Bai 42 - Quan sat vi sinh vat

Đơn cầu khuẩn Micrococcus Tế bào phân chia theo 1 mp  Đa số sống hoại sinh trong đất, nước, không khí  1 số loài có khả năng sinh sắc tố làm hỏng thực phẩm: M.flavus st vàng, M.roce

THỰC HÀNH

QUAN SÁT HÌNH ẢNH VỀ

MỘT SỐ VI SINH VẬT

2,0- Hình dạng: hình cầu, hình que,

hình xoắn, hình có cuống, hình sợi

 Đa số sinh sản bằng phân đôi

VSV

Cầu khuẩn (Coccus)

 Là những vi khuẩn rất phổ biến

 Tuỳ theo phương hướng, mặt phẳng phân cách và cách liên kết:

 Đơn cầu khuẩn (Micrococcus)

 Song cầu khuẩn (Diplococcus)

 Liên cầu khuẩn (Streptococcus)

 Bát cầu khuẩn (Sarcina)

 Tụ cầu khuẩn (Staphylococcus)

Đơn cầu khuẩn (Micrococcus)

 Tế bào phân chia theo

1 mp

 Đa số sống hoại sinh trong đất, nước, không khí

 1 số loài có khả năng sinh sắc tố làm hỏng

thực phẩm: M.flavus (st vàng), M.roceus (st

hồng)

M.flavus

Song cầu khuẩn (Diplococcus)

 Phân chia theo 1 mp, các tb dính với nhau từng đôi

 1 số loài gây bệnh: viêm

phổi (D.pneumoniae),

viêm tai giữa, viêm màng não cầu khuẩn

(Neisseria menigitidis), bệnh lậu (Neisseria

gonorrhoeae)

Neisseria menigitidis

Bát cầu khuẩn (Sarcina)

 Tế bào phân chia theo 3 mp, tạo

Liên cầu khuẩn (Streptococcus)

 Tế bào phân chia theo

1 mp, các tế bào con dính nhau thành chuỗi

 Phân bố rộng rải trong

Tụ cầu khuẩn (Staphylococcus)

 Phân chia theo nhiều mp bất kì, các tế bào tụ

 Vk Gr(+), có khả năng sinh bào tử

 Hiếu khí hoặc kị khí không bắt buộc

 Đa số gây bệnh: nhiệt

thán (B.anthracis), ngộ độc thức ăn (B.cereus),

làm hỏng thực phẩm

rau hộp (B.coagulaus)

B.anthracis

 Vk Gr(-), không có khả năng sinh bào

tử, có tiêm mao mọc xung quanh

 Sống hoại sinh trong thực phẩm, trong

ruột người và đv

 Đd: E.coli gây viêm

ruột tiêu chảy

Escherichia coli

 Vk Gr(+),có khả năng sinh bào tử

 Sống trong đất, ruột người và đv, một số có khả năng gây bệnh

 Đd: Cl.botulinum (gây ngộ độc thịt), Cl.tetani

(gây uốn ván)

Cl.botulium

 Vk Gr(-), không sinh bào tử,

có một chùm tiêm mao ở 1 cực

 Có khả năng sinh sắc tố vàng, đỏ, trắng, làm hỏng thực phẩm 1 số gây bệnh ở người

 Đd: Ps.fluorescens (làm hỏng

thực phẩm)

Pseudomonas

S.lactis

S.pneumonie

S.pneumoniae

Mycobacterium tuberculosis E.coli

Shigella spp

Xoắn khuẩn

 Gồm một số ít vi sinh vật

 Tuỳ vào hình dạng xoắn, chia ra:

 Phẩy khuẩn (Vibrio)

 Xoắn thưa - Xoắn khuẩn (Spirillum)

 Xoắn khít - Xoắn thể (Spirochaetes)

Phẩy khuẩn (Vibrio)

 Cơ thể xoắn chưa đến nửa vòng, giống như dấu phẩy, có tiêm mao mọc ở đỉnh, rất di động

 Một số sống hoại sinh, số khác ký sinh

 Điển hình là VK tả

(Vibrio cholera), Vibrio

comma

V.cholera

Xoắn khuẩn (Spirillum)

 Vi khuẩn Gr(+)

 Cơ thể xoắn từ một vòng đến nhiều vòng, có một hay nhiều tiêm mao mọc ở đỉnh

 Đa số sống hoại sinh, phân giải cặn hữu cơ có ích

 Có rất nhiều trong răng miệng

S.volutans

Xoắn thể (Spirochaeta)

