Những điểm cần ghi nhớ ở bài thơ“TâyTiến” .Giá trị nội dung : Qua nỗi nhớ tha thiết , nhà thơ ca ngợi tinh thần xả thân vì độc lập tự do của bộ đội Tây Tiến .Đặc sắc nghệ thuật: .
Trang 3Tìm câu sai.
Câu nào trong những câu sau không thuộc những tiền đề chung cho sự phát triển của văn học 1945-
1975 :
1.Đường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng và sự
đóng góp sángtạo , tích cực của các nhà văn.
2 Hiện thực cách mạng khơi nguồn sáng tạo và là đối tượng phản ánh chủ yếu của nhiều tác phẩm văn chương
3 Văn học Cách mạng có tính nhân dân sâu sắc
4 Một đội ngũ nhà văn giàu nhiệt tình cách mạng và giàu sức sáng tạo.
Vui để học
YOU WIN ! YOU WIN !
Trang 4
1.Đường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng và sự đóng góp sáng tạo , tích cực của các nhà văn.
2 Hiện thực cách mạng khơi nguồn sáng tạo và là đối tượng phản ánh chủ yếu của tác phẩm văn chương
3 Một đội ngũ nhà văn giàu nhiệt tình
cách mạng và giàu sức sáng tạo.
I Những tiền đề chung cho sự phát triển
của văn học 1945-1975
Trang 5
Vui để học
Vợ nhặt Rừng Xà Nu
Vi Hành Kính gửi cụ Nguyễn Du Vợ chồng A phủ
Mùa lạc
YOU WIN ! YOU WIN !
Trang 6Kháng chiến Chống Mỹ
Trang 7Xác định câu trả lời đúng
Vui để học
Văn học Việt Nam 1945-1975 có mấy đặc điểm cơ bản?
Nêu ba đặc điểm đó
Trang 8III Văn học Việt Nam 1945-1975 có ba đặc điểm cơ bản
1 Lí tưởng và nội dung yêu nước , yêu chủ nghĩa xã hội là đặc điểm nổi bật
2 Nền văn học cách mạng mang tính nhân dân sâu sắc
3 Nền văn học ngày càng phát triển, đạt nhiều thành tựu về thể loại và phong cách tác giả
Trang 10Thử tài Văn học
Đoạn phim tài liệu trên ghi lại cảnh gì ?
Theo em đó là tháng năm nào ?
Đoán tác phẩm qua phim tài liệu lịch sử
Trang 11Thử tài Văn học
Bác Hồ đọc “Tuyên ngôn độc lập” ở quảng trường Ba Đình , Hà Nội.
Đoán tác phẩm qua tài liệu lưu trữ
Trang 12Những điểm cần nhớ khác ở
“Tuyên ngôn độc lập”
Là áng văn chính luận mẫu mực lập luận
chặt chẽ , lời lẽ đanh thép , dẫn chứng cụ thể.
Bác Hồ đọc “ Tuyên ngôn độc lập” trước
đông đảo nhân dân , nhằm:
+ Bác bỏ quyền bảo hộ của thực dân Pháp đối với Việt nam
+ Khẳng định quyền độc lập dân tộc và ý chí bảo vệ độc lập tự do của nhân dân ta.
Bản tuyên ngôn thể hiện sâu sắc tinh thần yêu nước và phong cách chính luận của Hồ Chí Minh
Trang 14Qua hình đoán tên tác giả- tác phẩm Thử tài văn học
Đây là ai? Tác giả của bài thơ nào? Hoàn cảnh ra đời của bài thơ đó?
Trang 15Nhà thơ Quang Dũng
Tác giả của bài thơ “Tây Tiến”
“Tây Tiến” được sáng tác năm1948,
Trang 16Những điểm cần ghi nhớ ở bài thơ“TâyTiến”
.Giá trị nội dung :
Qua nỗi nhớ tha thiết , nhà thơ ca ngợi tinh thần xả thân vì độc lập tự do của bộ đội Tây Tiến
.Đặc sắc nghệ thuật:
Cảm hứng yêu nước , cảm hứng lãng mạn
kết hợp cảm hứng bi tráng.
