Khái quát văn học Việt Nam từ cách mạng tháng Tám 1945 đến đầu thế kỷ XXI

c v n

Ti t 1, 2: ế

Khái quát v n h c Vi t Nam t cách m ng tháng ă ọ ệ ừ ạ Tám 1945 đ n th k XX ế ế ỷ

A.M c tiêu c n đ t: ụ ầ ạ

Giúp HS:

- Hình dung được b i c nh l ch s và đ c đi m c b n c a v n h c VNố ả ị ử ặ ể ơ ả ủ ă ọ

v i hai giai đo n t 1945 đ n 1975, t 1975 đ n nay.ớ ạ ừ ế ừ ế

- Hi u để ược thành t u c b n và ý ngh a to l n c a v n h c giai đo n tự ơ ả ĩ ớ ủ ă ọ ạ ừ

1945 đ n 1975 v i cu c chi n đ u gi i phóng dân t c.ế ớ ộ ế ấ ả ộ

- Th y đấ ược nh ng đ i m i ban đ u c a giai đo n v n h c t 1975 đ nữ ổ ớ ầ ủ ạ ă ọ ừ ế

h t th k XX.ế ế ỷ

- Có thái đ t hào, yêu quý v n n v n h c dân t c.ộ ự ề ề ă ọ ộ

B.Ph ươ ng ti n d y h c: ệ ạ ọ

Giáo án, b ng bi u, phi u h c t p.ả ể ế ọ ậ

C.Cách th c ti n hành ứ ế

-Chu n b k vi c tr lẩ ị ỹ ệ ả ượt câu h i trong sgk.ỏ

-Tham kh o tài li u l ch s 30 n m chi n tranh gpdt.ả ệ ị ử ă ế

D.Ti n trình t ch c d y h c ế ổ ứ ạ ọ :

V n h c là m t hình th c sinh ho t v n hóa, m t b ph nă ọ ộ ứ ạ ă ộ ộ ậ trong đ i s ng tinh th n c a xã h i Sinh ho t v n h c có g n ch t v iờ ố ầ ủ ộ ạ ă ọ ắ ặ ớ các sinh ho t khác, đ c bi t là v i đ i s ng chính tr Vì th m i bi nạ ặ ệ ớ ờ ố ị ế ỗ ế

đ ng c a l ch s xã h i thộ ủ ị ử ộ ường t o nên bi n đ ng c a l ch s v n h c.ạ ế ộ ủ ị ử ă ọ Cách m ng tháng Tám 1945 đã m ra trên nạ ở ước ta m t th i k l ch sộ ờ ỳ ị ử

m i, th i k đ c l p, t do và ti n lên CNXH Cùng v i s ki n l ch s y,ớ ờ ỳ ộ ậ ự ế ớ ự ệ ị ử ấ

m t n n v n h c m i đã ra đ i ộ ề ă ọ ớ ờ

‘

Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ N i dung c n đ tộ ầ ạ

1 HS đ c đo n v n mọ ạ ă ở

đ u c a ph n A.ầ ủ ầ

- N i dung nào độ ược thể

hi n qua ph n b n v aệ ầ ạ ừ

đ c?ọ

- Y u t l ch s , xã h i nàoế ố ị ử ộ

có nh hả ưởng đ n v n h cế ă ọ

giai đo n này?ạ

A.V n h c Vi t Nam giai đo n 1945- ă ọ ệ ạ 1975:

Cu c kháng chi n ch ng Pháp, M kéo dài su tộ ế ố ỹ ố

30 n m.ă -Giao l u v n hóa còn h n ch , v n hóa nư ă ạ ế ă ước

ta ch y u nh hủ ế ả ưởng c a v n hóa cá nủ ă ước XHCN

- Đường l i v n ngh c a ố ă ệ ủ Đảng C ng S n đãộ ả

t o nên m t n n v n h c th ng nh t.ạ ộ ề ă ọ ố ấ Bên c nh vi c ti p thu truy n th ng v n h cạ ệ ế ề ố ă ọ

GV thuy t trình.ế

- Khi đ t nấ ước b xâm l ngị ă

thì v n đ s ng còn đ t raấ ề ố ă

cho dân t c c ng nh choộ ũ ư

m i ngỗ ười dân là gì?

- V n h c ph c v chínhă ọ ụ ụ

tr , đ c đi m này th hi nị ặ ể ể ệ

nh th nào trong quáư ế

trình phát tri n c a n nể ủ ề

v n h c Vi t Nam tă ọ ệ ừ

1945-1975?

