case lâm sàng chấn thương thận

Chấn thương thận ít khi gây tử vong trừ khi đứt cuống thận, tĩnh mạch thận hoặc trong chấn thương động mạch thận Trường hợp một người đàn ông 19 tuổi với tiền sử cắt thận trái năm năm tr

88 Rev Mex Urol 2012;72(2):88-92

Ban Ngoại Thân - Tiết Niệu

Chấn thương thận trên bệnh nhân một thận :

case lâm sàng mở

Chấn thương thận là loại phổ biến nhất

của tổi thương thận Chấn thương kín

thường do tai nạn ô tô, ngã và thương

tích trong sinh hoạt Chấn thương hở

hay gặp do súng đạn và vết dao đâm

Chấn thương thận theo Hiệp hội Mỹ là

một phẫu thuật chấn thương có quy mô

Đánh giá bệnh nhân với một chấn

thương hở nên tập trung vào việc chẩn

đoán nhanh chóng các chấn thương đe

dọa tới tính mạng bệnh nhân Chấn

thương thận ít khi gây tử vong trừ khi

đứt cuống thận, tĩnh mạch thận hoặc

trong chấn thương động mạch thận

Trường hợp một người đàn ông 19 tuổi

với tiền sử cắt thận trái năm năm trước

do bị đâm Anh ta đã bị tấn công một

lần nữa, và kết quả là một vết đâm ở

vùng thắt lưng bên phải, Khi vào viên,

bệnh nhân trong tình trạng sốc, tràn

dịch phổi phải và máu tụ quanh thận Bằng chứng cho thấy sự thoát thuốc trong thì động mạch trên CT Dẫn lưu màng phổi lấy ra 1030cc máu đỏ tươi, mở ngực phải được thực hiện thu được 1600cc máu, không có dấu hiệu của chấn thương trong nhu mô phổi hoặc màng phổi Xác định có chấn thương ở động mạch gian sườn 6 Sau 24h bệnh nhân có tình trạng huyết động không ổn đinh, mở bụng thăm dò phát hiện khối máu tụ 200cc và tiến hành cắt phần cực trên ở mặt sau của thận phải đồng thời cầm máu ở động mạch đỉnh và khâu lại cực trên Sau phẫu thuật bệnh nhân ổn định và được ra viện sau

18 ngày

Martínez JA, et al Renal trauma in a single-kidney patient: an open clinical

case

• Giới thiệu

Trong tất cả các chấn thương

đường niệu – dục, chấn thương

thận do tác động từ bên ngoài là

phổ biến nhất Điều đó cần thiết

cho chấn đoán và điều trị vì tùy

thuộc vào loại chấn thương mà có

phương pháp khác nhau ( kín hay

hở) Tổn thương thận kín được gây

ra bởi tai nạn ô tô, té ngã hay tai

nạn sinh hoạt Đa số các trường

hợp chấn thương hở là do đạn bắn

hoặc đâm

Triệu chứng lâm sàng của chấn

thương thận bao gồm: xuất hiện

máu bầm, đau bụng hoặc đau

xương sườn, gãy xương sườn

haowcj đốt sống liền kề với thận,

tiểu máu, chấn thương kết hợp với

các cơ quan trong ở bung và sốc

Trong chấn thương hở, những đặc

điểm lâm sàng hiện đa dạng và bao

gồm cả thận, cho nên trong các

trường hợp có chấn thương gần

thận nên nghi ngờ có tổn thương

thận.Hơn 90% bệnh nhân sẽ có

các chấn thương liên uan khác và

đa số là trong ổ bụng Điều đáng

chú ý là 50% các trường hợp chấn

thương xuyên thủng thận không

có tiểu máu Tổn thương thận

được phân độ tùy theo mức độ nghiêm trọng của chán thương từ cấp I – V được quy định với hiệp hội phẫu thuật chấn thương Mỹ (Hình 1) Bảng 1

