Một trong những cống hiến vĩ đại của V.I.Lênin đối với thời đại của chúng ta là xây dựng nên Học thuyết bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Học thuyết không chỉ góp phần hoàn thiện chủ nghĩa Mác, có giá trị thực tiễn và cách mạng vô cùng to lớn, chỉ đạo cuộc đấu tranh của nhân dân Xôviết và nhân dân các nước xã hội chủ nghĩa trong cuộc đấu tranh vệ quốc, mà còn sẽ mãi là cơ sở lý luận khoa học cho mọi đường lối, học thuyết quân sự, quốc phòng của các nước xã hội chủ nghĩa, cũng như ở Việt Nam trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong tình hình mới.
Trang 1CỦA V.I.LÊNIN - GIÁ TRỊ LỊCH SỬ VÀ HIỆN THỰC
Một trong những cống hiến vĩ đại của V.I.Lênin đối với thời đại của chúng ta là xây dựng nên Học thuyết bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa Học thuyết không chỉ góp phần hoàn thiện chủ nghĩa Mác, có giá trị thực tiễn và cách mạng vô cùng to lớn, chỉ đạo cuộc đấu tranh của nhân dân Xô-viết và nhân dân các nước xã hội chủ nghĩa trong cuộc đấu tranh vệ quốc, mà còn sẽ mãi là cơ sở lý luận khoa học cho mọi đường lối, học thuyết quân sự, quốc phòng của các nước xã hội chủ nghĩa, cũng như ở Việt Nam trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong tình hình mới Học thuyết bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa của V.I.Lênin là hệ thống những vấn đề cơ bản, có tính nguyên tắc về sự nghiệp bảo vệ và phát triển những thành quả của chủ nghĩa xã hội, bảo vệ an ninh, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, chống mọi âm mưu và hành động phá hoại, xâm lược của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động quốc tế
Phát triển tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen về tính tất yếu phải bảo vệ thành quả cách mạng của giai cấp vô sản sau khi giành được chính quyền, V.I.Lênin đã chứng minh việc bảo vệ tổ quốc như một quy luật khách quan của cách mạng xã hội chủ nghĩa khi chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc còn tồn tại và luôn tìm cách bóp chết các nhà nước non trẻ của giai cấp vô sản Người nhấn mạnh: “Một cuộc cách mạng chỉ có giá trị khi nào nó biết tự vệ”1 Nội dung chủ yếu của Học thuyết bao gồm: Quan niệm về tổ quốc xã hội chủ nghĩa; về tính tất yếu khách quan phải bảo vệ tổ quốc; về mục tiêu, nhiệm vụ, phương thức, lực lượng và sức mạnh bảo vệ tổ quốc; bảo vệ tổ quốc bằng mọi biện pháp quân sự, an ninh, chính trị, kinh tế, ngoại giao…; xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội về mọi mặt tạo điều kiện cơ bản cho công cuộc bảo vệ
tổ quốc; sẵn sàng về quân sự, động viên quốc phòng, xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản cách mạng, chính quy, hiện đại trên cơ sở vũ trang
