Phương pháp ổn định và đông rắn thường được ứng dụng rộng rãi trong quản lý chất thải nguy hại: - Xử lý chất thải công nghiệp; - Xử lý chất thải trước khi bỏ ra các bãi chôn lấp an toà
Trang 1Phương pháp ổn định và đông rắn thường
được ứng dụng rộng rãi trong quản lý chất thải
nguy hại:
- Xử lý chất thải công nghiệp;
- Xử lý chất thải trước khi bỏ ra các bãi chôn
lấp an toàn, hợp vệ sinh
- Xử lý các vùng đất bị ô nhiễm mà ở đó có
một lượng lớn rác chứa đựng các chất độc hại
GIỚI THIỆU
Trang 2• Ổn định: phương pháp sử dụng chất phụ gia
làm giảm tính nguy hại tự nhiên của chất thải
bằng cách chuyển đổi chất thải và các thành
phần nguy hại của nó thành một dạng mới có
tỷ lệ chất gây ô nhiễm ở mức tối thiểu hoặc
làm giảm mức độ độc hại của chất thải
• Đóng rắn: quá trình làm đông đặc một khối
lượng lớn vật chất, bao gồm những vật thể rắn,
những chất thải nguy hại
Trong xử lý, người ta thường kết hợp song
song cả 2 quá trình ổn định và đông rắn chất
thải nguy hại
ĐỊNH NGHĨA
• Loại bỏ những chất thải nguy hại đến sức
khỏe cộng đồng, mang lại lợi ích xã hội và
môi trường yêu cầu ứng dụng những công
nghệ hiệu quả và lâu dài
• Phương pháp ổn định cũng có thể được ứng
dụng để xử lý các vấn đề khác, chẳng hạn
như xử lý sinh học hoặc thiêu đốt
QUY TẮC
Trang 3Công nghệ ổn định được ứng dụng trong lĩnh
vực:
* Chôn lấp - ổn định các chất thải trước khi
đem chôn lấp an toàn
* Xử lý những nơi ô nhiễm – phục hồi
những vùng bị ô nhiễm
* Đóng rắn những chất thải công nghiệp –
ổn định các chất thải không nguy hại, như bùn
cặn
ỨNG DỤNG
Cơ chế
Đóng gói kích thước lớn
Đóng gói thước nhỏ
Hấp phụ
Hấp thụ Kết tủa
Khử độc
CƠ CHẾ
Trang 4Là cơ chế mà ở đó các thành phần của chất thải
độc hại bị giữ bên trong một cấu trúc lớn hơn
Thành phần độc hại bị giữ bên trong lỗ rỗng của
vật liệu ổn định
ĐÓNG GÓI KÍCH THƯỚC LỚN
Là cơ chế mà ở đó các thành phần của chất thải
độc hại bị giữ bên trong cấu trúc tinh thể của
khối chất rắn ở mức vi mô
Cho dù chất ổn định bị thoái hóa thành thì các
chất thải độc hại vẫn bị giam giữ lại
Chất thải bên trong vật liệu ổn định được giữ yên
là nhờ vào sự ổn định của chất kết dính
ĐÓNG GÓI KÍCH THƯỚC NHỎ
Trang 5Là quá trình mà chất gây ô nhiễm được đưa
vào bên trong chất hấp thụ
Là quá trình các chất gây ô nhiễm tạo liên
kết điện-hóa với các tác nhân ổn định trong
chất kết dính
Hiện tượng bề mặt và liên kết tự nhiên
được gây ra bởi hiệu ứng Van De Waals (tạo ra
bởi hiện tượng phân cực trong phân tử) hoặc
liên kết hydro
HẤP PHỤ
Trang 6Là quá trình kết tủa chất ô nhiễm từ chất thải
Chất kết tủa là các hydroxide, sulfide, silicate và
phosphate và được chứa trong khối ổn định
Quá trình này có thể được áp dụng để ổn định
các chất vô cơ như bùn chứa huydoxide kim
loại
Me(OH)2 + H2CO3 -> MeCO3 (kết tủa) + 2H2O
KẾT TỦA
Là cơ chế làm thay đổi một thành phần hóa
học này thành một dạng khác ít độc hại hơn,
thậm chí không còn độc tính
Ví dụ: dùng vật liệu cement trong quá
trình ổn định để làm giảm crom +6 bằng cách
chuyển thành crom +3 (Crom +3 có độ hòa
