Bài 1 đến bài 17

Hiểu đợc nội dung cơ bản của phơng pháp hình chiếu vuông góc Bước 3: Bài mới 36phút Hoạt động 1: Xây dựng nội dung phơng pháp góc chiếu thứ nhất:.. - Chiếu vuông góc vật thể vào các mặt

Sở giáo dục đào tạo hà nam

Trờng THPT chuyên Hà nam

Giáo án giảng dạy

Tổ: Lý - công nghệ

Năm học 2008 - 2009

1- Hiểu đợc nội dung cơ bản của một số tiêu chuẩn về trình bày bản vẽ kỹ thuật.

2- Có ý thức thực hiện các tiêu chuẩn bản vẽ kỹ thuật

Hoạt động 1: Tìm hiểu tiêu chuẩn

khổ giấy, khung vẽ, khung tên.

GV: Giới thiệu một số khổ giấy, đo

kích thớc mỗi khổ

?1: Khổ giấy là gì?

(Là kích thớc tờ giấy vẽ sau khi xén)

?2: Việc quy định khổ giấy có liên

quan gì trong việc quản lý và in ấn?

(Dễ quản lý và in ấn, tiết kiệm…)

?3: Kể tên các khổ giấy vẽ chính?

(A0, A1, A2, A3, A4)

?4:Tìm hiểu hình vẽ 1-1 cho biết các

1189 841

841 594

594 420

420 297

297 210

- Việc quy định khổ giấy để thống nhất quản lý

và tiết kiệm trong sản xuất

- Các khổ giấy chính đợc thiết lập từ khổ A0

A2

A3

A4 A4

? Tiếp tục xem hình vẽ và cho biết

các nét vẽ có chiều rộng giống nhau

hay không? So sánh chiều rộng các nét

vẽ?

Hoạt động 4: Tìm hiểu tiêu chuẩn

chữ, số

?Xem bảng mẫu chữ, so sánh chiều

cao, chiều rộng của chữ, chiều rộng

- Mỗi bản vẽ đều có khung bản vẽ, khung tên

đặt bên dới bản vẽ

II/ Tỷ lệ:

- Tỷ lệ là tỷ số giữa kích thớc đo đợc trên hìnhbiểu diễn với kích thật tơng ứng trên vật thể đó

- 3 loại tỷ lệ:

+ Tỷ lệ nguyên hình: 1:1 + Tỷ lệ thu nhỏ: 1:2; 1:5; 1;10…

+ Tỷ lệ phóng to 2:1; 5:1; 10 :1… -Tuỳ theo kích thớc của vật thể đợc biểu diễn

và kích thớc của khổ giấy vẽ để chọn tỷ lệ cho thích hợp

2) Chiều rộng của nét vẽ:

- Đợc chọn trong dãy kích thớc sau:

0,13; 0,18; 0,25; 0,35; 0,5; 0,7; 1,4 và 2 mm -Thờng lấy chiều rộng nét đậm bằng 0,5mm

và các nét còn lại bằng 0,25 mm

IV/ chữ viết

Chữ viết phải rõ ràng, thống nhất dễ đọc

- Khổ chữ (h) đợc xác định bằng chiều cao của chữ hoa tính bằng mm

- Có các khổ chữ sau: 1,8; 2,5; 3,5; 5; 7; 10; 14;20mm

Kích thước hình vẽKích thước vật thểTL=

của nét

chữ, khoảng cách chữ (Chiều cao chữ

10 ô, chiều rộng chữ 6 ô, chiều rộng

nét 1 ô, chữ cách chữ 2 ô…)

- Khổ chữ là chiều cao chữ hoa kí hiệu

h vậy: chiều rộng chữ 6/10h, chiều

đờng dóng, đờng ghi , chỉ rõ cách vẽ

theo tiêu chuẩn kỹ thuật Lu ý các sai

- Vẽ // với đờng ghi kích thớc

- Đầu mút có mũi tên ( Có thể gạch chéo thaymũi tên)

- Kích thớc độ dài dùng đơn vị là mm, trên bản vẽ không ghi đơn vị Nếu dùng đơn vị khác

mm thì phải ghi rõ đơn vị đo

- Kích thớc góc dùng đơn vị đo là độ, phút , giây

Bớc 4: Củng cố (2phút) :

Bớc 5: Dặn Học bài trả lời câu hỏi và làm bài tập SGK

Rút kinh nghiệm bài dạy:

Tiết 2

Ngày soạn: -9-2008

Bài 2 Hình chiếu vuông góc

Mục tiêu

1 Hiểu đợc nội dung cơ bản của phơng pháp hình chiếu vuông góc

Bước 3: Bài mới (36phút)

Hoạt động 1: Xây dựng nội dung

phơng pháp góc chiếu thứ nhất:

? Xem hình vẽ cho biết vật thể đặt

trong góc tạo bởi các mặt phẳng nào?