1 V.I.Lênin toàn tập, tập 37, Nxb Tiến bộ, M 1978, tr.145.
Trang 2toàn dân; xây dựng liên minh vững chắc giữa giai cấp công nhân và giai cấp nông dân; kết hợp đúng đắn nhiệm vụ dân tộc với nhiệm vụ quốc tế; sự nghiệp xây dựng, bảo vệ tổ quốc phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và được nhà nước tổ chức, quản lý thể chế hóa thành luật pháp, xác định nghĩa vụ và quyền lợi của mỗi công dân và các tổ chức, lực lượng đoàn thể trong hệ thống chính trị đối với nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc…
Công lao đầu tiên, thể hiện thiên tài của V.I.Lênin trong việc xây dựng Học thuyết là việc nhận thấy và chỉ ra sự chuyển biến tất yếu của thời đại Người dũng cảm, sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác, tiên đoán về khâu yếu của chủ nghĩa đế quốc khiến cho cách mạng xã hội chủ nghĩa có thể nổ ra và giành thắng lợi ở một số nước, thậm chí ở nước tư bản lạc hậu nhất để hình thành nên tổ quốc xã hội chủ nghĩa Cùng với việc đấu tranh tư tưởng, lý luận đánh bại chủ nghĩa cơ hội hữu khuynh trong Quốc tế II với sự hô hào giai cấp công nhân bảo vệ tổ quốc của giai cấp tư sản, Người đã định ra chiến lược, sách lược đúng đắn cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, cho Đảng Cộng sản (b) và Chính quyền xô-viết trong việc bảo vệ Tổ quốc Người đưa
ra quan niệm bản chất về tổ quốc: “Tổ quốc, nghĩa là hoàn cảnh chính trị, văn hóa và xã hội”2, để từ đó hình thành nên tư tưởng về tổ quốc xã hội chủ nghĩa
- tổ quốc của giai cấp công nhân và nhân dân lao động được giải phóng khỏi ách nô lệ, tự tạo dựng nên nếp sống dân chủ, tổ chức và kỷ luật, nền văn hóa thống nhất, sự hợp tác nhịp nhàng giữa các lực lượng nhân dân trong làm chủ sản xuất, phân phối sản phẩm, đóng góp vào sự nghiệp đấu tranh cho hòa bình
và cách mạng thế giới; tổ quốc xã hội chủ nghĩa hùng mạnh trên cơ sở xây dựng chủ nghĩa xã hội, kết hợp chặt chẽ giữa bản chất giai cấp của giai cấp công nhân với tính dân tộc và tính nhân loại
Đi từ phân tích một cách khoa học cả lý luận và thực tiễn quy luật phát triển không đều về kinh tế và chính trị của chủ nghĩa tư bản, từ đó V.I.Lênin
chỉ ra hệ thống luận cứ khoa học khẳng định tính tất yếu khách quan phải bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa, giúp cho Đảng (b) Nga, Chính quyền
xô-2 V.I.Lênin toàn tập, tập 17, Nxb Tiến Bộ, M 1976, tr.230
Trang 3viết, nhân dân lao động, các lực lượng vũ trang, các lực lượng tiến bộ, yêu chuộng hòa bình thấy rõ bản chất xâm lược và hiếu chiến của chủ nghĩa đế quốc, nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng và thái độ, trách nhiệm đối với việc bảo vệ Tổ quốc Người xác định: còn chủ nghĩa đế quốc thì còn nguy cơ chiến tranh xâm lược; còn chiến tranh đế quốc tất yếu còn chiến tranh cách mạng; chiến tranh bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa là chiến tranh chính nghĩa
và tự vệ Đặc biệt Người chỉ ra: “Chúng ta đang sống trong thời kỳ đấu tranh
có tính chất lịch sử chống giai cấp tư sản thế giới là giai cấp hiện nay đang mạnh hơn chúng ta gấp nhiều lần Trong thời kỳ đấu tranh như thế, chúng ta phải bảo vệ công cuộc xây dựng cách mạng, phải đấu tranh chống giai cấp tư sản bằng quân sự và nhất là bằng đấu tranh tư tưởng, bằng giáo dục để cho những tập quán, những thói quen, những niềm tin mà giai cấp công nhân rèn đúc được trong hàng chục năm đấu tranh giành tự do chính trị, để cho toàn bộ những tập quán, thói quen và tư tưởng đó biến thành công cụ giáo dục toàn thể những người lao động”3; “Chỉ có sau khi đã tước vũ khí của giai cấp tư
sản rồi, thì giai cấp vô sản mới có thể vứt vào đống sắt vụn tất cả vũ khí nói chung, mà không phản lại nhiệm vụ lịch sử thế giới của mình; và giai cấp vô
sản nhất định sẽ làm như thế, nhưng chỉ có đến lúc ấy mới làm được, chứ
Trước khi nổ ra Cách mạng tháng Mười Nga 1917, V.I.Lênin vừa bắt tay vào chuẩn bị những điều kiện thực tiễn cho đấu tranh giành chính quyền về tay giai cấp công nhân, vừa tiếp tục chuẩn bị những tiền đề lý luận, soi tỏ, định hướng cho sự nghiệp bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa Sau khi cách mạng thắng lợi, Người đã nêu lên sự cần thiết phải tỏ rõ thái độ của giai cấp công nhân đối với vấn đề bảo vệ tổ quốc Người cảnh báo cho Đảng (b), giai cấp công nhân, nông dân và binh sĩ Nga rằng, giai cấp vô sản sau khi đã nắm được chính quyền phải sẵn sàng đối phó với chính phủ các nước tư sản sẽ tập hợp mọi lực lượng chống lại cách mạng Giai cấp vô sản phải tổ chức quần chúng lao động sẵn sàng tiến hành một cuộc đấu tranh gian khổ chống các
3
V.I.Lênin, toàn tập, tập 41, Nxb CTQG, H 2005, tr.475.