- Đối v i v n h c ph c vớ ă ọ ụ ụ

chính tr thì phị ương di nệ

nào c a đ i s ng conủ ờ ố

người là quan tr ng nh t?ọ ấ

- Trong chi n tranh gi iế ả

phóng dân t c, l c lộ ự ượng

xã h i nào c a dân t cộ ủ ộ

đóng vai trò quy t đ nh?ế ị

- V n h c vi t cho đ iă ọ ế ạ

chúng, cho t ng l p côngầ ớ

nông binh thì n i dung vàộ

hình th c ph i nh thứ ả ư ế

nào?

dân t c, n n v n h c m i có nh ng đ c đi m,ộ ề ă ọ ớ ữ ặ ể thành t u riêng.ự

I Nh ng đ c đi m c b n: ữ ặ ể ơ ả

Đặc đi m c b n c a m t giai đo n v n h cể ơ ả ủ ộ ạ ă ọ

là đ c đi m th hi n m t cách sâu s c và cóặ ể ể ệ ộ ắ

h th ng, giúp ta phân bi t giai đo n v n h cệ ố ệ ạ ă ọ này v i các giai đo n trớ ạ ước và sau đó Các đ cặ

đi m c b n c a m t giai đo n v n h c khôngể ơ ả ủ ộ ạ ă ọ

ng u nhiên, r i r c mà có m i quan h ch tẫ ờ ạ ố ệ ặ

ch v i nhau.ẽ ớ

1 N n v n h c ph c v cách m ng,c v ề ă ọ ụ ụ ạ ổ ũ chi n đ u: ế ấ

- Trong chi n tranh, v n đ đ t ra cho toàn dânế ấ ề ặ

t c c ng nh t ng cá nhân là l i ích s ng cònộ ũ ư ừ ợ ố

c a dân t c, là v n m nh chính tr c a dân t c:ủ ộ ậ ệ ị ủ ộ

đ c l p, t do hay nô l , tù ng c Trong hoànộ ậ ự ệ ụ

c nh y m i phả ấ ọ ương di n khác c a đ i s ngệ ủ ờ ố

đ u là th y u, n u c n là ph i hy sinh, th mề ứ ế ế ầ ả ậ chí là c tính m ng c a mình.ả ạ ủ

- Quá trình v n đ ng, phát tri n c a v n h cậ ộ ể ủ ă ọ

đ ng hành v i cách m ng, theo sát nhi m vồ ớ ạ ệ ụ

m c tiêu c a cách m ng.ụ ủ ạ

- Ca ng i cách m ng và cuôc s ng m i.ợ ạ ố ớ

Ph ng s và c v kháng chi n 1956-1954.ụ ự ổ ũ ế

Ca ng i thành t u khôi ph c kinh t , xd CNXHợ ự ụ ế

mi n B c

Ph c v cu c chi n đ u gi i phóng mi n Nam,ụ ụ ộ ế ấ ả ề

th ng nh t T qu c.ố ấ ổ ố Tình c m đ p nh t là tình c m cho đ t nả ẹ ấ ả ấ ước,

đ ng bào.ồ

V n h c ph n con ngă ọ ả ười trước h t phế ở ương

di n công dân chính tr Các tình c m trongệ ị ả quan h cá nhan đệ ược nâng lên thành tình

đ ng chí, tình b n chi n đ u m i đồ ạ ế ấ ớ ược coi là tình c m cao đ p.ả ẹ

2 N n v n h c h ề ă ọ ướ ng v đ i chúng: ề ạ

- Qu n chúng nhân dân: là đ i tầ ố ượng ph nả ánh, là công chúng v n h c, là ngu n cungă ọ ồ

c p l c lấ ự ượng sáng tác v n h c.ă ọ

- Thay đ i nh n th c c a nhi u nhà v n vổ ậ ứ ủ ề ă ề nhân dân, v đ t nề ấ ước Đất nước t đauừ