Ngôn ngữ tạo hình , nhạc điệu phong phú
được kết hợp tài hoa
Trang 17Thử tài Văn học
Hình ảnh trên gợi nhớ đến những câu thơ trong bài thơ nào ? Tác giả là ai ?
Hãy đọc câu thơ có hình ảnh đó !
Đoán thơ qua hình ảnh
Trang 18Thử tài Văn học
Đoán thơ qua hình ảnh
Bài thơ “ Bên Kia sông Đuống”
của nhà thơ Hoàng Cầm
Trang 19 Hoàn cảnh ra đời :
Bài thơ được viết vào một đêm tháng Tư , năm 1948 khi nhà thơ công tác ở Việt Bắc , nghe tin quê hương bị giặc chiếm
Nội dung :
Thể hiện tình quê hương tha thiết qua niềm tự hào về vùng quê
Kinh Bắc cổ kính và thơ mộng ( thiên nhiên , tranh Đông Hồ , hội
hè, con người…) , qua nỗi xót xa và lòng căm hận khi quê hương bị
tàn phá
Nghệ thuật :
+ Cảm xúc thật , trào dâng , mãnh liệt
+ Hệ thống hình ảnh tương phản xưa và nay
+ Hình ảnh đặc tả tài hoa , gợi cảm
+ Nhạc điệu thơ phong phú , phù hợp
Điểm cần ghi nhớ ở bài thơ “Bên kia sông Đuống ”
Trang 20Điền chữ đoán thơ
Thử tài Văn học
Điền từ ngữ vào những chỗ trống để hoàn thiện đoạn thơ sau :
“Khói nhà máy cuộn trong
Kèn gọi quân văng vẳng
Ôâm đất nước những người
Đã đứng lên thành những
sương núi cánh đồng áo vải
anh hùng ”
Đoạn thơ trên thuộc bài thơ nào ? Của ai?
Trang 21Điền chữ đoán thơ
Thử tài Văn học
“Khói nhà máy cuộn trong sương núi
Kèn gọi quân văng vẳng cánh đồng
Ôâm đất nước những người áo vải
Đã đứng lên thành những anh hùng”
(Trích “Đất nước” của Nguyễn Đình Thi )
Trang 22 Bài thơ được viết từ 1948-1955
Nội dung :
Thể hiện quá trình nhận thức của người trí thức về sự lớn mạnh của Đất Nước trong kháng chiến .Hai bức tranh thu
.Hình ảnh đất nước đau thương quật cường , chiến thắng
Nghệ thuật :
Giàu sức khái quát , chất suy tưởng , chất sử thi
Điểm cần ghi nhớ ở bài thơ “Đất nước”
Trang 23Ngoài ba bài thơ trên ,trong chương trình văn 12 , các em còn được học bài thơ nào khác thuộc giai
đoạn kháng chiến chống Pháp 1945-1954 ?
“Việt bắc”
Của Tố Hữu
Trang 24 Hoàn cảnh ra đời:
Bài thơ được viết vào tháng 10 năm 1954 , sau chiến thắng Điện Biên phủ , trung ương Đảng và chính phủ rời chiến khu Việt Bắc về thủ đô Hà Nội
Nội dung :
Ca ngợi tình quân dân thắm thiết trong kháng chiến Đặt ra vấn đề ân tình với nhân dân.
Nghệ thuật :
Đậm đà bản sắc dân tộc
Kết cấu đối đáp
Thể thơ lục bát
Vận dụng lời ăn tiếng nói của nhân dân…
Điểm cần ghi nhớ ở bài thơ “Việt Bắc”
Trang 25Thử Trí nhớ! Thử trí nhớ!
Ai đây? Ai đây?
Nhà thơ Tố Hữu ! Nhà thơ Tố Hữu!
Trang 26Kiến thức cần Nắm về tác gia Tố Hữu
1.Những chặng đường sáng tác , tên các tập thơ tiêu biểu và đề tài chính:
1937-1946 : “Từ ấy” – Niềm vui say lí tưởng
.1947-1954 : “Việt Bắc”- Kháng chiến chống Pháp
.1955-1961 : “Gió lộng”- Xây dựng cuộc sống mới
.1962- 1977 : “Ra trận” , “máu và hoa” – Chủ Nghĩa Anh Hùng Cách mạng Việt Nam trong chống Mỹ
.1978- 2002: “Một tiếng đờn” , “Ta với ta”- Suy ngẫm cuộc đời
2 Đặc điểm phong cách Nghệ thuật
Thơ Tố Hữu mang tính trữ tình – chính trị
.Thơ Tố Hữu thiên về khuynh hướng sử thi và dạt dào
cảm hứng Lãng Mạn.
.Thơ Tố Hữu có giọng điệu tâm tình ngọt ngào của tình
thương mến
Trang 29Truyện ngắn “Đôi mắt” của Nam Cao
Tác phẩm “Đôi mắt”được sáng
tác trong hoàn cảnh nào?
Điểm chính về tư tưởng, nội dung và nghệ thuật ?
Trang 30Truyện ngắn “Đôi mắt” của Nam Cao
Tác phẩm “Đôi mắt”được sáng tác năm 1948 ,
kháng chiến gian khổ, còn một số văn nghệ sĩ chưa tin Cách Mạng
.Điểm chính về nội dung tư tưởng và nghệ thuật
.Vấn đề “Đôi mắt” : Quan điểm , lập trường , cái nhìn đối với nhân dân , với Kháng chiến
.Sự đối sánh nhân vật Hoàng và Độ
Đặc biệt là hình tượng văn sĩ Hoàng được nhà văn xây dựng rất thật từ ngoại hình đến nội tâm, cá tính rõ nét trong cái nhìn kín đáo , sâu sắc …
Trang 31“Vợ nhặt”
của Kim Lân
và
“ Vợ chồng A phủ”
của Tô Hoài
Trang 32Những kiến thức cần nắm ở tác phẩm “ Vợ nhặt”
Nghệ thuật :
1.Tình huống truyện độc đáo
2.Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật sinh động
Nội dung :
Tư tưởng nhân đạo sâu sắc.
1.Phản ánh chân thật số phận người dân lao động Việt Nam trong nạn đói năm 1945
2 Ca ngợi tấm lòng người dân lao động : dù trong nạn đói đến quay quắt vẫn nhân hậu , cưu mang đùm bọc lẫn nhau , khao khát yêu thương , hạnh phúc , tin tưởng hướng về tương lai
Trang 33Kiến thức cần nắm ở tác phẩm “ Vợ chồng Aphủ”
1 Nội dung :
Tư tưởng nhân đạo sâu sắc
Thể hiện qua số phận đau khổ của nhân vật Mỵ và con đường đấu tranh từ tự phát đến tự giác để đến với Cách Mạng
2 Nghệ thuật :
Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật Mỵ tinh tế , phức tạp nhưng hợp lí , cảm động.
Trang 34Kiểm tra kiến thức
Tác phẩm “ Vợ nhặt” và “ Vợ chồng A Phủ” có những điểm gì giống , điểm gì khác nhau về Nội dung và Nghệ thuật?
Trang 35Kiểm tra kiến thức
Điểm giống
Về Nội dung :
Đều thể hiện sâu sắc cảm hứng Nhân đạo , cảm hứng về thân phận và quyền sống của con
người
Về Nghệ thuật :
Đều thành công về nghệ thuật xây dựng tình
huống truyện và miêu tả tâm lí nhân vật
Trang 36
Kiểm tra kiến thức
Điểm khác:
Tác phẩm “ Vợ nhặt” :
Đồng cảm với nỗi thống khổ và phẩm chất tốt đẹp của người dân lao động trong nạn đói năm Aát Dậu , 1945, qua tình huống truyện “nhặt” được vợ độc đáo.
Tác phẩm “ vợ chồng A phủ” :
Phản ánh thân phận người phụ nữ miền núi dưới ách
thống trị của thực dân phong kiến cùng những hủ tục nặng nề , và con đường từ cam chịu rồi tự vùng lên đấu tranh , đến với cách mạng của họ bằng nghệ thuật
miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc
Trang 38Lại vui để học ! Lại vui để học !!!
Điền chữ tìm hiểu thơ
Hãy điền từ hợp lí vào khổ thơ sau
“ Con gặp lại nhân dân như … về suối cũ
… đón giêng hai……… gặp mùa Như………đói lòng gặp sữa Chiếc nôi ngừng bỗng gặp ……….”
Cho biết xuất xứ , nội dung , biện pháp nghệ thuật
chính của đoạn thơ.
nai Cỏ Chim én
đứa trẻ thơ
YOU WIN ! YOU WIN
cánh tay đưa
Trang 39Lại vui để học !!! Lại vui để học !!!
Điền chữ tìm hiểu thơ
Khổ thơ được trích từ bài thơ “Tiếng hát con tàu” của Chế Lan Viên Sáng tác năm 1960 , in trong tập“ Aùnh sáng và phù sa”
Nội dung :
Diễn tả Niềmvui, niềm sung sướng , hạnh phúc được
.Nghệ thuật :
Biện pháp tu từ so sánh với hình ảnh đẹp được kết
Trang 40Kiến thức cần nắm ở bài thơ “Tiếng hát con tàu”
1.Ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “con tàu”
Con tàu là khát vọng lên đường , đến với những
miền đất xa xôi của Tổ quốc , đến với Tây Bắc , với
nhân dân , cũng là khát vọng đến với ngọn nguồn cảm hứng nghệ thuật của thơ ca chân chính
2 Bài thơ có nhiều vần thơ đẹp , sâu sắc vừa giàu cảm xúc , vừa giàu chất trí tuệ , triết lí với những so sánh , liên tưởng bất ngờ , đối lập thông minh , tài hoa…
Trang 41Lại vui để học ! Lại vui để học !!!
Nhìn hình ảnh đoán thơ
Những hình ảnh sau gợi nhớ bài thơ nào?
Trang 42Lại vui để học ! Lại vui để học !!!
Nhìn hình ảnh đoán thơ
Trang 43
Kiến thức cần nắm ở bài thơ “Các vị La hán chùa
tây Phương”của Huy Cận
1 Nội dung:
Bài thơ thể hiện mối đồng cảm sâu sắc nỗi với đau của người nghệ sĩ xưa , được gửi gắm qua các tác phẩm điêu khắc nổi tiếng : Các bức tượng La Hán chùa Tây Phương
Thể hiện niềm tin tưởng vào cuộc đời mới
2 Nghệ thuật :
Ngôn ngữ tạo hình và chất suy tưởng sâu lắng
Trang 44Thử tài văn học
Đoán tác phẩm qua lời văn
“Sự sống nảy sinh từ trong cái chết , hạnh phúc
hiện hình từ trong những hy sinh, gian khổ , ở đời này , không có con đường cùng , chỉ có
những ranh giới , điều cốt yếu là phải có đủ sức mạnh để bước qua những ranh giới ấy”
.Câu văn trên được rút từ tác phẩm nào ? Tác giả là ai?
.Nhân vật chính tên là gì ?
.Nét chính về nội dung tư tưởng của tác phẩm
Trang 45Thử tài văn học
Đoán tác phẩm qua lời văn
“Sự sống nảy sinh từ trong cái chết , hạnh phúc
hiện hình từ trong những hy sinh, gian khổ , ở
đời này , không có con đường cùng , chỉ có
những ranh giới , điều cốt yếu là phải có đủ sức
mạnh để bước qua những ranh giới ấy”
.Câu văn trên được rút từ tác phẩm “Mùa Lạc”
của Nhà văn Nguyễn Khải
.Nhân vật chính là Chị Đào
Miêu tả sự đổi thay số phận của Chị Đào ở nông trường Điện Biên, nhà văn bày tỏ niềm tin sâu sắc
Trang 46Nhà văn nào đây? Nhà văn Nguyễn Tuân
YOU WIN ! YOU WIN!
Trang 47Kiến thức cần Nắm về tác gia nguyễn Tuân
1.Đặc điểm con người:
.Trí thức yêu nước , có ý thức dân tộc
.Cái tôi cá tính
.Tài hoa uyên bác
.Say mê nghề nghiệp , coi trọng văn chương.
2 Hai giai đoạn sáng tác :
Những đề tài chính :
.Trước Cách mạng :“ Vang bóng một thời”…
Sau Cách mạng : “Đất nước và con người Việt Nam trong cuộc sống mới”
Trang 48Kiến thức cần Nắm về tác gia nguyễn Tuân
4 .Tùy bút “ người lái đò sông Đà”
Hai hình tượng độc đáo thể hiện sâu sắc
phong cách nhà văn
.Sông Đà hung bạo, trữ tình
.Người lái đò trí dũng , tài hoa , điêu luyện , trong nghệ thuật lái đò leo ghềnh , vượt thác
3 Nét độc đáo trong phong cách nghệ thuật :
.Tài hoa uyên bác
.Thể văn sở trường Tuỳ bút
.Ngôn từ điêu luyện
.Biến đổi sâu sắc qua hai giai đoạn sáng tác
Trang 50Đố Em ! Đố Em !
Nêu đúng , đủ , có trật tự và thật nhanh tên
những bài Thơ , đoạn
thơ thời chống Mỹ vừa
được học !
Trang 51Đố Em ! Đố Em !
Tên các bài thơ , đoạn thơ thời Chống Mỹ
vừa được học
1 Bài thơ “Kính gửi cụ Nguyễn Du” của Tố Hữu
2 Bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh
YOU WIN ! YOU WIN
3 Đoạn Thơ “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm.
Trang 52Kiến thức cần nhớ ở bài thơ
“ Kính gửi cụ Nguyễn Du”
1.Nội dung :
.Mối đồng cảm sâu sắc của Tố Hữu với tâm sự
Nguyễn Du
Sự tôn vinh tiếng thơ Nguyễn Du , di sản văn
hóa của cha ông với tinh thần “uống nước nhớ nguồn”
2 Nghệ thuật :
.Thơ Lục bát
Tập Kiều sáng tạo
.Giọng điệu tâm tình tha thiết
Trang 53Kiến thức cần nhớ
ở Bài thơ “Sóng”
Trang 54Kiến thức cần nhớ ở đoạn thơ “ Đất nước”
1.Nội dung :
Những cảm nhận mới mẻ về “Đất nước”
trong tư tưởng “ Đất nước là của nhân dân”.
Đất nước có từ lâu đời , gắn liền với những điều bình dị thân thương trong cuộc sống hàng ngày
Là sự tổng hợp các phương diện : Lịch sử , địa lí , văn hóa , phong tục , tập quán , cá nhân , cộng đồng , quá khứ ,hiện tại , tương lai
Đất nước là mỗi người Mỗi người là một phần Đất Nước.
.Đất nước là cuả nhân dân Nhân dân đã làm nên vẻ đẹp , lịch sử của đất nước
2.Nghệ thuật :
Tính trữ tình - chính luận
Sử dụng chất liệu văn hóa dân gian
Trang 55Tiếp tục Đố Em ! Đố Em !