4 V.I.Lênin, toàn tập, tập 30, Nxb Tiến bộ, M 1981, tr.176.
Trang 4nước đế quốc xâm lược có trình độ văn minh cao hơn, được trang bị kỹ thuật
và tổ chức tốt hơn Từ đó, Người đã nêu lên luận điểm nổi tiếng: “Kể từ ngày
25 tháng Mười 1917, chúng ta là những người chủ trương bảo vệ tổ quốc Chúng ta tán thành “bảo vệ tổ quốc”, nhưng cuộc chiến tranh giữ nước mà chúng ta đang đi tới, là cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa, bảo
vệ chủ nghĩa xã hội với tính cách là tổ quốc, bảo vệ nước Cộng hòa xô-viết,
với tính cách là một đơn vị trong đạo quân thế giới của chủ nghĩa xã hội”5
Trong Học thuyết của mình, V.I.Lênin còn xác định mục tiêu, nhiệm vụ
bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa Đó là “bảo vệ chủ nghĩa xã hội với tính cách
là tổ quốc”, bảo vệ Nhà nước xô-viết non trẻ và thành quả cách mạng - bản chất chính trị của tổ quốc xã hội chủ nghĩa Khi công cuộc quốc phòng chủ yếu là chống lại sự tấn công bằng vũ trang của chủ nghĩa đế quốc, các thế lực phản động mưu toan hòng khôi phục lại “thiên đường” đã mất, thì Người xác
định phương thức đấu tranh bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa là phải tiến hành
một cuộc chiến tranh bằng vũ trang để bảo vệ tổ quốc, và khẳng định: “Chỉ có dùng những phương tiện quân sự mới đập tan được sự phản kháng bằng quân sự”6… Nắm vững những nội dung cách mạng đó, nhân dân và các lực lượng
vũ trang xô-viết thường xuyên nêu cao tinh thần đấu tranh giai cấp, vừa kết hợp các biện pháp cải tạo và xây dựng, vừa tiến hành chuyên chính vô sản, trấn áp và đấu tranh bằng bạo lực, bằng quân sự để tập trung bảo vệ vững chắc những vấn đề căn bản và bản chất nhất của tổ quốc xã hội chủ nghĩa -Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa
Nội dung có ý nghĩa lý luận và chính trị thực tiễn sâu sắc trong Học
thuyết được V.I.Lênin xác định là lực lượng bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Cùng với việc chỉ ra những thành phần, lực lượng cơ bản như tài nguyên của đất nước, chính quyền và các tổ chức cách mạng, nguồn lực vật chất của mọi ngành, mọi lĩnh vực, nguồn nhân lực của toàn thể nhân dân, Quân đội và Hải quân xô-viết, và nguồn lực chính trị tinh thần của cả hệ thống chính trị trong nước, Người còn xác định có nguồn lực vật chất và tinh thần của nhân dân các
