VL8.B6-Lực ma sát

Vậy : Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật trượttrên bề mặt một vật khác và cản lại chuyển động của vật.. Lực ma sát lăn: VD: Đẩy vào quả bóng ,quả bóng lăn chậm dần trên sàn rồi dừn

Giáo án điện tử Vật lý lớp 8

PHÒNG GD QUẬN 5

TRƯỜNG THPT TRẦN HỮU TRANG

Tổ VẬT LÝ

Câu 1 : Thế nào là hai lực cân bằng?

Cho 1 ví dụ về vật chịu tác dụng hai lực

cân bằng Trả lời :

Hai lực cân bằng là hai lực:

Cùng đặt lên một vật.

Có cường độ bằng nhau.

Có cùng phương.

Có chiều ngược nhau.

VD: Quả cầu treo trên sợi dây chịu tác dụng của trọng lực và lực căng của dây.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Trả lời :Dưới tác dụng của các lực cân bằng,một vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên; đang chuyển

động sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều.Chuyển động nầy được gọi là chuyển động theo quán tính

Câu 2 : Thế nào là chuyển động theo quán tính ?

MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG TRONG

ĐỜI SỐNG VÀ KỶ THUẬT

-Xe đạp đang chạy nếu ngưng đạp nó chạy chậm dần rồi dừng lại.

-Đẩy quả bóng nó lăn chậm dần trên sàn rồi dừng lại.

-Giầy dép đi lâu ngày đế sẽ bị mòn.

-Bảng đen nhám khi viết sẽ ăn phấn còn bóng khi viết sẽ không ăn phấn -Ở trục bánh xe có gắn ổ bi.

BÀI 6 :

LỰC MA SÁT

II LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI

SỐNG VÀ KỶ THUẬT

III VẬN DỤNG.

1.Lực ma sát trượt:

VD: Xe đang chạy nếu đạp thắng mạnh,bánh xe sẽ ngừng quay và trượt trên mặt đường,khi đó có lực ma sát trượt giữa bánh xe với mặt đường làm xe dừng

nhanh

Vậy : Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật

trượttrên bề mặt một vật khác và cản lại

chuyển động của vật.

I KHI NÀO CÓ LỰC MA SÁT:

C1 :Hãy tìm ví dụ về lực ma

sát trượt trong đời sống và kỷ thuật.

-Bánh xe ngừng quay trượt trên mặt đường khi thắng mạnh.

-Trượt tuyết.

-Trục quạt bàn với ổ trục.

2 Lực ma sát lăn:

VD: Đẩy vào quả bóng ,quả bóng lăn chậm dần trên sàn rồi dừng lại.Lực do mặt sàn tác dụng vào quả bóng cản chuyển động lăn của quả bóng gọi là lực ma sát lăn.

Vậy: Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn

trên bề mặt một vật khác

Hình 6.1a Hình 6.1b

C3:Trong các trường hợp ở hình 6.1 dưới đây, trường hợp nào có lực ma sát trượt,trường hợp nào có lực ma sát lăn? Qua đó em có nhận xét

gì về cường độ lực ma sát trượt,ma sát lăn?

Hình 6.1a : 3 người đẩy thùng trượt trên sàn nên có ma sát trượt.

Hình 6.1b : 1 người đẩy thùng trên những bánh xe nên có ma sát lăn.

Hai trường hợp trên chứng tỏ:

độ lớn ma sát lăn rất nhỏ

so với ma sát trượt.

ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt khi vật bị tác dụng của lực khác đó.

C5: Hãy tìm các VD khác về lực ma sát nghỉ trong đời sống và kỷ thuật.

-Ma sát giữa bàn chân với mặt sàn

khi đi tới.

-Ma sát ở băng truyền tải trong

các nhà máy.

-Ma sát ở dây cu-roa.

II LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ KỶ THUẬT

1 Lực ma sát có thể có hại :

C6: Hãy nêu tác hại của lực ma sát và các biện pháp làm giảm lực

ma sát trong các trường hợp vẽ ở hình 6.3.

Hình 6.3 a

Xích xe đạp

Trục quay có ổ bi

Đẩy thùng đồ

Làm mau mòn

xích và đĩa Để

giảm ma sát cần

tra dầu mở

Làm cản chuyển động quay,nóng và mau mòn trục.

