Ngu van 10 co ban tu tiet 13-28

-Qua lời kế của Nguyên Ngọc, em học tập được điều gì trong quá trình hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện để chuan bị lập dàn ý cho bài văn tự sự?. + Xung đột tình yêu và danh dự: cứu

Tuần 5 Ngày soạn

Tiết 13; làm văn LẬP DÀN Ý BÀI VĂN TỰ SỰ Ngày dạy:

A/ Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh:

Biết cách lập dàn ý bài văn tự sự (kể lại một câu chuyện), tương tự một truyện ngắn

B/ Phương tiện dạy học:

- SGV, SGK

- Thiết kế bài giảng

C/ Phương pháp dạy học:

Kết hợp hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời các câu hỏi

D/ Tiến trình lên lớp:

- Ngày / / ; lớp: /

1 Ổn định tổ chức – kiểm tra sĩ số: - Ngày / / ; lớp: /

2 Bài mới:

Ông cha ta thường nói ”ăn có nhai, nói có nghĩ” , nghĩa là đừng vội vàng trong khi ăn, và cân

nhắc kĩ lưỡng trước khi nói Để làm một bài văn tốt chúng ta cũng phải suy nghĩ trước khi làm.Việc lập dàn ý, sắp xếp ý, các sự kiện là việc làm cần thiết để viết một bài văn tự sự Tiết họchôm nay sẽ phần nào giúp chúng ta tìm hiểu kĩ việc làm nói trên

HOẠT ĐỘNG 1:

-Nhà văn Nguyên Ngọc nói về

việc gì?

-Qua lời kế của Nguyên Ngọc,

em học tập được điều gì trong

quá trình hình thành ý tưởng, dự

kiến cốt truyện để chuan bị lập

dàn ý cho bài văn tự sự?

HOẠT ĐỘNG 2: HƯỚNG DẪN

HS LẬP DÀN BÀI

Theo suy ngẫm của nhà văn

Nguyễn Tuân có thể kể về hậu

thân của chị Dậu bằng những

câu chuyện 1,2 hãy lập dàn ý

cho bài văn kể về một trong hai

Đọc ví dụ SGK

Nhà văn nói về truyện “Rừng xà nu” được

sáng tác như thế nào

Muốn viết được một bài văn kể lại mộtcâu chuyện hay một truyện ngắn ta phảihình thành ý tưởng, phác thảo cốt truyện(dự kiến tình huống, sự kiện, nhân vật…)theo Nguyên ngọc

+ Chọn nhân vật

+ Tình huống và cự kiện để kết nối cácnhân vật

*Nhan đề: Ánh sáng …

*Lập dàn ý:

II – Lập dàn ý:

câu chuyện đó.

Để lập dàn ý cho bài văn tự sự,

ta phải làm như thế nào?

HOẠT ĐỘNG 3: HD luyện tập.

-Về tới nhà, trời đã khuya, thấy một ngườilạ mặt đang nói chuyện với chồng

-Vợ chồng gặp nhau mừng mừng, tủi tủi

-người khách lạ ấy thỉnh thoảng vẫn ghéthăm gia đình anh Dậu, mang tin mớikhuyến khích chị Dậu

-Chi Dậu đã vận động những người xungquanh

-Chị đã dẫn đầu đoàn dân công lên huyện,phủ phá kho thóc Nhật chia cho dânnghèo

Dựa và ghi nhớ trả lời

Đọc yêu cầu ở SGK

Lập dàn ýA-Mở bài: Mạnh (nhân vật) ngồi ở nhà -> bị đình chỉ học.

B-Thân bài:

-Mạnh nghĩ về những khuyết điểm, việc làm của mình trong những lúc yếu mềm Đó là trốn học đi chơi lêu lổng với bạn Chuyến đi ấy mang lại kết quả gì?

-Gần một tuần bỏ học, bài vở không nắm được, Mạnh bị điểm xấu liên tiếp và bị Hạnh kiểm yếu trong HK I.

-Nhờ có sự nghiêm khắc của bố, mẹ cộng với sự giúp đỡ của thầy cô, bạn bè, Mạnh đã nhìn nhận thấy rõ vấn đề.

-Chăm chỉ học hành, tu dưỡng mọi mặt,

=>Cuối năm được Hs Tiên tiến.

C-Kết bài:

*Ghi nhớ SGK III – Luyện tập:

1-Bài tập 1:

HOẠT ĐỘNG 4: Dặn dò

-Về học kĩ phần ghi nhớ, làm bài

tập SGK, SBT

-Tiết sau học văn bản Uy-lít-xơ

trở về -> soạn bài

-Suy nghĩ của Mạnh sau lễ phát thưởng.

-Bạn rủ đi chơi xa, Mạnh từ chối khéo.

Tuần 5 Ngày soạn

Tiết 14, 15; Đọc văn UY-LÍT-XƠ TRỞ VỀ Ngày dạy:

(Trích Ô-đi-xê – Sử thi Hi Lạp)

A/ Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh:

- cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của người Hia Lạp qua cảnh đoàn tụ gia đình củaUy-lít-xơ

- Phân tích, lí giải được các đối thoại và diễn biến tâm lí của nhân vật Hiểu được đặc điểmcủa nghệ thuật sử thi Ô-đi-xê

B/ Phương tiện dạy học:

- SGV, SGK

- Thiết kế bài giảng

C/ Phương pháp dạy học:

Kết hợp hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời các câu hỏi

D/ Tiến trình lên lớp:

- Ngày / / ; lớp: /

1 Ổn định tổ chức – kiểm tra sĩ số: - Ngày / / ; lớp: /

3 Kiểm tra bài cũ:

Qua truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thuỷ, em hãy chi biết đâu là cốt lõilịch sử của truyện và cốt lõi lịch sử đó đã được dân gian thần kì hoá như thế nào?