5 V.I.Lênin toàn tập, tập 36, Nxb Tiến Bộ, M 1977, tr.102.
6 V.I.Lênin toàn tập, tập 36, Nxb Tiến Bộ, M 1977, tr.251.
Trang 5nước yêu chuộng hòa bình, giai cấp công nhân và phong trào cộng sản quốc
tế Trong đó, lực lượng bên trong có vai trò quyết định thắng lợi cho sự nghiệp bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa… Tóm lại, như V.I.Lênin đã xác định là: “tất cả lực lượng của nhân dân đều phải được động viên cho cuộc chiến tranh Cả nước phải trở thành một mặt trận cách mạng”7 Đi liền với xác định
lực lượng, V.I.Lênin còn xác định sức mạnh bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa
là sức mạnh tổng hợp, cả sức mạnh vật chất và sức mạnh tinh thần Trong điều kiện còn có những khó khăn nhất định về vật chất, về vũ khí trang bị kỹ thật, Người đã đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng và phát huy sức mạnh tinh thần trong chiến tranh vệ quốc Người chỉ ra: “Trong mọi cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng lợi đều tùy thuộc vào tinh thần của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường”8… Xác định các nội dung này, V.I.Lênin không chỉ đánh bại những ảo tưởng và sai lầm đòi thay thế các mục “đội dân cảnh” hay
“vũ trang nhân dân” bằng “giải trừ quân bị” trong Cương lĩnh tối thiểu của
mạnh của cả nước cho công cuộc phòng thủ và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Xô-viết sau Cách mạng tháng Mười 1917
Một nội dung đặc biệt quan trọng trong Học thuyết được V.I.Lênin xác
định là vai trò lãnh đạo tuyệt đối của Đảng Cộng sản đối với toàn bộ sự
nghiệp quốc phòng, bảo vệ tổ quốc Người chỉ ra: “Ban chấp hành Trung ương yêu cầu tất cả các tổ chức đảng, trước hết, phải đem toàn lực ra để thực hiện những biện pháp sau đây, mà các tổ chức của Đảng và nhất là các công đoàn phải thi hành, nhằm làm cho các tầng lớp đông đảo hơn nữa của giai cấp công nhân tham gia tích cực vào công cuộc phòng thủ đất nước”10 Người còn
làm sáng tỏ sức mạnh quân sự nhà nước; xác lập vai trò tổ chức và quản lý
của Nhà nước xô-viết đối với công cuộc phòng thủ, bảo vệ tổ quốc xã hội chủ
nghĩa trong thời chiến lẫn thời bình - chăm lo phát triển kinh tế để tăng cường khả năng quốc phòng, đồng thời xây dựng quân đội hùng mạnh, thực hiện các
7 V.I.Lênin, toàn tập, tập 37, Nxb Tiến bộ, M 1980, tr.471.
8 V.I.Lênin, toàn tập, tập 41, Nxb Tiến bộ, M 1981, tr.147.
9 V.I.Lênin, toàn tập, tập 30, Nxb Tiến bộ, M.1981, tr.171-186.
10 V.I.Lênin, toàn tập, tập 38, Nxb Tiến bộ, M 1981, tr.325.
Trang 6chức năng đối ngoại phục vụ đắc lực cho bảo vệ chính quyền và đất nước xô-viết Sách lược của nước Cộng hòa xô-viết được Người xác định: một mặt, hết sức dốc toàn lực ra để làm cho nền kinh tế nước ta phát triển được nhanh chóng nhất, để tăng cường khả năng quốc phòng của đất nước, để xây dựng quân đội xã hội chủ nghĩa hùng mạnh; mặt khác, trên trường chính trị quốc tế, nhất thiết phải thi hành một sách lược tùy cơ ứng biến”11
Trong Học thuyết, V.I.Lênin đã xác lập khá toàn diện các cơ sở, khả năng phòng thủ đất nước Mục tiêu của quốc phòng là bảo vệ tổ quốc và chế
độ xã hội chủ nghĩa; tính chất của nền quốc phòng là tự vệ Người đặc biệt
quan tâm tới xây dựng và củng cố quốc phòng cả về tiềm lực và thế trận.
