Tiết 1: Bài 1: Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở Châu Âu Thời sơ - trung kì trung đại I.. Về kiến thức Giúp HS nắm đợc những ý cơ bản sau: - Quá trình hình thành xã hội
Trang 1Phần I: Khái quát lịch sử thế giới trung đại
Ngày soạn , ngày dạy
Tiết 1:
Bài 1: Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến
ở Châu Âu (Thời sơ - trung kì trung đại)
I Mục tiêu bài học
1 Về kiến thức
Giúp HS nắm đợc những ý cơ bản sau:
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu; Cơ cấu xã hội (2 giaicấp cơ bản: Lãnh chúa và nông nô)
- Hiểu đợc khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trng nền kinh tế lãnh địa
- Hiểu đợc thành thị trung đại xuất hiện nh thế nào, kinh tế trong thành thịkhác nền kinh tế trong lãnh địa ra sao
1 Giáo viên: Giáo án, SGK, bản đồ Châu Âu thời phong kiến.
- Một số tranh ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đại
- Những t liệu đề cập tới chế độ chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnh địa
2 Học sinh: Bài soạn, SGK
III hoạt động dạy học
GV treo biểu đồ các quốc gia Cổ đại (ở lớp 6) cho HS xác định lại các quốc gia cổ đại phơng Đông và phơng Tây
Vào bài mới
1 Hoạt động 1: Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu
* Mục tiêu: Phần này HS cần nắm đợc các ý cơ bản sau:
- Ngời Giéc man xâm chiếm và tiêu diệt đế quốc Rôma (Cổ đại) lập các
v-ơng quốc mới
- Các giai cấp mới xuất hiện: Lãnh chúa và Nông nô dẫn đến xuất hiệnXHPK Châu Âu hình thành
Trang 2(Các quốc gia Ănglơxắc xông, Đông Gốt, Tây Gốt… về sau là Anh, Pháp, Tây về sau là Anh, Pháp, TâyBan Nha… về sau là Anh, Pháp, Tây ợc hình thành từ đế quốc Rô ma do sự xâm nhập của ngời Giéc đman).
GV nói rõ cho HS hiểu đợc sự phát triển của xã hội loài ngời là hợp quy luật Xã hội Nguyên thuỷ -> XHCHNL -> XHPK -> … về sau là Anh, Pháp, Tây
2 Hoạt động 2: Lãnh địa phong kiến.
* Mục tiêu: HS cần nắm đợc
- Lãnh địa là vùng đất đai rộng lớn của lãnh chúa
- Nền kinh tế trong lãnh địa: Tự cung tự cấp (khép kín)
? Lãnh địa phong kiến là gì - Lãnh địa phong kiến: Là vùng đất đai
rộng lớn của lãnh chúa
- Mỗi lãnh chúa phong kiến đều có 1 lãnh địa riêng
? Nhìn vào H1 SGK hãy miêu tả lãnh
địa phong kiến và cuộc sống của lãnh
chúa trong lãnh địa ?
(T ớc vị)
Lãnh chúa(Giàu có quyền thế)
Nông dân
Nô lệ (mất ruộng đất)
Nông nô(Lệ thuộc vào lãnh chúa)
Trang 3tự tạo ra mọi sản phẩm phục vụ cho
mình mà không cần giao lu, trao đổi
- Nền kinh tế trong thành thị: Mở rộng, giao lu buôn bán
GV cần cho học sinh nắm đợc lãnh địa là địa vị kinh tế và chính trị cơ bản trong thời kì phong iến phân quyền ở Châu Âu
? Em hiểu thế nào là phân quyền ?
? Thành thị trung đại đã xuất hiện nh thế nào ?
? Nh vậy trong thành thị c dân chủ yếu
là ai ? Họ làm nghề gì ?
? Nền kinh tế trong thành thị có điểm
gì khác với nền kinh tế trong lãnh địa ?
? Thành thị xuất hiện có ý nghĩa gì đối
với nền kinh tế Châu Âu thời phong
- Nền kinh tế: Mở rộng giao lu buôn bán
Trang 4- Lãnh địa phong kiến: Là vùng đất rộng lớn của lãnh chúa Là địa vị kinh
tế và chính trị độc lập trong xã hội phong kiến phân quyền
- Nông nô: Là ngời làm thuê cho lãnh chúa (lệ thuộc vào lãnh chúa)
IV h ớng dẫn làm bài tập và soạn bài mới
Bài tập:
Em hãy nêu rõ sự khác nhau giữa nền kinh tế trong lãnh địa và nền kinh tế trong thành thị
Soạn bài 2:
- Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí
- Các cuộc phát kiến đã tác động nh thế nào đến xã hội Châu Âu
- Quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa ở Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
V rút kinh nghiệm:
Trang 5
Ngày soạn , ngày dạy
Tiết 2:
Bài 2: Sự suy vong của chế độ phong kiến
và sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu âu.
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức.
Giúp học sinh hiểu rõ:
- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, nh là trong những nhân tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng xã hội phong kiến Châu Âu
2 T t ởng.
Qua các SKLS, giúp học sinh thấy đợc tính tất yêu, tính quy luật của quá trình phát triển từ xã hội phong kiến lên xã hội t bản chủ nghĩa
3 Kỹ năng.
- Biết dùng biểu đồ Thế giới (hoặc quả địa cầu) để đánh dấu (hoặc xác
định đờng đi của 3 nhà phát kiến địa lí đã đợc nói tới trong bài
- Biết sử dụng khai thác tranh ảnh, lịch sử
II Chuẩn bị
1 Giáo viên.
- Bản đồ Thế giới hoặc quả địa cầu
- Những t liệu hoặc những câu chuyện về các cuộc phát triển địa lí
- Tranh ảnh về những con tàu và những đoàn thuỷ thủ tham gia các cuộc phát kiến
2 Học sinh.
Chuẩn bị những tranh ảnh … về sau là Anh, Pháp, Tây đã giao (nếu có)
III Hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ:
? Lãnh địa là gì? Nền kinh tế trong lãnh địa khác gì so với nền kinh tế trong thành thị ? ( Câu hỏi dành cho HS khá)
? Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu diễn ra nh thế nào ? ( Câu hỏi dành cho HS TB)
? XH pkiến Châu Âu có mấy giai cấp cơ bản? Nêu địa vị của các giai cấp này trong XH? ( Câu hỏi dành cho HS yếu)
B Bài mới.
Giới thiệu: ở thế kỷ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển Đây là nguyên nhân thúc đẩy ngời phơng Tây tiến hành các cuộc phát kiến địa lí (Làm cho giai
Trang 6cấp T sản ngày càng giàu có và thúc đẩy quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa nhanhchóng ra đời).
1 Hoạt động 1: Những cuộc phát kiến lớn về địa lí.
* Mục tiêu: Giúp học sinh nắm đợc những ý cơ bản sau:
- Nguyên nhân của các cuộc phát kiến: Sản xuất hàng hoá phát triển dẫn
đến nhu cầu thị trờng, nguyên liệu, vàng bạc
- Các cuộc phát kiến lớn: B.Điaxơ, Vaxcô Gama, Côlămbơ, Magienlăng… về sau là Anh, Pháp, Tây
- Kết quả của các cuộc phát kiến
? Điều kiện nào để thực hiện các cuộc
phát kiến lớn ?
(Khoa học kĩ thuật - đóng tàu, la bàn
)
… về sau là Anh, Pháp, Tây
? Nêu các cuộc phát kiến địa lí ?
GV treo biểu đồ Thế giới hoặc biểu đồ
đ-? Kết quả của các cuộc phát kiến địa lí đ-?
(Những cuộc phát kiến địa lí mang lại
cho các thơng nhân nguồn lợi gì ?)