Qua truyện tác giả dân gian muốn nói điều gì?

4 Bài mới:

Trong sự nghiệp chinh phục và khám phá biển cả bao la và bí ấn ngoài long dũng cảm phái cónhững phẩm chất cần thiết như thông minh, tỉnh táo, mưu chước, khôn ngoan Hình tượng Ô-đi-xê-uýt chính là lý tưởng hoá sức mạnh của trí tuệ Hi Lạp Được thể hiện qua đoạn trích: Uy-lít-xơ trởvề

HOẠT ĐỘNG 1:

- Qua phần tiểu dẫn em hãy nêu

một số nét cơ bản về Ô-me-rơ?

- Tóm tắt tác phẩm Ô-đi-xê

- Hãy nêu chủ đề của tác phẩm

HĐ 2: HD tìm hiểu chi tiết

Giải thích từ khó.

- Em hãy cho biết vị trí đoạn

trích

Đọc tiểu dẫn đoạn 1.

- Ô-me-rơ là nhà thơ mù của Hi Lạp, sốngvào thể kỉ thứ XIX, thứ VIII (TrCN)

- Sinh trưởng trong một gia đình nghèobên dòng sông Mê-lét

- Ông đã tập hợp tất cả những thần thoạivà truyền thuyết để hoàn thành hai bộ sửthi I-li-át và Ô-đi-xê

Đọc tiểu dẫn đoạn 2

- Tác phẩm gồm 12.110 câu thơ, đượcchia làm 24 khúc ca

- Ô-đi-xê kể lại cuộc hành chinh về quêhương của Uy-lít-xơ sau khi hạ thành TơRoa Oâ-đi-xê-uýt bị nữ thần Ca-líp-xôgiam giữ Ca-lip-xô dùng linh đan đểchàng trường sinh bất tử cùng chung sốngvới nàng Các thần cấu xin Dớt, thần Dớtlệnh Ca-líp-xô phải để chàng đi Oâ-đi-xê-uýt gặp bão, thần trả thù chàng vì chàngđã đâm thủng mắt con trai là Xi-clốp =>

Ô-đi-xê-uýt dạt vào hòn đảo, xứ sở củaAn-ki-nê-ốt Biết chàng là người làm nênchiến công thành Tơ-roa, nhà vua yêu cầukể lại cuộc hành trình của chàng Đượcnhà vua giúp đỡ, Uy-lít-xơ trở về quêhương Oâ-đi-xê-uýt cùng con trai lập mưutrừng trị 108 tên vương tôn, công tử cầuhôn vợ mình là Pê-nê-lốp => gia đìnhđoàn tụ

Quá trình chinh phục thiên nhiên, biểncả đồng thời miêu tả cuộc đấu tranh đểbảo vệ hạnh phúc gia đình của người HiLạp thời cổ

Đọc đoạn trích.

Trước đoạn trích Uy-lít-xơ giả vờ làmngười hành khất, vào được ngôi nhà củamình và kể cho Pê-nê-lốp nghe những câuchuyện về chồng mình mà anh ta biết Pê-nê-lốp tổ chức thi băn -> dựa vào đó haicha con đã tiêu diệt 108 vương tôn, côngtử láo xược và gia nhân không trungthành Đoạn trích bắt đầu từ đó

I-Đọc – hiểu văn bản:

1 tác giả:

2 Tác phẩm Ô-đi-xê:

* Tóm tắt tác phẩm:

* Chủ đề tác phẩm:

I-Đọc – hiểu chi tiết:

* Vị trí đoạn trích:

* Chủ đề đoạn trích:

- Em hãy nêu chủ đề của đoạn

trích

- Đoạn trích chia làm mấy đoạn

nhỏ? Nêu ý chính của mỗi đoạn

- Pê-nê-lốp đang trong hoàn

cảnh như thế nào?

- Khi nghe nhũ mẫu báo tin

chồng nàng đã trở về, đã trừng

trị bọn cấu hôn, tâm trạng của

nàng như thế náo?

- Thái độ, suy tư của Pê-nê-lốp

thể hiện như thế nào trước lời

nhũ mẫu?

- Thái độ, suy nghĩ thể hiện tâm

trạng gì?

- Giữa lúc ấy thái độ của

Tê-lê-mác như thế nào?

- Trước lời lẽ của con tâm trạng

nàng Pê-nê-lốp ra sao?