Gắn ổ bi,tra

Khó đẩy do ma sát trượt lớn Thay ma sát trựơt bằng

ma sát lăn

2 Lực ma sát có thể có lợi :

C7 :Hãy quan sát các trường hợp vẽ ở hình 6.4 và tưởng tượng xem nếu không có lực ma sát sẽ xảy ra hiện tượng gì?Hãy tìm cách làm tăng lực ma sát

trong những trường hợp nầy

Hình 6.4

Phấn viết không

ăn bảng.

Khi làm bảng

phải tạo một độ

Ốc dể bị lỏng khi rung động,diêm quẹt không cháy.

Tăng độ nhám ở các mặt răng, ở

Khi thắng ô tô không dừng lại được

Làm mặt đường có độ nhám,lốp xe

III VẬN DỤNG :

C8 : Hãy giải thích

các hiện

tượng sau và

cho biết trong

các hiện

tượng nầy

ma sát có

ích hay có hại:

Giải thích: Khi đi

trên sàn đá hoa mới lau dể bị ngã vì lực

ma sát nghỉ giữa sàn với chân người rất nhỏ

Ma sát trong trường hợp nầy có ích

Giải thích: Khi đi

trên sàn đá hoa mới lau dể bị ngã vì lực

ma sát nghỉ giữa sàn với chân người rất nhỏ

Ma sát trong trường hợp nầy có ích

a Khi đi trên sàn đá hoa mới

lau dể bị ngã.

Giải thích:Khi đó lực

ma sát nghỉ giữa lốp

xe và mặt đất quá nhỏ làm bánh xe quay trượt tại chổ không chạy tới được.

Ma sát trong trường hợp nầy có ích.

b Ô tô chạy vào

đường có bùn

dể bị sa lầy.

Giải thích :Giầy đi lâu

do ma sát trượt giữa mặt đất với đế giầy làm đế bị mòn.

Ma sát trong trường hợp nầy có hại.

c.Giầy đi lâu

đế bị mòn.

Giải thích : Ô tô nặng nên mặt lớp sâu để tăng ma

sát tức tăng độ bám giữa lốp xe với mặt đường.Do đó khi chuyển động làm

xe không bị trượt,khi thắng xe dể dừng lại.

Ma sát trong trường hợp nầy có lợi.

d.Mặt lốp ô tô

phải có rãnh sâu hơn

xe đạp

Giải thích: Để tăng ma sát giữa dây cung với dây đàn, nhờ đó đàn

kêu to.

e.Phải bôi nhựa thông

vào dây cung ở cần

kéo đàn cò hay violon

C9 : Ổ bi có tác dụng gì? Tại sao việc phát minh

ra ổ bi lại có ý nghĩa quan trọng đến sự phát

triển của khoa học và công nghệ?

Ổ bi có tác dụng làm giảm ma sát do thay

ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viênbi.

Nhờ sử dụng ổ bi đã giảm lực cản lên các vật chuyển động làm cho máy móc hoạt động dể dàng, hiệu quả cao góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành như động lực học,cơ

khí,chế tạo máy…

PHẦN GHI NHỚ :

.Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật

trượt trên bề mặt của một vật khác

Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn

Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không

trượt khi vật bị tác dụng của lực khác Lực ma sát có thể có hại hoặc có ích

Độ lớn lực ma sát phụ thuộc tính chất mặt tiếp

xúc,lực ép lên mặt tiếp xúc,bản chấtmặt tiếp

xúc nhưng không phụ thuộc diện tích mặt tiếp

BT 6.2 :Trong các cách làm sau đây,cách nào giảm được lực masát?

A Tăng độ nhám mặt tiếp xúc.

B Tăng lực ép lên mặt tiếp xúc.

C Tăng độ nhẵn giữa các mặt tiếp xúc.

D Tăng diện tích mặt tiếp xúc.

CŨNG CỐ

DẶN DÒ

1.Học thuộc phần ghi nhớ 2.Xem kỹ lại từ C1 đến C9 3.Làm BT từ 6.1 đến 6.5

SBT.

4.Xem trước bài 7.

1.Học thuộc phần ghi nhớ 2.Xem kỹ lại từ C1 đến C9 3.Làm BT từ 6.1 đến 6.5

SBT.

4.Xem trước bài 7.

Xin cảm ơn các

Thầy Cô đã theo dõi.

Chúc các em học

tốt.