 Có hình một sợi xoắn, kích thước tương đối lớn (5-100µm)

 Không có tiêm mao, di chuyển bằng cách trườn, thành tế bào đàn hồi

 Đd: Vk giang mai, Vk gây sốt hồi quy

Xạ khuẩn (Actinomycetes)

 Là VSV nhân nguyên thuỷ, cùng nhóm với VK

 Có khả năng tạo ra kháng sinh và nhiều chất hữu

cơ quý

 Khi nuôi cấy trên mt đặc, XK phát triển thành một đám gọi là khuẩn lạc Mỗi khuẩn lạc gồm 2

hệ khuẩn ty (hệ sợi):

 Hệ khuẩn ty khí sinh: phát triển trên bề mặt

cơ chất theo hình phóng xạ xạ khuẩn

 Hệ khuẩn ty cơ chất: phát triển trong cơ chất,

có nhiệm vụ lấy nước và chất dinh dưỡng

Khuẩn lạc xạ khuẩn

VSV

Vi khuẩn lam (Cyanobacteria)

 Là VSV nhân nguyên thuỷ, có chứa lục lạp quang hợp

 Phân bố rộng trong tự nhiên, được xem như những sinh vật tiên phong

 Hình dạng: đơn bào, đa bào hình sợi

 Nhiều loại có giá trị cao, nuôi cấy để thu sinh khối

(Spirulina), hoặc có khả năng cố định nitơ (Anabaena

azollae)

Anabaena cylindrica Spirulina

VSV

Vi nấm (Microfungi)

 Là những VSV nhân thật

 Đa số sống hoại sinh, một số sống kí sinh,

số ít sống cộng sinh với tảo

 Bao gồm:

 Nấm men (Yeast)

 Nấm sợi (Filamentous fungi)

Nấm men (Yeast)

 Tồn tại ở trạng thái đơn bào

 Đa số sinh sản theo kiểu nảy chồi

 Thích nghi với mt chứa đường cao, pH thấp

 Hình dạng: cầu, trứng, ôvan, thoi …

 Có khoảng 483 loài thuộc 66 chi khác nhau

 Đd: Nấm men rượu

(S.cerevisiae)

Saccharomyces cerevisiae

Nấm sợi (filamentous fungi)

 Bậc cao: khuẩn ty có vách ngăn (Aspergillus, Penicillium)

Rhizopus

Mucor Rhizopus

Aspergillus Penicillium

VSV

Tảo silic (Navicula)

Tảo vòng

Tảo lục

Tảo lục (Volvox) Tảo lục (Netrium digitus)

VSV

ĐV nguyên sinh (Protozoa)

phức tạp tào thành những cơ quan tử đảm nhận các chức phận khác nhau

 Chủ yếu sinh sản vô tính: phân đôi, liệt sinh, mọc chồi, một số sinh sản hữu tính

 Dựa vào phương thức vận chuyển, chia 4 lớp chính:

trùng biến hình, trùng roi, trùng cỏ, trùng bào tử

Amoeba proteus Euglena viridis

Plasmodium vivax Paramoecium caudatum

VSV

Một số nhà VSV học

Một số nhà VSV học

Antonie van Leeuwenhoek (1632-1723)

sát VSV

được trình bày trong tác phẩm “Những bí mật

của giới tự nhiên nhìn qua KHV” (gồm 4 tập)

kh1

 1882-1883, phân lập được

VK lao và VK tả

kh1

 Sinh ra tại tp Đô-lơ, miền đông nước Pháp

Ilia Ilitch Metchnikov (1845-1916)

thuộc Ucraina hiện nay

Sinh sản ở nấm

NS

Sinh sản ở nấm

NS

Nấm von (Fusarium moniliforme)

Sinh sản ở nấm

NS

Một số khái niệm

bên đều có lợi, phụ thuộc lẫn nhau.

nấm bằng cách phân huỷ những hợp chất hữu cơ có sẵn và hấp thụ chúng

dùng cơ thể loài kia làm môi trường sống và nguồn dinh dưỡng

từ một tế bào mẹ phân chia thành nhiều phần nhỏ.

mảnh, giúp cho vi khuẩn chuyển đông theo hướng Khi tiêm mao ngắn thì gọi là tiên mao.

Câu hỏi thu hoạch

1. VSV gồm những nhóm nào?

3. Kể tên một số đại diện của mỗi nhóm

VSV.