Người khẳng định: “chính vì chúng ta chủ trương bảo vệ tổ quốc, nên chúng
ta đòi hỏi phải có một thái độ nghiêm túc đối với vấn đề khả năng quốc phòng
và đối với vấn đề chuẩn bị chiến đấu của nước nhà”12 Sự nghiệp xây dựng và củng cố quốc phòng là sứ mạng của nhà nước chuyên chính vô sản trong tổ chức, quản lý xây dựng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa; đó còn là “Nghĩa vụ tuyệt đối của toàn thể quần chúng lao động là đem hết sức mình ra để khôi
“mọi người phải có thái độ nghiêm túc đối với việc quốc phòng”, và chú trọng xây dựng và phát huy mạnh mẽ ưu thế chính trị - tinh thần của chế độ, con người mới xã hội chủ nghĩa, coi đó là cơ sở trực tiếp quyết định sức mạnh bảo
vệ tổ quốc… Với lập trường mác-xít thì những điều trên là chưa đủ, cho nên Người xác định nguồn gốc sâu xa quyết định sức mạnh bảo vệ tổ quốc chính
là ở thực hiện thắng lợi công cuộc cải tạo, xây dựng và không ngừng phát triển nền kinh tế, tạo cơ sở vật chất kỹ thuật để không ngừng hiện đại hóa nền quốc phòng, lực lượng vũ trang và quân đội; công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa có quan hệ mật thiết và phải đi đôi, gắn liền với nhau Năm 1918, cùng với ký sắc lệnh thành lập Hồng quân và Hải quân công
nông, V.I.Lênin đã chỉ rõ những vấn đề rất cơ bản về lý luận xây dựng quân
11 V.I.Lênin toàn tập, tập 36, Nxb CTQG, H.2005, tr.340.
12 V.I.Lênin, toàn tập, tập 35, Nxb Tiến bộ, M 1981, tr.480 - 481.
13 V.I.Lênin, toàn tập, tập 36, Nxb Tiến bộ, M 1981, tr.153.
Trang 7đội kiểu mới, trước hết là về bản chất giai cấp, tính chất, chức năng, nhiệm vụ
của quân đội; những nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và xây dựng quân đội… Vấn đề tổ chức, xây dựng Hồng quân được Người quan tâm xác lập một cách đầy đủ, chặt chẽ, từ tính tất yếu phải xây dựng quân đội của giai cấp vô sản, tăng cường xây dựng, huấn luyện quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng
và tổ chức, không ngừng bảo đảm và nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội, chăm lo giáo dục chính trị, nâng cao bản chất cách mạng của giai cấp vô sản trong quân đội, đến xác lập vai trò lãnh đạo tuyệt đối của Đảng Cộng sản trong quân đội, vai trò của chính ủy trong Hồng quân Người viết: “Chúng ta
đã thành lập một quân đội thống nhất hiện nay do một bộ phận tiên tiến những người cộng sản có kinh nghiệm lãnh đạo, mà những người cộng sản này thì bất cứ ở đâu cũng biết tổ chức tuyên truyền và cổ động”14
Trong Học thuyết còn thấy những tư tưởng hết sức quan trọng mà V.I.Lênin đã định ra cho những người cộng sản và chính quyền nhà nước của giai cấp vô sản như: Vai trò của hậu phương xã hội chủ nghĩa trong chiến tranh bảo vệ tổ quốc; đoàn kết và phát huy vai trò của các lực lượng quốc tế, phát huy sức mạnh của thời đại, của mặt trận ngoại giao, của văn hóa, khoa học kỹ thuật tiên tiến trên thế giới vào công cuộc bảo vệ tổ quốc Người chỉ ra: “muốn thắng lợi hoàn toàn và triệt để, còn phải lấy tất cả những gì quý báu của chủ nghĩa tư bản, phải lấy toàn bộ khoa học và văn hóa Lấy ở đâu được? Phải học tập chúng, học tập kẻ thù của chúng ta Các nông dân tiên tiến của chúng ta, các công nhân giác ngộ trong nhà máy, trong tiểu ban ruộng đất ở huyện phải học tập nhà nông học tư sản, nhà kỹ sư tư sản v.v để nắm vững những thành quả của họ”15…
Rõ ràng, trên phương diện lý luận, tư tưởng cách mạng và khoa học của C.Mác và Ph.Ăngghen về bảo vệ thành quả cách mạng của giai cấp vô sản đã được V.I.Lênin bổ sung, phát triển, không ngừng hoàn thiện và nâng lên thành học thuyết Học thuyết bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa đã ra đời và phát huy tác dụng to lớn của nó trong đời sống chính trị, xã hội của nhân dân
