Một vật đặt trên một tờ giấy nằm trên bàn, khi giật nhanh tờ giấy thì : b V t v n còn đ ng yên, do v t có quán tính.ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính.. L c sinh ra do má phanh ép
Trang 1KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO
Giáo viên bộ môn VẬT LÍ
và học sinh lớp 8E
Trang 2Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là hai lực cân bằng?
-Khi vật chịu tác dụng của các lực cân bằng thì vật sẽ đứng yên hay chuyển động?
Một vật đặt trên một tờ giấy nằm trên
bàn, khi giật nhanh tờ giấy thì :
b) V t v n còn đ ng yên, do v t có quán tính.ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ứng yên, do vật có quán tính ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính
a) V t v n còn đ ng yên, do t gi y có quán tính.ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ứng yên, do vật có quán tính ờ giấy có quán tính ấy có quán tính
c) V t r i xu ng, do v t b t gi y kéo theo.ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ơi xuống, do vật bị tờ giấy kéo theo ống, do vật bị tờ giấy kéo theo ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ị tờ giấy kéo theo ờ giấy có quán tính ấy có quán tính
d) V t v n còn đ ng yên, do c hai v t có quán tính.ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ứng yên, do vật có quán tính ả hai vật có quán tính ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính
? Đáp án
Chọn đáp án đúng trong câu hỏi sau:
Trang 3Tiết 6: LỰC MA SÁT
I Khi nào có l c ma sátực ma sát :
1 L c ma sát tr tực ma sát ượt : THAM KH O SGKẢO SGK
- Khi bánh xe đ p đang quay, bóp nh ạp đang quay, bóp nhẹ ẹ phanh thì vành bánh chuy n đ ng ển động ộng
ch m l i L c sinh ra do má phanh ép ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ạp đang quay, bóp nhẹ ực ma sát sát lên vành bánh, ngăn c n chuy n ả hai vật có quán tính ển động
đ ng c a vành đ c g i là ộng ủa vành được gọi là ượt ọi là l c ma sát ực ma sát
tr t ượt
- N u bóp phanh m nh thì bánh xe ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe ạp đang quay, bóp nhẹ
ng ng quay và tr t trên m t đ ng, ừng quay và trượt trên mặt đường, ượt ặt đường, ườ giấy có quán tính khi đó có l c ma sát tr t ực ma sát ượt gi a bánh ữa bánh
xe và m t đ ng.ặt đường, ườ giấy có quán tính
C1 Hãy tìm thí d v l c ma sát ụ về lực ma sát ề lực ma sát ực ma sát
tr t trong đ i s ng và k thu t.ượt ờ giấy có quán tính ống, do vật bị tờ giấy kéo theo ỹ thuật ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính
C1:Khi tr t tuy t, có l c ma sát ượt ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe ực ma sát
tr t gi a ván tr t và m t tuy t.ượt ữa bánh ượt ặt đường, ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe Đ c đi m c a l c ặt đường, ển động ủa vành được gọi là ực ma sát
ma sát tr t?ượt
Trang 4Ti t 6 ết 6 : LỰC MA SÁT
I Khi nào có l c ma sátực ma sát :
1 L c ma sát tr tực ma sát ượt :
Lực ma sát trượt sinh ra khi một
vật trượt trên bề mặt của vật khác.
2 L c ma sát lănực ma sát :
THAM KH O SGK ẢO SGK
Khi ta búng m t hòn bi trên m t ộng ặt đường, sàn, hòn bi lăn ch m d n r i ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ần rồi ồi
d ng l i L c do m t sàn tác ừng quay và trượt trên mặt đường, ạp đang quay, bóp nhẹ ực ma sát ặt đường,
d ng lên hòn bi, ngăn c n chuy n ụ về lực ma sát ả hai vật có quán tính ển động
đ ng lăn c a hòn bi là ộng ủa vành được gọi là l c ma sát ực ma sát lăn.