GV giảng thêm về một số cuộc phát
kiến lớn: Côlămbơ, Magienlăng
- Kết quả: Tìm ra các Châu lục mới, những con đờng mới, những vùng đất mới, những tộc ngời mới
Mang lại cho giai cấp T sản những món lợi khổng lồ
Thúc đẩy thơng nghiệp Châu Âuphát triển
2 Hoạt động 2: Sự hình thành CNTB ở Châu Âu.
* Mục tiêu: Học sinh cần nắm đợc:
- Các cuộc phát kiến địa lí có tác động lớn đến sự biến đổi xã hội ở Châu
Âu: Xã hội phong kiến -> Xã hội TBCN
- Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu hình thành
? Quý tộc và thơng nhân Châu Âu đã
làm gì để có đợc tiền vốn và đội ngũ
công nhân làm thuê ?
(HS thảo luận)Trả lời
- Chủ nghĩa T bản Châu âu ra đời:Giai cấp T sản:
Trang 7? Xã hội Châu Âu có mấy giai cấp?
? Giai cấp T sản và Vô sản đợc hình
thành từ những tầng lớp nào trong xã
hội phong kiến ?
(Thợ Thủ công, thơng nhân, nông nô)
? Quan hệ giữa 2 giai cấp T sản và Vô
sản nh thế nào ?
Mâu thuẫn giữa giai cấp T sản và quý
tộc phong kiến ?
GV: Nh vậy nền sản xuất mới TBCN ra
đời ngay trong lòng XHPK
- Tạo ra nguồn vốn
- Đội ngũ công nhân -> XHTB: - T sản
- Vô sản (HS thảo luận)
- Giai cấp T sản mẫu thuẫn với giai cấp Quý tộc -> Đấu tranh-> động lực thúc đẩy quan hệ sản xuất TBCN phát triển
? Vậy quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu đợc hình thành nh thế nào ?
GV phân tích cho học sinh hiểu thêm về những biểu hiện của sự xuất hiện quan
hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu
* Sơ kết bài:
Vào thế kỉ XV sản xuất hàng hoá phát triển dẫn đến nhu cầu thị trờng, vàng bạc, nguyên liệu -> các cuộc phát kiến địa lí -> kết quả của các cuộc phát kiến là cơ sở hình thành quan hệ sản xuất mới TBCN (ngay trong lòng XHPK)
IV h ớng dẫn học bài, làm bài tập
Bài tập: Nêu các cuộc phát kiến địa lí ? Các cuộc phát kiến địa kí mang lại kết quả gì ? Kể tên một số cuộc phát kiến sớm nhất
Soạn bài 3:
? Nguyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá Phục Hng ?
Nội dung của phong trào văn hoá Phục Hng là gì ?
? Phong trào cải cách tôn giáo có tác động trực tiếp nh thế nào đến xã hội Châu
Âu thời kì bấy giờ ?
V rút kinh nghiệm:
Trang 8
Ngày soạn , ngày dạy
Giúp học sinh nắm đợc những kiến thức cơ bản sau:
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung t tởng của phong trào Văn hoá Phục Hng
- Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác độngtrực tiếp của phong trào này đến XHPK Châu Âu lúc bấy giờ
2 T t ởng
Tiếp tục bồi dỡng cho học sinh nhận thức về sự phát triển hợp quy luật củaxã hội loài ngời, về vai trò của giai cấp t sản Đồng thời qua bài này, giúp họcsinh thấy đợc loài ngời đang đứng trớc một bớc ngoặc lớn, sự sụp đổ của chế độphong kiến: Một chế độ độc đoán, lạc hậu, lỗi thời
3 Kĩ năng.
Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẫn xã hội, từ đó thấy
đợc nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp T sản chống phong kiến
II Chuẩn bị
1 Giáo viên:
- Bản đồ Thế giới
- Tranh ảnh về thời kì văn hoá Phục Hng
- Một số t liệu nói về những nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêubiểu thời Phục Hng
2 Học sinh: Học bài cũ, soạn bài, vở ghi.
III hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ.
? Nêu nguyên nhân và kết quả của các cuộc phát kiến địa lí ? ( Câu hỏidành cho HS TB)
? Quá trình hình thành chủ nghĩa t bản ở Châu Âu đã diễn ra ntn? ( Câuhỏi dành cho HS khá)
Trang 9B Giới thiệu bài mới.
Từ câu trả lời của học sinh GV có thể chốt: Giai cấp T sản trở nên rất giàu
có nhng xã hội phong kiến lạc hậu đã kìm hãm sự phát triển của họ Vì vậy họ đã
đứng lên đấu tranh để giành địa vị trong xã hội và phá vỡ trật tự phong kiến cũ
1 Hoạt động 1: Phong trào văn hoá Phục H ng (Thế kỉ XIV – XVII) XVII)
* Mục tiêu: GV cần giúp học sinh nắm vững các ý sau:
- Nguyên nhân dẫn đến phong trào văn hoá Phục Hng
- Nội dung của phong trào văn hoá Phục Hng:
+ Phê phán xã hội phong kiến và giáo hội Thiên chúa
+ Đề cao giá trị con ngời
- Ngoài ra giáo viên cần giới thiệu thêm cho học sinh biết một số nhân vậtlịch sử và danh nhân văn hoá để học sinh thấy đợc những tấm gơng về tinh thầnlao động và khả năng độc lập sáng tạo của họ
- GV: Vào khoảng thế kỉ XIV – XVII) XVII ở Tây Âu xuất hiện rất nhiều nhàvăn hoá, khoa học thiên tài mà ngời ta gọi là những ngời khổng lồ: Côpecnich(nhà thiên văn học) đã chứng minh đợc trung tâm hệ thống hành tinh của chúng
ta là: Mặt trời, Trái đất tự quay quanh xung quanh trục của nó và quay xungquanh Mặt trời Học thuyết của Côpenich thực sự là cách mạng về sau Galilê tr-
ớc khi lên dàn thiêu ông vẫn khẳng định điều đó
Rabơle – XVII) Nhà văn học
Đêcactơ - Nhà toán, triết học
Lêonađvanxi – XVII) Hoạ sĩ, kĩ s
Sêchxipia – XVII) Nhà soạn kịch nổi tiếng
Thế nhng những con ngời này lại không đợc trọng dụng bởi những phongtục, những thuyết líi cổ hủ của chế độ phong kiến: Coi thần thánh là trung tâm.Mọi cái diễn ra trong xã hội là do thần thánh quy định, kinh thành nhà thờ đợccoi là chân lí Giai cấp T sản lúc này có thế lực về kinh tế nhng không có địa vịxã hội nên đấu tranh giành địa vị xã hội Mở đầu bằng cuộc đấu tranh trên lĩnhvực văn hoá
Hoạt động dạy - học
? Vì sao giai cấp T sản đứng lên đấu
tranh chống quý tộc phong kiến ? Và
đây cũng chính là nguyên nhân dẫn tới
phong trào văn hoá Phục Hng
Viết bảng
- Nguyên nhân:
- Giai cấp T sản có thế lực kinh tế
nh-ng khônh-ng có địa vị xã hội -> Họ đấutranh đòi địa vị bằng cách mạng vănhoá
? Qua các tác phẩm, các tác giả Phục
Hng muốn nói lên điều gì?
(Nội dung)
- Nội dung:
+ Lên án, đả kích trật tự phong kiến vàgiáo hội
Trang 10+ Đề cao giá trị con ngờiGV: T tởng phong kiến lạc hậu bắt con ngời phải tin vào thần thánh coi thầnthánh là Trung tâm, là một thế lực siêu nhân … về sau là Anh, Pháp, Tây kìm hãm sự phát triển của conngời.
Bằng các tác phẩm của mình, các tác giả đã khẳng định: Thần thánhkhông còn là trung tâm, kinh thánh không còn là chân lí Mà giá trị chân chíhcủa con ngời phải đợc đề cao, con ngời phải đợc giải phóng tự do Đề cao sự pháttriển của con ngời, đề cao KHTN và thế giới quan duy vật
? ý nghĩa ? - ý nghĩa : Đây là cuộc cách mạng văn
hoá vĩ đại
Mở đờng cho sự phát triển cao hơn củavăn hoá Châu Âu và văn hoá nhân loại
2 Hoạt động 2: Phong trào cải cách tôn giáo.
* Mục tiêu: Mục này giúp học sinh nắm đợc các ý sau:
- Nguyên nhân của các cuộc cải cách tôn giáo
- Nội dung của các cuộc cải cách tôn giáo
- Tác động của phong trào cải cách tôn giáo
? Nêu nguyên nhân xuất hiện phong
trào cải cách tôn giáo
- Nguyên nhân xuất hiện:
+ Giáo hội thống trị nông dân+ Giáo hội cản trợ sự phát triển củagiai cấp T sản đang lên
? Ngời khởi xớng phong trào cải cách
? Phong trào cải cách tôn giáo đã có
tác động trực tiếp nh thế nào đến xã hội
Châu Âu thời bấy giờ?