thương đã “Đứ ng d y r bùn sáng lòa ậ ũ ” “Đất

- Th nào là khuynh hế ướng

s thi?ử

- T i sao v n h c giaiạ ă ọ

đo n này mang khuynhạ

hướng s thi?ử

- Th nào là c m húngế ả

lãng m n?ạ

- T i sao v n h c giaiạ ă ọ

đo n này l i mang đ mạ ạ ậ

c m h ng lãng m n?ả ứ ạ

nươc này là đ t nấ ước c a nhân dân”.ủ

- Quan tâm miêu t cu c đ i, s ph n b tả ộ ờ ố ậ ấ

h nh, s đ i đ i c a h nh cách m ng: ạ ự ổ ờ ủ ọ ờ ạ Vợ

ch ng A ồ Phủ c a Tô Hoài, ủ Mùa l c ạ c a Nguy nủ ễ

Kh i, ả Tìm mẹ c a Nguy n Huy Tủ ễ ưởng

- Tr c ti p ca ng i qu n chúng nhân dân: phátự ế ợ ầ

hi n v đ p tâm h n c a h ệ ẻ ẹ ồ ủ ọ

3.N n v n h c mang khuynh h ề ă ọ ướ ng s thi ử

và c m h ng lãng m n: ả ứ ạ

a, Khuynh hướng s thi:ử

- Đề tài c a s thi là v n đ có tính ch t s ngủ ử ấ ề ấ ố còn đ n c ng đ ng, dân t c Nhân v t s thiế ộ ồ ộ ậ ử

đ i di n cho l i ích, ph m ch t c a c ng đ ngạ ệ ợ ẩ ấ ủ ộ ồ dân t c.ộ

- Trong hoàn c nh chi n tranh, l i ích c ngả ế ợ ộ

đ ng là thiêng liêng, đồ ược đ t lên trên h t, m iặ ế ọ

người đ u s n sàng hy sinh quy n l i cá nhân.ề ẵ ề ợ

ó là c s xã h i, c s t t ng tâm lý cho s

hình thành và phát tri n khuynh hể ướng s thiử trong v n h c.ă ọ

- Người c m bút không ch nhìn cu c đ i b ngầ ỉ ộ ờ ằ con m t c a cá nhân mình mà ch y u b ngắ ủ ủ ế ằ con m t có t m bao quát l ch s , dân t c vàắ ầ ị ử ộ

th i đ i.ờ ạ

- V i cái nhìn s thi, nhi u nhà th nhà v n đãớ ử ề ơ ă

d n tâm huy t đ vi t v nh ng con ngồ ế ể ế ề ữ ười đ iạ

di n cho tinh hoa, ph m ch t và ý chí toàn dânệ ẩ ấ

t c ó là nh ng con ngộ Đ ữ ười có kh n ng đápả ă

ng đ c nh ng đòi h i c a dân t c và th i

đ i Ví d : anh hùng Núp, Tnu trong tác ph mạ ụ ẩ

c a Nguyên Ng c là nh ng con ngủ ọ ữ ười c a th iủ ờ

“Đất nước đ ng lên”, là bi u tứ ể ượng c a khíủ phách hiên ngang, tinh th n b t khu t c aầ ấ ấ ủ

đ ng bào Tây Nguyên, ngồ ười m đào h mẹ ầ trong bài th c a Dơ ủ ương Hương Ly, anh gi iả phóng quân ngã trên đường b ng Tân S nă ơ

Nh t trong t th đàng hoàng n súng ti nấ ư ế ổ ế công đã tr thành dáng đ ng VN t c vào thở ứ ạ ế

k ỷ

b C m h ng lãng m n:ả ứ ạ -C m h ng lãng m n là hả ứ ạ ướng v tề ương lai v iớ

ni m vui và s chi n th ng.ề ự ế ắ

Nh c l i m t s tác ph mắ ạ ộ ố ẩ

em đã h c thu c giaiọ ộ

đo n v n h c sau CMT8ạ ă ọ

đ n 1975? ế Đặt trong hoàn

c nh th i chi n, nh ng tácả ờ ế ữ

ph m y có giá tr ntn?ẩ ấ ị

- HS đ c sgk.ọ

- Nêu bi u hi n c a truy nể ệ ủ ề

th ng yêu nố ước trong v nă

h c giai do n 1945-1975?ọ ạ

- Truy n th ng yêu nề ố ước

tr thành CN anh hùngở

trong hoàn c nh nào?ả

- Em hi u th nào vể ế ề

truy n th ng nhân đ oề ố ạ

trong v n h c?ă ọ

- Bi u hi n c a truy nể ệ ủ ề

th ng nhân đ o trong v nố ạ ă

h c 1945-1975?ọ

- Cu c s ng kháng chi n và ngày đ u xd CNXHộ ố ế ầ tuy gian nan nh ng vui v , con ngư ẻ ười luôn

s ng có lý tố ưởng và tin vào tương lai t t th ngấ ắ

c a dân t c Tinh th n l c quan đó b t ngu nủ ộ ầ ạ ắ ồ

t ni m tin chi n th ng vào kháng chi n, vàoừ ể ế ắ ế

đường l i lãnh đ o c a ố ạ ủ Đảng ó là c i r tĐ ộ ễ ừ lòng yêu nước và ni m t hào dt.ề ự