C2 Hãy tìm thêm thí d v l c ma ụ về lực ma sát ề lực ma sát ực ma sát lăn trong đ i s ng và k thu t.ờ giấy có quán tính ống, do vật bị tờ giấy kéo theo ỹ thuật ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính
C2:Khi d ch chuy n các v t n ng ị tờ giấy kéo theo ển động ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ặt đường,
có th kê nh ng thanh hình tr ển động ữa bánh ụ về lực ma sát
làm con lăn Ma sát gi a con lăn ữa bánh
và m t tr t là ma sát lăn.ặt đường, ượt
L c ma sát lăn xu t ực ma sát ấy có quán tính
hi n khi nào?ện khi nào?
Trang 5Ti t 6 ết 6 : LỰC MA SÁT
I Khi nào có l c ma sátực ma sát :
2 L c ma sát lănực ma sát :
Lực ma sát lăn sinh ra khi
khi một vật lăn trên bề mặt
của vật khác.
C3 Tr ng h p nào có l c ma tr t ườ giấy có quán tính ợt ực ma sát ượt
tr ng h p nào có l c ma lăn?ườ giấy có quán tính ợt ực ma sát
C3:
a) Có l c ma sát tr t.ực ma sát ượt
b) Có l c ma sát lăn.ực ma sát
Trong hai tr ng h p trên em có nh n ườ giấy có quán tính ợt ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính xét gì v c ng đ l c ma tr t và c ng ề lực ma sát ườ giấy có quán tính ộng ực ma sát ượt ườ giấy có quán tính
đ l c ma lăn?ộng ực ma sát
*C ng đ l c ma sát ườ giấy có quán tính ộng ực ma sát
tr t l n h n c ng đ ượt ớn hơn cường độ ơi xuống, do vật bị tờ giấy kéo theo ườ giấy có quán tính ộng
l c ma sát lăn.ực ma sát
Trang 6Ti t 6 ết 6 : LỰC MA SÁT
I Khi nào có l c ma sátực ma sát :
3 L c ma sát nghực ma sát ỉ: Móc m t l c k vào m t v t n ng đ t trên bàn r i kéo t t l c k theo ộng ực ma sát ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe ồi ừng quay và trượt trên mặt đường, ừng quay và trượt trên mặt đường, ực ma sátộng ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ặt đường, ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe ặt đường,
ph ng n m ngang Đ c s ch c a l c ươi xuống, do vật bị tờ giấy kéo theo ằm ngang Đọc số chỉ của lực ọi là ống, do vật bị tờ giấy kéo theo ỉ ủa vành được gọi là ực ma sát
k khi v t n ng còn ch a chuy n đ ng.ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ặt đường, ư ển động ộng
C4 T i sao trong thí nghi m trên, m c ạp đang quay, bóp nhẹ ện khi nào? ặt đường,
dù có l c kéo tác d ng lên v t nh ng ực ma sát ụ về lực ma sát ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ư
v t v n đ ng yên?ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ứng yên, do vật có quán tính
C4:V t v n đ ng yên, ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ứng yên, do vật có quán tính
ch ng t gi a m t bàn ứng yên, do vật có quán tính ỏ giữa mặt bàn ữa bánh ặt đường,
và v t n ng có m t l c ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ặt đường, ộng ực ma sát
c n.ả hai vật có quán tính
L c c n này tác d ng ực ma sát ả hai vật có quán tính ụ về lực ma sát
lên v t và cân b ng v i ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ằm ngang Đọc số chỉ của lực ớn hơn cường độ
l c kéo nên hai l c cân ực ma sát ực ma sát
b ng này gi cho v t ằm ngang Đọc số chỉ của lực ữa bánh ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính
n ng đ ng yên.ặt đường, ứng yên, do vật có quán tính L c c n cân b ng v i l c kéo thí nghi m trên đ c g i làực ma sát ả hai vật có quán tính.ện khi nào? ượt ọi là ằm ngang Đọc số chỉ của lực ớn hơn cường độ ực ma sátl c ma sát ực ma sát ở thí
ngh ỉ.
