vui choi giai tri

Đồng thời luôn gây cho các em hứng thú học môn hình - Tôi hi vọng rằng trong giảng dạy một tiết luyện tập sẽ mang đến cho các em nhiều điều bổ ích phù hợp với học sinh lớp 7 tại địa bàn

I Lý do chọn đề tài

- Do đặc điểm tình hình trờng THCS Hải Thanh là một trờng tại địa bàn dân c chủ yếu là đi nghề đánh bắt thuỷ hải sản, lao động tự do Bởi vậy điều kiện học tập của các em còn hạn chế Phần đa các bậc phụ huynh còn cha thật

sự đầu t quan tâm đến quá trình học tập của con em mình Vì vậy thời gian học tập (tự học) của các em còn ít Nên ngoài những tiết học trên lớp, tiết học luyện tập trên lớp là quan trọng đối với các em

1 ý nghĩa thực tiễn:

- Để giúp các em hiểu sâu hơn và vận dụng tốt hơn các kiến thức lý thuyết vào việc giải các bài tập phù hợp với trình độ của bản thân

- Bồi dỡng cho các em những bài tập cơ bản và tiêu biểu của môn hình học

7 Trang bị cho các em về kiến thức, kỹ năng lẫn phơng pháp suy luận, lập luận

để vẽ hình, ghi giả thiết, kết luận và chứng minh theo hệ thống các bài tập có chiều hớng từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp Nhằm giúp các em không chỉ giải từng bài mà còn biết cách giải nhiều loại bài tập trong các bài toán hình học 7 vốn đa dạng về thể loại, phong phú về cách giải Đồng thời luôn gây cho các em hứng thú học môn hình

- Tôi hi vọng rằng trong giảng dạy một tiết luyện tập sẽ mang đến cho các

em nhiều điều bổ ích phù hợp với học sinh lớp 7 tại địa bàn này

- Để đảm bảo tính chặt chẽ chính xác toán học đồng thời lớp 7 hình học là nền móng cơ bản cho môn hình học phẳng mà tôi chọn đề tài này

II ý nghĩa của đề tài

1 Nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục toán học: cụ thể là môn hình

học 7 Mà năm học 2005-2006 theo mục tiêu của trờng và cấp học đề ra

- Nhằm giải quyết những vần đề bức xúc của chất lợng giáo dục môn hình học 7

2 Điều kiện thực hiện đề tài:

a, Thận lợi:

- Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn toán 7, nên tôi nắm chắc tình

ơng trình hình học 7 Để cải cách phơng pháp giảng dạy phù hợp nội dung kiến thức bài dạy

- Học sinh phần đa là học sinh đi học đầy đủ, ngoan, hào hứng xây dựng bài, chú ý tập trung học tập nên tôi dễ dàng đi sâu, đi sát vào từng học sinh, để tìm hiểu năng lực điều kiện học tập nhằm phát huy tính chủ đạo học tập, tính cần cù tích cực và năng động sáng tạo trong mỗi học sinh

- Trờng: BGH quan tâm chăm sóc đến quá trình dạy và học của giáo viên

và học sinh

b, Khó khăn:

- Tài liệu tham khảo của giáo viên và học sinh còn thiếu

- Học sinh lớp 7 chủ yếu là con em nhà nông, lao động tự do, buôn bán, gia đình thuộc diện nghèo khó do vậy cuộc sống vất vả Ngoài việc học tập trên lớp ra về nhà các em phải tham ra lao động giúp đỡ gia đình nên thời gian tự học của các em còn quá ít so với chơng trình môn học hiện tại

3 Những biện pháp giáo dục: (hay phơng pháp giảng dạy)

- Giáo viên là ngời truyền thụ kiến thức cho học sinh mà luôn luôn là ngời

đóng vai trò tổ chức cho học sinh tự lực tìm kiếm tiếp cận kiến thức mới, thông qua hoạt động tích cực của học sinh

- Thông qua các câu hỏi và bài tập mà giáo viên lựa chọn học sinh tự lực tìm hiểu kiến thức