14 V.I.Lênin, toàn tập, tập 40, Nxb Tiến bộ, M 1978, tr.210.
15 V.I.Lênin, toàn tập, tập 38, Nxb CTQG, H 2005, tr.73.
Trang 8các nước xã hội chủ nghĩa Nó không chỉ góp phần củng cố và gia tăng tính hoàn bị, cách mạng, khoa học và trường tồn của chủ nghĩa Mác mà còn có giá trị chỉ đạo công cuộc bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Xô-viết, nhân dân các nước xã hội chủ nghĩa qua các thời kỳ chiến tranh cách mạng, bảo vệ, giữ vững và phát huy những thành tựu vĩ đại và sáng tạo nhất của giai cấp vô sản trong suốt những thập niên 20 đến 90 của thế kỷ XX
Sự đổ vỡ của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Đông Âu và Liên xô những năm cuối thế kỷ trước đã tạo cớ cho các thế lực phản động, thù địch xuyên tạc, bội nhọ và phủ nhận Học thuyết bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa và chủ nghĩa xã hội Tuy nhiên, lịch sử thời đại đã cho thấy, những giá trị tư tưởng lớn lao trong Học thuyết không những không bị suy giảm mà ngày càng khẳng định tính đúng đắn, cách mạng và khoa học của những vấn đề chủ yếu, những nguyên tắc và quan điểm cơ bản mà V.I.Lênin đã xác lập Thất bại hay thành công trong bảo vệ sự tồn tại, phát triển của các tổ quốc xã hội chủ nghĩa chỉ là minh chứng hùng hồn cho mức độ kiên trì, lòng trung thành và ý chí quyết tâm thực hiện những tư tưởng trong Học thuyết bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa nói riêng và chủ nghĩa xã hội khoa học nói chung đến đâu
Công cuộc bảo vệ tổ quốc ngày nay đang đòi hỏi mỗi nước xã hội chủ nghĩa vừa phải biết trung thành vừa phải biết vận dụng, phát triển sáng tạo những vấn đề căn bản, có tính nguyên tắc trong Học thuyết của V.I.Lênin sao cho phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh lịch sử, vị thế của mỗi nước trên thế giới Đặc biệt là phải biết khai thác triệt để những lợi thế về địa lý, kinh tế, chính trị, văn hóa, ngoại giao cũng như quân sự của mình; khai thác và tận dụng thế mạnh của truyền thống lịch sử văn hóa dân tộc, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của mối quan hệ quốc tế và khu vực trong tiến trình toàn cầu hóa, quốc tế hóa và hội nhập kinh tế quốc tế để xác lập chiến lược bảo vệ tổ quốc cho phù hợp
Trung thành, vận dụng và phát triển sáng tạo Học thuyết của V.I.Lênin, trong quá trình lãnh đạo công cuộc bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa trên miền Bắc từ năm 1954, cũng như trên cả nước từ sau thắng lợi mùa Xuân 1975,
Trang 9Đảng ta đã đề ra đường lối chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa đúng đắn, sáng tạo Đảng và Nhà nước ta đã tích cực triển khai tổ chức thực hiện chiến lược đó trong thực tiễn, đem lại những thành tựu to lớn, toàn diện trong công cuộc quốc phòng, tạo cơ sở vững chắc cho việc tổ chức và triển khai công cuộc xây dựng đất nước trên tất cả các lĩnh vực của đời sống
xã hội, đem lại những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, từng bước hiện thực hóa mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Khi chiến tranh lạnh kết thúc, Liên xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu tan rã, cục diện thế giới đã có những biến đổi cực kỳ sâu sắc, phức tạp, mau lẹ và khó lường Đối tác, đối tượng của sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc cũng có những đặc điểm mới, biến động mới, khác trước Quá trình đổi mới đi vào chiều sâu và phát triển toàn diện của đất nước đã xuất hiện nhiều đặc điểm mới, với cả thời cơ lớn và những thách thức, nguy cơ mới Nhận thức đúng tình hình, Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX đã xác định Chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới, trong đó khẳng định một hệ thống quan điểm