Nêu đúng , đủ , có trật tự , thật nhanh tên và nhân vật
của những Truyện Kí thời chống Mỹ vừa được học !
Trang 56Tiếp tục Đố Em ! Đố Em !
Những truyện kí thời chống Mỹ vừa được học và các nhân vât chính!
1.“ Rừng xà Nu” của nguyễn
Trung Thành Nhân vật Tnú
2 “ Mảnh trăng cuối rừng” của Nguyễn Minh Châu Nguyệt.
YOU WIN ! YOU WIN !
Trang 57Đố Em ! Đố Em !
YOU WIN ! YOU WIN
Ai nói ? Lúc nào ? Ý nghĩa của câu nói ?
“Chúng nó đã cầm súng ,
Cụ Mết – nhân vật trong tác phẩm “ Rừng xà Nu” - nói, khi kể chuyện Tnú cho dân làng
nghe Câu nói như lời sấm truyền thiêng liêng về chân lí của cuộc đấu tranh vũ trang giành
chiến thắng của quân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ
Trang 58Vấn đề cần nắm qua tác phẩm”Rừng Xà Nu ”
1 Chủ đề tư tưởng :
Ca ngợi tinh thần quật khởi của nhân dân Tây Nguyên Khẳng định : Lòng yêu quê hương , lòng căm thù giặc sẽ đánh bại bọn xâm lược Từ đó nêu cao tư tưởng :
“Chúng nó đã cầm súng , mình phải cầm giáo”
2 Vẻ đẹp của Chủ nghĩa anh hùng cách mạng
Việt Nam
Qua :
+ Hình tượng Rừng Xà Nu Bị tàn phá vẫn mãnh liệt
vươn lên hướng về ánh mặt trời
+.Hình tượng nhân dân làng Xô Man ĐAU THƯƠNG và ANH DŨNG : Cụ Mết , Mai , Dít , bé Heng
+ ĐAëC BIỆT LÀ HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT TNÚ
Trang 59Vấn đề cần nắm qua tác phẩm”Rừng Xà Nu”
3 Hình tượng nhân vật Tnú :
Người anh hùng thời đại mới được xây dựng
trong cảm hứng sử thi bi tráng:Tiêu biểu cho số phận và con đường đi lên của nhân dân Xô Man, Tây Nguyên, tiêu biểu cho vẻ đẹp của
Chủ nghĩa anh hùng Cách Mạng Việt Nam thời chống Mỹ.
.Mồ côi , được cụ Mết nuôi , phẩm chất trong sáng .Gan góc , dũng cảm , trung thực , căm thù giặc sâu sắc , trung thành tuyệt đối với Cách mạng.
Có nghị lực , biết vượt lên trên bi kịch cá nhân để sống , và chiến đấu
Tính kỉ luật cao.
Giàu yêu thương
Trang 60Lại Đố Em ! Lại Đố Em !
Ai hỏi ? Hỏi ai ? tại sao Hỏi ?
“ Qua bấy nhiêu năm tháng sống giữa
cảnh bom đạn tàn phá những cái quí giá
do chính bàn tay mình xây dựng nên ,
vậy mà …? Trong tâm hồn người con gái nhỏ bé , cái sợi chỉ xanh óng ánh ấy , bao nhiêu bom đạn dội xuống cũng không hề đứt , không thể nào tàn phá nổi ư ?”
Trang 61Lại Đố Em ! Lại Đố Em !
Ai hỏi ? Hỏi ai ? Tại sao Hỏi ?
Nhân vật Lãm - Trong tác phẩm “Mảnh trăng cuối rừng” - hỏi Tự hỏi mình Bởi quá ngỡ ngàng và khâm phục trước vẻ
đẹp mong manh mà dẻo dai , bền vững
của tình yêu và niềm tin mãnh liệt vào
cuộc sống ở nhân vật Nguyệt
YOU WIN ! YOU WIN