tan và độ độc hại thấp hơn crom +6)
KHỬ ĐỘC
Trang 7Xi măng
Pozzolan
Vôi
Silicat Đất sét hữu
• Phổ biến nhất là xi măng Portland
• Tạo thành từ hỗn hợp đá vôi và đất sét (hoặc
silicate) ở to cao
• Thành phần chính là 2CaO.SiO2 và 3CaO.SiO2
• Phản ứng chính của xi măng Portland là:
3CaO.Al2O3 + 6H2O → 3CaO.Al2O3.6H2O + nhiệt
XI MĂNG
Trang 8Bảng thể hiện sự tương thích và không tương thích của chất
thêm vào
n Nhựa dẻo Polyimer hữu cơ
Chất hữu cơ không phân
- Chúng có thể làm giảm hình thành cấu trúc tinh
thể kết quả là tạo thành vật liệu vô định hình
- Những chất thêm vào làm ổn định hỗn hợp xi
măng, giảm chất độc hữu cơ và làm tăng ổn định
của xi măng
XI MĂNG
Trang 9• Là chất phản ứng với nhôm, silic, vôi, và nước
hình thành sản phẩm giống bê tông được gọi là
bê tông Pozzolan
• Vật liệu gồm tro, xỉ đất lò luyện gang và bụi
khi nung xi măng
• Cấu trúc của Pozzolan chủ yếu có 45% SiO2,
25% Al2O3, 15% Fe2O3, 10% CaO, 1% MgO,
1% K2O, 1% Na2O và 1% SO3
POZZOLANDS
• Phản ứng của canxi với vôi và aluminiosilicates
trong chất thải hình thành hydrat canxi silicat, canxi
nhôm, canxi hoặc aluminosilicate
• Vôi - ổn định là thích hợp nhất cho các chất ô
nhiễm vô cơ và đã được sử dụng rộng rãi cho bùn
có chứa kim loại
VÔI
Trang 10• Silicat được axit hóa để tạo thành một dạng
axit monosilic
• Ngoài ra, kết hợp dung dịch silicat hòa tan và
xi măng làm tăng hiệu quả trong việc ổn định
đất bị ô nhiễm chì, đồng và kẽm nồng độ cao
SILICAT
• Đất sét hữu cơ là do đất sét tự nhiên được biến
đổi để có nguồn gốc từ hữu cơ
• Thay thế các cation vô cơ trong cấu trúc đất
sét, kết hợp với các cation hữu cơ, các ion
amoni bậc bốn Sau đó, các phân tử hữu cơ
được hấp phụ trong cấu trúc tinh thể của đất sét
hình thành khi có hiện diện của chất gây ô
nhiễm hữu cơ
ĐẤT SÉT HỮU CƠ
Trang 11• Các ion hữu cơ gắn liền với đất sét dễ dàng hấp
thụ các hữu cơ khác
• Hiệu quả của đất sét hữu cơ trong sự ổn định
của chất có chứa chất hữu cơ là do sự hấp thụ
của chất gây ô nhiễm hữu cơ trong đất sét
ĐẤT SÉT HỮU CƠ
• Bao gồm nhựa đường, dầu hỏa, nhựa đường,
polyethylene, polypropylene và lưu huỳnh
• Chất thải nhựa nhiệt dẻo ổn định hoàn toàn lọc được và
phân hủy sinh học
VẬT LIỆU NHỰA NHIỆT DẺO
Trang 12• Ứng dụng: xử lý chất thải nguy hại
• Thủy tinh hóa: sự đóng rắn và ổn định bởi vì
nó làm cho các chất thải có cấu trúc ổn định
hơn để giảm chất gây ô nhiễm ra môi trường
THỦY TINH HÓA
• Nhiệt độ cao để làm tan chảy đất thành một khối
nóng chảy
• Khi dòng điện chạy qua đất, nhiệt tích tụ, cuối
cùng đất tan chảy Nóng chảy, đất trở nên dẫn điện
hơn và khối lượng nóng chảy sẽ thành trung gian
truyền nhiệt
• Kết quả sản phẩm rất giống với thủy tinh Obsidian,
được hình thành bởi quá trình thủy tinh hóa của tự
nhiên
THỦY TINH HÓA TẠI CHỖ
Trang 13• Khi nhiệt độ tăng, các chất hữu cơ bay hơi và sau
đó pyrolyze (phân hủy trong điều kiện thiếu ôxy)
thành các thành phần nguyên tố
• Khí di chuyển chậm qua khối nóng chảy (đó là độ
nhớt) trên bề mặt, và những chất khí dễ cháy sẽ
thoát ra và thu lại để xử lý đảm bảo tiêu chuẩn khí