- Th TH u ph i ph i ni m l c quan tin tơ ữ ơ ớ ề ạ ưởng:

“N m n m m i b y nhiêu ngày ă ă ớ ấ

Mà trông tr i đ t đ i thay đã nhi u” ờ ấ ổ ề Xuân i xuân em m i đ n d m n m ơ ớ ế ă ă

Mà cu c s ng đã t ng b ng ngày h i ộ ố ư ừ ộ

Nhìn c nh nhà g ch, mái ngói m c lên kh pả ạ ọ ắ

n i, XD h h i:ơ ồ ở

Mu n trùm h nh phúc d ố ạ ướ i tr i xanh ờ

Có l hóa lòng tôi c ng hóa thành Ngói m i ẽ ũ ớ

Ch Lan Viên c ng say s a ca ng i:ế ũ ư ợ

Mái r nghìn n m h ng thay s c ngói ạ ă ồ ắ

Nh ng đ i th ữ ờ ườ ng c ng có bóng hoa che ũ

- Trong máu l a chiên tranh, ngử ườiVn ngh đ nĩ ế ngày chi nế

th ng, trong gian kh ,c c c ngh đ n ngày mắ ổ ơ ự ĩ ế ấ

no, h nh phúc nên đi vào n i m a bom bãoạ ơ ư

đ n mà vui nh tr y h i”ạ ư ả ộ

- X d c Tr ẻ ọ ườ ng S n đi c u n ơ ứ ướ c

Mà lòng ph i ph i d y t ơ ơ ậ ươ ng lai.

- Nh ng bu i vui sao c n ữ ổ ả ướ c lên đ ườ ng Xao xuy n b tre t ng h i tr ng gi c ế ờ ừ ồ ố ụ

ng ra tr n mùa này đ p l m

- Tr ườ ng S n ông nh Tr ơ Đ ớ ườ ng S n Tây ơ

II Nh ng thành t u c b n và m t ữ ự ơ ả ộ

s h n ch c a v n h c giai đo n ố ạ ế ủ ă ọ ạ 1945-1975:

1 Th c hi n xu t s c nhi m v l ch s : ự ệ ấ ắ ệ ụ ị ử

- Tuyên truy n c v nhi m v chi n đ u, hyề ổ ũ ệ ụ ế ấ sinh c a nhân dân góp ph n không nh choủ ầ ỏ

cu c kháng chi n ch ng Pháp và đ qu c Mộ ế ố ế ố ỹ

th ng l i, x ng đáng đ ng vào hàng ng tiênắ ợ ứ ứ ũ phong c a n n vhnt ch ng đ qu c trong th iủ ề ố ế ố ờ

đ i ngày nay.ạ

2 Nh ng đóng góp v m t t t ữ ề ặ ư ưở ng:

a Truy n th ng yêu n ề ố ướ c và ch ngh a ủ ĩ

SGK trình bày m y v n đấ ấ ề

v thành t u ngh thu t?ề ự ệ ậ

- Hãy nêu nh ng nét cữ ơ

b n t ng v n đ c aả ở ừ ấ ề ủ

phương di n ngh thu t?ệ ệ ậ

anh hùng:

- Yêu nước là th hi n quan ni m, thái đ hànhể ệ ệ ộ

đ ng, tình c m c a con ngộ ả ủ ười đ i v i đ t nố ớ ấ ước

- Khi đ t nấ ước có gi c ngo i xâm thì yêu nặ ạ ước

ph i bi u hi n b ng hành đ ng, ph i làm đả ể ệ ằ ộ ả ược

nh ng vi c mà ngữ ệ ười khác không làm được óĐ

là bi u hi n ch ngh a anh hùng.ể ệ ủ ĩ

- Cu c chi n tranh nhân dân đã độ ế ược phá huy cao đ đã t o nên ch ngh a anh hùng toànộ ạ ủ ĩ dân

