Giúp học sinh hiểu đợc tình yêu cao đẹp, bất chấp thù hận giữa hai dòng họ của Rômêô và Giuliét B.. Mình cứ nghe thêm nữa hay mình lên tiếng nhỉ Tính đối thoại trong độc thoại làm cho
Trang 1Phan thị hờng Tình yêu và thù hận
Ngày 31- 12- 2007.
Tiết: 65- 66.
Đọc văn: Tình yêu và thù hận.
A Yêu cầu cần đạt.
Giúp học sinh hiểu đợc tình yêu cao đẹp, bất chấp thù hận giữa hai dòng họ của Rômêô và Giuliét
B Phơng tiện thực hiện.
SGK, SGV, Giáo án
C Cách thức tiến hành.
Phơng pháp đọc phân vai
- Nêu vấn đề, gợi mở, trả lời câu hỏi
D Tiến trình dạy học.
1 ổn định tổ chức.
2 Bài cũ: Nêu sự hiểu biết của em về thế loại kịch? Mâu thuẫn kịch thể hiẹn qua đoạn trích “ Vĩnh biệt
cửu trùng đài”
3 Bài mới
Học sinh đọc tiểu dẫn
GV: Phần tiểu dẫn trình bày những
nội dung gì? Sêcxpia sống trong thời
đại nào? Thời đại đó có những thành
tựu gì? Văn học có những con ngời
“khổng lồ” nào?
GV: Sêcxpia là con ngời nh thế nào?
Em hãy kể tên những tác phẩm nỏi
tiếng của ông?
GV: Dựa vào văn bản em hãy tóm tắt
ngắn gọn tác phẩm “Rômêô và
Giuliet”?
GV: Em hãy xác định vị trí đoạn
trích Vậy trớc đó có những sự kiện
I Tiểu dẫn.
1 Thời đại – Tác giả (SGK) Tác giả (SGK)
- Thời đại Phục Hng (TK 15 – Tác giả (SGK) 16).
Phục Hng là phục hng lại nền văn hoá cổ đại Hy Lạp – Tác giả (SGK) La Mã, vừa đợc phát hiện
Luồng gió mới của chủ nghĩa nhân văn tạo nên những giá trị rực rỡ của nền văn hoá Phục Hng
+ Nêu cao khát vọng tự do, giải phóng con ngời khỏi những trói buộc của trung cổ phong kiến và giáo hội
+ Trân trọng đề cao con ngời
+ Văn học có những con ngời khổng lồ: ĐanTê, Bôcaxiô, Raphaen (Italia); Xec văng téc (TBN); Rabơle (Pháp); Sêcxpia, Maclôvơ (Anh)
- Tác giả Sêcxpia: sinh ngày 23- 4 -1564 Mất ngày 23-4-1564.
Secxpia là nhà thơ- viết kịch thiên tài của nớc Anh “ ngôi sao vơn lên từ lam lũ bần cùng”
-Tác phẩm: SGK
Gồm 154 bài thơ xonnê và 37 vở kịch lịch sử
Hài kịch: Hài kịch của những hiểu lầm, Uổng sức yêu
đ-ơng, Giấc mộng đêm hè, Đêm thứ mời hai, Chàng thơng gia thành Vơnizơ…
Bi kịch: Rômêô và Giuliet, Hămlet
2 Tác phẩm: Rômêô-Giuliet.
- Gồm 5 hồi vừa bằng văn vần vừa bằng văn xuôi Tác phẩm dựa trên một câu chuyện có thật về mối thù hận gữa hai dòng họ MônTaGhiu- CaPiuLet tại Vểôna thời trung cổ Dới ngòi bút của Secxpia “ Rômêô - Giuliét trở thành bất tử là bản tình ca say
đắm, dũng cảm, bất khuất đạp lên hận thù và lễ giao phong kiến
để thành quyền tự do yêu đơng
- Tóm tắt tác phẩm.( SGK)
II Đọc hiểu đoạn trích
2 Vị trí đoạn trích.
Thuộc lớp 2, hồi 2 của tác phẩm
Hồi I giới thiệu hai dòng họ, có mối thù hận với nhau Xung đột
Trang 2Phan thị hờng Tình yêu và thù hận gì xảy ra?
GV chọn hai học sinh đọc phân vai.
Yêu cầu đọc đúng ngôn ngữ
kịch-tính cách nhân vật và xung đột kịch
GV: Em hãy tởng tợng khung cảnh
diễn ra lời thoai của hai nhân vật? Vị
trí xuất hiện của hai ngời nh thế nào?