mới về bảo vệ Tổ quốc với 6 nội dung không tách rời nhau: “Một là, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ; hai là, bảo vệ
Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; ba là , bảo vệ sự
nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; bốn là, bảo vệ lợi ích
quốc gia, dân tộc; năm là, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và
nền văn hóa; sáu là, giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình, phát
triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa”
Đây là một bước tiến lớn trong tư duy lý luận của Đảng về bảo vệ Tổ
quốc; không chỉ kế thừa những tư tưởng căn bản trong Học thuyết bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa của V.I.Lênin, và tổng kết thực tiễn chiến tranh giải phóng, bảo vệ Tổ quốc mà còn là dự báo chính xác những vấn đề của tương lai trong sự nghiệp quốc phòng Trước đây, tư duy bảo vệ Tổ quốc của chúng
ta thường chú trọng đến bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, chống lại sự xâm lược từ bên ngoài Tư duy mới hiện nay gắn mục tiêu trên với
Trang 10nhiệm vụ bảo vệ Đảng, nhân dân và bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa Nhằm
bảo đảm vững chắc an ninh sinh tồn và an ninh phát triển của Tổ quốc, Đảng
ta khẳng định, không chỉ bảo vệ độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ chế độ, bảo vệ Đảng, mà còn là bảo
vệ nhân dân, giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc, bảo vệ thành quả cách mạng, lợi ích quốc gia; chống kẻ thù xâm lược từ bên ngoài và bọn phản động bên trong cấu kết với nhau; chống “diễn biến hòa bình” của chủ nghĩa đế quốc và chống “tự diễn biến” trong nội bộ Nếu trong chiến tranh giải phóng,
tư duy bảo vệ Tổ quốc thiên về dùng vũ trang chống lại sự tấn công từ bên
ngoài là chủ yếu, thì hiện nay tư duy của Đảng ta và hệ thống chính trị là một mặt phải chuẩn bị đầy đủ sức mạnh vũ trang để giữ vững hòa bình, sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược của các thế lực thù địch trong mọi tình huống; mặt khác, tuy nhấn mạnh sức mạnh và các biện pháp phi vũ trang là cần thiết để giữ vững được độc lập, chủ quyền lãnh thổ, an ninh quốc gia, trật
tự an toàn xã hội mà không phải tiến hành chiến tranh, ngăn chặn không để xảy ra chiến tranh, phát triển mọi mặt đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Tư duy về đối tượng, đối tác trong bảo vệ Tổ quốc, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của chúng ta đã có sự phát triển mới Nhận thức về đối tượng, đối tác linh hoạt, uyển chuyển, biện chứng hơn Ngày càng thấy rõ vai trò quan trọng của an ninh và đối ngoại, sự cần thiết phải kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng với an ninh và đối ngoại trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc; giữa quốc phòng, an ninh, đối ngoại với kinh tế Nhận thức toàn diện, sâu sắc, biện chứng hơn mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh mới
Đó là một thành quả lý luận bảo vệ Tổ quốc của Đảng ta trên cơ sở tiếp thu và làm sâu sắc thêm Học thuyết bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa của V.I.Lênin
Về quan điểm chỉ đạo bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong
tình hình mới, có những nội dung đặc biệt quan trọng như: 1, Khẳng định lợi
ích quốc gia - dân tộc, lấy việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế - xã hội là lợi ích cao nhất của Tổ quốc; 2, Xác định nội lực là