- Chủ đề đoạn trích: miêu tả hai cuộc tácđộng đối với nàng Pê-nê-lốp và cuộc đấutrí giữa Pê-nê-lốp và Uy-lít-xơ qua cuộcthử thách để gia đình đoàn tụ và hạnhphúc

- Bố cục: chia làm ba đoạn nhỏ:

+ Đoạn 1: từ đầu đến: “…và người giếtchúng”: tác động của nhũ mẫu đối vớinàng Pê-nê-lốp

+ Đoạn 2: tiếp theo đến “… người kémgan dạ”: tác động của Tê-lê-mác với mẹ

+ Đoạn 3: đoạn càn lại:cuộc đấu trí, haythử thách giữa Pê-nê-lốp và Uy-lít-xơ đểgia đình đoàn tụ

- Tiêu đề: dựa vào ý chính có hai vấn đềcần nêu bật:

+ Tâm trạng của nàng Pê-nê-lốp khi nghetin chồng trở về

+ Thử thách và xum họp

Suy nghĩ trả lời

- Chờ đợi chồng hia mươi năm trời đằngđẳng

+ Tấm thảm ngày dệt đêm tháo làm kếtrì hoãn thúc bách của bọn cầu hôn

+ Cha mẹ đẻ thúc giục tái giá

- Trước đoạn trích khi nghe chồng trở về:

“mừng rỡ cuống cuồng nhảy ra khỏi

dường, ôm lấy chân bà lão, nước mắt chan hoà” -> lòng chung thuỷ, niềm sung sướng

tột độ của nàng nếu chồng thực sự trở về

->Đoạn trích, tâm trạng thể hiện bằng mộtthái độ, một suy tư

- Nàng không cương quyết bác bỏ lời nhũ

mẫu => Tâm trạng “rất đỗi phân vân” ->

từ giáng điệu, cử chỉ trong sự lúng túngtìm cách ứng xử Nàng dó xét, suy nghĩ,tính toán mông lung nhưng cũng khônggiấu được sự bàng hoàng xúc động

- Trách mẹ gay gắt

- Nàng phân vân cao độ và xúc động

* Bố cục:

Chia làm ba đoạn nhỏ

1 Tâm trạng của nàng nê-lốp:

Pê PêPê nêPê lốp đang gặp phải hoàn cảnh trớ trêu Chồng đi biền biệt hai mươi năm, bọn công tôn vương tử đến cầu hôn, gia đình thúc giục tái giá.

- Khi nghe tìn chồng trở về nàng rất đỗi phân vân, không biết cư xử thế nào cho phải, nàng dó xét, suy nghĩ, tínhtoán mông lung nhưng cũngkhông giấu được sự bànghoàng xúc động

- Em có nhận xét gì về nghệ

thuật thể hiện tâm trạng của

- Ai là người đưa ra thử thách?

Dấu hiệu của thử thách ấy được

bộc lộ như thế nào? Qua đó em

thấy vẻ đẹp gì của Pê-nê-lốp

- Ai là người chấp nhận thử

thách, thái độ ra sao từ khi xuất

hiện

- Chàng đã nói gì với con trai?

Em có suy nghĩ gì về chi tiết đó

- Sự thử thách bắt đầu từ chi tiết

nào? Em có nhận xét gì về chi

tiết ấy

- Khi Uy-lít-xơ trách móc,

Pê-nê-lốp đã làm gì? Chi tiết đó nói

lên điều gì?

- Khi gặp thử thách Uy-lít-xơ đã

xử lí ra sao? Em có nhận xét gì

Thảo luận trả lời.

- Không mổ xẻ tâm lí nhân vật mà đưa radáng điệu, cử chỉ, một cách ứng xử và xâydựng đối thoại giữa các nhân vật => lậpluận đơn sơ, chất phác=> Rất hồn nhiên

- Pê-nê-lốp là con người có trí tuệ, thôngminh và tỉnh táo, biết kìm nén tình cảmcủa mình Bên cạnh đó là sự thận trọng

Sự thận trong không thừa Nó rất phù hợpvới hoàn cảnh của nàng Tỉnh táo và tếnhị, kiên quyết mà thận trọng, trí tuệ màgiàu tình cảm

- Pê-nê-lốp là người đưa ra thử thách, thửthách được trình bày rất tế nhị và khéoléo Không nói trực tiếp với Uy-lít-xơ mànói với con trai => vẻ đẹp về tâm hồn vàtrí tuệ của Pê-nê-lốp

- Uy-lít-xơ, người chấp nhận thử thách,bộc lộ tâm trạng kìm nén mọi xúc độngcủa tình vợ chồng, cha con => Trí thôngminh và khôn khéo bộc lộ qua thái độ,việc làm

- Đây cũng là sự tế nhị, khôn khéo củachàng Nói với con nhưng chính là nói vớiPê-nê-lốp

- Từ chi tiết Uy-lít-xơ trách “trái tim sỏi

đá” của Pê-nê-lốp và nhờ nhũ mẫu

Ơ-ri-clê khiêng một chiếc giường -> Đay vừanhư trách móc vợ, vừa thanh minh cho sựchung thuỷ của minh trong hiai mươi nămnay Và đây cũng là cái cớ để Pê-nê-lốpđưa ra thử thách

- Sai nhũ mẫu khiêng chiếc giường kiêncố ra khỏi phòng -> đây là thử thách chứkhông phải là mục đích

=>Khiến Uy-lít-xơ “giật mình, chột dạ” vì

chiếc giường đó người phàm trần không aikhiêng được

- Chàng miêu tả thật tỉ mỉ, chi tiết chiếcgiường-> nhắc lại tình yêu, tình vợ chồng

- Pê-nê-lốp là con người cótrí tuệ, thông minh và tỉnhtáo, biết kìm nén tình cảmcủa mình Bên cạnh đó là sựthận trọng

2 Thử thách và đoàn tụ:

- Pê-nê-lốp là người đưa rathử thách

-Uy-lít-xơ, người chấp nhậnthử thách, bộc lộ tâm trạngkìm nén mọi xúc động củatình vợ chồng, cha con => Tríthông minh và khôn khéo bộclộ qua thái độ, việc làm

- Chi tiết chiếc giường->nhắc lại tình yêu, tình vợ

về cách miêu tả chiếc giường

của chàng

- Khi nghe những lời nói đó,

Pê-nê-lốp đã hành động như thế

nào?