thải Vì nhiệt độ cao của sự tan chảy (1600 đến
2000 o C), chất ô nhiễm còn lại thành cặn lắng
(thủy tinh)
THỦY TINH HÓA TẠI CHỖ
• Chất gây ô nhiễm vô cơ xử lý một cách tương tự Ví
dụ, nitrat thành khí nitơ (N2) và oxy (O2)
• Thủy tinh hóa tại chỗ đã được sử dụng trong một số
dự án tại địa điểm Superfund ở Washington, nơi
3100 tấn đất bị ô nhiễm
• Kết quả thực hiện trên bãi chôn chất thải cho thấy
thủy tinh hóa có thể làm bất động hoặc phá hủy các
chất ô nhiễm độc hại và cả phóng xạ và giảm 75%
thể tích
THỦY TINH HÓA TẠI CHỖ
Trang 14• Công nghệ sử dụng lò làm thủy tinh hoạt động
ở 1600oC
• Công nghệ có 2 tiềm năng xử lý chất thải nguy
hại, đặc biệt là đất bị ô nhiễm, và tạo ra một
Trang 15Hóa chất (phụ gia) CTNH
TRỘN BẰNG TRỐNG (THÙNG)
Trang 16Được ứng dụng rộng rãi
Thực hiện bằng cách điều khiển robot từ xa
TRỘN BẰNG TRỐNG (THÙNG)
Vữa sẽ được cho vào để ổn định
Lớp đất được xới lên và xáo trộn
Lộ được khoan tới độ sâu mong muốn
TRỘN TẠI CHỖ
Trang 17TRỘN TẠI CHỖ
Tỉ lệ pha trộn là :
100 phần bùn : 5 phần vôi : 5 phần xi măng
Hỗn hợp được trộn bằng máy xúc và
đưa vào bằng cần trục dài
Có thể thay máy xúc bằng vòi phun để giảm
tiếng ồn , tăng xáo trộn
TRỘN TẠI CHỖ
Trang 18Tiêu chuẩn đánh
giá sự kết dính
Quan sát bằng mắt Không chứa nước
Kỹ thuật trộn tại chỗ phổ biến nhất là kỹ
thuật xi măng đất với các ưu điểm sau:
Thiết bị nhỏ
Ít tiếng ồn
Xử lý được các vũng, hố lớn
Trang 19Phụ gia và chất thải nguy hại được cung cấp
liên tục hoặc theo mẻ
Thiết bị sử dụng có thể bao gồm máy nhào đất
Quá trình liên tục: cung cấp chất thải và phụ gia
liên tục, tạo tiếp xúc nhờ máng vận chuyển và
Trang 20Thiết kế quá trình ổn định – đóng rắn
Có 2 yếu tố quan tâm: đặc tính của chất thải và vị
trí thực hiện
Vấn đề quan trọng là mối tương quan thấp giữa quy
mô nghiên cứu PTN và thi công tại hiện trường
Khó khăn: liên quan đến quá trình xáo trộn giữa
chất thải và hóa chất
THIẾT KẾ QUÁ TRÌNH ỔN ĐỊNH
Trang 21QUY TRÌNH THIẾT KẾ
QUY TRÌNH THIẾT KẾ
Trang 22Nghiên cứu khả năng xử lý bao gồm lựa chọn và hoàn thiện chất kết dính để giảm hoặc loại bỏ tính
nguy hại của chất thải
Việc hoàn thiện công thức của quá trình ổn định
Trang 23VD 11-2: Đánh giá hiệu quả của ổn định
Thông số Bùn chưa xử lý Bùn đã xử lý % giảm
Nồng độ Cr cao là do biến đổi nhiều và có hóa trị là +6 Quá
trình ổn định nên xem xét việc giảm Cr đầu tiên đến hóa trị +6
và sau đó là sự kết tủa của Crom hydroxit
Ví dụ 11-3 Tại bãi chôn lấp an toàn, chất thải đã được ổn định với tro bay
mang có tính kiềm có nguồn gốc từ nhà máy nhiệt điện sử
dụng than ở phía Tây
Vật liệu được pha trộn sau đó được vận chuyển đến bãi chôn
lấp và trải đều bằng xe ủi đất
Thành phần: 14% dầu và mỡ, 2,2% TOC, và 72% chất thải rắn
bay hơi bao gồm 180mg/kq 1,1,1 –trichloroethane, 71mg/kg
20mg/kg chì, 15mg/kg kẽm Ổn định theo tỉ lệ 1.2 phần tro bay
vào 1 phần chất thải theo khối lượng
Trang 24Co : nồng độ chất ô nhiễm ban đầu
Ww: khối lượng chất thải
WFA : nồng độ chất ô nhiễm cuối cùng
Co/ Cf = (Ww + WFA)/ Ww = (1.0 + 1.2)/ 1.0 = 2.2