Trang 7Ti t 6 ết 6 : LỰC MA SÁT
I Khi nào có l c ma sátực ma sát :
3 L c ma sát nghực ma sát ỉ: C5trong đ i s ng và k thu t. Hãy tìm thêm thí d v l c ma ngh ờ giấy có quán tính ống, do vật bị tờ giấy kéo theo. ỹ thuật. ụ về lực ma sát ề lực ma sát ực ma sátật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính. ỉ Chúng ta đi l i đ c là do ạp đang quay, bóp nhẹ ượt
l c ma sát ngh gi cho ực ma sát ỉ ữa bánh
chân không b tr t khi ị tờ giấy kéo theo ượt
b c trên m t đ ng.ướn hơn cường độ ặt đường, ườ giấy có quán tính
V y theo các em ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính
khi nào có l c ma sát ngh ?ực ma sát ỉ
Trang 8Ti t 6 ết 6 : LỰC MA SÁT
I Khi nào có l c ma sátực ma sát :
3 L c ma sát nghực ma sát ỉ:
Lực ma sát nghỉ giữ cho một
vật không bị trượt khi vật bị
tác dụng của lực khác.
II L c ma sát trong đ i s ng ực ma sát ờ giấy có quán tính ống, do vật bị tờ giấy kéo theo
và k thu tỹ thuật ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính :
1 L c ma sát có th có h iực ma sát ển động ạp đang quay, bóp nhẹ :
C6 Hãy nêu tác h i c a l c ma sát và các ạp đang quay, bóp nhẹ ủa vành được gọi là ực ma sát
bi n pháp làm gi m l c ma sát trong các ện khi nào? ả hai vật có quán tính ực ma sát
tr ng h p v hình 6.3 (SGK).ườ giấy có quán tính ợt ẽ ở hình 6.3 (SGK) ở thí
a)Ma sát tr t gi a đĩa và xích xe đ p ượt ữa bánh ạp đang quay, bóp nhẹ làm mòn đĩa và xích
Tra d u vào xích đ làm gi m ma sát.ần rồi ển động ả hai vật có quán tính
b)Ma sát tr t c a tr c làm mòn tr c ượt ủa vành được gọi là ụ về lực ma sát ụ về lực ma sát
và c n chuy n đ ng quay c a bánh ả hai vật có quán tính ển động ộng ủa vành được gọi là xe
Thay tr c quay b ng bi đ làm gi m ụ về lực ma sát ằm ngang Đọc số chỉ của lực ổ bi để làm giảm ển động ả hai vật có quán tính
ma sát
c)Ma sát tr t c n tr chuy n đ ng ượt ả hai vật có quán tính ở thí ển động ộng
c a thùng đ ủa vành được gọi là ồi
Đ t thùng đ lên xe lăn đ thay ma ặt đường, ồi ển động sát tr t b ng ma sát lăn đ làm ượt ằm ngang Đọc số chỉ của lực ển động
gi m ma sát.ả hai vật có quán tính
Quan sát hi n t ng sauGHI NHỚện khi nào? ượt
-Lực ma sát trượt sinh ra khi khi một vật trượt trên bề mặt -của vật khác.