GV: Với vị trí đó có phải hai ngời
đối thoại với nhau ngay từ đầu
không? Các lời thoại đó diễn biến
nh thế nào?
GV: Tìm lời thoại của hai nhân vật
để chứng tỏ rằng họ không đối thoại
mà độc thoại Họ nói về nhau chứ
không phải nói với nhau?
GV: Tuy độc thoại nội tâm song
không phải một chiều mà độc thoại
đó mang tính đối thoại, có khi là đối
thoại với chính mình Vậy đó là
những lời thoại nào? có tác dụng gì?
GV: Qua lời thoại em hãy nhận xét
về tâm trạng của Rômêô?
GV: Tâm trạng đó đợc bộc lộ trong
một không gian nh thế nào, có phù
hợp với tâm trạng không? Tác giả sử
dụng biện pháp nghệ thuật gì để bộc
lộ?
GV: Vẻ đẹp nào của Giuliet khiến
Rômêô chú ý nhất?
giữa hai dòng họ dẫn đến hành động trả thù liên tiếp, cái chết của ngời thuộc dòng họ này là nguyên nhân dẫn đến cái chết của ngời dòng họ kia
2 Tìm hiểu đoạn trích:
Khung cảnh : Đêm khuya trăng sáng nơi vờn nhà Capiulet
- Vị trí: Giuliet: Đứng bên cửa sổ trên cao, Rômêô: Dới vờn cây trong bóng tối
- Diễn biến lời thoại:
+ Sáu lời thoại đầu: Hai nhân vật độc thoại
+ Mời lời thoại còn lại: Hai nhân vật đối thoại với nhau
1 Sáu lời thoại đầu.
Cảnh này xảy ra sau khi hai ngời đã gạp nhau trong lễ hội hoá trang, tình yêu của họ đã nảy sinh
- ấy khe khẽ chứ! Ôi! đấy là ngời ta yêu! Ôi giá nàng biết nhỉ? Đó là tiếng lòng, là suy nghĩ của Rômêô
- Vừng dơng đẹp tơi ơi…! Hỡi nàng tiên lộng lẫy hãy nói nữa đi…kìa nàng tì má lên bàn tay! ôi ớc gì ta là cái bao tay để đợc mơn trớn đôi gò má nàng Mình cứ nghe thêm nữa hay mình lên tiếng nhỉ Tính đối thoại trong độc thoại làm cho lời thoại sinh
động Tâm trạng phấn chấn, rạo rực, phấn chấn chen lẫn bồn chồn của ngời đang yêu, say đắm trớc nhan sắc của ngời đẹp
- Trong khung cảch thiên nhiên một
đêm khuya, trăng sáng rất thơ mộng, trữ tình dễ bộc lộ tình cảm riêng t những điều sâu kín nhất Phù hợp với tâm trạng của Rômêô lúc này
+ So sánh: Giuliet với vầng trăng
nh-ng vầnh-ng trănh-ng khônh-ng sánh đợc vẻ đẹp của nàng Với vầng dơng lúc rạng
đông Giuliet chỉ mới thoáng xuất hiện mà đã hiện ra rực rỡ nh vầng
d-ơng của phd-ơng đông
Đôi mắt: “đôi mắt nàng lên tiếng” Đôi mắt lấp lánh mà liên tởng đến sự mấp mấy của làn môi
+ So sánh: Đôi mắt với hai ngôi sao
đẹp nhất bầu trời Nhng dù là đẹp nhất vẫn không thể sánh đợc với
đôi mắt nàng “ Vẻ rực rỡ của đôi
gò má nàng sẽ làm cho các tinh tú
ấy phải hổ ngơi…còn cặp mắt nàng trên bầu trời sẽ rọi khắp không gian một làn ánh áng tng bừng ” Sự so sánh đợc đẩy lên cao dới hình thức
- Chao ôi! cảm xúc dồn nén không thể thổ
lộ thành lời Nhng cũng hàm chứ một tiếng thở dài mang dáng vẻ lo âu
- Ôi, Rômêô, chàng Rômêô!