- Em có suy nghĩ gì về cuộc thử

thách này?

- Đoạn cuối tác giả miêu tả tâm

trạng của Pê-nê-lốp bằng biện

pháp nghệ thuật nào?

- Em có suy nghĩ gì về Uy-lít-xơ

trong cảnh sum họp?

HĐ 4: Hưỡng Dẫn Tổng Kết

-Đoạn trích có ý nghĩa gì?

HĐ 5: Hưỡng Dẫn Luyện Tập.

HD học sinh về nhà làm bài tập

ở SGK và sách bài tập

HĐ 6: Dặn dò

- Về nhà đọc lại đoạn trích, nắm

bắt những đặc điểm về nội dung

và nghệ thụât của đoạn trích

son sắt cách đây hơn hai mươi năm Miêutả chiếc giường đầy bí mật => chàng đãgiải mã được dấu hiệu riêng mà Pê-nê-lốpđặt ra

- Pê-nê-lốp “bủn rủn cả chân tay” “chạy

lại…” ->thật cảm động Và nàng đã giải

thích vì sao mình lại hành động như vậy

=> Tấm lòng thuỷ chung, trong sạch củanàng đã làm cho Uy-lít-xơ cảm động

-Pê-nê-lốp dùng sự khôn khéo để xácminh sự thật Uy-lít-xơ bằng trí tuệ nhạybén đáp ứng được thử thách ấy -> Cả haiđều thắng, không có người thua

-Miêu tả tâm trạng bằng sự so sánh, liêntưởng

=> Nàng rất xứng đáng với hạnh phúc màmình được hưởng

-Trí tuệ và tình yêu son sắt, đã mang đến

cho chàng cái hạnh phúc tột đỉnh “Ôm lấy

người vợ xiết bao yêu thương” => Rơi

những giọt nước mắt của niềm vui, hạnhphúc

Thảo luận trả lời

-Ý nghĩa: Đề cao sức mạnh của tâm hồn,trí tuệ của người Hi Lạp, đồng thời làm rõgiá trị hạnh phúc gia đình khi người HiLạp chuyển từ chế độ thị tộc sang chế độchiếm hữu nô lệ

+ Khẳng định tài năng của Ô-me-rơ

+ Giúp người đọc hiểu được nghệ thuật

sử thi, miêu tả tỉ mỉ có xu hường “Trì

hoãn sử thi” , dụng đối thoại và so sánh.

*Ghí nhớ: Sách giáo khoa.

chồng son sắt cách đây hơnhai mươi năm Miêu tả chiếcgiường đầy bí mật => chàngđã giải mã được dấu hiệuriêng mà Pê-nê-lốp đặt ra

- Pê-nê-lốp “bủn rủn cả

chân tay” “chạy lại…” ->thật

cảm động Và nàng đã giảithích vì sao mình lại hànhđộng như vậy => Tấm lòngthuỷ chung, trong sạch củanàng đã làm cho Uy-lít-xơcảm động

-Trí tuệ và tình yêu son sắt,đã mang đến cho chàng cái

hạnh phúc tột đỉnh “Ôm lấy

người vợ xiết bao yêu thương”

=> Rơi những giọt nước mắtcủa niềm vui, hạnh phúc

* Ghí nhớ: Sách giáo khoa.

III-Luyện tập:

- Nhà làm bài tập ở SGK và

sách bài tập

- Tiết sau thầy sẽ trả bài cho

lớp

Tuần 6 Ngày soạn

Tiết 16; làm văn TRẢ BÀI VIẾT SỐ 1 Ngày dạy:

A/ Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh:

- Thấy rõ những ưu điểm và nhược điểm trong bài viết

- Rút ra được kinh nghiệm để nâng cao khả năng bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ chân thực trướcmột sự vật, sự việc, hiện tượng trong đời sống, một tác phẩm vưn chương gần gũi, quenthuộc

- Xem lại kiến thức về văn biểu cảm

- Nghiên cứu bài và đề đã làm

C/ Phương pháp dạy học:

Kết hợp hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời các câu hỏi

D/ Tiến trình lên lớp:

- Ngày / / ; lớp: /

1 Ổn định tổ chức – kiểm tra sĩ số: - Ngày / / ; lớp: /

5 Tiến hành trả bài:

Nhận xét bài làm của HS:

* Về bố cục

+ Nhiều HS nắm bắt được bố cục và các phần của

một bài văn biểu cảm

+ Mở bài nhiều em chưa giới thiệu được vấn đề,

nhiều em còn thiếu phần này

* Về nội dung:

Đã số rơi vào việc phân tích tác phẩm

C - Kết bài: Khẳng định lại cảm nghĩ, nhấn mạnh

thêm và rút ra bài học càn thiết

+ Chính tả: viết hoa bừa bãi, tên rieng không viết

hoa, nhiều bạn viết chữ cẩu thả

+ Viết sai các phụ âm đầu: x-s; ch-tr; l-n; d-gi

+ Viết sai thanh điệu: dấu ngã và dấu hỏi

+ ………

HĐ 4:

- Một vài em Hs đọc bài văn xuất sắc nhất

- Ghi điểm vào số điểm lớn

HĐ 5: dặn dò:

- Về nhà xem lại lí thuyết về văn biểu cảm để bài

viết sau làm tốt hơn

- Khắc phục các lỗi mắc phải trong bài viết số 1

- Tiết sau học văn bản: “Ra-ma buộc tội” trích

“Ra-ma-ya-na” Sử thi Ấn Độ -> Soạn bài.