Học sinh tự thực hành rèn luyện các kỹ năng

Cụ thể: Tiết 27 hình học 7 (H1)

a, Trờng hợp M nằm ngoài K và E

* Xét ∆ BKM và ∆ CKM có

BM = CM (gt)

) 90 (

ˆ

2

1 =M =

M => ∆BKM = ∆ CKM

KM cạnh chung (c.g.c)

* Xét ∆ BEM và ∆ CEM có

BM = CM (gt)

) 90 (

ˆ

2

1 =M =

M => ∆BEM = ∆ CEM

EM cạnh chung (c.g.c)

* Xét ∆ BKE và ∆ CKE có

∆BKM = ∆ CKM (c/m trên)

=> BK = CK (2 cạnh tơng ứng) (1)

∆BEM = ∆ CEM (c/m trên)

=> BE = CE (2 cạnh tơng ứng) (2)

KE là cạnh chung (3)

Từ (1), (2), (3) => ∆ BKE = ∆ CKE

(c.c.c)

GV: Treo bảng phụ đề bài BT: Cho đoạn thẳng BC và đờng trung trực của nó, d giao với BC tại M

Trên d lấy 2 điểm K và E khác điểm

M Nối E với B; E với C, K với B, K với C

Chỉ ra các tam giác bằng nhau trên hình

HS: Đọc đề H? Đề cho gì? yêu cầu gì?

H? Có mấy trờng hợp xảy ra về vị trí của 2điểm K và E so với điểm M?

=> Hãy vẽ hình

H? Từ hình a hãy chỉ ra các tam giác bằng nhau? Vì sao

H? Từ hình b hãy chỉ ra (tơng tự hình a)

HS: Lên làm bài

Lớp nhận xét (Khi phát vấn học sinh tìm hiểu trả lời => C/M Trong bài này giáo viên chỉ là ngời hớng dẫn)

- Các cách khắc phục học sinh yếu kém: 3 cách

+ Thêm dữ kiện hoặc nhiều câu hỏi khai thác học sinh cách vẽ hình, ghi giả thiết, kết luận và chứng minh

+ Thay đổi việc tìm một cách chứng minh bằng nhiều cách chứng minh nh:

M

" "

E

K d E

C/M bằng lập luận suy luận (từ gt, điều đã biết để đi đến cách C/M)

Hay C/M bằng phản chứng (đa một giả sử nào đó rồi c/m cho điều đó là vô lý => điều cần c/m)

+ Luôn tích cực hoá hoạt động của học sinh Trớc mắt làm cho học sinh suy nghĩ nhiều hơn, thảo luận nhiều hơn

Tích cực hoá hoạt động của học sinh thể hiện qua 4 mức độ (bắt chớc những bài mẫu) tái hiện, tìm tòi, sáng tạo

Tập trung sâu và khả năng tự học, tự phát hiện, tự giải quyết vấn đề của học sinh

∆ AOB (OA = OB)

GT 0ˆ 1 = 0ˆ 2

KL a, DA = DB

b, OD ⊥ AB

Chứng minh: a, c/mDA = DB

HD:

OA = OB (gt)

2

1 0ˆ

0ˆ = (gt) = ∆AOD=∆ BOD(?)

OD cạnh chung

? = DA = DB ?

b, c/m OD ⊥ AB

HD:

∆AOD=∆ BOD

? = A DˆO=B DˆO ( )

mà A DˆO +B DˆO= ? (vì sao)

? = 2A DˆO = 180 0 ? =A DˆO= 90 0

hay OD ⊥ AB

HS: Đọc đề H? Đề cho giáo viên? yêu cầu gì?

Hãy vẽ hình? ghi gt, kl?

HS: Lên làm?

Lớp làm vào vở ? Lớp nhận xét?

H? Hai cạnh DA và DB thuộc hai tam giác nào?

H? Để c/m 2 cạnh DA = DB ta cần c/m gì?

H? Để c/m ∆ AOD = ∆ BOD ta căn

cứ vào điều gì? vì sao?

H? Để c/m AB ⊥ OD ta c/m nh thế nào? vì sao?