GV mở rộng kiến thức cho học sinh về
vai trò của Ki tô giáo
Trang 11- Thực chất của phong trào văn hoá Phục Hng là cuộc đấu tranh công khai của giai cấp T sản đang lên với giai cấp phong kiến đã suy tàn
- Các t tởng cải cách tôn giáo không tách rời t tởng cải cách xã hội t tởng nhân văn của thời văn hoá Phục Hng
* Bài tập:
1 Nối tác giả và tác phẩm của họ:
Côpecnich Hoạ sĩ của bức tranh Mađôna bên cửa sổ
Lêônađvanhxi Nhà thờ lớn nhất của ý
Đantê Nhà thiên văn học chứng minh ra thái dơng hệ Sêchxpia Văn hào ngời Anh , nhà soạn kịch vĩ đại
2 Khoanh tròn những nội dung đúng
Nội dung của phong trào Văn hoá Phục Hng
A Phê phán xã hội phong kiến và giáo hội
B Ca ngợi xã hội phong kiến và giáo hội
C Đề cao giá trị con ngời
IV H ớng dẫn học bài và soạn bài ở nhà
- Học thuộc bài cũ
- Soạn bài 4:
? Xã hội phong kiến ở Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào ?
? Sự thịnh vợng của Trung Quốc dới thời Đờng đợc biểu hiện ở những mặt nào ?
V rút kinh nghiệm:
Trang 12
Ngày soạn , ngày dạy
Tiết 4:
Bài 4: Trung quốc thời phong kiến
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm:
- Xã hội phong kiến Trung quốc đợc hình thành nh thế nào Tên gọi và cáctriều đại Trung Quốc theo thứ tự
- Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến
- Những đặc điểm kinh tế, văn hoá của nhà nớc phong kiến Trung Quốc
- Biết lập bảng niên biểu thể thức các triều đại Trung Quốc
- Bớc đầu biết vận dụng phơng pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị củacác chính sách xã hội của mỗi triều đại cũng nh những thành tựu văn hoá
II Chuẩn bị
1 Giáo viên:
- Giáo án
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến (nếu có)
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời phong kiến
“Vạn líi trờng thành”, các cung điện
- Một số t liệu thành văn về các chính sách của Nhà nớc phong kiến TrungQuốc qua các triều đại
2 Học sinh:
- Vở soạn, ghi, SGK
- Tranh ảnh su tầm (đợc giao)
III hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ.
? Nêu nguyên nhân và nội dung của văn hoá Phục Hng ? ( câu hỏi dànhcho HS yếu)
? Em hãy nêu nội dung t tởng cải cách của Lu Thơ ? ( Câu hỏi dành cho
HS TB)
Trang 13? Vì sao xuất hiện phong trào cải cxách tôn giáo? Phong trào cải cách tôngiáo đã có tác động nh thế nào đến XH Châu Âu thời bấy giờ? ( Câu hỏi dànhcho HS khá)
B Giới thiệu bài mới.
Trung Quốc là một trong những quốc gia phơng Đông ra đời sớm Là mộtquốc gia rộng lớn nằm ở phía Bắc nớc ta
Bài học hôm nay chúng ta sẽ học sự phát triển của các triều đại Trung Quốctrong thời kì phong kiến
1 Hoạt động 1: Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc.
* Mục tiêu:
Mục này học sinh cần nắm một số ý cơ bản sau:
- Những tiến bộ trong sản xuất tác động đến xã hội làm cho xã hội cónhiều biến đổi:
+ Giai cấp địa chủ xuất hiện
cổ đại phát triển
? Xã hội Trung Quốc có những tiến bộ
gì trong sản xuất ?
* Tiến bộ trong sản xuất: Sử dụng công
cụ = sắt + kĩ thuật canh tác mới, giaothông thuỷ lợi -> năng xuất cao
Khi nói tới quan hệ sản xuất phong kiến.GV cần nhấn mạnh: Đây là sự thay thếtrong quan hệ bóc lột (trớc đây ở thời cổ đại là sự bóc lột của Quý tộc với nôngdân công xã, nay quan hệ sản xuất phong kiến hình thành thì sự bóc lột đợc thaythế bởi địa chủ với nông dân lĩnh canh
? Vậy em hiểu thế nào là địa chủ ? Nông dân lĩnh canh là gì ?
(Địa chủ là giai cấp thống trị trong xã hội phong kiến, vốn là những quýtộc cũ và nông dân giàu có Họ nắm trong tay nhiều ruộng đất t và có quyền thutô ruộng
- Nông dân khi bị phân hoá đợc chia làm 3 bộ phận: Ngời giàu có thể muanhiều ruộng và trở thành địa chủ; ngời giữ đợc ruộng là nông dân tự canh; ngờimất ruộng phải nhận ruộng từ địa chủ là nông dân lĩnh canh)
=> Toàn bộ quá trình nói trên là cơ sở cho sự thống nhất đất nớc dới thờiTần – XVII) Hán quá trình đó lại đợc thúc đẩy mạnh hơn
2 Hoạt động 2: Xã hội Trung Quốc thời Tần – XVII) Hán
Trang 14* Mục tiêu: Cần làm rõ một số nội dung cơ bản:
- Thống nhất đất nớc là một yêu cầu khách quan và vai trò của nhà Tần
- Những chính sách của nhà Tần – XVII) Hán nhằm phát triển kinh tế
- Cơ cấu tổ chức bộ máy nông nghiệp: Cấp TW -> Địa phơng
- Chính sách đối ngoại: Bành trớng
? Nhà Tần đã có vai trò gì đối với xã
hội Trung Quốc ?
? Nêu nguồn gốc và những biểu hiện
của chính sách đối ngoại ?
? Nêu các chính sách đối nội của các
vua thời Tần – XVII) Hán ?
* Bộ máy nhà n ớc : Cấp TW, địa
ph-ơng, cử quan lại cai trị
* Đối ngoại: Chính sách bành trớngHọc sinh thảo luận trả lời
=> Xã hội ổn định, kinh tế phát triển
3 Hoạt động 3: Sự thịnh v ợng của Trung Quốc d ới thời Đ ờng
? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nớc
Trung Quốc dới thời Đờng ?
? Có gì khá với thời Tần – XVII) Hán ?
? Nhà Đờng đã thi hành những chính
sách đối nội nh thế nào ?
? Những chính sách đó có ảnh hởng
nh thế nào đến nền kinh tế của Trung
Quốc ? So với nhà Tần – XVII) Hán ?
? Hãy nêu những chính sách đối ngoại
Trang 15GV có thể giải thích rõ về “Chế độ quân điền” bằng cách lấy ví dụ minh hoạ.
Hoặc đặt câu hỏi: Ngời ta chia ruộng nh thế nào ? mấy năm một lần ? ngời nhận
ruộng phải có nghĩa vụ gì ?
Đồng thời GV nên đặt tiếp câu hỏi để nhấn mạnh chính sách tiến bộ về kinh tế
nhằm khuyến khích sản xuất phát triển
Ví dụ ? Những chính sách của nhà Đờng đã tạo điều kiện cho sản xuất phát triển
* Sơ kết bài:
GV tập trung vào các nội dung sau:
- Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào?