Tuần 6 Ngày soạn

Tiết 17, 18; Văn bản RA-MA BUỘC TỘI Ngày dạy:

(Trích “Ra-ma-ya-na” sử thi Aán Độ)

A/ Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh:

- Thấy rõ những ưu điểm và nhược điểm trong bài viết

- Rút ra được kinh nghiệm để nâng cao khả năng bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ chân thực trướcmột sự vật, sự việc, hiện tượng trong đời sống, một tác phẩm vưn chương gần gũi, quenthuộc

B/ Phương tiện dạy học:

- SGK, sách giáo viên, tài liệu tham khảo

- Thiết kế bài dạy

C/ Phương pháp dạy học:

Tổ chức dạy học theo cách kết hợp các phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm,; kết hợp với cáchình thức trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi

D/ Tiến trình lên lớp: - Ngày / / ; lớp: /

1 Ổn định tổ chức – kiểm tra sĩ số: - Ngày / / ; lớp: /

6 Lên lớp:

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG GHI BẢNG HĐ1: (Kiểm tra bài cũ – Giới thiệu

bài mới)

*KTBC:

- Nêu ý nghĩa đoạ trích

- Tác giả Hô-me-rơ sử dụng những

nét nghệ thuật gì đặc sắc Hãy chứng

minh

*Giới thiệu bài mới:

Nếu người anh hùng Ô-đi-xê-uýt

trong sưt thi Ô-đi-xê của Hi Lạp được

ca ngợi về sức mạnh của trí tuệ, lòng

dũng cảm Đăm săn trong sử thi Tây

nguyên là người anh hùng chiến đấu

với các tù trưởng thù địch vì mục đích

riêng dàmh lại vợ, đồng thời bảo vệ

cuộc sống yên bình nơi buôn làng thì

Ra-ma-ya-na sử thi của Aán Độ lại

được ca ngợi bởi sức mạnh đạo đức,

lòng từ thiện và danh dự cá nhân

HĐ2: (Tìm hiểu về tác phẩm).

-Em hãy nêu một số nét cơ bản về tác

phẩm Ra-ma-ya-na?

-Hãy tóm tắt sử thi Ra-ma-ya-na

Dựa vào kiến thức đã học, phần ghinhớ để trả lời

Đọc tiểu dẫn

- Ra-ma-ya-na là sử thi nổi tiếng củaAán Độ Ra đời vào khoảng thế kỷ III(TrCN) do đạo sĩ Van-mi-ki hoàn thiện

Sử thi gồm có 24.000 câu thơ đôi (1 câucó hai dòng thơ)

Dựa vào SGK học sinh tóm tắt, dựa vào

3 ý cơ bản sau:

+ Bước ngoạt cuộc đời: chấp hành

lệhc của vua cha, Ra-ma cùng vợ vàngười em trai Lắc-ma-na vào rừng sâusống ẩn dật, tập luyện võ nghệ Gầnhết hạn đi đaỳ (14năm) thì xảy ra việcchẳng lành: Quỹ vương Va-ra-na cướpXi-ta mang về đảo Lan-ka, được thầnlinh cứu giúp, Xi-ta đã bảo vệ đượctrinh tiết Mất Xi-ta, Ra-ma đau buồn

Nhờ sự giúp đỡ của vua khỉ Ha-nu-man,Ra-ma giết được quỹ vương cứu đượcnàng Xi-ta

+ Xung đột tình yêu và danh dự: cứu

được Xi-ta nhưng Ra-ma nghi ngờ sựtrinh tiết của nàng, ruồng rẫy và khôngmuốn nhận nàng làm vợ, Xi-ta phải

I – Đọc hiểu văn bản:

- Ra-ma-ya-na là sử thinổi tiếng của Aán Độ Rađời vào khoảng thế kỷ III(TrCN) do đạo sĩ Van-mi-

ki hoàn thiện Sử thi gồmcó 24.000 câu thơ đôi

- Tóm tắt tác phẩm: SGK dựa vào 3 ý cơ bảnsau:

+ Bước ngoạt cuộc đời:

+ Xung đột tình yêu vàdanh dự:

HĐ3: (Tìm hiểu chi tiết về tác

phẩm)

HD HS đọc văn bản

- Cho biết vị trí của đoạn trích trong

tác phẩm

- Đoạn trích có thể chia làm mấy

phần? Giới hạn và nội dung của từng

phần

- Nêu đại ý của đoạn trích?

- Sau khi chiến thắng quỷ vương

Va-ra-na cứu được Xi-ta, Ra-ma đã nói

những gì? Và nói với ai?

- Qua đó Ra-ma đã bộc lộ tâm trạng

và thái độ như thế nào?

- Ngôn ngữ và diễn biến tâm trạng

của Ra-ma ra sao?

nhảy vào gian hoả thiêu để chứng minhsự chung thuỷ của mình Biết nàngtrong sạch, thần lửa A-nhi đã cứu nàng

+ Hạnh phúc: Ra-ma vô cùng sung

sướng dang tay đón vợ Hai vợ chồngđưa nhau về kinh đô trong sự đón chàonồng nhiệt của dân chúng

Đọc văn bản.