Đánh giá ban đầu đối với bệnh nhân chấn thương hở ở đường tiết niệu nên tập trung vào việc xác định và điều trị các chấn thương

đe dọa tới tính mạng Chấn thương thận hiếm khi gây tử vong ngoại trừ việc đứt cuống thận (nhổ thận) hoặc suy động mạch thận chính hoặc tổn thương tĩnh mạch thận Bất cứ khi nào có thể, cấn phải có các thông tin về cơ chế chấn thương, loại vũ khí sử dụng (kích thước, tầm cỡ), số lượng và vị trí vết thương, tiền sử bệnh tật haowcj chấn thương trước đó vào đường niệu dục, tiền sử sử dụng thuốc và

dị ứng

Trong việc đánh giá thứ cấp, đặc biệt chú ý tới tình trạng của bung, xương chậu và cơ uan sinh sụng để phát hiện kịp thời các chấn thương đi kèm

CT Scan là chẩn đoán hình ảnh

lựa chọn cho chấn thương thận hở

trong trường hợp huyết động bệnh

nhân ổn đinh Tuy nhiên, Ct có thể

bỏ ua một số chấn thương xương

chậy, thận và niệu quan, do đó

hình ảnh 10 phút cuối sau khi

thoát thuốc phải được xem xét để

đánh giá độ tương phản khi vừa

thoát thuốc khi nghi ngờ có chấn

thương 6

Điều trị phụ thuộc vào phân độ

tổn thương thận, tình trạng huyết

động của bệnh nhân Mục đích

cảu bài này là trình bày một case

lâm sàng trường hợp chấn

thương thận ở bệnh nhân có một

thận

• Trình bày (dịch tóm tắt)

• Ghi nhận lúc vào viện

• Bệnh nhân nam 19 t

• Tiền sử cắt thận trái do chấn

thương thận độ IV do bị đâm

vào tháng 2/2006

• Cách thời gian vào viện 5h,

bệnh nhân bị một vết đâm tại

vùng thắt lưng bên Phải

• Bệnh nhân đến phòng cấp

cứu trong tình trạng:

• Mất nước, da xanh xao

• Niêm mạc khô

• Không tỉnh táo, mất

phương hướng

• HA: 70/50 mmHg

• M: 110 nhịp/ phút

• Hơi thở: 26 lần /

phút

• Nhiệt độ: 36 độ C

• Thực thể:

• Một vết thương dài 2 cm ở mặt sau bên phải của phổi ngang mức xương sương số 7

• Mất rì rào phế nag

• Rung thanh giảm

• Gõ đục màn phổi phải

• Phổi trái bình thường

• Xét nghiệm:

• Hb 13,9 g /dL,

• HTC 42,2%,

• bạch cầu 9,9 x 103,

• tiểu cầu 162.000,

• glucose 133 mg / dL,

• creatinine 1.3 mg / dL, BUN 10,5 mg / dL;

• Phân tích nước tiểu

• ++++ máu,

• hồng cầu: 3502

• Ngực

• X-ray: mờ màng phổi phải

CT scan: tụ máu quanh thận

• Màng phổi phải dẫn lưu 1.030 cc máu đỏ tươi

• Xử trí của bệnh viện:

• Mở ngực : 1600cc máu

• Không thấy chấn thương nhu

mô phổi hay cơ hoành

• Chẩn đoàn nguyên nhân là

do chấn thương mạch máu liên sườn và gãy xương sườn

số 7 Bệnh nhân được cầm máu

• Chuyển sang chăm sóc đặc biệt

Martínez JA, et al Renal trauma in a single-kidney patient: an open clinical

case

• Sau 24h

• Huyết áp 70/40

mmHg,

• Nhịp tim 120 nhịp

đập mỗi phút

• Thở: 27l/ phút

• Nhiệt độ: 35 ° C

• Hb 8,7 g / dL

• Hct 25,7%,

• tiểu cầu 45.000,

• glucose 87 mg /

dL,

• creatinin 2.49 mg /

dL

• BUN 20,1 mg / dL

• Mổ bụng thăm dò:

• Phát hiện một xuất

huyết nội 2000cc và

tụ máu ở sau phúc

mạc

• Tiến hành kiểm

soát động mạch và

tĩnh mạch thận

• Cắt một phần mặt sau cực

trên của thận phải đang chảy

máu từ động mạch đỉnh

• Động mạch đỉnh và cực trên

thận phải được khâu với

khâu nệm và miếng vá mạc

nối

• Sau 18 ngày bệnh

nhân được ra viện

Thảo luận:

Trong tổn thương đường tiết niệu trên, đánh giá tiết niệ là một

ưu tiên cần làm ngay lập tức Trong trường hợp quan trọng, chấn thương mạch máu của động mạch thận chính hoặc tĩnh mạch thận, chụp động mạch với tắt mạch chọn lọc có thể vừa có tác dụng chẩn đoán vừa có tác dụng điều trị Tuy nhiên đòi hỏi nhiều thời gian,thiết bị chuyên dụng và không có sẵn ở nhiều trung tâm bệnh viên Sự cần thiết của phẫu thuật trong chấn thương thận phụ thuộc vào mực độ nghiêm trọng của chấn thương thận được phân loại theo hiệp hội phẫu thuộc chấn thương và tình trạng huyết động của bệnh nhân Một bệnh nhân có huyết động ổn đinh với một chấn đoán hỉnh ảnh chính xác về chấn thương qua CT scan có thể được điều trị bảo tồn mà không cần phậu thuật Ngay cả cấp IV và V , phẫu thuật có thể chỉ chọn lựa trên 1 số bệnh nhân

Bệnh nhân bị chấn thương nặng (III-V) có chỉ định điều trị bảo tồn cần theo dõi chặt chẽ các chỉ số huyết động và kiểm soát bởi CT Bệnh nhân chấn thương độ IV ( Nhu mô rách lớn hơn 1 cm, tổn thương hệ thống thu thập hoặc động mạch thận chính) với khối

máu tụ ổn định, có thể

được điều trị bảo tồn

dưới sự giám sát chặc

chẽ Nếu hình ảnh thoát

mạch được xác đinh bởi

CT vẫn xảy ra và kéo dài

hơn 48h, một ống thông

niệu quản nên được đặt

nhằm giảm thiểu nguy cơ

hình thành nang niệu

Chỉ phẫu thuật thăm dò ở

những bệnh nhân suy

thận, chấn thương có thể

được phân lọa như là

tuyệt đối và tương đối

Tuyệt đổi khi: Chảy máu

thận dai dẳng, lan rộng

khối máu quanh thận,

phình mạch giả và huyết

động không ổn định

Tương đối khi: thoát

mạch ít, chấn đoán muộn

của chấn thương động

mạch và phân đoạn chấn

thương động mạch

Tiến triển của một bệnh nhân

chấn thương thận có thể có biến

chứng như nang niệu, hình thành

áp xe quanh thân và thậm chí là

giảm đơn vị thận Một số bệnh

nhân có thể có bệnh cao huyết áp

thứ cấp do tụ máu quanh thận gây

ra bởi việc đè nén nhu mô

KẾT LUẬN

Việc xác định các tổn thương, đánh giá bệnh nhân một cách đầy đủ, điều trị chính xác các cơ uan thương tính

là nền tảng của việc quản lý chấn thương thận Ngoại trừ trường hợp đứt cuống thận (nhổ thận) và tổn thương động, tĩnh mạch chính với xuất huyết đáng kể, chấn thương thận hiếm khi là một nguyên nhân gây ra cái chết

Dịch: Hoàng Công Tuấn Ban Ngoại thận – Tiết niệu

Rev Mex Urol 2012;72(2):88-92 91