O

'

`

1 2

- Giáo viên đóng vai trò quan sát và chỉ đạo hớng dẫn, nhận xét Giải quyết những vấn đề mà học sinh còn mắc phải sai lầm

- Giáo viên luôn coi trọng các thao tác cần thiết của học sinh để có đợc nhận thức toán học cơ bản mà học sinh tự tìm đến nhằm nổi bật các cách giải khác nhau rõ rệt để học sinh có t duy năng động sáng tạo

VD: Bài 46 (Tr 103 SBT)

∆ ABC nhọn

AD ⊥ AB, AD = AB

GT AE ⊥ AC, AE = AC

KL DC = BE

D C⊥ BE

Chứng minh: a, c/m DC = BE

Xét ∆ ABC và ∆ ABE có

AD = AB (gt) (1)

2 3 1

2 ˆ ; ˆ ˆ ˆ

ˆ

A

) ,

(

; 90

ˆ

3

2 A AD AB AE AC

=> D AˆC =B AˆE (2)

AE = AC (gt) (3)

Từ (1), (2) và (3)

=> ∆ADC = ∆ ABE (c.g.c)

=> DC = BE (2 cạnh tơng ứng)

b, chứng minh DC ⊥ BE

HS: Đọc đề H? Đề cho gì? yêu càu gì?

HS: Lên bảng làm bài Lớp ở dới làm bài vào vở A

E D

C B

E K x

"

'

Ta có ∆ADC = ∆ ABE (c/m trên)

=> D AˆC =B AˆE (2 góc tơng ứng) (4)

Gọi H là giao điểm của AB và DC

=> Hˆ 2 =Hˆ 3 (đối đỉnh ) (5)

I là giao điểm của DC và BE

Xét ∆ AND và ∆ IBH có

=> Hˆ 2 =Hˆ 3 (đối đỉnh )

E

A

B

C

A

Dˆ = ˆ (c/m trên) =>

) 90 (

ˆ

2 =H I B =

A

=> DC ⊥ BE (đpcm)

Lớp nhận xét?

- Sau mỗi bài tập giáo viên nên khắc sâu kỹ năng cũng nh phơng pháp làm bài chặt chẽ cho học sinh

- Đối với những học sinh khá giỏi cần đa ra những bài tập có tính khái quát

mở rộng vận dụng thông qua thực tế cuộc sống nhằm khắc sâu kiến thức trọng tâm của bài học Vạch cho học sinh thấy rõ giữa các mối quan hệ kiến thức liên quan trọng của bài làm

VD: Bài 48 (Tr 103 SBT)

∆ ABC

AK = KB; AE = EC

GT KM = KC; EN = EB

KL A là trung điểm của MN

Chứng minh:

HS: Đọc đề H? Đề cho gì?

Yêu cầu gì?

HS: Hãy vẽ hình và ghi gt, kl bài toán Lớp nhận xét?

Lớp suy nghĩ chứng minh?

H? Muốn chứng minh cho A là trung

điểm của MN ta phải c/m nh thế nào?

+ AM = AN

A

Xét ∆ AKM và ∆ AKM có

KA = KB (gt)

2

1 ˆ

ˆ K

K = (đối đỉnh) => ∆AKM=∆BKC

KM = KC (gt) (c.g.c)

=> AM = BC (1)(2 cạnh tơng ứng)

- c/m tơng tự ta đợc

∆ AEN = ∆ CEB (c.g.c)

=> AN = BC (2) (2 cạnh tơng ứng)

Từ (1) và (2)

=> AM = AN (*) (t/c bắc cầu)

- Ta có ∆AKM=∆BKC (c/m trên)

=> Mˆ 1 =Cˆ 1 (2 góc tơng ứng)

AM // BC (1) (sole trong bằng nhau)

∆AEN = ∆CEB

=> Nˆ 1 =Nˆ 1 (2 góc tơng ứng)

AN BC (2) (sole trong bằng nhau)

Từ (3) và (4) => M, A, N thẳng hàng

Theo tiên đề Ơ clít (**)

Từ (*) và (**)

=> A là trung điểm MN (đpcm)

H? Nêu dấu hiệu nhận biết hai đờng thẳng / / và tiên đề Ơ clít?

- Vậy thông qua tiết luyện tập này giáo viên cần vạch cho học sinh thấy rõ mối quan hệ giữa hình học phẳng lớp 7 cho các tiết học sau này cũng nh môn học khác và trong thực tế cuộc sống

4 Kết quả cuối cùng:

- Tóm lại qua tiết luyện tập giáo viên luôn dùng phơng pháp vấn đáp, đàm thoại, phơng pháp phân tích và tổng hợp để chỉ đạo học sinh làm bài

Đối với học sinh luôn là ngời chủ đạo học tập, tự giải quyết vấn đề bài học

- Học sinh có đợc hứng thú sôi nổi trong quá trình học tiết luyện tập hình học 7 thông qua thảo luận theo tổ, lớp Học sinh có hứng thú phấn đấu vơn lên tới đỉnh cao của môn học Biết vận dụng vào khả năng, năng lực học tập của bạn

để làm bàn đà cho mình bật nhảy cao hơn về trình độ và năng lực của bản thân

- Tiết học luyện tập luôn sôi nổi hào hứng, đầy hứng thú khiến học sinh ham học và học tập có kết quả tốt hơn

- Thông qua tiết luyện tập học sinh củng cố đợc hệ thống kiến thức toán học một cách chặt chẽ gắn bó khăng khít với nhau mà lí thuyết đã đợc học

5 Kết luận:

- Đề tài kinh nghiệm dạy tiết học luyện tập hình học 7 này đạt đợc tính tích cực hoạt động học tập của học sinh Học sinh luôn là ngời đóng vai trò chủ

đạo trong học tập Còn giáo viên chỉ là ngời chỉ đạo, hớng dẫn Nên học sinh phát triển đợc năng lực học tập và t duy năng dộng sáng tạo trong quá tình làm bài tập hình học 7

Khiến cho học sinh có hứng thú ham học tuyệt đối trong môn hình học 7

- Trong quá trình tiến hành các biện pháp trên còn có những thuận lợi khó khăn

a, Thuận lợi:

Học sinh ham học, kiến thức nắm vững và sâu sắc hơn Kỹ năng vẽ hình,

ký hiệu trên hình vẽ chính xác, chặt chẽ theo GT và KL và quá trình CM

- Học sinh đã có nhiều năng động sáng tạo hơn khi gặp bài tập ở từng tr-ờng hợp khác nhau

- Chất lợng bài làm của môn học đợc nâng lên rõ rệt

b, Khó khăn:

Vẫn còn một số em cha nắm chắc kiến thức ở lớp trớc, bài trớc và năng lực

t duy chậm, khả năng tiếp thu bài kém nên rất khó khăn cho tiết học luyện tập này đấy là tính chủ đạo học tập của học sinh

Từ đó làm chi phối kết quả của đề tài

Kết quả đợc kiểm nghiệm sau:

Lớp Giỏi Xếp loại ban đầuKhá TB y.kém GiỏiXếp loại thực hiện đề tàiKhá TB y kém 7

7

Đề tài phơng pháp giảng dạy tiết luyện tập hình học 7 của tôi vận còn hạn chế và có thể còn những thiếu sót

Vậy tôi mong các đồng chí đồng nghiệp đọc tham khảo đóng góp và sữa chữa cho hoàn chỉnh hơn để tôi đợc hoàn thiện hơn phơng pháp dạy tiết luyện tập hình học 7 nhằm giúp cho các em học tốt hơn nữa trong môn học này

Hải Thanh, ngày 15 tháng 03 năm 2008

Ngời viết

Lê Thành

phòng giáo dục huyện đông sơn

tr ờng thcs Đông Minh

sáng kiến kinh nghiệm

hớng dẫn học sinh chứng minh bài toán

hình học lớp 7

Ngời thực hiện: Lê Thị Khuyến

Đơn vị: trờng THCS Đông Minh - Đông Sơn - Thanh Hoá

Năm học 2005-2006