+ Mặt phẳng phía dới vật thể: Mặt phẳng hình chiếu bằng

+ Mặt phẳng phía bên phải vật thể: Mặt phẳng hình chiếu cạnh

- Chiếu vuông góc vật thể vào các mặt phẳng hình chiếu theo các hớng chiếu: Từ trớc, từ trên,

từ trái ta đợc:

+ Hình chiếu đứng A + Hình chiếu bằng B

? Xem hình vẽ cho biết các hớng

chiếu?

+ Hình chiếu cạnh C Xoay các mặt phẳng hình chiếu đứng, bằng nh hình vẽ để các hình chiếu cùng nằm trên mặt phẳng bản vẽ (hình vẽ 2-2 SGK)

- Các mặt phẳng hình chiếu ở giữa ngời quan sát

và vật thể

- Các hình chiếu có vị trí khác với phơng pháp chiếu góc thứ nhất và đợc biểu diễn nh hình vẽ

A

B

C B

Bớc 5: Dặn Học bài trả lời câu hỏi và làm bài tập SGK (1phút)

Rút kinh nghiệm bài dạy:

2 Ghi đợc các kích thớc trên các hình chiếu của vật thể

3 Trình bày đợc bản vẽ theo các tiêu chuẩn của bản vẽ kỹ thuật

Hoạt động 1: Giới thiệu bài thực hành

1) Nêu công việc chuẩn bị: vật liệu và

dụng cụ vẽ

? Cho biết vật liệu và dụng cụ vẽ?

- Vật liệu: Giấy, bút chì…

I/ chuẩn bị

- Dụng cụ vẽ: Bộ dụng cụ vẽ kỹ thuật( Thớc,

Êke, Com pa), bút chì cứng, mềm, tẩy…

- Giấy vẽ khổ A4

- Tài liệu: SGK

- Dụng cụ: Thớc, ê ke, com pa…

Lập bản vẽ trên khổ giấy A4 gồm ba

hình chiếu và ghi kích thớc cho vật thể

trên các hình chiếu từ hình biểu diễn ba

III/ Các bớc tiến hành Bài mẫu: Vẽ và ghi kích thớc cho vật thể: Giáchữ L nh hình vẽ 3-1 SGK

chữ L, yêu cầu các nhóm thực hiện vẽ

phần nào? Khối cắt bỏ là khối gì?

GV: Kết luận và đa ra cách vẽ, kết quả

Bớc 2: Chọn tỷ lệ, Vẽ đờng bao ngoài của các

hình chiếu bằng nét liền mảnh, Bớc 3: Lần lợt vẽ mờ từng phần của vật thể:

- Vẽ khối chữ L

- Vẽ rãnh hình hộp

- Vẽ lỗ trụ Bớc 4:Tô đậm

- Giao bài theo các nhóm

- Nêu yêu cầu

- Học sinh làm bài theo hớng dẫn của

Bớc 5: Dặn Học bài trả lời câu hỏi và làm bài tập SGK (1phút)

Rút kinh nghiệm bài dạy:

Các đề bài (Chiếu trên máy)

Bài giải chiếu trên máy

Giá chữ V

Tấm trượt dọc

ống đứng

Tấm trợt ngang

Hoạt động 1:Tìm hiểu khái niệm về hình

Mặt cắt: Hình biểu diễn các đờng bao

?1: Xem h 4-3 cho biết mặt cắt chập đợc

- Biểu diễn với vật thể có hình dạng đơngiản

vẽ ở đâu?

?2: Đờng bao vẽ bằng nét gì?

?3: Dùng để biểu diễn với vật thể có

đ-ờng bao đơn giản hay phức tạp? Vì sao?