-L c ma sát lăn sinh ra khi m t v t lăn ực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn ột vật lăn ật lăn trên b m t c a v t khác ề mặt của vật khác ặt của vật khác ủa vật khác ật lăn
-L c ma sát ngh gi cho m t v t không ực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn ỉ giữ cho một vật không ữ cho một vật không ột vật lăn ật lăn
b tr ị trượt khi vật bị tác dụng của lực khác ượt khi vật bị tác dụng của lực khác t khi v t b tác d ng c a l c khác ật lăn ị trượt khi vật bị tác dụng của lực khác ụng của lực khác ủa vật khác ực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn
Trang 9Ti t 6 ết 6 : LỰC MA SÁT
I Khi nào có l c ma sátực ma sát :
II L c ma sát trong đ i s ng ực ma sát ờ giấy có quán tính ống, do vật bị tờ giấy kéo theo
và k thu tỹ thuật ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính :
1 L c ma sát có th có h iực ma sát ển động ạp đang quay, bóp nhẹ :
Ma sát có th làm h h ng ển động ư ỏ giữa mặt bàn
v t d ng, gây c n tr ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ụ về lực ma sát ả hai vật có quán tính ở thí
chuy n đ ng…ển động ộng
2 L c ma sát có th có íchực ma sát ển động :
C7 Hãy quan sát các tr ng h p v ườ giấy có quán tính ợt ẽ ở hình 6.3 (SGK) ở thí hình 6.4 và t ng t ng xem n u không ưở thí ượt ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe
có l c ma sát thì s x y ra hi n t ng ực ma sát ẽ ở hình 6.3 (SGK) ả hai vật có quán tính ện khi nào? ượt gì? Hãy tìm cách làm tăng l c ma sát ực ma sát trong nh ng tr ng h p trên.ữa bánh ườ giấy có quán tính ợt
a)B ng tr n, nh n quá không th vi t ả hai vật có quán tính ơi xuống, do vật bị tờ giấy kéo theo ẵn quá không thể viết ển động ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe lên b ng.ả hai vật có quán tính
Tăng đ nhám c a b ng đ tăng ma sát ộng ủa vành được gọi là ả hai vật có quán tính ển động
tr t cho d vi t b ng.ượt ễ viết bảng ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe ả hai vật có quán tính
b)Gi a c và vít n u không có ma sát ữa bánh ống, do vật bị tờ giấy kéo theo ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe thì c s quay và l ng d n m i ghép ống, do vật bị tờ giấy kéo theo ẽ ở hình 6.3 (SGK) ỏ giữa mặt bàn ần rồi ống, do vật bị tờ giấy kéo theo khi rung đ ng.ộng
Tăng l c ma sát ngh đ c không ực ma sát ỉ ển động ống, do vật bị tờ giấy kéo theo quay và l ng ra khi rung đ ng.ỏ giữa mặt bàn ộng
Khi qu t diêm, n u không có ma ẹ ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe sát, thì đ u que diêm s tr t trên ần rồi ẽ ở hình 6.3 (SGK) ượt
s n bao diêm và không phát ra ườ giấy có quán tính
l a.ửa
Tăng đ nhám trên s n bao ộng ườ giấy có quán tính
diêm đ tăng ma sát gi a đ u ển động ữa bánh ần rồi que diêm v i bao diêm khi qu t.ớn hơn cường độ ẹ
c)Khi th ng g p, n u không có l c ma ắng gấp, nếu không có lực ma ấy có quán tính ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe ực ma sát sát thì ôtô không d ng l i đ c.ừng quay và trượt trên mặt đường, ạp đang quay, bóp nhẹ ượt
Tăng l c ma sát b ng cách tăng đ sâu ực ma sát ằm ngang Đọc số chỉ của lực ộng khía rãnh m t v (l p) xe ôtô.ặt đường, ỏ giữa mặt bàn ống, do vật bị tờ giấy kéo theo
V y ma sát có h i hay có ích?ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ạp đang quay, bóp nhẹ
Trang 10Ti t 6 ết 6 : LỰC MA SÁT
I Khi nào có l c ma sátực ma sát :
II L c ma sát trong đ i s ng và ực ma sát ờ giấy có quán tính ống, do vật bị tờ giấy kéo theo
k thu tỹ thuật ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính :
Lực ma sát có thể có hại hoặc có ích.
