làm nảy sinh ra các tệ nạn xã hội Ngoài ra còn nhữnghiên thực nhức nhối như:

Khu du lịch Tam Đảo hiện nay (Tam Đảo 1) đã bị "biến dạng" bởi việc xây dựng các công trình chưa theo một quy hoạch du lịch có "tầm" để khai thác có hiệu quả những giá trị về khí hậu, cảnh quan, văn hoá và thể hiện được nội dung"sản phẩm du lịch đặc thù".

Có những lúc người dân ở khu vực Tam Đảo đã "tích cực" săn bắt một

số loài côn trùng quý hiếm để bán cho khách du lịch và điều này đã ảnh hưởng xấu đến hiệu quả của công tác bảo tồn sinh thái, đa dạng sinh học được xem là những tài nguyên du lịch có giá trị của Tam Đảo.

Hiện nay, hình thức tham gia của cộng đồng vào du lịch mới chỉ dừng lại phần lớn ở dịch vụ ăn uống và lưu trú với quy mô hạn chế Trong khi nhiều dịch vụ khác như sản xuất và bán hàng lưu niệm; dịch vụ lưu trú tại nhà; hướng dẫn khách du lịch; cung cấp các sản phẩm văn hoá địa phương Chúng ta có thể biết rằng theo số liệu thống kê của Sở Văn hóa,Thể thao và Du lịch Vĩnh Phúc, lượng khách du lịch đến khu vực Tam Đảo tăng khá nhanh qua từng năm: doanh thu trong tháng 6-2008 đạt 17,3%

tỷ đồng, tăng 14,57% so với cùng kỳ năm trước, kéo theo sự gia tăng về nhân lực trên 10%.đến năm 2008 tổng lượng khách đã đạt trên 170.000 lượt (chiếm 11,3% tổng lượng khách đến Vĩnh Phúc), trong đó khách quốc tế đạt trên 10.000 lượt khách Thu nhập từ du lịch giai đoạn 2006 - 2009 tăng trung bình đạt 30,7%/năm và năm 2008 đạt trên 60 tỷ đồng (chiếm 9,7% tổng thu nhập du lịch Vĩnh Phúc).

Tuy nhiên, những số liệu về hiện thực nói trên chưa phản ánhđúng tiềm năng, lợi thế về du lịch của một huyện như Tam Đảo.Đằng sau những con số ấy là phần môi trường sinh thái đang suygiảm theo bước chân du khách; sự cạnh tranh giữa các thành phầnkinh tế, các doanh nghiệp làm du lịch trong sự phát triển khi đượcquy hoạch tổ chức lại dẫn đến chất lượng phục vụ có phần hạn chế

và môi trường lao động không ổn định, chưa kể sự lo ngại với một

số tệ nạn xã hội Tam Đảo có văn hoá cổ, có đô thị lưng trời, cónhiều làng quê còn đậm chất văn hoá của từng dân tộc nhưng chưa

tạo được sự đam mê của khách Lực hút đã tăng nhưng chưa hấpdẫn Chuyện khai thác các tiềm năng trong lĩnh vực du lịch ở TamĐảo quả là cần phải có thời gian.

.Không chỉ có vậy,mà ngay cả khu danh thắng Tây Thiên, hiện nay cũng đang có một hiện trạng rất đáng lo ngại đó là Thực trạng công tác quản

lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích danh thắng Tây Thiên và một số đề xuất

Di tích danh thắng Tây Thiên đã được xếp hạng quốc gia năm 1991 Song việc bảo vệ và khai thác sử dụng tốt nhất di tích danh thắng này, phục

vụ đắc lực cho nhu cầu hưởng thụ văn hoá và phát triển kinh tế ở địa phương luôn là vấn đề đặt ra cho các nhà quản lý các cấp, các ngành.