HS trao đổi và trả lời bằng phiếu học tập

III) hình cắt 1) Hình cắt toàn bộ

Dùng một phẳng cắt, cắt toàn bộ vật thể để biểu diễn toàn bộ hình dạng bên trong của vật thể Hình 4-1b, Hình 4-5

-

- Dùng để biểu diễn vật thể đối xứng

- Ghép 1/2 hình cắt (bên trái) với 1/2 hình chiếu (bên phải)

Tiết 5

Ngày soạn: 22-9-2007

Bài 5 hình chiếu trục đo

Mục tiêu

1- Hiểu đợc các khái niệm về hình chiếu trục đo

2- Biết cách vẽ hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản

chuẩn bị

- Soạn bài

- Tranh vẽ SGK

Tiến trình

Bớc 1: ổn định lớp , kiểm diện : (1phút)

Bớc 2: Kiểm tra (7phút)

?1Thế nào là hình cắt, mặt cắt Phân biệt hình cắt với mặt cắt?

?2 Phân biệt các loại hình cắt: Hình cắt toàn bộ, hình cắt một nửa và hình cắt cục bộ Bớc 3: Bài mới (36phút)

hoạt động của thày và trò Nội dung

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm về

hình chiếu trục đo

- Tìm hiểu nội dung phơng pháp HCTĐ

- Dùng phép chiếu // hay vuông góc?

- Vì sao phơng chiếu l không đợc // với

mặt phẳng hình chiếu và các trục toạ độ?

I/ Khái niệm

1) Thế nào là hình chiếu trục đo?

- Tác dụng: Là hình không gian 3 chiều dễ

quan sát để bổ xung cho hình chiếu vuông góc

- Nội dung:

chiếu + Gắn vào vật thể hệ trục toạ độ OXYZ với các trục toạ độ đặt theo 3 chiều: Dài, rộng,cao

+ Chiếu // vật thể cùng hệ trục vào mặt

phẳng hình chiếu và các trục toạ độ

chiếu trục đo của vật thể

GV: Đa ra nội dung của phơng pháp

-Tìm hiểu các thông số cơ bản của

hình chiếu trục đo

+Tìm hiểu góc các trục đo:

+Tìm hiểu HSBBD

GV đa ra định nghĩa HSBD yêu cầu

HS lập các biểu thức HSBD theo các trục

đo

? Lập HSBD theo chiều dài, rộng, cao?

( HS thảo luận nhóm, viết trên bảng)

GV: - Lu ý HS góc các trục đo và HSBD là

hai thông số cơ bản của HCTĐ

- Trên BVKT thờng dùng hai loại

HCTĐ xiên góc cân và vuông góc đều

2) Các thông số cơ bản của hình chiếu trục đo a) Góc trục đo:

- Hình chiếu // của các trục toạ độ gọi là các trục đo

b)Hệ số biến dạng HSBD là tỉ số độ dàichiếu của một đoạn thẳng

nằm trên trục toạ độ với độ dài thực của đoạn thẳng đó

hoạt động của thày và trò Nội dung

Hoạt động 3: Tìm hiểu hình chiếu trục

- Lấy ví dụ minh hoạ

GV: Hớng dẫn vẽ một trong hai loại

HCTĐ, học sinh vẽ nốt loại còn lại

III/ Hình chiếu trục đo xiên góc cân

IV/ cách vẽ Hình chiếu trục đo

Bớc 1: Vẽ HCTĐ của hình hộp ngoại tiếpBớc 2: Vẽ phần vát nghiêng

Bớc 3 : Kiểm tra, sửa chữa, tô đậm Hoàn thiệnVD: Vẽ HCTĐ của vật thể cho bởi hai hìnhchiếu sau:

HCTĐ xiên góc cân HCTĐ vuông góc đều

Bớc 5: (1phút) - Dặn Học bài trả lời câu hỏi và làm bài tập SGK tr 31

- Yêu cầu HS đọc thông tin bổ xung, chú ý cách vẽ gần đúng elíp bằng thớc và com pa

Rút kinh nghiệm bài dạy:

Tiết 6, 7

Ngày soạn: 22/9/2008 Bài 6 Thực hành biểu diễn vật thể Mục tiêu 1- Đọc đợc bản vẽ hình chiếu vuông góc của vật thể đơn giản 2- Vẽ đợc hình chiếu thứ ba, hình cắt và hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản từ bản vẽ hai hình chiếu chuẩn bị