Cf/ Co = Ww / (Ww + WFA = 1.0 +( 1.2/+1.0) = 0.45
Trang 25Phương pháp giải ví dụ 11-3
Nồng độ chất ô nhiễm bằng 45% nồng độ ban đầu đó là kết quả
của sự pha loãng, điều này có nghĩa là giảm 55%, bao gồm cả
thay đổi tỷ trọng
Kim loại có thể phản ứng trong xi măng porland với tro bay
Các chất dễ bay hơi có thể bay ra trong suốt quá trình xử lý mở
rộng
Nhiệt từ phản ứng pozzolanic làm tăng tốc độ của quá trình bay
hơi
Quá trình hydrat hóa phụ thuộc vào thời gian
Sử dụng phụ gia riêng biệt + đất sét hữu cơ
bị biến đổi và trộn dưới đất ở một độ sâu
NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG 1
Nghiên cứu của US EPA ở hệ thống ổn định
tại chỗ cho đất bị ô nhiễm PCB
Chi phí xử lý năm 1989 ước tính là 110$/tấn
Trang 26NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG 1
Độ bền nén cao
Độ thẩm thấu thấp
Sản phẩm có cấu trúc dày và ổn định
Độ xốp thấp
Kết quả kiểm tra
Tích cực
NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG 1
Phân tích mẫu nước rò trước và sau xử lý
đều không đạt yêu cầu
Quá trình đóng băng – tan băng làm vật
liệu ổn định biến chất
Nghiên cứu theo dõi 1 năm nhưng kết
quả không được chấp nhận
Kết quả kiểm tra
Chưa đạt
Trang 27NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG 2
Năm 1974, nhà máy The Leigh thực hiện đóng bao
lượng lớn CHC và VC trong một loại đá tổng hợp
Mục đích: đảm bảo an toàn, không thấm nước,
không gây ô nhiễm và không rĩ nước
NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG 2
Nhiều vật liệu yếu hơn so với yêu cầu, hệ
số thấm thấp
Nước tự do trong cái hố có nồng độ phenol
lên đến 140mg/L
Nguyên nhân do năm 1980 sử dụng ít xi
măng trong quá trình ổn định
Kết quả kiểm tra
Trang 28NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG 2
Trường hợp này cần phải kiễm tra liên tục,
đánh giá, quan trắc
Thay đổi hóa chất ổn định và tỉ lệ trộn cũng
như sự thay đổi bản chất của chất thải
Kết quả kiểm tra
NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG 3
Một nhà máy sx thép xử lý Cadmi, Cr (IV), Ni,
và CN bằng cách trộn vôi, tro với xi măng
Pozzoland
Chất ô nhiễm được cố định trong cấu trúc của
canxi aluminosilicat trong quá trình hydrat hóa
Trang 29NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG 3
Thành công trong việc giảm đáng kể sự di
chuyển của các thành phần nguy hại
Kết quả kiểm tra độc tính EP và TCLP
NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG 4
Quá trình ổn định đất cát bị ô nhiễm cadmi
được thực hiện tại địa điểm công nghiệp ở
New York
Tổng nồng độ cadmi trong sỏi và đất gần
130mg/L kiểm tra nồng độ TCLP là 2.2 mg/L
vượt quá giới hạn quy định là 1.0mg/L
Từ nghiên cứu và vật liệu sẵn có, hỗn hợp vữa
25% xi măng với 1 phần sulfate sắt đã được chọn
và ổn định bằng kỹ thuật xi măng đất
Trang 30NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG 4
Lấy mẫu ở 39 vị trí tại hiện trường, tất cả
điều không phát hiện hàm lượng cadmi
Dự án này được xem như là thành công bởi vì
nó đúng tiến độ và dưới ngân sách, nhận được
sự đồng tình từ địa phương
Kết quả