III V n d ngật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ụ về lực ma sát :
C8:
C8 Hãy gi i thíchả hai vật có quán tính các hi n t ng sau ện khi nào? ượt
và cho bi t trong các hi n t ng này ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe ện khi nào? ượt
ma sát có ích hay có h iạp đang quay, bóp nhẹ :
C8:e) e)Ph i bôi nh a thông ả hai vật có quán tính ực ma sát
vào c n kéo nh ( đàn cò) là đ tăng ần rồi ị tờ giấy kéo theo ển động
ma sát tr t gi a dây cung v i dây ượt ữa bánh ớn hơn cường độ
đàn, nh v y nh kêu to Ma sát trong ờ giấy có quán tính ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ị tờ giấy kéo theo.
tr ng h p này là có ích ườ giấy có quán tính ợt
e)Ph i bôi nh a thông ả hai vật có quán tính ực ma sát vào c n kéo nh ( đàn cò)ần rồi ị tờ giấy kéo theo
Trang 11Ti t 6 ết 6 : LỰC MA SÁT
I Khi nào có l c ma sátực ma sát :
II L c ma sát trong đ i s ng và ực ma sát ờ giấy có quán tính ống, do vật bị tờ giấy kéo theo
k thu tỹ thuật ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính :
III V n d ngật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ụ về lực ma sát :
C8:
a) Khi đi trên sàn đá hoa c ng ươi xuống, do vật bị tờ giấy kéo theo.
m i lau d b ngã ớn hơn cường độ ễ viết bảng ị tờ giấy kéo theo.
b) Ôtô đi trên đ ng đ t m m có ườ giấy có quán tính ấy có quán tính ề lực ma sát bùn d b sa (m c) l y ễ viết bảng ị tờ giấy kéo theo ắng gấp, nếu không có lực ma ần rồi
c) Giày đi mãi đ b mòn ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe ị tờ giấy kéo theo.
d) M t l p ôtô v n t i ph i có ặt đường, ống, do vật bị tờ giấy kéo theo ật vẫn còn đứng yên, do vật có quán tính ả hai vật có quán tính ả hai vật có quán tính khía sâu h n m t l p xe đ p ơi xuống, do vật bị tờ giấy kéo theo ặt đường, ống, do vật bị tờ giấy kéo theo ạp đang quay, bóp nhẹ
b) Ma sát lăn gi a đ ng và l p trong tr ng h p này ữa bánh ườ giấy có quán tính ống, do vật bị tờ giấy kéo theo ườ giấy có quán tính ợt
nh Ma sát trong tr ng h p này là có ích ỏ giữa mặt bàn ườ giấy có quán tính ợt
c) Ma sát tr t gi a đ ng và đ giày làm đ giày b ượt ữa bánh ườ giấy có quán tính ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe ị tờ giấy kéo theo.
mòn Ma sát trong tr ng h p này là ườ giấy có quán tính ợt có h i ạp đang quay, bóp nhẹ
d) Đ tăng đ ma sát gi a l p và đ ng lúc đang ch y ển động ộng ữa bánh ống, do vật bị tờ giấy kéo theo ườ giấy có quán tính ạp đang quay, bóp nhẹ
và khi (phanh) th ng ôtô d ng l i d dàng h n Ma sát ắng gấp, nếu không có lực ma ừng quay và trượt trên mặt đường, ạp đang quay, bóp nhẹ ễ viết bảng ơi xuống, do vật bị tờ giấy kéo theo.
a) Ma sát tr t gi a sàn và chân trong tr ng h p ượt ữa bánh ườ giấy có quán tính ợt
này nh , c n tăng ma sát Ma sát trong tr ng h p ỏ giữa mặt bàn ần rồi ườ giấy có quán tính ợt
này là có ích.
C8 Hãy gi i thích ả hai vật có quán tính các hi n ện khi nào?
t ng sau và cho bi t trong ượt ếu bóp phanh mạnh thì bánh xe các hi n t ng này ện khi nào? ượt ma sát
có ích hay có h i ạp đang quay, bóp nhẹ :