- Soạn bài - Tranh vẽ SGK - Các hình vẽ chiếu trên máy + máy chiếu Tiến trình Tiết 6 Bớc 1: ổn định lớp , kiểm diện : (1phút) Bớc 2: Kiểm tra (phút) ?1 Trình bày cách xây dựng hình chiếu trục đo? ?2 Cách vẽ hình chiếu trục đo? Bớc 3: Bài mới (36phút) hoạt động của thày và trò Nội dung Hoạt động 1: chuẩn bị - Kiểm tra việc chuẩn bị dụng cụ, vật liệu vẽ Nhận xét, rút kinh nghiêm - Phổ biến nội dung thực hành Yêu cầu thực hành: ý thức, tinh thần học tập

Hoạt động 2: Hớng dẫn nội dung và các bớc thực hành GV: Dùng máy chiếu hoặc vẽ hình chiếu I/ chuẩn bị - Dụng cụ vẽ: Bộ dụng cụ vẽ gồm bút chì, com pa, thớc kẻ, êke

- Giấy vẽ khổ A4

- Xem trớc các đề bài tr36

II/nội dung thực hành

Cho hai hình chiếu, yêu cầu:

hoạt động của thày và trò Nội dung

vuông góc của vật thể sau và yêu cầu HS

- Vẽ hình chiếu thứ ba, hình cắt trên hình chiếu

đứng và hình chiếu trục đo của vật thể - - Ghi kích thớc của vật thể trên hình chiếu vuông góc

?Hãy vẽ hình cắt đứng ổ đỡ?

hoạt động của thày và trò Nội dung GV: Chiếu bản vẽ đã hoàn thành (H 3.8 SGK) GV: Hớng dẫn vẽ HCTĐ - Vẽ trục đo vuông góc đều + Vẽ một mặt làm cơ sở + Xác định chiều rộng + Nối lại - Hoàn thiện Hoàn thiện bản vẽ nh sau: ( Dùng máy chiếu, chiếu minh hoạ các bớc và bản vẽ đã hoàn thiện) - Bớc 4: Vẽ hình chiếu trục đo - Bớc 5: Hoàn thiện bản vẽ Rút kinh nghiệm bài dạy:

Tiết 7 (Tiếp)

Ngày soạn: 29-10-2007

Thực hành biểu diễn vật thể

(Học sinh thực hiện trên lớp)

- KiÓm tra c¸c kiÕn thøc vÒ biÓu diÔn vËt thÓ

- KiÓm tra dông cô vÏ, giÊy vÏ

+ Dông cô vÏ, giÊy vÏ

- ý thøc thùc hµnh

- KÕt qu¶

Bíc 4: Cñng cè : Chó ý c¸c thùc hiÖn bµi vµ thao t¸c vÏ(3phót)

Bíc 5: TËp vÏ c¸c h×nh cßn l¹i (1phót)

Rót kinh nghiÖm bµi d¹y:

H×nh chiÕu trôc ®o c¸c bµi thùc hµnh

Tiếp

Rút kinh nghiệm bài dạy:

Tiết 8

Ngày soạn: 5-11-2007 hình chiếu phối cảnh Mục tiêu 1- Biết đợc khái niệm về hình chiếu phối cảnh 2- Biết cách vẽ phác hình chiếu phối cảnh của vật thể đơn giản chuẩn bị

- Soạn bài

- Tranh vẽ SGK

Tiến trình

Bớc 1: ổn định lớp , kiểm diện : 1phút

Bớc 2: Kiểm tra Thu bài vẽ ở nhà

Bớc 3: Bài mới (3phút)

hoạt động của thày và trò Nội dung

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm về

hình chiếu phối cảnh, ứng dụng, phân

loại.

- Tìm hiểu khái niệm HCPC

Yêu cầu HS quan sát hình vẽ trả lời câu

hỏi theo nhóm: (viết phiếu học tập)

?1 Hình chiếu phối cảnh gồm mấy hình

chiếu, thể hiện mấy chiều của vật thể

?2 Hình chiếu phối cảnh đợc xây dựng

chiếu phối cảnh: Cở sở phân loại và lấy ví

dụ minh hoạ

(HS không phải vẽ hình)

2)ứng dụng của hình chiếu phối cảnh Đặt cạnh hình chiếu vuông góc trong các bản

vẽ thiết kế kiến trúc và xây dựng

3) Các loại hình chiếu phối cảnh

a) Hình chiếu phối cảnh 1 điểm tụ:

- Nhận đợc khi mặt tranh song song với một mặt của vật thể

- VD: Hình 7,3 SGK là hình chiếu phối cảnh bên trong của căn phòng Mặt trong // với tờng trong của phòng

b) Hình chiếu phối cảnh 2 điểm tụ:

- Nhận đợc khi mặt tranh không song

hoạt động của thày và trò Nội dung

Bài toán: Cho hai hình chiếu, hãy vẽ

phác hình chiếu phối cảnh ?