Nhà Tần – XVII) Triều đại đầu tiên của phong kiến Trung Quốc
- Sự thịnh vợng của triều đại Trung Quốc dới thời Đờng Nêu biểu hiện và
giải thích vì sao có sự thịnh vợng đó
IV h ớng dẫn học bài và soạn bài ở nhà
Soạn:
1 Xã hội Trung Quốc dới thời Tống – XVII) Nguyên đợc biểu hiện nh thế nào ?
2 Xã hội Trung Quốc dới thời Minh – XVII) Thanh
V rút kinh nghiệm:
Trang 16
Ngày soạn , ngày dạy
Tiết 5
Bài 4: Trung quốc phong kiến (tiếp)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm:
- Xã hội phong kiến Trung quốc đợc hình thành nh thế nào Tên gọi và cáctriều đại Trung Quốc theo thứ tự
- Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến
- Những đặc điểm kinh tế, văn hoá của nhà nớc phong kiến Trung Quốc
- Biết lập bảng niên biểu thể thức các triều đại Trung Quốc
- Bớc đầu biết vận dụng phơng pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị củacác chính sách xã hội của mỗi triều đại cũng nh những thành tựu văn hoá
II Chuẩn bị
1 Giáo viên:
- Giáo án
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến (nếu có)
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời phong kiến
“Vạn lí trờng thành”, các cung điện
- Một số t liệu thành văn về các chính sách của Nhà nớc phong kiến TrungQuốc qua các triều đại
2 Học sinh:
- Vở soạn, ghi, SGK
- Tranh ảnh su tầm (đợc giao)
III hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ:
? Nêu tình hình xã hội Trung Quốc dới thời Tần – XVII) Hán ? ( Câu hỏi dànhcho HS yếu)
? Sự thịnh vợng của xã hội Trung Quốc dới thời Đờng đợc biểu hiện ởnhững mặt nào ? ( Câu hỏi dành cho HS TB)
? Nêu chính sách đối ngoại của TQ qua các triều đại: Tần- Hán- Đờng?( Câu hỏi dành cho HS khá)
Trang 17B Bài mới (Tiếp)
1- Hoạt động 4: Trung Quốc thời Tống – XVII) Nguyên
GV nói thêm về sự hung bạo của quân
Mông (Nguyên) đối với Việt Nam
? Nêu chính sách cai trị của nhà
trong chính sách cai trị nhà Nguyên có
sự kì thị đối với ngời Hán)
Nguyên không bằng nhà Đờng
2- Hoạt động 5: Trung Quốc thời Minh – XVII) Thanh
* Mục tiêu: Học sinh cần nắm đợc các ý sau”
? Cuối thời Minh – XVII) Thanh tình hình
xã hội Trung Quốc nh thế nào ?
- Nhà Minh (1368 – XVII) 1644)
- Nhà Thanh (1664 – XVII) 1911)
Trang 18? Nêu những biểu hiện của sự suy yếu
của xã hội phong kiến Trung Quốc
cuối thời Minh – XVII) thanh
GV chia tổ cho học sinh thảo luận
HS thảo luận
GV mở rộng thêm: Những biểu hiện của nền kinh tế TBCN dới TriềuMinh: Sự xuất hiện củ các cơ sở sản xuất (công trờng thủ công) với quy mô lớn,lao động làm thuê, quan hệ giữa chủ xởng với ngời làm thuê thể hiện ở việc “Chủxuất vốn”, “Thợ xuất sức”; thơng nghiệp phát triển, thành thị đợc mở rộng
- Nói thêm về nguồn gốc nhà Thanh và các chính sách áp bức dân tộc củatriều đại này
3- Hoạt động 6: Văn hoá, khoa học – XVII) kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến
* Mục tiêu: GV cần cho học sinh nắm vững một số ý cơ bản:
- Nho giáo là hệ t tởng và đạo đức thống trị xã hội Trung Quốc thời phongkiến
- Sự phát triển của văn hoá, thơ ca, đặc biệt là thơ Đờng
- Những tiến bộ về khoa học – XVII) kĩ thuật của Trung Quốc thời phong kiến
? Em hãy nêu những thành tự lớn của nhân dân Trung Quốc thời phong kiến
+ Văn học: Nhiều nhà thơ, nhà văn nổitiếng: Lý Bạch, Đỗ Phủ
* Sơ kết bài: GV cần nêu lên những ý sau:
- Sự khác nhau trong chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên ? Tạisao có sự khác nhau đó ?
- Những biểu hiện của mầm mống kinh tế TBCN đã xuất hiện dới triềuMinh – XVII) Thanh
- Khắc sâu một vài thành tự về văn hoá Trung Quốc thời phong kiến
IV h ớng dẫn học bài, bài tập và soạn bài ở nhà
1.Bài tập về nhà:
Lập bảng hệ thống văn hoá các triều đại Trung Quốc gắn liền với các sự kiệnchính và các cuộc khởi nghĩa nông dân
Trang 19Soạn bài 5: ấn Độ thời phong kiến.
1 Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của ấn Độ ?
2 Ngời ấn Độ đã đạt đợc những thành tựu gì về văn hoá ?
3 Su tầm một số tranh ảnh về các công trình kiến trúc, điêu khắc ấn Độ
V rút kinh nghiệm:
Trang 20
Ngày soạn , ngày dạy
Tiết 6:
Bài 5: ấn độ thời phong kiến.
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm:
- Các giai đoạn lớn của lịch sử ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỉ Xĩ
- Những chính sách cai trị của các vơng triều và những biểu hiện của sựphát triển thịnh đạt của ấn Độ phong kiến
- Một số thành tựu của văn hoá ấn Độ thời cổ, trung đại
1 Giáo viên: Bản đồ ấn Độ - Đông Nam á và một số tranh ảnh về các công
trình kiến trúc, điêu khắc, ấn Độ và Đông Nam á (nếu có)
2 Học sinh: Vở ghi, Soạn, SGK.
III hoạt động dạy học
A.Kiểm tra bài cũ:
? Hãy nêu những thành tựu về văn hoá, KHKT của TQ thời phong kiến?( Câu hỏi dành cho HS TB- yếu)
? Lập bảng hệ thống hoá các triều đại phong kiến Trung Quốc đã học Gắnliền với các sự kiện chính.( Câu hỏi dành cho HS khá)
B Bài mới.
1 Hoạt động 1: Những trang sử đầu tiên.
* Mục tiêu: Mục này giới thiệu khái quát thời kì cổ đại trong lịch sử ấn Độ (chaphải là xã hội phong kiến) chia 3 giai đoạn:
- Từ 2500 – XVII) 2000 năm TCN
- Từ khoảng 2000 năm TCN – XVII) 1500 TCN (Vơng quốc Magađa Đến thế
kỉ VI TCN thống nhất đất nớc phát triển đạt dới thời vua Asôca
- Từ sau thế kỉ II TCN đến cuối thế kỉ III sau CN, ấn Độ lại bị phân chia
và thống nhất dới vơng triều Giúp ta
GV nên nói về vị trí địa lí của ấn Độ với 2 dòng sông; ấn, Hằng có vai trò
to lớn trong sự hình thành và phát triển của nền văn minh ấn Độ
Trang 21? Em có nhận xét gì về tên gọi của đất
nớc ấn Độ
Mục này GV giới thiệu cho hóc inh
nắm sơ lợc cá giai đoạn lịch sử của ấn
Độ trong thời cổ đại
? Các tiểu vơng quốc đầu tiên đã đợc
hình thành bao giờ ? ở khu vực nào trên
đất nớc ấn Độ ?
GV: Chia các tổ thảo luận
- Đất nớc ấn Độ bắt nguồn từ tên mộtdồng sông ấn
- 2500 – XVII) 2000 TCN: Xuất hiện thànhthị ngời ấn
- 1500 TCN: Vơng quốc Magađa – XVII) hạ
2 Hoạt động 2: ấ n Độ thời phong kiến.
* Mục tiêu: Nêu quá trình hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ấn Độvới 3 vơng triều tiêu biểu: Vơng triểu Giúp tam, vơng triều Hồi giáo Đê li và v-
ơng triều ấn Độ Mô gôn
Xã hội phong kiến đã đợc hình thành sớm ở ấn Độ (khoảng thế kỷ II)
đến thời Giúp ta đợc xác lập và phát triển thịnh vợng nhất dới thời ấn Độ Môgôn
? Lập niên biểu các giai đoạn phát triển
của lịch sử ấn Độ thời phong kiến ?