Và khu di tích danh thắng Tây Thiên tồn tại một số mặt hạn chế cần phải khắc phục như sau:

- Do ở miền sơn cước, các công trình kiến trúc ở đây có lẽ đều làm bằng vật liệu không bền vững nên tuy có lịch sử xây dựng lâu đời song kiến trúc gốc hiện không còn nữa Hầu hết các công trình ở Tây Thiên đều mới làm lại

ở những thập niên gần đây Toàn bộ hệ thống đình, đền, chùa hiện nay chỉ có đền Thỏng và chùa Thượng do Nhà nước đầu tư làm lại với quy mô lớn, số còn lại đều do dân tự ý xây dựng quy có mô nhỏ và ít giá trị về mỹ thuật và kiến trúc.

- Tình trạng tự ý xây thêm các công trình thờ tự ở Tây Thiên có chiều hướng gia tăng Chẳng hạn như ở đền Thượng thời gian gần đây đã xây thêm nhiều am nhỏ thờ Cô Chín, Sơn Thần, Thổ Thần, trang trí loè loẹt không phù hợp với cảnh quan và nội dung di tích Tại đền Mẫu Hoá, người ta cũng cho xây dựng một ngôi đền chúa Thượng Ngàn và một ngôi mộ Chúa, phá vỡ cảnh quan di tích và không phù hợp nội dung thờ Quốc Mẫu Hoặc ở đền Cô,

đền Cậu, đình Sơn Đình, chùa Ngò cũng như vậy Tất cả đều có kiến trúc đơn giản, trang trí thô sơ, câu đối viết không đúng tự dạng

- Các loại hình dịch vụ ở Tây Thiên chưa hợp lý, vệ sinh môi trường chưa đảm bảo khiến cho hoạt động chuyên môn và phát huy tác dụng khu di tích danh thắng Tây Thiên chưa được triệt để.

.Riêng đối với khu rừng quốc gia Tam Đảo, một khu rừng được nhà nước xếp hạng vào năm 1996, thì đang có một thực trạng cụ thể như sau: Bao cây cổ thụ ở chốn cheo leo đã bị đốn, bị xẻ thành từng súc từng đoạn, rồi bí mật theo khe theo suối tuồn xuống đồng bằng Đã có không ít người lên tiếng về sự thiếu vắng bóng cây, bóng chim, bóng thú khi đến thăm rừng, và lạ lùng hơn – đến cả bươm bướm, côn trùng cũng ngày một khan hiếm Tam Đảo có 6 loại hoa đỗ quyên mọc từng chùm, thay nhau nở vào tất

cả các tháng trong năm, mỗi loại hoa một màu sắc riêng (đỏ, trắng, vàng, tím nhạt, đỏ nhạt, trắng hồng) và tỏa mùi thơm dìu dịu Tuy nhiên, những năm gần đây hoa đỗ quyên hầu như không còn trên dãy núi Tam Đảo, do người dân khai thác quá nhiều để bán làm cảnh và làm thuốc chữa ho Bằng phương pháp giâm hom, gieo hạt, chiết cành, đồng thời ứng dụng cách bón phân, phun thuốc, xử lý nhiệt độ, ánh sáng hợp lý, các nhà nghiên cứu của Vườn Quốc gia Tam Đảo đã thuần dưỡng, bảo tồn thành công, dù nhân giống trong môi trường nhân tạo nhưng vẫn đảm bảo màu sắc, hương thơm như sống trong môi trường tự nhiên, mỗi chậu hoa cảnh có giá trị từ vài trăm nghìn đến hàng triệu đồng Có thể nói hiện nay thực trạng của rưng quốc gia Tam Đảo nói lên rằng thiên nhiên đang bị tàn phá nghiêm trọng Hệ thống động thực vật ở đây tuy phong phú đa dạng, nhưng do bị săn bắt, khai thác bừa bãi nên

đã bị tàn phá đi đáng kể Hiện tại thì đã có rất nhiều loại động vật quý hiếm

đã không còn sinh sống tại rừng nữa, những loại cây cổ thụ cũng đang thưa dần Đây quả là 1 thực trang nhức nhối và đáng báo động.

Từ những thực trạng đó mà nhà nước cũng như các cơ quan ban ngành

có liên quan, đã và đang có những định hương và biện pháp đúng đắn trong việc bảo tồn, phát triển Tam Đảo, để trở thành một khu du lịch xanh sạch đẹp

và giữ nguyên được những giá trị lịch sử cũng như tự nhiên vốn có của vùng.

2.Định hướng và giải pháp

Từ thực trạng như trên, hiện nay các cơ quan tỉnh uỷ cũng như

huyện Tam Đảo, đã đưa ra rất nhiều các định hướng chiến lược, các giải pháp hữu hiệu, để đưa Tam Đảo trửo thành khu du lịch hấp dẫn hơn và bảo tồn được những giá trị thiên nhiên sẵn có.

Để xây dựng huyện Tam Đảo thành huyện trọng điểm du lịchcủa tỉnh, huyện đã đánh giá về tiềm năng, thế mạnh, trên cơ sở đó

đề ra các giải pháp thực hiện đường lối phát triển ngành kinh tế dulịch của huyện, đồng thời kiến nghị với các cấp các ngành phối hợpchỉ đạo xây dựng và phát triển kinh tế du lịch của huyện cụ thể nhưsau:

Đánh giá tiềm năng phát triển và thế mạnh về tự nhiên, và xãhội của huyện trong việc phát triển kinh tế du lịch

Huyện Tam Đảo không chỉ là vùng đất có khí hậu đặc trưng, cóphong cảnh tuyệt đẹp mà còn là một vùng đất có bề dày lịch sử, vănhóa rất thuận lợi cho đầu tư phát triển kinh tế du lịch

Huyện Tam Đảo tự hào gìn giữ một gia tài thiên nhiên ban tặngphong phú, đa dạng để khai thác phát triển du lịch, bao gồm: Rừngnguyên sinh, hồ, đập, hệ thống suối, thác nước, hang, động và núicao với nhiều nét đặc sắc gồm những thắng cảnh nổi tiếng như khudanh thắng Tây Thiên, đỉnh Rùng Rình, rừng Ma, ao Dứa, ThácBạc, núi Trường Sinh, suối Bát Nhã, suối Giải Oan Vườn Quốc giaTam Đảo với nhiều loại cây quý hiếm, hàng trăm loài động vật, côntrùng đặc trưng cần được bảo vệ Đặc biệt, Khu nghỉ mát Tam Đảonằm ở độ cao hơn 900m so với mặt nước biển, nhiệt độ trung bìnhtrong năm là 18oC là nơi nghỉ mát lý tưởng cho du khách nhất làvào mùa hè.

Lịch sử văn hóa của Tam Đảo khá tiêu biểu, đậm đà bản sắcdân tộc, bao gồm cả một hệ thống di sản văn hóa vật thể với 110 ditích các loại bao gồm: 27 đình, 34 đền, 35 chùa, 8 lăng miếu, 5 ditích lịch sử cách mạng, 1 thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên bao gồmThiền viện Tăng đang được hoàn thiện và Thiền viện Ni đang đượcxây dựng với kiến trúc tuyệt đẹp Trong đó khu di tích và danhthắng Tây Thiên - đền thờ Quốc mẫu Năng Thị Tiêu được xếp hạngQuốc gia và 10 di tích được xếp hạng cấp tỉnh

Ngoài ra Tam Đảo còn có nhiều nét văn hóa đặc sắc của cácdân tộc đang sinh sống trên địa bàn huyện như: văn hóa của đồngbào dân tộc Sán Dìu với hát giao duyên, hát Soọng cô, văn hóa ẩmthực đặc trưng của người dân địa phương, các làng nghề thủ côngtruyền thống có khả năng tạo ra những sản phẩm hàng hóa vật chất

và tinh thần phong phú phục vụ cho du lịch, đó là những lợi thế vàtiềm năng, cơ sở vững chắc để Tam Đảo có thể xây dựng, phát triểnkinh tế du lịch bền vững.

Đặc biệt, hàng năm huyện Tam Đảo có Lễ hội Tây Thiên được

tổ chức từ ngày 15-2 đến 17-2 âm lịch gắn với truyền thuyết tuyệtđẹp về người nữ tướng anh hùng Năng Thị Tiêu được vua Hùngphong làm Quốc Mẫu Năm 2009, huyện Tam Đảo đã phát động tổchức lễ hội sâu rộng trên tất cả hệ thống các di tích thờ Quốc Mẫutrong toàn huyện

Phát huy lợi thế về di sản và lễ hội - nguồn tài nguyên quý giá

về du lịch của huyện, Tam Đảo đã có những bước phát triển khátoàn diện để trở thành một trong những trung tâm văn hóa, du lịchlớn của tỉnh và cả nước, thực hiện sự liên kết du lịch với các tour dulịch trong và ngoài tỉnh Dịch vụ - du lịch ngày càng chiếm tỷ trọnglớn trong cơ cấu kinh tế của huyện Năm 2004, từ chỗ chỉ chiếm30,02%, đến nay đã vươn lên chiếm tới hơn 37,38% trong tổng thunhập kinh tế của huyện Hệ thống khách sạn ngày càng được củng

cố, nâng cấp và xây mới Hiện nay trên địa bàn huyện có 56 kháchsạn, nhà nghỉ với tổng số 1.036 phòng, trong đó có 05 khách sạn đạttiêu chuẩn 2 sao Doanh thu từ dịch vụ du lịch ngày càng cao, lượngkhách du lịch đến huyện Tam Đảo đạt 729.000 lượt trong năm 2004nay đã tăng lên 980.000 lượt khách mỗi năm Sân golf Tam Đảo đã

và đang thu hút hàng nghìn khách chơi golf thường xuyên và hàngtrăm nghìn khách đến thăm quan hàng năm

Hiện nay, du lịch văn hóa, lễ hội ngày càng được huyện khaithác và phát huy có hiệu quả Tam Đảo đã và đang là điểm thu hút

số lượng lớn các du khách, các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học,các vận động viên, khách tham quan trong và ngoài nước đến tham

dự các hội nghị, dự các giải thi đấu thể thao của tỉnh Chính nhờhiệu quả kinh doanh dịch vụ du lịch nên huyện Tam Đảo cũng làđịa bàn thu hút các nhà đầu tư, khá nhiều chương trình hợp tác đã

và đang được triển khai, trong đó có những dự án đầu tư về du lịchgiá trên 1 tỷ USD Huyện Tam Đảo đang từng bước khẳng định làhuyện du lịch Tỉnh Vĩnh Phúc đã có quyết định phê duyệt đề ánxây dựng huyện Tam Đảo trở thành trung tâm lễ hội của tỉnh

Những giải pháp gắn phát triển văn hóa, lễ hội với du lịch

Để xây dựng Tam Đảo là huyện du lịch, Đảng bộ và nhân dânhuyện Tam Đảo đang đề ra các giải pháp gắn phát triển văn hóa, lễhội với du lịch như sau:

- Một là, tập trung khai thác và phát huy có hiệu quả các sảnphẩm văn hóa, lễ hội phục vụ du lịch, bên cạnh đó xây dựng vàphát triển nhiều sản phẩm du lịch mới mang tính đặc trưng củahuyện Tam Đảo, kế thừa và nâng cao chất lượng các hoạt động vănhóa, lễ hội, không ngừng hoàn thiện chất lượng sản phẩm du lịch,dịch vụ bổ trợ; liên kết để tổ chức thành công các hội nghị, hộithảo, các sự kiện văn hóa, du lịch Đây chính là nguồn lực, là chìakhóa để thu hút các nguồn khách đến, các nguồn lực đầu tư và pháttriển du lịch Tam Đảo

- Hai là, đẩy mạnh công tác xúc tiến quảng bá, công tác tu bổ

hệ thống di tích văn hóa, lịch sử ở Tam Đảo; chú trọng công tácnghiên cứu khoa học, tạo cơ sở và tiền đề để sớm phục hồi diệnmạo các di sản văn hóa Tam Đảo, tranh thủ sự hỗ trợ rộng rãi củanhân dân và các tổ chức xã hội trong việc đóng góp vật chất vàtham gia bảo vệ di tích Triển khai các biện pháp cụ thể để quản lý,khai thác và sử dụng tốt nguồn tài nguyên sinh thái, tăng cường bảo

vệ môi trường, gắn việc bảo vệ cảnh quan môi trường, không gianvăn hóa truyền thống với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội

- Ba là, nghiên cứu, phục hồi và tạo dựng lại một số hoạt độngvăn hóa cổ truyền như chợ tình ở Đạo Trù, lễ hội dân gian, truyềnthống, lễ hội tôn giáo mang tính đặc trưng của vùng đất Tam Đảo,chọn lựa để mỗi xã của huyện Tam Đảo đều có một sản phẩm đặctrưng về du lịch Liên kết với các huyện, tỉnh, thành phố khác để tổchức các hoạt động giao lưu các loại hình nghệ thuật mới, ấn tượngnhằm tạo cho Tam Đảo trở thành nơi hội tụ các giá trị văn hóa Tiếptục mở rộng quy mô, đa dạng hóa các loại hình hoạt động trong các

lễ hội văn hóa - thể thao gắn với phát triển các loại hình dịch vụ, tạosức hấp dẫn, hình thành các tour, tuyến du lịch lễ hội, thu hút lượngkhách, tăng thời gian lưu trú

- Bốn là, quan tâm đầu tư, hình thành một số công trình, thiếtchế văn hóa, cơ sở dịch vụ lớn trên địa bàn huyện và các khu vựclân cận Tập trung các nguồn lực, mở rộng các tuyến tham quanhiệu quả Tăng cường quản lý chặt chẽ về cảnh quan, môi trường,

hạn chế các công trình xây dựng đối nghịch, làm phá vỡ cảnh quancủa môi trường Tăng cường quản lý khách tham quan, phân luồngmật độ khách tập trung cao ở các di tích, các điểm tổ chức hoạtđộng lễ hội, làm ảnh hưởng đến an toàn của các công trình.

- Năm là, xây dựng quy chế và có các biện pháp, giải pháp hữuhiệu để quản lý chặt chẽ việc phát triển các khu lưu trú, nghỉ dưỡng.Tăng cường các biện pháp, lập lại trật tự tại các điểm tham quan dulịch, khắc phục tình trạng chèo kéo, ăn xin Quy hoạch các loại hìnhdịch vụ đảm bảo trật tự, mỹ quan, tăng cường các loại hình dịch vụcung cấp các sản phẩm hàng thủ công mỹ nghệ tinh xảo, cao cấp,mang đặc trưng của vùng đất Tam Đảo, nhằm phục vụ tốt hơn nhucầu khách đến tham quan

- Sáu là, điều chỉnh, quy hoạch hệ thống cơ sở hạ tầng, chútrọng nâng cao chất lượng các phương tiện vận tải phù hợp với điềukiện giao thông đi lại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ giá trị cảnh quan,môi trường sinh thái, không gây ô nhiễm tiếng ồn, khói bụi, nướcthải

- Bảy là, chú trọng hoạt động hợp tác phát triển về văn hóa,giáo dục và đào tạo, tăng cường hoạt động thông qua các hiệp hội

và tổ chức xã hội, hướng đến hợp tác phát triển toàn diện cả về kinh

tế, văn hóa - xã hội Tranh thủ sự hợp tác trong các dự án nghiêncứu và bảo tồn phát huy các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể.Triển khai các chương trình nghiên cứu về tài nguyên văn hóa, vềquan hệ và tác động giữa di sản văn hóa với phát triển du lịch; di