Bài 40. Quan sát sự sinh trưởng và phát triển ở một số động vật

Biến thái không hoàn toàn Biến thái hoàn toàn - Con non mới nở hoặc sinh ra giống con tr ởng thành.. Quan sát quá trình sinh tr ởng, phát triển ở gàTrứng không đ ợc thụ tinh Trứng đã đ

C©u hái:

1 KÓ tªn c¸c d¹ng ph¸t triÓn? VÝ dô?

2 Ph©n biÖt biÕn th¸i hoµn toµn vµ biÕn th¸i

kh«ng hoµn toµn?

1 Sinh tr ởng, phát triển

2

Biến thái không hoàn toàn Biến thái hoàn toàn

- Con non mới nở hoặc sinh

ra giống con tr ởng thành.

- Con non phải trải qua

nhiều lần lột xác để phát

triển thành con tr ởng

thành.

- Con non có hình dạng, kích th

ớc, đặc điểm sinh lý khác con tr ởng thành.

- Con non biến đổi thành con tr ởng thành nhờ tác dụng của

hoocmôn.

- Biến thái hoàn toàn mang tính thích nghi giúp duy trì sự sống.

Không hoàn toàn: Tôm, cua, châu chấu…

Không qua biến thái: cá, chim, thú

Qua biến thái

Hoàn toàn: sâu, ếch…

Bµi 40

Quan s¸t sù sinh tr ëng vµ ph¸t triÓn

I Môc tiªu

II ChuÈn bÞ

III C¸ch tiÕn hµnh

* Yªu cÇu: Khi quan s¸t HS cÇn chó ý nh÷ng ®iÓm sau:

- Qu¸ tr×nh ph©n chia tÕ bµo, h×nh thµnh c¸c c¬

quan ë giai ®o¹n ph«i thai.

–NhËn biÕt ® îc qu¸ tr×nh sinh tr ëng vµ ph¸t triÓn sau khi sinh (hoÆc në tõ trøng) thuéc kiÓu kh«ng qua biÕn th¸i, qua biÕn th¸i hoµn toµn hoÆc kh«ng hoµn toµn.

SGK

1 Quan sát quá trình sinh tr ởng, phát triển ở gà

Trứng không đ ợc

thụ tinh

Trứng đã đ ợc thụ

tinh đang phát triển

Các giai đoạn phát triển

của trứng gà

Gà con

Gà mẹ

Giai ®o¹n ph«i

Giai ®o¹n hËu ph«i

Câu hỏi

• 1 Quá trình sinh tr ởng, phát

triển ở gà gồm mấy giai

đoạn?

• 2 Phân biệt trứng không đ

ợc thụ tinh và trứng đã đ ợc

thụ tinh?

• 3 So sánh gà con với gà tr

ởng thành?

Đáp án

1 Quá trình sinh tr ởng, phát triển ở gà

gồm 2 giai đoạn: Phôi và hậu phôi

2 Giai đoạn phôi:

- Trứng không đ ợc thụ tinh: Không

có đĩa phôi

- Trứng đ ợc thụ tinh, đang phát triển:

có đĩa phôi, mạch máu…

3 Giai đoạn hậu phôi: Gà con mới nở

giống gà tr ởng thành về hình dạng, cấu tạo cơ thể.

Sinh tr ởng, phát triển ở

gà thuộc kiểu phát triển không qua biến thái

Sự sinh tr ởng, phát triển của gà thuộc kiểu nào?

Sơ đồ sự sinh tr ởng, phát triển ở ng ời

1 Giai đoạn phôi 2 Giai đoạn sau sinh

- Giai đoạn này hợp tử phân chia

nhiều lần thầnh phôi

- Các tế bào của phôi phân hoá tạo

thành cơ quan hình thành nên thai

nhi

- Giai đoạn này không có biến thái.

- Trẻ em sinh ra có những đặc

điểm, cấu tạo giống với khi tr ởng thành

Quá trình sinh tr ởng, phát triển ở ng ời thuộc kiểu phát triển không trải qua biến thái

Quá trình sinh tr ởng phát triển ở ng ời

thuộc kiểu nào?

2 Quan sát sự sinh tr ởng, phát triển ở tằm

Tằm

Nhộng Ngài đẻ trứng

C©u hái

1 Tr×nh bµy c¸c giai ®o¹n trong qu¸ tr×nh sinh tr ëng

vµ ph¸t triÓn ë t»m?

2 So s¸nh sù kh¸c nhau vÒ h×nh th¸i vµ lèi sèng cña

t»m, nhéng, ngµi theo b¶ng sau:

Tiªu chÝ T»m Nhéng Ngµi

H×nh th¸i Lèi sèng

Đáp án

1 Các giai đoạn trong quá trình sinh tr ởng, phát triển ở tằm:

2 Bảng so sánh hình thái, lối sống của tằm, nhộng, ngài

Hình thái

- Có dạng sâu, thân

đốt, nhiều chân, không có cánh, có hàm ăn lá

- Nằm trong kén, không có cánh, không có chân

- Có dạng b ớm, thân phân đốt,

có cánh, có chân, có vòi hút, cánh có vẩy,

Lối sống

- ăn lá cây nên phá

hoại cây trồng - Không ăn, không cử động - Không ăn, chỉ đẻ trứng rồi chết

Sù sinh tr ëng vµ ph¸t triÓn cña t»m thuéc kiÓu sinh tr ëng, ph¸t triÓn nµo?

Sù sinh tr ëng vµ ph¸t triÓn cña t»m thuéc kiÓu ph¸t triÓn qua biÕn th¸i hoµn toµn

3 Quan sát sự sinh tr ởng, phát triển của

ếch

ếch đẻ trứng và đ ợc thụ tinh Trứng ếch phân

chia

Nòng nọc nở ra từ trứng

ếch tr ởng thành

C©u hái

1 Tr×nh bµy c¸c giai ®o¹n trong qu¸ tr×nh sinh tr ëng vµ

ph¸t triÓn ë Õch?

2 So s¸nh sù kh¸c nhau vÒ h×nh th¸i vµ lèi sèng cña

nång näc vµ Õch theo b¶ng sau:

3 Sù sinh tr ëng vµ ph¸t triÓn cña Õch thuéc d¹ng nµo?

H×nh th¸i

Lèi sèng

Đáp án

1 Các giai đoạn trong quá trình sinh tr ởng của ếch:

2 Bảng so sánh hình thái và lối sống của nòng nọc và ếch

3 Sinh tr ởng, phát triển của ếch thuộc kiểu phát triển qua

biến thái hoàn toàn

Hình thái - Hình dạng giống cá, có

mang ngoài để hô hấp, có

đuôi, di chuyển bằng cách bơi

- Có 4 chân, hô hấp bằng da và phổi, di chuyển bằng nhảy cóc

Lối sống - Sống hoàn toàn trong n ớc - Vừa sống trong n ớc

vừa sống trên cạn

IV Thu hoạch

• Câu 1 : Trình bày đặc

điểm các giai đoạn sinh

tr ởng, phát triển của gà,

tằm và ếch (theo bảng

bên)

• Câu 2: So sánh kiểu sinh

tr ởng, phát triển không

qua biến thái và qua

biến thái (theo bảng 2)

Các giai

Phôi Hậu phôi

Bảng 1

Các giai

đoạn Không qua

biến thái

Qua biến thái

Không hoàn

Phôi

Hậu phôi

Bảng 2