GV cho học sinh thảo luận theo nhóm,
cử đại diện trả lời
- Quá trinh hình thành và phát triển củaxã hội phong kiến ấn Độ qua 3 vơngtriều tiêu biểu:
+ Vơng triều Giúp ta (thế kỉ IV – XVII) VI)+ Vơng triều hồi giáo Đê li (thế kỉ XII– XVII) XIX)
+ Vơng triều ấn Độ Môgôn (thế kỉXVI – XVII) XIX) là vơng triều phát triểnthịnh vợng nhất
Trang 22? Ngời ấn Độ đã đạt đợc những thành tựu gì về văn hoá ?
? Hãy kể tên các tác phẩm văn học nổi
tiếng của ấn Độ mà em biết ?
( Mùa tôm, thơ Tago, sử thi)
+ Chữ viết: Chữ Phạn+ Các bộ kinh khổng lồ: Kinh về đacủa đạo Bà la môn và đạo Hinđu kinhphật
+ Văn học: giáo lỉ, chính luận, luậtphát
+ Nghệ thuật kiến trúc: Kiến trúcHinđu kiến trúc phật giáo
4 Hoạt động 4: Bài tập
Bài 1: Điền vào chỗ trống cho thích hợp
- ……… tiểu vơng quốc thành thị hình thành bên sông ấn
- 15000 TCN ………
- Thế kỷ IV – XVII) Thế kỷ VI ………
- … về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây vơng triều ấn Độ Môgôn
Bài 2: Khoanh tròn những câu đúng:
A Chữ Phạn là chữ viết của ngời ấn Độ
B Vạn lí Trờng thành là công trình kiến trúc đồ sộ của ấn Độ
C Đền hang Ajanta của Trung Quốc
D Vơng triều Giúp ta là vơng triều phát triển của ấn Độ
IV H ớng dẫn học bài và soạn bài ở nhà
Học lí thuyết
Soạn bài 6: Các quốc gia phong kiến Đông Nam á
? Khu vực Đông Nam á ngày nay bao gồm những nớc nào ?
? Em hãy cho biết điều kiện tự nhiên có những thuận lợi và khó khăn gì cho sựphát triển nông nghiệp ở Đông Nam á ?
? Lập niên biểu các giai đoạn phát triển khoáng sản lớn của khu vực Đông Nam
Trang 23
Ngày soạn , ngày dạy
Tiết 7:
Bài 6: Các quốc gia phong kiến đông nam á
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức.
- Học sinh cần nắm đợc khu vực ĐNA hiện nay bao gồm những nớc nào Tên gọi
và vị trí địa lý của những nớc này có những điểm gì tơng đồng với nhau để tạothành một khu vực riêng biệt?
- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực
2 T t ởng
Qua những kiến thức lịch sử, giúp học sinh nhận thức đợc quá trình pháttriển lịch sử, tính chất tơng đồng của sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở ĐôngNam á
Trân trọng giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và 2 nớc bạn: Lào
và Campuchia
3 Kĩ năng:
Giúp học sinh biết sử dụng biểu đồ hành chính Đông Nam á để xác định
vị trí của các vơng quốc cổ và phong kiến
Biết sử dụng phơng phát lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử
Học bài cũ, SGK, bài soạn
III Hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ.
? Lập biên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử ấn Độ thời phong kiến
? Nêu thành tựu văn hoá ấn Độ
B Bài mới.
* Giới thiệu bài mới:
Giáo viên đặt câu hỏi: Khu vực Đông Nam á hiện nay bao gồm những
n-ớc nào ?
Học sinh trả lời: Sau đó giáo viên vào bài: Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu
về các quốc gia Đông Nam á trong thời kỳ phong kiến nh thế nào ?
Trang 241 Hoạt động 1: Sự hình thành các v ơng quốc cổ ở Đông Nam á.
* Mục tiêu: Mục này cần giúp học sinh nắm đợc 3 ý chính sau:
- Hiện nay khu vực Đông Nam á có 11 nớc (Tháng 5/2002 có thêm
Đôngtimo
Tên và vị trí của các nớc trên bản đồ
- Điền kiện địa lí khu vực (net chung nhất): Chịu ảnh hởng của gió mùa.Gió mùa ảnh hởng đến sản xuất nông nghiệp, nền kinh tế ảnh hởng đến quá trìnhphát triển lịch sử, văn hoá của c dân
- Sự hình thành các vơng quốc Đông Nam á: Chỉ cần cho học sinh biếtthời gian hình thành, tên gọi và vị trí của một số vơng quốc cổ
Hoạt động dạy- học
GV treo lợc đồ khu vực Đông Nam á
lên bảng
? Em hãy cho biết khu vực Đông Nam
A bao gồm bao nhiêu nớc ? Kể tên
? Đọc tên các nớc trên biểu đồ ?
(Xác định vị trí)
GV nói thêm: Trớc khu vực nàu có 10
nớc Đến T5 – XVII) 2002 thêm Đôngtimo
từ một đảo của Inđônêxia
? Nêu những nét chung về điều kiện tự
nhiên của các quốc gia khu vực Đông
- Điều kiện tự nhiên:
+ Chịu ảnh hởng của gió mùa+ Có 2 mùa rõ rệt: Ma, khô
GV phân tích sâu hơn cho học sinh:
? Thế nào là gió mùa ? ảnh hởng của gió mùa đến sản xuất nông nghiệp,văn hoá … về sau là Anh, Pháp, Tây gió mùa là loại gió thổi theo mùa Đông Nam á nằm trong khu vựcnhiệt đới gió mùa Mùa hạ có gió thổi từ ấn Độ Dơng và Thái Bình Dơng tới,
đem theo không khí mát mẻ và ma lớn Mùa đông gió thổi từ lục địa Châu á ra,
đem theo không khí khô và lạnh Càng về gần xích đạo, gió ấm dần lên Gió mùamùa đông thổi thành từng đợt Mỗi khi gió về ở những vùng gần chí tuyến trờitrở lạnh trong vòng vài 3 ngày đôi khi kéo dài đến hàng tuần Mùa đông ở HàNội, nhiệt độ có thể xuống < 100C trong vài ngày
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa có 2 đặc điểm nổi bật Là nhiệt độ cao lợng
ma lớn -> thíc hợip cho việc trồng cây lơng thực (đặc biệt là câu lúa nớc) và câycông nghiệp Đây là những nơi sớm tập trung đông dân trên thế giới (thuận lợi)
Trang 25Ngợc lại: Thời tiết diễn biến thât thờng Mùa ma có năm đến sớm, có năm
đến muộn và lợng ma có năm ít, có năm nhiều … về sau là Anh, Pháp, Tây dễ gây ra hạn hán, lũ lụt (kk)
+ Vơng quốc Phù Nam (hạ lu sông MêCông)
+ Một số vơng quốc trên đảoInnônêxia
2 Hoạt động 2: Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến
Đông Nam á.
GV: Vào khoảng giữa thiên niên kỉ thứ nhất, các vơng quốc cổ Đông Nam
á suy yếu và tan rã ở Đông Nam á hình thành một số quốc gia mới mà ngời tathờng gọi là quốc gia phong kiến dân tộc
? Nêu các giai đoạn phát triển lịch sử
lớn của khu vực Đông Nam á trong các
thế kỉ X – XVII) XIX ?
? Vì sao đến nửa sau thế kỉ XVIII đầu
thế kỉ XIX các quốc gia phong kiến
Đông Nam á lại rơi vào tình trạng suy
thoái ?