- Sao chàng lại là Rômêô nhỉ Chàng hãy thề là yêu em đi
- Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi…! Chàng ơi, hãy mang tên
họ khác đi!… Rômêô chàng ơi, chàng hãy vứt
bỏ tên họ của chàng đi; chàng hãy đem tên họ
ấy, nó đâu phải xơng thịt của chàng đổi lấy cả em đây! tâm trạng say đắm, rạo rực của ngời đang yêu Nhng
đồng thời bộc lộ sự băn khoăn, day dứt, bối rối trớc hoàn cảnh éo le: một bên là tình yêu mãnh liệt đang bùng lên và một bên là sự lo lắng vì mối hận thù giữa hai dòng họ và băn khoăn không biết Rômêô có yêu mình không
- Qua các lời thoại 4-6 Giuliet đã thổ lộ lòng mình không chút ngại ngùng nhng không phải 2
Trang 3Phan thị hờng Tình yêu và thù hận
GV: Sự so sánh ấy đợc đẩy lên cao
d-ới hình thức gì? tác dụng của nó?
GV: Vẻ đẹp của Giuliet đợc nhìn qua
tâm trạng của ai? Trong tâm trạng đó
thì nàng hiện lên nh thế nào?
GV: Vẻ đẹp đó đã dấy lên trong lòng
chàng điều gì?
GV: Cũng trong khung cảnh thiên
nhiên ấy thì tâm trạng của Giuliet
nh thế nào? Thể hiện qua lời thoại
nào?
GV: Do tính ớc lệ của ngôn ngữ kịch
nên độc thoại nhng vẫn phát ra
thành tiếng để khán giả cũng nghe
đ-ợc Giuliet thổ lộ lòng mình nghĩ là
đủ chỉ mình nghe, nhng Rômêô lại
nghe thấy vì chàng nấp ở gần đấy
Vậy khi nghe đợc những suy nghĩ
thầm kín trong lòng ngời mình yêu
thì tâm trạng của Rômêô nh thế nào?
Bộc lộ qua những lời thoại nào?
GV: Khi biết có ngời đã nghe đợc
những nỗi niềm sâu kín của lòng
mình diễn biến tâm trạng của Giuliet
ra sao?
GV: Qua tâm trạng ấy cho ta biết đợc
điều gì?
GV: Lời thoại nào chứng tỏ điều đó?
giả định, tự vấn Vừa khẳng định
vẻ đẹp của doi mắt, vừa ca ngơi vẻ
đẹp rực rỡ của đôi gò má
Giuliet đợc nhìn qua tẩm trạng khao khát yêu đơng mãnh liệt của Rômêô Trong con mắt chàng Giuliet hiện lên nh một nàng tiên lộng lẫy với nét mặt rạng ngời rực
rỡ, toả ánh hào quang khắp nơi, với
đôi mắt sáng lung linh, lấp lánh…
Dấy lên một khát vọng yêu đơng mãnh liệt, cháy bỏng Bộc lộ một tình yêu chân thành, trong sáng hồn nhiên mà tha thiết
để nói với Rômêô mà
để nói với chính mình Nàng không biết Rômêô nấp ở gần đấy Cách đặt vấn đề của Giuliet rất hồn nhiên, trong trắng, tha thiết “ Chỉ có tên họ của chàng
là thù địch với em
thôi”, vừa tự chất vấn mình rồi lại tự tìm cách trả lời “ Cái tên có nghĩa gì đâu?”, rồi tự
đề xuất các giải pháp
“Chàng hãy vứt bỏ tên
họ của chàng đi Chàng hãy đem tên họ ấy , đổi lấy cả em đây” Suy nghĩ của Giuliet thật chính chắn và bộc lộ một tình yêu cháy bỏng
2 Mời lời thoại tiếp( Hai nhân vật đối thoại) Rômêô Giuliet
- Chỉ cần em gọi tôi là ngời yêu tôi sẽ thay tên đổi họ;
từ nay tôi không bao giờ còn là Rômêô nữa
- Nàng tiên yêu quí của tôi ,
ơi! Hỡi nàng tiên kiều diễm Tôi thù ghét cái tên tôi nếu chính tay tôi đã viết cái tên đó, tôi sẽ xé nát nó
ra Tâm trạng say mê chìm đắm trong tình yêu
hạnh phúc vì đợc đáp lại
chàng dứt khoát khẳng
định tình yêu mãnh liệt sẵn sàng từ bỏ dòng họ, từ
bỏ tên họ mình, để đến với nàng
- Lời thoại 8- 10 bất ngờ nhng không sợ hãi bởi lúc này về mặt tâm lí nàng cũng rất cần sự đồng cảm chia sẻ
- Chẳng phải anh Rômeô, và là
họ dòng môn ta nghiu đấy ?-> Tâm trạng phấn chấn xen lẫn nỗi
sợ về mối hận thù giữa hai dòng họ
- Anh đến đây làm gì ? Tâm trạng vừa e ngại, vừa xác định thăm dò Rômêô có thực yêu mình không, tình yêu của chàng có chân thành không hay chỉ thoáng qua
- Tờng vờn rào rất cao rất khó
trèo qua, và nơi đây là tử địa…
Giuliet nhận thức đợc bức tờng ngăn cách họ: Bức tờng vờn rào bằng đá và bức tờng hận thù giữa hai dòng họ Điều nàng băn khoăn, lo lắng là không biết Rômêô có vợt qua những bức t-ờng ấy không, có thật lòng yêu nàng không suy nghĩ rất chính chắn dù mới 15 tuổi ta thấy
đ-ợc sức ép đè nặng của hoàn cảnh của mối hận thù truyền kiếp giữa hai dòng họ – Tác giả (SGK) mối nguy hiểm
đang đe doạ hai ngời Tuy vậy họ
Trang 4Phan thị hờng Tình yêu và thù hận
GV: Em có nhận xét gì về tình yêu
của họ?