Bi u hi n: Các nhà th , nhà v n v đ p yêuể ệ ơ ă ẻ ẹ

nước anh hùng c a nh ng bà m , em bé liênủ ữ ẹ

l c, ngạ ười lính trên m t tr n ch ng k thù vàặ ậ ố ẻ trong lao đ ng s n xu t.ộ ả ấ

b Truy n th ng nhân đ o: ề ố ạ

- Là t m lòng cu ngấ ả ười c m bút mu n chiaầ ố

s , đ ng c m, kh ng đ nh ph m ch t c a conẻ ồ ả ẳ ị ẩ ấ ủ

người và lên án nh ng hành vi phi nhân đ o.ữ ạ

- Bi u hi n:ể ệ + Di n t n i đau kh c a nhân dân trong xhễ ả ỗ ổ ủ

c ũ + Phát hi n nh ng ph m ch t t t đ p, nh t làệ ữ ẩ ấ ố ẹ ấ

kh n ng làm cách m ng và v đ p trng laoả ă ạ ẻ ẹ

đ ng.ộ + H nh phúc riêng t c a con ngạ ư ủ ười g n v i sắ ớ ự nghi p chung.ệ

3 Nh ng thành t u ngh thu t: ữ ự ệ ậ

- N m ă v n đ v thành t u ngh thu t:ấ ề ề ự ệ ậ a.Th lo i.ể ạ

+ Truy n: truy n ng n, truy n v a, ti uệ ệ ắ ệ ừ ể thuy t.ế

+ Ký: nh t ký, bút ký, ký s , tùy bút ậ ự + Th : truy n th , th tr tình, th trào phúng,ơ ệ ơ ơ ữ ơ

trường ca

+ K ch: K ch b n sân kh u, k ch b n phim ị ị ả ấ ị ả b.Ph m ch t th m m :ẩ ấ ẩ ỹ

Y u t quan trong trong thành t u vh đ t đế ố ự ạ ược

2 yêu c u: hay v nd, đ p v ht, đã kh c h aầ ề ẹ ề ắ ọ

được m t vài hình tộ ượng nt n i b t.Ví d : ổ ậ ụ + Hình nh ngả ười m : yêu nẹ ước vô cùng nh ngư

thương con vô h n ó là bà B m, bà b , bàạ Đ ầ ủ

m đào h m ẹ ầ

HS đ c sgk.ọ

- Ch ra nh ng h n ch cỉ ữ ạ ế ơ

b n c a v n h c VN tả ủ ă ọ ừ

1945-1975?

- Nguyên nhân nào d nẫ

đ n nh ng h n ch trên?ế ữ ạ ế

- Th nào là v n h c vùngế ă ọ

t m chi m? Nêu vài nétạ ế

ng n g n v v n h c vùngắ ọ ề ă ọ

t m chi m?ạ ế

+ Hình nh anh b đ i c H : anh v qu cả ộ ộ ụ ồ ệ ố quân, anh gi i phóng quân v i tinh th n chi nả ớ ầ ế

đ u d ng c m, vấ ũ ả ượt khó kh n, hy sinh thână mình vì T qu c ổ ố

+ Cô gái thanh niên xung phong: M nh tr ng ả ă

cu i r ng, Nh ng ngôi sao xa xôi ố ừ ữ

c.V n phong:ă + Phong cách tr tình chính tr - T H u, s k tữ ị ố ữ ự ế

h p trí tu và c m xúc- Ch Lan Viên, chânợ ệ ả ế thành mà l ng sâu v c i ngu n- Nguy n Duy,ắ ề ộ ồ ễ tìm tòi và sáng t o- Thanh Th o.ạ ả

+ V n xuôi: Bi u hi n khuyh hă ể ệ ướng s thi vàử lãng m n c a Nguy n Minh Châu, Nguy nạ ủ ễ ễ Trung Thành; nhà v n mang c t cách c a Namă ố ủ

B - Nguy n Thi, nhà v n c a làng quê- Kimộ ễ ă ủ Lân

+ Ký: Tài hoa và uyên bác có Nguy n Tuân vàễ Hoàng Ph Ng c Tủ ọ ường

d.Tác ph m dài, nhi u t p:ẩ ề ậ

V b ỡ ờ- 2 t p c a Nguy n ình Thi, ậ ủ ễ Đ C a bi n ử ể - 4

t p c a Nguyê H ng, ậ ủ ồ Nh ng ng ữ ườ i th m ợ ỏ c aủ

Võ Huy Tâm, Vùng tr i ờ c a H u Mai, ủ ữ Cái sân

g ch ạ cu ào V > d ng lên b c tranh sinhả Đ ũ ự ứ

đ ng và hoành tráng c a cách m ng VN m cộ ủ ạ ặ

dù ch a tp nào đ t t i trình đ ngh thu t cao.ư ạ ớ ộ ệ ậ

e Lý lu n phê bình:ậ Phát tri n m n t n m 1960: b o v v n h cể ạ ừ ă ả ệ ă ọ cách m ng, phê phán nh ng bi u hi n l ch l c.ạ ữ ể ệ ệ ạ