- Khoảng thế kỉ X – XVII) thế kỉ XVIII làthời kì phát triển thịnh vợng của cácquốc gia Đông Nam á
- Khoảng thế kỉ XVIII – XVII) thế kỉ XIXcác quốc gia phong kiến Đông Nam ábớc vào thời kì suy thoái Và sau làthuộc địa của T bản phơng Tây
* GV yêu cầu học sinh làm bài tập (bảng phụ) và phát biểu
Điền vào chỗ trống cho thích hợp
- Inđônêxia: Thế kỉ … về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây dới vơng triều … về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây Hùng mạnh
- Campuchia: Thế kỉ … về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây Thời kì huy hoàng
- Trên bán đảo Đông Dơng quốc gia … về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây huy hoàng
- Mianma: Giữa thế kỉ … về sau là Anh, Pháp, Tây.quốc gia… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây.phát triển
- Thế kỉ … về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây ngời Thái di c xuống phía Nam lập vơng quốc … về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây(Thái Lan) và vơng quốc… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây … về sau là Anh, Pháp, Tây… về sau là Anh, Pháp, Tây ( )
* Sau khi làm xong bài tập, GV treo biểu đồ lên bảng yêu cầu học sinh lên xác
định các vơng quốc để học sinh dễ nhận biết
* Củng cố bài
GV gọi học sinh lên bảng xác định vị trí và đọc tên các quốc gia Đông Nam á
IV H ớng dẫn học sinh học bài và soạn bài ở nhà
Soạn: Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chính của lịch sử Lào từ thế kỉ X – XVII)XIX
Trang 26Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chính của lịch sử Campuchia từ thế
kỉ X – XVII) XIX
Ngày soạn , ngày dạy
Tiết 8:
Bài 6: các quốc gia phong kiến đông nam á (Tiếp)
I-Mục tiêu bài học
1 Kiến thức.
- Nhận rõ vị trí địa lí của Cam pu chia và Lào và các giai đoạn phát triển của 2nớc Hai nớc này có quan hệ mật thiết với Việt Nam về kinh tế, xã hội – XVII) vănhoá và quá trình phát triển lịch sử
- Các thành tựu văn hoá lớn của hai nớc
2 T t ởng
Qua những kiến thức lịch sử, giúp học sinh nhận thức đợc quá trình pháttriển lịch sử, tính chất tơng đồng của sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở ĐôngNam á
Trân trọng giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và 2 nớc bạn: Lào
và Campuchia
3 Kĩ năng:
Giúp học sinh biết sử dụng biểu đồ hành chính Đông Nam á để xác định
vị trí của các vơng quốc cổ và phong kiến
Biết sử dụng phơng phát lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử
II Chuẩn bị
1 Giáo viên.
- Biểu đồ hành chính khu vực Đông Nam á
- Một số tranh ảnh su tầm về Campuchia thời kì này
2 Học sinh.
- SGK, bài soạn, học bài cũ
III Hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ.
? Hiện nay khu vực Đông Nam á có bao nhiêu nớc ? Kể tên ? Nêu đặc
điểm chung nhất về điều kiện tự nhiên của các quốc gia khu vực này ?
? Quá trình hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ĐôngNam á trải qua những giai đoạn lớn nào ?
B Bài mới.
Trang 27Giới thiệu bài mới: Sau khi học sinh khái quát về khu vực Đông Nam á.Chúng ta đi sâu tìm hiểu một số nớc tiêu biểu trong khu vực ? Những nớc nàotrong khu vực Đông Nam á tiếp giáp với Việt Nam ? (Lào, Campuchia)
1 Hoạt động 3: V ơng quốc Campuchia
Nối các nội dung lịch sử cho đúng
Thế kỉ VI - cuối thế kỉ VIII Giai đoạn phát triển (giai đoạn ĂngCo)
Thế kỉ XVI - XIX Giai đoạn hình thành (vơng quốc Chân
lạp)
? Vì sao gọi là giai đoạn ĂngCo và giai đoạn ĂngCo là giai đoạn pháttriển ?
? Nêu những chính sách đối nội (phát triển sản xuất nông nghiệp)
Đối ngoại (bành trớng) của các vua Campuchia thời ĂngCo
? Miêu tả ngôi đền ĂngCovát
2 Hoạt động 4: V ơng quốc Lào.
? Chủ nhân của ngời Lào đầu tiên là ai ?
(Lào Thơng)
GV: Ngời Lào Thơng - chủ nhân
đầu tiên của đất nớc lào - chủ nhân của
những chiếc chum đá Đó là hàng trăm
chiếc chum đá to, nhỏ khác nhau,
những chiếc chum để đựng tro xơng
ngời chết sau khi hoá táng
- Chủ nhân đầu tiên của ngời Lào NgờiThơng
? Nêu thời gian hình thành, phát triển và suy thoái của vơng quốc Lào?
Thế kỉ VI - cuối thế kỉ VIII Giai đoạn hình thành
Thế kỉ ĩ - XV Giai đoạn phát triển (Lạn Xạng)
? Nớc Lạn Xạng đợc thành lập nh thế
nào ?
? Giai đoạn phát triển của ngời Lạn
Xạng đợc biểu hiện nh thế nào ?
- Nớc Lạn Xạng (Triệu voi): 1353
+ Chia đất nớc thành các mờng
+ Xây dựng quân đội
+ Giữ quan hệ hoà hiếu với Campuchia
Đại Việt
Trang 28? Miêu tả H15 (Thạt Luổng)
(“Tháp lớn” đợc xây dựng năm 1566 dới triều vua Xệt-tha-thi-lạt Đây làmột công trình đồ sộ, gồm 1 tháp lớn hình nâm rợu đặt trên cái đế hình hoa sen,phô ra các cánh hoa sen (12 cánh), dới là một hệ thống lồ hình bán cầu, (m) lạitạo thành 4 núi có đáy vuông, mỗi cạnh dài 68 m, đợc ốp bằng 323 phiến đá và
có 4 cổng dới dạng miếu thời, xung quanh tháp chính là 30 ngọn tháp nhỏ, ở mỗitháp đều khắc một lời dạy của phất Tháp chính có chiều cao 45 m
IV Tài liệu tham khảo
- Những mẫu chụp lịch sử
- Lịch sử văn minh thế giới
- Lịch sử thế giới trung đại
V H ớng dẫn học sinh học bài và soạn bài ở nhà
Soạn bài 7
- Xã hội phong kiến ở phơng Đông và phơng Tây đợc hình thành từ bàogiờ ?
- Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến là gì ?
- Trong xã hội phong kiến có những giai cấp nào ? Quan hệ giữa các giaicấp ?
- Thế nào là chế độ quân chủ ?
Trang 29Ngày soạn , ngày dạy
Tiết 9:
Bài 7: Những nét chung về xã hội phong kiến
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức.
Đây là bài có tính chất khái quát, tổng kết những đặc trng cơ bản của xãhội phong kiến Vì vậy qua bài này giáo viên cần giúp học sinh nắm đợc
- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
- Nền tảng kinh tế và 2 giai cấp cơ bản của xã hội phong kiến
- Thể chế chính trị của nhà nớc phong kiến
1 Giáo viên: Giáo án, tài liệu tham khảo.
2 Học sinh: Bài soạn, vở ghi.
III Hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ.
? Nêu thời gian hình thành, phát triển và suy vong của vơng quốcCampuchia và vơng quốc Lào ?
B Bài mới.
1 Hoạt động 1: Sự hình thành và phát triển xã hội phong kiến.
* Mục tiêu:
Giúp học sinh phân biệt đợc sự khác nhau giữa xã hội phong kiến phơng
Đông và xã hội phong kiến phơng Tây về:
- Thời kì hình thành
- Thời kì phát triển
Trang 30- Thời kì suy vong.
GV: Nh chúng ta đã thấy, xã hội phong kiến là chế độ xã hội tiếp sau xãhội cổ đại Nó đợc hình thành trên cơ sở tan rã của xã hội cổ đại Nhng ta lại biếtrằng: Quá trình suy vong của xã hội cổ đại phơng Đông và xã hội cổ đại phơngTây không giống nhau Vì thế sự hình thành xã hội phong kiến ở 2 khu vực nàycũng có những đặc điểm khác biệt
? Sự hình thành, phát triển và suy vong của chế độ phong kiến phơng
Đông và phơng Tây khác biệt nhau nh thế nào ?
