Bài Khóc Dương Khuê

- Nghe tin bạn mất, Nguyễn Khuyến làm bài thơ này khóc bạn.. Hãy phân tích những biện pháp nghệ thuật tu từ thể hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn qua đời.. Hoạt động 4 HD HS tổng k

Ngày giảng: 17/09/2008 Tại Lớp: 11B2

Tiết 10:

Khóc Dơng khuê.

Nguyễn Khuyến

A MỤC TIấU BÀI HỌC:

Giúp học sinh:

1 Kiến thức:

- Hiểu nội dung và giá trị nghệ thuật của bài thơ

2 Kĩ năng:

- Rèn kỹ năng đọc hiểu, đọc diễn cảm và khả năng sáng tạo

3 Thỏi độ:

- Giáo dục tình bạn trong sáng, cao đẹp

B Phơng tiện thực hiện:

- GV: SGK, SGV, bài soạn, tài liệu

- HS: SGK, tài liệu, vở ghi

C Cách thức tiến hành

- Phơng pháp đọc hiểu, đọc diễn cảm, phân tích, bình giảng, kết hợp so sánh bằng hình thức trao đổi, thảo luận nhóm

- Tích hợp phân môn: Làm văn Tiếng việt Đọc văn

D TIẾN TRèNH BÀI DẠY:

1 ổn định tổ chức: 11B2

2 Kiểm tra bài cũ:

- Đọc thuộc lòng bài Diễn xuôi

- Cảm nhận sau khi học xong bài thơ?

3 Bài mới

Hoạt động1.

HS đọc tiểu dẫn SGK

GV giới thiệu thêm

Hoạt động 2.

HS đọc văn bản GV nhận xét, đọc lại

Hoạt động 3.

(?) Nhận xét sơ bộ về tình bạn sau khi

tiếp cận bài thơ? Giá trị nghệ thuật

I Tìm hiểu chung.

- Nguyễn Khuyến: 1835, quê Hà Nam Dơng Khuê: 1839, quê Hà Sơn Bình

- Hai ngời kết bạn từ thuở thi đậu, Nguyễn Khuyến bỏ quan về quê, Dơng Khuê vẫn làm quan Nhng cả hai vẫn giữ tình bạn gắn bó

- Nghe tin bạn mất, Nguyễn Khuyến làm bài thơ này khóc bạn

- Bài thơ viết bằng chữ Hán có nhan đề là :

Vãn đồng niên Vân Đình tiến sĩ Dơng Thợng

th Có bản dịch là Khóc bạn Lâu nay quen gọi

là Khóc Dơng Khuê.

- Sau này tự tác giả dịch ra chữ Nôm

II Đọc hiểu văn bản.

1 Đọc.

2 Hiểu văn bản.

a) Nỗi đau ban đầu

qua cách dùng từ ở 2 câu thơ đầu?

(?) Tình bạn thắm thiết, thủy chung

giữa hai ngời đợc thể hiện nh thế

nào?

(?) Hãy phân tích những biện pháp

nghệ thuật tu từ thể hiện nỗi trống

vắng của nhà thơ khi bạn qua đời?

Em hiểu câu thơ này nh thế nào?

Rợu ngon không có bạn hiền

Không mua, không phải không tiền

không mua?

(?) Đọc lại bài thơ Phân tích diễn

biến tâm trạng của tác giả trong bài

thơ? Rút ra bài học và ý nghĩa?

Hoạt động 4

HD HS tổng kết

- H từ : Thôi  Tiếng than nhẹ nhàng, gợi

cảm, đau đột ngột khi vừa nghe tin bạn mất

- Cách xng hô : Bác: Sự trân trọng tình bạn

ngời cao tuổi

- Hình ảnh : Man mác, ngậm ngùi: Đau cha

kịp định hình, cha ngấm

 Nghệ thuật nói giảm, cách dùng h từ và những hình ảnh mang tính tợng trng, làm nhẹ nỗi đau đớn khi nghe tin bạn mất

b) Nhớ lại kỉ niệm gắn bó.

- Cùng thi đậu, cùng vui chơi, cùng nhau uống rợu, cùng gặp nhau một lần, cả hai cùng sống trong cảnh hoạn nạn và cùng đang trong tuổi già

 Tình bạn keo sơn, thắm thiết Bộc lộ nỗi niềm trong tâm trạng thầm kín với nỗi đau thời thế

c) Trở lại nỗi đau mất bạn.

- Muốn gặp bạn nhng tuổi già không cho phép Nay bạn mất, đau đớn vô cùng

- Mất bạn trở nên cô đơn : Rợu không muốn uống, thơ không muốn làm, đàn không gảy, giờng treo lên

- Ngôn ngữ thơ đạt đến mức trong sáng tuyệt vời: Lặp 5 từ không trong tổng số 14 từ để

diễn tả một cái không trống rỗng đến ghê gớm khi mất bạn

 Tình bạn già mà vẫn keo sơn, gắn bó

III Tổng kết.

- Nỗi đau đớn khi nghe tin bạn mất-> Sống lại những kỷ niệm trong tình bạn-> Nỗi trống vắng khi bạn qua đời

- Bài thơ là một tiếng khóc, nhng qua đó là cả một tình bạn thắm thiết cao đẹp giữa cuộc đời

đầy đau khổ Bài thơ còn bộc lộ một tài năng nghệ thuật thơ ca trong dòng văn học trung

đại

4 Củng cố: Hệ thống kiến thức

5 Dặn dò: Hớng dẫn về nhà.

- Tiếp tục học thuộc lòng Nắm nội dung bài học

- Tập bình những câu thơ yêu thích Hoặc viết một đoạn văn bộc lộ suy nghĩ về tình bạn

- Soạn bài theo phân phối chơng trình