+ Nh n đ ậ ườ ng, M y v n đ v th , S c s ng ấ ấ ề ề ơ ứ ố

c a nhân dân ta qua ca dao, c tích ủ ổ c aủ Nguy n ình Thi.ễ Đ

+ Nói chuy n th , Th kháng chi n c a Hoàiệ ơ ơ ế ủ Thanh

+ Ba thi hào dân t c, Mài s t nên kim ộ ắ c aủ Xuân Diêụ

4 Nh ng h n ch : ữ ạ ế

- Th hi n cu c s ng con ngể ệ ộ ố ười m t cách đ nộ ơ

gi n, xuôi chi u, phi n di n, công th c.ả ề ế ệ ứ

- Khía c nh ngh thu t h th p, phong cáchạ ệ ậ ạ ấ nhà v n ch a đă ư ược chú ý

-Phê bình v n hoc, n ng v phê bình t tă ặ ề ư ưởng quan đi m ch y u d a vào tiêu chu n chínhể ủ ế ự ẩ

SGK trình bày thành t uự

ch y u c a vh giai đo nủ ế ủ ạ

này trên nh ng phữ ương

di n nào?ệ

-Nêu nh ng nét c b nữ ơ ả

c a s đ i m i này?ủ ự ổ ớ

HS đ c sgk.ọ

- Li t kê theo th lo i m tệ ể ạ ộ

s tác gi , tác ph m tiêuố ả ẩ

bi u.ể

- HS t l p b ng th ng kê.ự ậ ả ố

tr , ít coi tr ng khám phá ngh thu t.ị ọ ệ ậ

* Nguyên nhân:

+ Hoàn c nh chi n tranh đ c bi t.ả ế ặ ệ + S nh n th c u tr c a nhi u cây bút vự ậ ứ ấ ĩ ủ ề ề quan đi m giai c p: con ngể ấ ười ch có tính giaiỉ

c p, không có tính nhân lo i ph bi n.ấ ạ ổ ế _ Do quan ni m đ n gi n, s lệ ơ ả ơ ược v v n h cề ă ọ

ph n ánh hi n th c, do nh n m nh m t chi uả ệ ự ấ ạ ộ ề

ch c n ng tuyên truy n giáo d c.ứ ă ề ụ

5 S l ơ ượ c v v n h c vùng t m chi m: ề ă ọ ạ ế

- V n h c vùng t m chi m là v n h c ch đă ọ ạ ế ă ọ ế ộ

th c dân, khác v i v n h c khu v c t do.ự ớ ă ọ ự ự

- Phân hóa thành xu hướng v n h c khác nhauă ọ ( Do trong vùng t m chi m luôn có nh ng cu cạ ế ữ ộ

đ u tranh c a nhân dân, công khai ho c bíấ ủ ặ

m t).ậ + Xu hướng v n h c chính th ng: xu hă ọ ố ướng

“ch ng c ng” đ i tr y, gieo r c t tố ộ ồ ụ ắ ư ưởng b oạ

l c Xu hự ướng v n h c này ch y u ph c vă ọ ủ ế ụ ụ cho đ qu c, phong ki n, phá ho i s th ngế ố ế ạ ự ố

nh t đ t nấ ấ ước

+ Xu hướng v n h c yêu nă ọ ước và cách m ng:ạ

s ng trong lòng đ ch nên nhi u khi ph i l ngố ị ề ả ắ

xu ng ho c tìm cách di n d t t tố ặ ễ ạ ư ưởng m tộ cách bóng gió xa xôi

* T nh ng n m 60 xu t hi n m t s cây bútừ ữ ă ấ ệ ộ ố

tr , dù ch có kinh nghi m nh ng h có trìnhẻ ư ệ ư ọ

đ v n hóa và nhi t tình yêu nộ ă ệ ước

+ M t s tác ph m có n i dung lành m nh,ộ ố ẩ ộ ạ

thường vi t v đ i s ng v n hóa, phong t c,ế ề ờ ố ă ụ

v đ p c a con ngẻ ẹ ủ ười lao đ ng, có giá tr nghộ ị ệ thu t tậ ương đ i đ c s c: Hố ặ ắ ương r ng Cà mauừ