HS đọc tài liệu, so sánh với cách vẽ hình

chiếu trục đothấy rõ điểm giống và khác

kẻ // nh HCTĐ mà nối với điểm tụ F

HS tự đọc phần thông tin bổ xung Nếu

còn thời gian giáo viên giải bài tập SGK

và ra thêm một số bài tập khác

với một mặt nào của vật thể

II/ Phơng pháp vẽ phác hình chiếu phối cảnh

1- Hình chiếu phối cảnh 1 điểm tụ

5- Xác định chiều rộng và nối lại

2- Hình chiếu phối cảnh 2 điểm tụ

Gi¶i bµi tËp: VÏ ph¸c h×nh chiÕu phèi c¶nh

VÏ ph¸c h×nh chiÕu phèi c¶nh cña vËt thÓ cho bëi hai h×nh chiÕua)

Ch¬ng II VÏ kü thuËt øng dông

TiÕt 10

Ngày soạn: 13-11-2007

Bài 8 Thiết kế và bản vẽ kỹ thuật

Mục tiêu

1- Biết đợc các giai đoạn chính của công việc thiết kế

2- Hiểu đợc vai trò của bản vẽ kỹ thuật trong thiết kế

Hoạt động 1: Tìm hiểu các giai đoạn

trình, sản phẩm đó bớc đầu tiên phải tiến

hành qua giai đoạn nào?

(Giai đoạn thiết kế)

HS : Đọc tài liệu - Tóm tắt các bớc thiết

kế

GV: Phân tích, lấy ví dụ các bớc - Yêu

cầu điền vào các ô có sẵn trên bảng các

giai đoạn thiết kế

HS : Kẻ bảng và ghi tóm tắt các bớc

GV: Nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng củ

thiết kế, ngày nay do sự tiến bộ của

KHKT, thiết kế đợc trợ giúp bằng máy

tính

GV: Lấy VD về thiết kế hộp đựng đồ

dùng học tập

? Hãy nêu các giai đoạn thiết kế hộp

đựng đồ dùng học tập (Qua thảo luận

b) Thu thập thông tin

Hình thành ý tưởng Xác định đề tài thiết kế

Thu thập thông tin Tiến hành thiết kế

Làm mô hình thử nghiệm Chế tạo thử

Thẩm định, đánh giá phương án thiết kế

Lập hồ sơ kỹ thuật

GV: Phân tích + Vấn đáp làm rõ vai

trò của BVKT với thiết kế

e) Đa ra phơng án và lập hồ sơ thiết kế

II/ Bản vẽ kỹ thuật 1) Các loại bản vẽ kỹ thuật

- Bản vẽ kĩ thuật là các thông tin kĩ thuật đợc

trình bày dới dạng đồ hoạ theo quy tắc thốngnhất

- Gồm nhiều loại trong đó 2 loại thuộc hailĩnh vực quan trọng là: Bản vẽ cơ khí và bản vẽxây dựng

Bớc 4: Củng cố (2phút)

Bớc 5: - Dặn Học bài trả lời câu hỏi và làm bài tập SGK tr 46

- Dặn chuẩn bị dụng cụ vẽ, bút chì, giấy vẽ cho bài thực hành vào giờ sau (1phút)

Rút kinh nghiệm bài dạy:

Tiết 11 Bài 9

Mục tiêu

1- Biết đợc nội dung chính của bản vẽ chi tiết và bản vẽ lắp

2- Biết cách lập bản vẽ chi tiết

?1 Các giai đoạn thiết kế BVKT?

?2 Vai trò của BVKT với thiết kế?

- Bản vẽ chi tiết thể hiện hình dạng, kích thớc

và các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết

- Bản vẽ chi tiết dùng để chế tạo và kiểm tra chi tiết

2) Nội dung của bản vẽ chi tiết

Gồm các nội dung sau:

- Hình biểu diễn: Hình chiếu, hình cắt, mặt cắt

- Kích thớc: Thể hiện độ lớn chi tiết

- Yêu cầu kĩ thuật

- Khung vẽ, khung tên

?2 BVCT dùng để làm gì?

GV: Kết luận đa ra nội dung và tác dụng

của BVCT, nhấn mạnh trớc khi lập bản