- Đoạn trích năm ở khúc ca 6, chương79

- Chia làm hai phần:

+ P1: từ đầu đến “… Ra-va-na đâu cóchịu được lâu”: Cơn giận dữ và diễnbiến tâm trạng của Ra-ma

+ P2: Đoạn còn lại: tự khẳng địnhmình và diễn biến tâm trạng của nàngXi-ta

- Đoạn trích miêu tả quá trình diễn biếntâm trạng của hoàng tử Ra-ma và Xi-tasau khi Ra-ma đã cứu được Xi-ta

- Ra-ma khẳng định chiến thắng và tàinghệ của mình, sự giúp đỡ của nhữngngười bạn hảo hán Ha-nu-man và cảVi-phi-sa-na -> Chàng bộc lộ rõ lítưởng chiến đấu, sức mạnh của cộngđồng Ra-ma nói với tất cả mọi người

Đó là anh em bạn hữu, với quân độicủa loài khỉ Va-na-ra

- Giải quyết xong xung đột lớn có tínhcộng đồng, Ra-ma tự giải quyết xungđột cá nhân Cơn ghen tuông, sự nghingờ tiết hạnh đối với Xi-ta Đau vì ýthức cá nhân trỗi dậy -> tính ích kỉ bộclộ dần

- Gọi Xi-ta bằng những lời lẽ không

bình thường “Hới phu nhân cao quý” ->

thiếu sự âu yếm chân thành mà lạnhlùng Diễn biến tâm trạng -> do mâuthuẫn giữa danh dự dòng họ và tình yêu

Chia làm hai phần:

* Đại ý: Đoạn trích miêu

tả quá trình diễn biến tâmtrạng của hoàng tử Ra-mavà Xi-ta sau khi Ra-mađã cứu được Xi-ta

1-Diễn biến tâm trạng của Ra-ma:

- Chiến thắng của Ra-manhờ vào sức mạnh củacộng đồng

- Ra-ma bộc lộ tính ích

kỉ, cá nhân và nghi ngờsự trinh tiết của Xi-ta

- Mâu thuẫn giữa danhdự dòng họ và tình yêu.Từ cơn tức giận, ghentuông đến nghi ngờ đứchạnh, rồi không nhậnnàng làm vợ Thậm tệhơn còn sỉ nhục Xi-ta như

- Em có suy nghĩ gi về tâm trạng của

Ra-ma

- Cho biết thái độ của Ra-ma khi

Xi-ta bước lên giàn hoả thiêu?

- Động cơ và thái độ của Ra-ma là

đúng hay sai? Có phải chàng khing

thường Xi-ta thật không

- Em có cảm nhận gì về con người

Ra-ma?

-Trước lời lẽ buộc tội của Ra-ma,

Xi-ta bộc lộ thái độ và Xi-tâm trạng như thế

nào? (nét mặt, lời lẽ, hành vi)

-Trong hoàn cảnh đó Xi-ta đã làm gì?

-Em có nhận xét gì về lời lẽ ấy của

“Phải biết chắc … một kẻ đau mắt”.

->Từ cơn tức giận, ghen tuông đếnnghi ngờ đức hạnh và cuối cùng khôngnhận, ruồng bỏ nàng Xi-ta Thậm tệhơn bằng cách gợi nàng muốn đến bất

kì một người nào khác

- Sinh ra trong một gia đình quý tộc đãgiám hi sinh tinh yêu vì bổn phận củangười anh hùng -> một đức vua mẫumực Chàng yêu hết minh nhưng cũngích kỉ, ghen tuông cực độ

- Chàng không nói một lời -> Kiênquyết giám hi sinh tình yêu để bảo vệdanh dự

- Động cơ và thái độ là đúng chứkhông sai Song thấu lí mà chưa đạttình, coi trọng lí tưởng, danh dự àm coinhẹ tình cảm

Thực ra Ra-ma không khinh thườngXi-ta Nhưng vì trước đông đủ mọingười, chàng không muốn gánh chịumoi tai tiếng nên nổi cơn tức giận =>

hành động mang tính chất cộng đồng

- Ra-ma bộc lộ một người anh hùng,một đức vua mẫu mực

-“Khiêm nhường đứng trước Ra-ma ->

niềm vui và hạnh phúc Nhưng sự tứcgiận, và thái độ của Ra-ma nàng ngạcnhiên đến sững sờ => Nàng muốn chonvùi thể xác Mỗi lời nói của Ra-maxuyên vào trái tim như một mũi tên

“nước mắt đổ ra như suối”, “nghẹn

ngào nức nở”.

-Nàng nói với Ra-ma bằng sự thanhminh và khẳng định tấm lòng chungthuỷ của mình.:

+ Số phận của thiếp đáng chê trách

+ Nhưng cái gì nằm trong sự kiểm soátcủa thiếp, tức trái tim thiếp đây làthuộc về chàng

Ngoài ra nàng còn phê phán: “Hồi

chàng phái…từ bỏ thiếp”

một kẻ tầm thường

-Ra-ma kiên quyết, dám

hi sinh tình yêu để bảo vệdanh dự

=> Ra-ma bộc lộ mộtngươưì anh hùng, một đứcvua mẫu mực

2-Diễn biến tâm trạng của Xi-ta:

-Diễn biến tâm trạng từmừng rỡ đến ngạc nhiên,từ tin yêu đến thất vọng,

-Trong hoàn cảnh của nàng lúc này,

Xi-ta đã chọn cách giải quyết như thế

nào?

-Em thấy thái độ của những người

xung quanh như thế nào?

-Xi-ta nhảy vào giàn hoả thiêu là chi

tiết mang tính huyền thoại Hãy phân

tích tình huyền thoại đó

HĐ4: HD tổng kết.