GV: Em hãy chỉ ra xung đột kịch ở
đoạn trích này là xung đột gì?
GV: Vậy tính chất bi kịch của mối
tình
GV dặn dò học sinh chuẩn bị bài ôn
tập và chuẩn bị bài luyện tập phỏng
vấn( Cho hs chủ đề và một sồ câu hỏi
để các em chuẩn bị)
vẫn kiên quyết vợt qua để đến với tình yêu( Lời thoại 4- 7- 15- 16)
- Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp anh ở nơi đây Cách nói rất
tế nhị, bộc lộ sự lo lắng, yêu
th-ơng của Giuliet và cũng là lời chấp nhận tình yêu Rômêô
<=> Qua 16 lời thoại chúng ta có rhể cảm nhận đợc đây
là một mối tình trong sáng, chân thành, mãnh liệt của Rômêô và Giuliet Tình yêu diễn ra trên thù hận, bất chấp thù hận Tình yêu
có sức mạnh kì diệu có thể vợt qua những ngăn cách tởng chừng
nh không thể nào vợt qua, có thể đẩy lùi hận thù truyền kiếp để
đến với nhau.Tình yêu làm cho con ngời trở nên chính chắn, mạnh
mẽ và dũng cảm Rômêô và Giuliet trở thành bài ca ca ngợi và khẳng định tình yêu cao đẹp.
Xung đột kịch trong đoạn trích là xung đột kịch bên ngoài: cả hai nhân vật đều dấu tranh với những thế lực bên ngoài để thực hiện ớc mơ khát vọng của mình là vơn tới tình yêu cao cả
Tính chất bi kịch thể hiện ở:
Vị trí của hai ngời: Trên bức tờng nào xung quanh nhà Guliet
có thể đe doạ trực tiếp tính mạng của Rômêô Còn Giuliet lại ở bên cửa sổ trên căn phòng riêng của nàng, tuy có bức tờng phòng che chở nhng đó cũng là bức tờng của sự ràng buộc của vòng lễ giáo phong kiến Khoảng cách giữa họ không quá rộng, cũng không đủ hẹp để họ có thể nắm tay nhau Họ có thể nhìn nhau, nói với nhau trong một vị thế khá chông chênh Khoảng cánh ấy hàm chứa mối nguy hiểm là mối thù của hai dòng họ
Secxpia đã tạo ra hai không gian lồng vào nhau: Không gian của
đôi tình nhân bị phủ một không gian khác lớn hơn – Tác giả (SGK) không gian của sự thù địch Tạo cho ngời xem nỗi lo sợ cho những nguy hiểm rình rập họ
III Luyện tập – Tác giả (SGK) củng cố
- Ghi nhớ( SGK)
- Luyện tập: Bài tập 1(SGK): Ca ngợi tính yêu chân chính của
con ngời cũng là cách khẳng định con ngời?
Gợi ý: + Sức mạnh của tình yêu.
+ Tình yêu làm cho tình ngời đợc nối lại + nó nâng đỡ, cổ vũ cho con ngời , tạo nên lẽ sống tốt đẹp “ Sống là yêu thơng”
+ Nói đến con ngời là nói đến khát vọng tình yêu vì tình yêu
là tình cảmm thiêng liêng, nơi con ngời thể hiện tinh thần và tâm hồn một cách sinh động, chính xác nhất
Bài tập 2: HS nhập vai Rômêô và Giuliet.
Rút kinh nghiệm và bổ sung
4
Trang 5Phan thÞ hêng T×nh yªu vµ thï hËn
ChuÈn bÞ pháng vÊn: B¹n nghÜ g× vÒ m«n ng÷ v¨n?
C©u 1; Em nghÜ g×