GV cho các tổ thảo luận Sau đó đại diện tổ trả lời GV bổ sung ghi bảng
Xã hội phong kiến phơng Tây hìnhthành muộn phát triển và kết thúc sớmnhờng chỗ cho CNTB
2 Hoạt động 2: Cơ sở kinh tế - xã hội của xã hội phong kiến.
* Mục tiêu: Phần này giúp học sinh nắm đợc:
- Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến: Nông nghiệp
- Giai cấp xã hội: + Phơng Đông (Địa chủ và nông dân lĩnh canh)
? Xã hội phong kiến phơng Tây có
những giai cấp cơ bản nào ?
? Xã hội phong kiến phơng Đông có
những giai cấp cơ bản nào ?
- Cơ sở kinh tế: Nông nghiệp là chủyếu
+ Phơng Đông: Nông nghiệp đóng kíntrong công xã nông thôn
+ Phơng Tây: Nhà nớc đóng kín trongcác lãnh chúa
- Các giai cấp cơ bản:
+ Phơng Đông: Địac hủ và nông dânlĩnh canh
+ Phơng Tây: Lãnh chúa và nông nô
Trang 31GV: Nh vậy là ta đều thấy xã hội phong kiến phơng Đông và xã hội phongkiến phơng Tây phát triển đều có 2 giai cấp: Giai cấp bóc lột và giai cấp bị bóclột Chỉ khác tên gọi.
? Nêu hình thức bóc lột - Hình thức bóc lột:
Địa tô, tô thuế
3 Hoạt động 3: Nhà n ớc phong kiến
*Mục tiêu: Giúp học sinh hiểu rằng
Về nhà nớc phong kiến; Cá quốc gia phơng Đông cũng nh phơng Tây đềutheo chế độ quân chủ (do vua đứng đầu)
Phơng Đông: Đi từ tập quyền -> Phân quyền
Phơng Tây: Đi từ Phân quyền -> Tập quyền
? Nhà nớc phong kiến phơng Đông và
phơng Tây theo chế độ gì ?
? Thế nào là chế độ quân chủ ?
- Chế độ quân chủ
- Vua đứng đầu nắm mọi quyền hành
GV giảng: Nhà nớc phong kiến phơng Đông và phơng Tây đều theo chế
độ quân chủ Nhng ở phơng Đông, nền chuyên chế đã có từ thời cổ đại Sang xãhội phong kiến, nhà nớc quân chủ đợc hoàn thiện hơn, vua chuyên chế có thêmquyền lực, trở thành hoàng Đế Đại vơng -> Chế độ phong kiến tập quyền
Còn ở phơng Tây: Giai đoạn đầu, quyền lực của nhà vua rất hạn hẹp, thựcchất mới chỉ là 1 lãnh chúa lớn Đò là chế độ phong kiến phân quyền Mãi đếnthế kỉ XV, các quốc gia phong kiến mới đợc thống nhất Quyền lực mới tậptrung vào tay vua
Bài tập: Lập bảng tóm lợc những đặc điểm cơ bản của xã hội phong kiến.
- Thời kì khủng hoảng và
suy vong
- Từ thế kỉ XVI - thế kỉXIX
- Từ thế kỉ XIV - thế kỉXV
- Cơ sở kinh tế Nông nghiệp đóng kín
trong công xã nông thôn
Nông nghiệp đóng kíntrong lãnh địa
- Các giai cấp cơ bản Địa chủ và nông dân lĩnh
1 Nêu tổ chức bộ máy nhà nớc thời Ngô Quyền ? Em có nhận xét gì ?
2 Sau khi Ngô Quyền mất, tình hình nớc ta nh thế nào ?
Trang 323 Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì để thống nhất đất nớc ?
Ngày soạn , ngày dạy
I Mục tiêu bài học
- Giúp học sinh qua bài tập hệ thống lại các kiến thức đã học
- Học sinh biết xác định thời gian hình thành, phát triển, suy vong của xãhội phong kiến phơng Đông và phơng Tây
Hệ thống lại tất cả các kiến thức đã học ở Chơng I
III hoạt động dạy học
Bài tập 1: Nêu nguyên nhân những cuộc phát kiến lớn về địa lí ? Kể tên
các cuộc phát kiến lớn ?
Bài tập 2: Nêu nguyên nhân, nội dung và ý nghĩa của phong trào văn hoá
Phục Hng (thế kỉ XIV - XVII)
Bài tập 3: Nêu nguyên nhân, nội dung ý nghĩa của phong trào cải cách
tôn giáo
Bài tập 4: So sánh thời gian hình thành, phát triển và suy vong của xã hội
phong kiến phơng Đông và phơng Tây (Châu Âu)
Bài tập 5: Khoanh tròn những câu đúng.
- Các thành tựu văn hoá
A Vạn lí Trờng thành của Trung Quốc
Trang 33B Đền tháp ĂngCo của Mianma.
C Tháp Luổng của Lào
D Chùa tháp Pagan của Mianma
Đ Đền hang Ajanta của ấn Độ
E Khu đền tháp Bôrôbuđua của ấn Độ
Bài tập 6: Hiện nay khu vực Đông Nam á có bao nhiêu nớc ? Kể tên ?
Nêu đặc điểm chung nhất về điều kiện tự nhiên của khu vực Đông Nam á ?
Bài tập 7: Nối các nội dung cho phù hợp (GV treo bảng phụ)
- Ngời có nhiều ruộng đất ở phơng Đông gọi
là
- Giai cấp nông nô
- Ngời có nhiều vùng đất rộng lớn (lãnh địa)
gọi là
- Giai cấp địa chủ
- Ngời nông dân thuê ruộng của địa chủ để
cày cấu và nộ địa tô gọi là
- Giai cấp lãnh chúa
- Phải sống phụ thuộc vào lãnh chúa, bị lãnh
chúa bóc lột thậm tệ gọi là
- Giai cấp nông dânlĩnh canh (tá điền)
- Cơ sở kinh tế cơ bản trong thời kì phong
- Sản xuất nông nghiệp khép kín trng lãnh địa Ngành nông nghiệp
- Hình thức bóc lột chính trong thời kì phong
kiến là
- Địa tô
* GV treo bảng phụ - Phát biểu và gọi học sinh lên bảng làm
IV H ớng dẫn chuẩn bị bài và soạn bài ở nhà
Đọc trớc bài 8: Xã hội Việt Nam buổi đầu độc lập
Soạn câu hỏi 1 ,2 ,3
Phần II : Lịch sử việt nam từ thế kỉ x đến giữa thế kỉ xix
Ch ơng I : Buổi đầu độc lập thời ngô - đinh - tiền lê (thế kỉ x)
Ngày soạn , ngày dạy
Trang 34Tiết 11.
Bài 8: Nớc ta buổi đầu độc lập
I-Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm đợc:
- Khả năng tự quản lí đất nớc và hiểu đợc vai trò của Ngô Quyền đã xâydựng đợc một nhà nớc độc lập sau một ngàn năm bị đô hộ, mất độc lập
- Thuật lại và phân tích đợc ý nghĩa của quá trình thống nhất đất nớc của
- Đồ dùng dạy học: H 17 SGK “Lợc đồ 12 xứ quân” phóng to
+ Các miếng bìa nhỏ ghi khu vực của 12 xứ quân để học sinh đính lên lợc
đồ
+ Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nớc
+ Một số tranh ảnh (nh đền thờ của vua Đinh, vua Lê … về sau là Anh, Pháp, Tây)
- Tài liệu tham khảo: Đại cơng lịch sử Việt Nam Tập 1, SGK
2 Học sinh.
- Su tầm các tranh ảnh liên quan đến bài học
- Đọc và soạn bài trớc ở nhà
III Hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ.
Sau khi đánh thắng quân Nam Hán, Ngô Quyền xng vơng bỏ chức tiết độ
xứ, khẳng định ý thức chủ quyền dân tộc Xây dựng bộ máy nhà nớc từ Trung
-ơng đến địa ph-ơng
? Nêu kết quả và ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng 938?
Học sinh nên, GV: Sau khi thắng quân Nam Hán, Ngô Quyền lên ngôi vua
và xây dựng độc lập chủ quyền đất nớc
Trang 36? Em có nhận xét gì về tổ chức nhà nớc thời Ngô Quyền ?
- Tổ chức bộ máy nhà nớc còn đơn giản
2.Hoạt động 2: Tình hình chính trị cuối thời Ngô.
* Mục tiêu: Cuối thời Ngô thì đất nớc rơi vào tình trạng không ổn định Các cuộctranh chấp ngôi vị diễn ra khắp nơi -> loạn 12 xứ quân
? Sau khi Ngô Quyền mất tình hình nớc ta nh thế nào ?
GV cho học sinh thảo luận và gọi chỉ
GV dùng bản đồ câm và cho học sinh lên dán miếng bìa nhỏ có ghi tên và
vị trí chiếm đóng của 12 xứ quân
? Nhìn vào lợc đồ, em so sánh tình hình nớc ta buổi đầu và cuối thờiNgô ?
(Đất nớc từ chỗ thống nhất, đất đai ổn định => Chia cắt mỗi nơi một cờngquyền, mất ổn định)
? Sự chia cắt đất nớc nh vậy theo em sẽ ảnh hởng nh thế nào đến đời sốngcủa nhân dân và việc bảo vệ đất nớc ?)
(Nhân dân không yêu tâm làm ăn, thiếu sự lãnh đạo, sức mạnh đoàn kếtkhông giữ vững… về sau là Anh, Pháp, Tây)
3 Hoạt động 3: Đinh bộ lĩnh thống nhất đất n ớc
- Đinh Bộ Lĩnh là ngời nh thế nào ?
Học sinh trả lời: Sau đó giáo viên cho
học sinh đọc to đoạn in nghiêp SGK
? Hãy so sánh công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với đất nớc ?
Vua (quyết định mọi công việc
Trang 37(Ngô Quyền có công đánh đuổi ngoại xâm, xây dựng đất nớc độc lập; Đinh BộLĩnh có công bảo vệ đất nớc thống nhất và độc lập)
GV giới thiệu cho học sinh đến thờ vua Đinh và vua lên (nếu có thể) tổ chức chohọc sinh tham gia tìm hiểu
IV h ớng dẫn học bài và soạn bài ở nhà
Soạn câu 1, 2, 3 trang 31 bài 9
Ngày soạn , ngày dạy
Bài 9: nớc đại cồ việt thời đinh - tiền lê
Tiết 12: I - Tình hình chính trị - quân sự
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức.
Giúp học sinh hiểu và nắm đợc các nội dung chính sau:
- Thời Đinh - Tiền Lê, bộ máy nhà nớc đợc xây dựng tơng đối hoàn chỉnh,không còn đơn giản nh thời Ngô
- Nhà Tống xâm lợc nớc ta nhng bị nhân dân ta đánh đại bại
2 T t ởng
Giáo dục cho học sinh:
- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ trong xây dựng kinh
tế, trong các truyền thống văn hoá của ông cha ta
- Sự biết ơn đối với những ngời có công xây dựng đất nớc trong thời kì đầugiành độc lập
3 Kĩ năng.
Trang 38Bồi dỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ.
Xác định vị trí trên bản đồ và điền kí hiệu vào vị trí cần thiết
II chuẩn bị
1 Giáo viên
- Thiết bị dạy học, tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê (Ninh Bình)
- Tài liệu tham khảo: SGV, cá triều đại phong kiến Việt Nam
2 Học sinh.
Đọc và soạn bài trớc ở nhà
III Hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ
? Đinh Bộ Lĩnh là ngời nh thế nào ? Ông có công lao gì đối với đất nớc?
? Gọi học sinh lên bảng vẽ và nhận xét sơ đồ bộ máy nhà nớc thời NgôQuyền ?
B Bài mới.
1 Hoạt động 1: Nhà Đinh xây dựng đất n ớc
* Mục tiêu: Giúp học sinh nắm đợc những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh sau khilên ngôi Những việc làm đó có ý nghĩa nh thế nào ?
Hoạt động dạy- học
? Sau khi dẹp loạn đợc 12 xứ quan
Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì ?
Xem H19 SGK em hãy cho biết:
? Hoa L là vùng đất nh thế nào ?
? Việc vua Đinh đặt tên nớc và không
dùng niên hiệu của hoàng đế Trung
Quốc nói lên điều gì ? (Khẳng định
quyền độc lập tự chủ dân tộc … về sau là Anh, Pháp, Tây)
? Tại sao vua Đinh vẫn giao hảo với
nhà Tống
(Giữ mối quan hệ bang giao, tránh đối
đầu, chính sách dẻo (n) kiên quyết)
Những việc làm của Đinh Bộ Linh có
ý nghĩa nh thế nào ?
Viết bảng
- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôihoàng đế
+ Đặt tên nớc: Đại Cồ Việt
+Đống đô: Hoa L (Ninh Bình)+ Mùa xuâ 970 vua Đinh đặt niên hiệu:Thái Bình, giao hảo với nhà Tống
+Phong trào cho cá con+ Cử tớng lĩnh thân cận giữ chức vụchủ chốt
+ Xây dựng cung điện, đúc tiền, xửphát kẻ có tội… về sau là Anh, Pháp, Tây
- Xây dựng chính quyền độc lập đất
n-ớc thái bình
GV: Nh vậy so với Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh đã tiến thêm 1 bớc trongviệc xây dựng chính quyền độc lâp, tự chủ, khẳng định chủ quyền quốc gia dântộc
Trang 392 Hoạt động 2: Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê.
sinh quyền lợi dòng họ, bảo vệ đất nớc
? Sau khi lên ngôi, Lê Hoang đã làm
gì?
? Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nớc thời Tiền
Lê
- Đinh Bộ Lĩnh mất (979)+ Triều đình lục đục+ Quân Tống lăm le xâm lợc
=> Các tớng lĩnh tôn Lê Hoàn lên làmvua -> nhà Tiền Lê thành lập
- Lê Hoàn (Lê Đại Hành) đổi niênhiệu: Thiên Phúc
Xây dựng bộ máy nhà nớc từ Trung
-ơng đến địa ph-ơng
? So sánh bộ máy nhà nớc thời Tiền Lê
với thời Ngô
(Xây dựng tơng đối hoàn chỉnh)
? Quân đội nhà Tiền đợc xây dựng nh
thế nào ?
? Quân đội: 10 đạo quân
+ Cấm quân+ Quân địa phơng
3 Hoạt động 3: Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn.
? Nêu tóm tắt diễn biến cuộc kháng
chiến chống Tống do Lê hoàn chỉ huy
Ta
- Lê Hoàn trựctiếp lãnh đạo cuộckháng chiến
Tống
- Đầu 981 Hầu Nhân Bảo chỉhuy tiến đánh nớc
ta theo 2 đờng:Thuỷ, bộ
Vua
(Thái S + Đại s giúp việc)
10 Lộ (cả n ớc)
Phủ, Châu, Phủ, Châu
Trang 40- Kết quả? Thắng lợi Bại trận.
Tởng Hầu NhânBảo bị giết
? ý nghĩa: Biểu hiện ý chí quyết tâm chống ngoại xâm của quân dân ta
- Chứng tỏ bớc phát triển của đất nớc và khả năng bảo vệ độc lập dân tộccủa Đại Việt
GV: Chiến tranh chấm dứt, Lê Hoàn sai sứ sang Trung Quốc trao trả một số tùbình và đặt quan hệ bình thờng Vì sao ?
(Giữ mối hoà hiếu với nớc láng giềng)
IV H ớng dẫn học bài và soạn bài ở nhà
Soạn II: Sự phát triển kinh tế và văn hoá
Câu 1, 2 trang 34
Ngày soạn , ngày dạy
I.Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
Nhà Đinh- Tiền Lê đã bớc đầu xây dựng đợc nền kinh tế- văn hoá phát triển.Những nét chính về văn hoá- xã hội thời Đinh- Tiền Lê
2 T t ởng
Giáo dục cho học sinh:
- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ trong xây dựng kinh
tế, trong các truyền thống văn hoá của ông cha ta