c a S n Nam, Thủ ơ ương nh mớ ười hai c a Vủ ũ

B ng ằ

 Đó ch là m t s nét s lỉ ộ ố ơ ược, c nầ

được nghiên c u toàn di n, th uứ ệ ấ đáo h n.ơ

B V n h c VN giai do n t 1975 đ n ă ọ ạ ừ ế

h t th k XX: ế ế ỷ

I, Nh ng chuy n bi n đ u tiên c a ữ ể ế ầ ủ

n n v n h c trên đ ề ă ọ ườ ng đ i m i? ổ ớ

- H Đ Đảng l n th VI kh ng đ nh: đ t nầ ứ ẳ ị ấ ước c nầ

được đ i m i toàn di n, sâu s c > c t m cổ ớ ệ ắ ộ ố đánh d u s đ i m i m nh m c a n n v nấ ự ổ ớ ạ ẽ ủ ề ă

h c nọ ước ta

- Đất nước chuy n mình sang n n kinh t thể ề ế ị

trường, m r ng giao l u qu c t , v n h c cóở ộ ư ố ế ă ọ

c h i ti p xúc r ng rãi v i nhi u n n v n hóaơ ộ ế ộ ớ ề ề ă

th gi i.ế ớ

- V n h c VN sau 1975 b t đ u có s chuy nă ọ ắ ầ ự ể

bi n: đ tài đế ề ược n i r ng, đ i m i ció đi vàoớ ộ ổ ớ chi u sâu(có ngh a là đ i m i t t tề ĩ ổ ớ ừ ư ưởng

th m m , h th ng th lo i, thi pháp và phongẩ ỹ ệ ố ể ạ cách)

h n ch c a v n h c giai đo n t 1975 ạ ế ủ ă ọ ạ ừ

đ n h t th k XX: ế ế ế ỷ

1 Đổi m i v ý th c ngh thu tớ ề ứ ệ ậ :

- Hi n th c không đ n gi n xuôi chi u.ệ ự ơ ả ề

- Con người là sinh th phong phú, ph c t pể ứ ạ

c n khám phá.ầ

- Nhà v n ph i ngă ả ười có t tư ưởng, nh p cu cậ ộ

b ng t tằ ư ưởng, b ng kinh nghi m cá nhân chằ ệ ứ không ph i d a vào s nhi t tình, kinh nghi mả ự ự ệ ệ

c ng đ ng.ộ ồ

- Độc gi không ph i là đ i tả ả ố ượng đ thuy tể ế giáo mà là đ c gi đ giao l u, đ i tho i.ộ ả ể ư ố ạ

- Ý th c cá nhân ngày càng tr nên sâu s cứ ở ắ

v i ngớ ườ ầi c m bút, m i ngỗ ười đ u mu n kh ngề ố ẳ

đ nh phong cách riêng.ị

> S đ i m i nà là thành t u quan trongự ổ ớ ự

nh t c a vh VN sau 1975.ấ ủ

2 Thành t u v th lo i: ự ề ể ạ

Thể

lo iạ Tác gi , tác ph mả ẩ

V nă

xuôi

( Truyệ

n

ng n,ắ

ti uể

thuy tế

)

- Nguy n Minh Châu: ế B n quê, C ế ỏ lau, Phiên ch Gát ợ

- Nguy n Kh i: ễ ả Chút ph n c a đ i, ậ ủ ờ

Hà N i trong m t tôi ộ ắ

- Nguy n Huy Thi p: ễ ệ Nh nh ng ư ữ

ng n gió ọ

- Ma V n Kháng: ă Đ ám c ướ i không

có gi y ấ giá thú, Heo may gió l ng ộ

- Lê Minh Khuê: Bi k ch nh ị ỏ

Hs đ c SGK.ọ

- Nguy n Kh c Trễ ắ ường: M nh đ t ả ấ

l m ng ắ ườ i nhi u ma ề

- B o Ninhả : N i bu n chi n tranh ỗ ồ ế

- Dương Hướng: B n không ch ng ế ồ

- Chu Lai: n mày d vãng Ă ĩ

Nhi u truy n ng n, truy n dài dề ệ ắ ệ ư

lu n chú ý c a Xuân Thi u, H uậ ủ ề ữ Mai, Nguy n Quang L p, Ph m Thễ ậ ạ ị Hoài, Võ Th H o ị ả