-Học xong đoạn trích em hiểu gì về

đất nước, con người Aán Độ?

Ngoài ra:

+ Cần chú ý nghệ thuật miêu tả tâm lí

nhân vật

+ Tính cách của Ra-ma: trọng danh

dự, hi sinh cả tình yêu

+ Xi-ta: chứng minh, khẳng định tình

yêu, chung thuỷ Nàng đã hi sinh cả

tình yêu

HĐ5: Dặn dò:

-Về học kĩ phần ghi nhớ Làm bài tập

ở SGK, Sách bài tập

-Diễn biến tâm trạng từ mừng rỡ đếnngạc nhiên, từ tin yêu đến thất vọng, từbối rối đến điềm tĩnh, từ đau khổ đếntuyệt vọng => nàng không phải làngười tầm thường

-Nàng nói với Lắc-ma-na “em chuẩn bị

cho chị một gian hoả thiêu, chị sẽ bỏ tấm thân này cho ngọn lửa” (Thần lửa

A-nhi rất quan trọng trong đời sống vănhoá của người Aán Độ)

Qua lới nói của Xi-ta người đọc nhận ratâm trạng ngạc nhiên –> đau khổ -> bốirối -> điềm tĩnh -> khẳng định mình ->

phê phán Ra-ma -> lựa chọn cách giảiquyết: nhảy vào giàn hoả thiêu (mộtchi tiết huyền thoại của sử thi)

-“Ai nấy già cũng như trẻ đau lòng, đứt

ruột … trong lòng Ra-ma”, ”thấy nàng như vậy … cảnh tượng đó”.

Thảo luận – trả lời.

-Ở chương 80 thần lửa A-nhi hiện ramang Gia-na-ki, trong vạt áo Gia-na-kitrông như vạt trắng lấo lánh, trang sức,

y phục đỏ , những cuộn tọc đen nhánhcủa nàng … lửa không thể thiêu đốtnhững vòng hoa, đồ trang sức hay áoquần của nàng ->nàng không chết Xi-

ta mang yếu tố nửa thần nửa người =>

thần linh là bất tử Nàng không bịthiêu, còn về phẩm chất tốt đẹp củanàng -> vàng thử lửa

Thảo luận – trả lờiĐọc ghi nhớ (SGK)

=>Tác phẩm Ra-ma-ya-na mang đậmtính giáo huấn, tính xung đột gay gắt vềđạo lí, tính đa dạng về hệ thống nhânvật

từ bối rối đến điềm tĩnh,từ đau khổ đến tuyệtvọng => nàng không phảilà người tầm thường

-Từ phê phán-> lựa chọncách giải quyết -> nhảyvào giàn hoả thiêu

-Xi-ta không chết nàngmang yếu tố nửa thần nửangười => thần linh là bấttử

III – Tổng kết

Ghi nhớ SGK

-Tiết sau học làm văn: “Chọn sự vật, chi

tiết trong bài văn tự sự” -> soạn bài.

Tuần 7 Ngày soạn

Tiết 19; Làm văn CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU Ngày dạy:

TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ

A/ Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh:

Biết lựa chọn sự việc, chi tiết trong bài văn tự sự

B/ Phương tiện dạy học:

- SGV, SGK

- Thiết kế bài giảng

C/ Phương pháp dạy học:

Kết hợp vấn đạp, thảo luận

D/ Tiến trình lên lớp:

1 Oån định tổ chức – kiểm tra sĩ số:

2 Lên lớp:

HĐ1: (KTBC, GTBM)

* Kiểm tra bài cũ:

- Thế nào là văn bản? Nêu

các đặc điểm của văn bản

- Có mấy loại văn bản? Là

những loại nào

- Muốn lập được văn bản ta

phải làm gì?

* GTBM:

Để viết được một tác

phẩm văn xuôi, hay viết một

bài văn tự sự tốt điều đầu tiên,

điều đầu tiên chúng ta phải

biết tìm hiểu bài, chọn sự vịêc,

chi tiết tiêu biểu cho bài văn tự

sự

HĐ2: HD Tìm hiểu khái niệm.

- Chúng ta đã làm quen với

văn tự sự từ lâu rồi Vậy thế

Lên bảng trả lời.

- Tự sự là kể chuyện, phương thứcdùng ngôn ngữ kể chuyện trình bàymột chuỗi sự việc, từ sự việc này dẫn

I – Khái niệm:

1- Tự sự:

nào là văn tự sự?

- Nhờ khái niệm nêu trên, ta

thấy đề cập tới sự việc Vậy

thế nào là sự việc?

- Trong văn bản tự sự, sự việc

được diễn tả bằng lời nói, cử

chỉ, hành động của nhân vật

này trong quan hệ với nhân vật

khác Người viết chọn một số

sự việc tiêu biểu để câu

chuyện hấp dẫn

Vậy thế nào là sự việc tiêu

biểu?

- Thế nào là chi tiết

- Em hãy lấy ví dụ một cách

tổng hợp để chi ra đâu là tự sự,

đâu là sự việc, đâu là chi tiết

- Qua ví dụ trên em rút ra nhận

xét gì về việc lựa chọn sự việc

và chi tiết trong bài văn tự sự

HĐ3: HD tìm hiểu cách chọn

sự việc, chi tiết tiêu biểu

đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đếnmột kết thúc, thể hiện một ý nghĩa

- Sự việc là cái xảy ra được nhận thứccó ranh giới rõ ràng, phân biệt vớinhững cái xảy ra khác

-Sự việc tiêu biểu là sự việc quantrọng góp phần hình thành cốt truyện

Mỗi sự việc có thể có nhiều chi tiết

- Chi tiết là tiểu tiết của văn bảnmang sức chứa về cảm xúc và tưtưởng Chi tiết có thể là một lời nói,một cử chỉ hay một hành động củanhân vật hoặc một sự vật, một hìnhảnh thiên nhiên, một nét chân dung…

- Truyện Tấm Cám là một văn bản tự

sự Những sự việc liên kết với nhau,trong đó có các sự việc chính:

(1) Tấm là hiện thân của số phậnbất hạnh

(2) Chuyển nỗi niềm bất hạnh đángthương thành cuộc đấu tranh khôngkhoan nhượng để giành lại hạnh phúc

=>Trong mỗi sự việc trên lại có nhiềuchi tiết:

(1) có các chi tiết:

+ Mồ côi cả cha lẫn mẹ

+ Đứa con riêng ở với Dì ghẻ

+ Là phận gái

+ Phải làm nhiều việc vất vả

- Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu làkhâu quan trọng trong quá trình viếthoặc kể một câu chuyện

Đọc lại truỵên

- Truyện An Dương Vương và Mị

2-Sự việc

Sự việc là cái xảy rađược nhận thức có ranhgiới rõ ràng, phân biệt vớinhững cái xảy ra khác

3-Chi tiết

Chi tiết là tiểu tiết củavăn bản mang sức chứa vềcảm xúc và tư tưởng

Chọn sự việc, chi tiếttiêu biểu là khâu quantrọng trong quá trình viếthoặc kể một câu chuyện

II – Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu:

-Tác giả dân gian kể chuyện

gì?

-Theo em có thể coi chi tiết

chia tay với Mị Châu, Trọng

Thuỷ than phiền “Ta lại tìm

nàng lấy gì làm dấu” và trả lời

của Mị Châu “Thiếp có áo …

dấu” là chi tiết tiêu biểu

không? Vì sao?

Nêu vấn đề theo SGK

- Hãy chọn lại một sự việc rồi

kể theo chi tiết tiêu biểu

- Qua đó em hãy nêu cách lựa

chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu

trong bài văn tự sự

HĐ4: HD luyện tập

HD HS làm bài tập

Châu- Trọng Thuỷ kể về:

+ Công việc xây dựng thành và bảovệ đất nước của ông cha: xây thành,chế nỏ

+ Tình vợ chồng: Giữa Mị Châu vàTrọng Thuỷ

+ Tình cha con: An Dương Vương và

Mị Châu

=>Đây là những sự việc tiêu biểu

Thảo luận nhóm (nhỏ)

- Hai chi tiết đều là chi tiết tiêu biểu

-> Vì cả hai chi tiết đều mở ra bướcngoặt, sự việc mới, tình tiết mới

Đọc lại đoạn ngữ liệu in nghiêng T62

Thảo luận nhóm lớn

* Đi viếng mộ cha:

- Con đường dẫn hai người tới nghĩađịa Họ đứng trước ngôi mộ thấp, bé

- Anh thắp hương cúi đầu trước mộcha, đôi mắt đỏ hoe, miệng mếu máonhư muốn khóc

- Anh rì rầm nhứng gì không rõ …->

- Anh như thầm muốn cất lên tiếnggọi: cha ơi! Cha!

- Nghẹn ngào không nói thành lời

- Nước mắt rưng rưng

- Bên cạnh ông giáo cũng đẫm lệ

Chọn một sự việc rồi kể

- Sự việc, chi tiết tiêu biểu có tácdụng dẫn dắt câu chuyện, tô đậm tínhcách nhân vật và tập trung thể hiệnchủ đề của cốt truyện

Đọc ghi nhớ SGK

Làm bài tập, trình bày tại chỗ.

a) Không được Vì tác giả muốn nóisự vật, sự việc tưởng chừng như bỏ đi -

> lại quan trọng Hòn đá không sợ hiểulầm, sống âm thầm như thế là tốt

b) Lựa chọn chi tiết, sự việc tiêu biểu

III – Luyện Tập:

1 Bài tập 1:

HĐ5 : Củng có, Dặn dò

- Về nhà học kĩ bài để biết

cách lựa chọn sự việc, chi tiết

tiêu biểu khi viết một tác

phẩm, bài văn tự sự

- Tiết sau làm bài viết số 2

(văn tự tự) về nhà xem trước

là những sự việc ấy, chi tiết ấy phảilàm nên ý nghĩa của cốt truyện

=> Về nhà làm tiếp

Đọc lại ghi nhớ

2 Bài tập 2

Tuần 8 Ngày soạn

Tiết 22, 23; Văn bản TẤM CÁM Ngày dạy:

(TRUYỆN CỔ TÍCH)

A/ Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh:

- Hiểu được ý nghĩa của những mâu thuẫn, xung đột và sự biến hoá của Tấm trong truyện

Tấm Cám.

- Nắm được giá trị nghệ thuật của truyện Tấm Cám.

B/ Phương tiện dạy học:

- SGK, sách giáo viên, tài liệu tham khảo

- Thiết kế bài dạy

C/ Phương pháp dạy học:

Tổ chức dạy học theo cách kết hợp các phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm,; kết hợp với cáchình thức trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi

D/ Tiến trình lên lớp: - Ngày / / ; lớp: /

1 Ổn định tổ chức – kiểm tra sĩ số: - Ngày / / ; lớp: /