Th caơ - Phong trào vi t trế ường ca: Nh ng ữ

ng ườ i đi t i bi n, Nh ng ng n sóng ớ ể ữ ọ

m t tr i ặ ờ - Thanh Th o, ả Đườ ng t i tp ớ

c a H u Th nh ủ ữ ỉ

- Các t p: ậ Di c o th ả ơ c a Ch Lanủ ế Viên

- Nh ng cây bút thu c th hữ ộ ế ệ

ch ng M : Thanh Th o, Ý Nhi,ố ỹ ả Nguy n Duy, Thu B n, Xuân Di u ễ ồ ệ

- L p m i sau 1975: Nguy n Thớ ớ ễ ị

H ng Ngát, oàn Th Lam Luy n,ồ Đ ị ế Nguy n Quang Thi u, Trễ ề ương Nam

Hương

Nghệ thu tậ sân

kh uấ

- Đề tài l ch s là th m nh, đángị ử ế ạ

chú ý có R ng trúc, Nguy n Trãi ừ ễ ở ông Quan

Đ c a Nguy n ình Thi ủ ễ Đ

- Đề tài xã h i: Cây bút có s c sángộ ứ

t o d i dào là L u Quang V (50ạ ồ ư ũ

v ): ở H n Tr ồ ươ ng Ba, da hàng th t ị

(1984), Tôi và chúng ta (1985)

- Đề tà v chi n tranh, cách m ng:ề ế ạ

tp c a ào H ng C m, T t ủ Đ ồ ẩ ấ Đạt

- Ngh thu t chèo: ệ ậ Bài ca gi n ữ ướ c

c a Tào M t ủ ạ Lý

lu nậ phê bình

- Tranh lu n sôi n i v quan h v nậ ổ ề ệ ă

h c và chính tr , v n h c và hi nọ ị ă ọ ệ

th c, hi n th c XHCN, đánh giá vhự ệ ự 1930-1945

- Có s chuy n d ch trong tiêu chíự ể ị đánh giá: chú ý nhi u h n đ n giáề ơ ế

tr nhân v n, ch c n ng th m mị ă ứ ă ẩ ỹ

c a vh.ủ

- Nhi u trề ường phái phương Tây

được d ch và gi i thi u.ị ớ ệ

- L i phê bình v n h c xh h c dungờ ă ọ ọ

t c không đụ ược coi tr ng n a.ọ ữ

3 Nh ng đ i m i v n i dung và ngh ữ ổ ớ ề ộ ệ thu t: ậ

a, Đổi m i quan ni m ngh thu t v con ngớ ệ ệ ậ ề ười:

- Trước 1975, đ i tố ượng: con người l ch s ,ị ử nhân v t s thi, ch đậ ử ỉ ược kh c h a ph m ch tắ ọ ở ả ấ tinh th n.ầ

- Sau 1975, con người được nhìn nh n ậ ở

phương di n cá nhân, trong các m i quan hệ ố ệ

đa chi u, đề ược th hi n phể ệ ở ương di n conệ

ngườ ởi, nhu càu b n n ng, phả ă ở ương di n tâmệ linh Con người được nhìn nh n nh ng t aậ ở ữ ọ

đ , nh ng chi u khác nhau ộ ữ ề

b, Đổi m i v phớ ề ương di n ngh thu t:ệ ệ ậ

- C m h ng th s t ng d n (C m h ng s thiả ứ ế ự ă ầ ả ứ ử

và lãng m n gi m d n).ạ ả ầ

- tác ph m v n xuôi, k t c u m đ c sỞ ẩ ă ế ấ ở ượ ử

d ng tụ ương đ i ph bi n (K t c u này ch nêuố ổ ế ế ấ ỉ

ra v n đ mà không k t lu n khi n ngấ ề ế ậ ế ười đ cọ

có c m giác câu truy n còn kéo dài, vai trò c aả ệ ủ

người đ c trong vi c d đoán, nh n xét là dânọ ệ ự ậ

ch ) Ví d : B n quê c a NMC, Mùa hoa c iủ ụ ế ủ ả bên sông- Nguy n Quang Thi u ễ ề

- Gi ng đi u tr n thu t mang tính ch t họ ệ ầ ậ ấ ướng

n i, có tính ph c h p: có đ i tho i, có đ cộ ứ ợ ố ạ ộ tho i, có ngôn ng tr c ti p, ngôn ng n a tr cạ ữ ự ế ữ ử ự

ti p ế

4 M t s h n ch :ộ ố ạ ế

5 Vài nét v vh V nề ở ước ngoài: