Đi sâu vào lĩnh vực chuyên môn thìgiáo dục thể chất là việc dạy các kỹ thuật động tác, các bài tập phát triển thể lựcnhằm phát triển bốn tố chất cơ bản trong mỗi con người đó là: Nhanh,
Trang 2PHẦN I: MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết giáo dục thể chất đối với con người có một tầm quantrọng rất lớn Đó là một mặt của nền giáo dục tiến bộ, là nhu cầu tất yếu kháchquan của sự tồn tại và phát triển đối với một xã hội
Giáo dục thể chất nó tác động mạnh mẽ đến tất cả các mặt giáo dục khácnhư đức dục, trí dục, lao động và thẩm mỹ Đi sâu vào lĩnh vực chuyên môn thìgiáo dục thể chất là việc dạy các kỹ thuật động tác, các bài tập phát triển thể lựcnhằm phát triển bốn tố chất cơ bản trong mỗi con người đó là: Nhanh, mạnh,bền, khéo léo và mềm dẻo Thông qua đó hoàn thiện thể chất con người, đápứng mọi yêu cầu của xã hội
Thế hệ trẻ hiện nay chủ yếu là học sinh ở các trường trung học phổ thông
ở các cấp Đối với cấp tiểu học và trung học cơ sở, do các em còn chưa pháttriển đầy đủ các yếu tố về thể chất nên việc giáo dục rèn luyện chỉ là để giúp các
em phát triển một các hoàn chỉnh và tạo tiền đề để cho các em tiếp tục phát triển
ở các cấp học sau Đối với cấp trung học cơ sở là lứa tuổi mà các em đã bướcđầu hoàn thiện về mặt thể chất, tâm sinh lý Vì vậy, đây là lứa tuổi mà các emcần phải được rèn luyện để phát triển hết các yếu tố chất thể lực của bản thân.Xuất phát từ mục tiêu trên với cương vị là một giáo viên chuyên trách bộ mônthể dục, tôi nghĩ mình phải có trách nhiệm làm sao để nâng cao được thể lực củacác em Vì vậy, tôi đã chọn đề tài này với mong muốn đóng góp một phần kinhnghiệm của bản thân, để thế hệ học sinh trung học cơ sở bước vào trường trunghọc phổ thông có một hành trang tốt về mặt thể lực, đóng góp được nhiều hơncho đất nước, nhất là trong công cuộc đổi mới hiện nay
II Mục đích, đối tượng và phương pháp nghiên cứu:
Như chúng ta đã biết thành tích của các môn nhảy xa phụ thuộc vào tốc
độ bay ban đầu và góc độ bay nhưng không thể bỏ qua hai yếu tố đó là kỹ thuật
và thể lực Hai yếu tố này có mối quan hệ khăng khít, có tác dụng thúc đẩy đểđạt thành tích cao Đặc biệt là yếu tố kỹ thuật, qua kinh nghiệm thực tế của cáchuấn luyện viên lâu năm và các công trình nghiên cứu khoa học thể dục thể thaocủa các tác giả trong nước đã chứng minh rằng động tác kỹ thuật càng thànhthục, chính xác thì càng tiết kiệm được sức, vận dụng và phát huy được khảnăng dùng sức của cơ thể giúp nâng cao thành tích của mình Tuy nhiên trongquá tŕnh học tập của học sinh hiện nay, học sinh thường mắc những sai lầm rất
cơ bản trong học kỹ thuật Chính yếu tố này đã ảnh hưởng rất nhiều đến thànhtích học tập và thi đấu của các em mà hai yếu tố đó lại chính là kết quả giai đoạnchạy đà, giậm nhảy, trên không tạo ra
Qua giảng dạy và tập huấn cho học sinh tham gia thi đấu ở tuyến huyện
và tuyến tỉnh, tôi nhận thấy một số nhược điểm trong nội dung Nhảy xa kiểungồi của học sinh lớp 9 mà cần khắc phục ngay đó là:
- Chạy đà không chính xác, đặt chân giậm không chính xác
- Chạy đà tốc độ không cao, do sức mạnh chân kém và tâm lý sợ sệt
Trang 3- Giậm nhảy không mạnh, không hết sức.
- Giậm nhảy xong, người bị lao về trước.(góc độ giậm nhảy nhỏ quá)
- Không thực hiện được tư thế “bước bộ” trên không
- Thu chân, tạo tư thế “ngồi xổm” chậm, không tích cực
- Không nâng được đùi và “với” cẳng chân ra trước
Từ sự phân tích nếu trên tôi mạnh dạn nghiên cứu sáng kiến: “Cách sửa sai và nâng cao thành tích nhảy xa kiểu ngồi cho học sinh lớp 9”.
PHẦN II: NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I
Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm :
Luật Giáo dục năm 2005 (Điều 5) đã quy định: "Phương pháp giáo dụcphải phát huy tính tích cực, tự giác,chủ động, tư duy sáng tạo của người học ;bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê họctập và ý chí vươn lên"
- Hiện nay do yêu cầu đổi mới của phương pháp GD và yêu cầu học tập
mà đòi hỏi học sinh phải có thể lực để tiếp thu tốt các bài học trên lớp và nângcao sức đề kháng
- Để giờ dạy đạt hiệu quả cao giáo viên cần nắm vững tâm lý của họcsinh
- Cần tìm hiểu rõ thể trạng của từng học sinh để đưa ra những phươngpháp luyện tập cho học sinh phù hợp
- Học sinh THCS bắt đầu và đang bước vào thời kỳ dậy thì nên cơ thể các
em phát triển với tốc độ rất nhanh cả về hình thái, tổ chất thể lực cũng như chứcphận của các hệ cơ quan trong cơ thể Lúc này TDTT, dinh dưỡng có tác dụngcực kỳ quan trọng đến việc phát triển toàn diện cơ thể
- Giáo viên cần tìm hiểu và học tập những phương pháp luyện tập tiên tiến
để áp dụng trong giờ dạy
- Thông qua các tiết học Thể dục cũng như tập luyện ngoại khoá giúp họcsinh rèn luyện các tố chất thể lực như: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền sự khéoléo, để đảm bảo thành tích và nâng cao sức khoẻ
- Rèn luyện ý thức tự giác, kỷ luật, đạo đức, ý trí cho các em
- Thông qua các cuộc thi Thể dục thể thao các cấp hình thành kỹ năng, kỹxảo vận động
- Phát triển hài hoà hình thái chức năng cơ thể
- Phát hiện các tài năng trẻ cho thể thao nước nhà
II
Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm :
Trường THCS chúng tôi là một trường thuộc huyện Yên Định với đội ngũcán bộ CNV là 32: trong đó GV THCS gồm 28 người và giáo viên dạy thể dục
04 người Là một trường còn gặp rất nhiều khó khăn nhưng luôn phấn đấu là
Trang 4trường có phong trào thi đua dạy tốt – học tốt, phong trào cải tiến nâng cao chấtlượng giáo dục, cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy, học tập ngày càng được ápdụng đầy đủ hơn.
Đặc biệt trong lĩnh vực thể dục thể thao: Đây là một mặt rất quan trọngcủa giáo dục toàn diện của nhà trường Trong nhiều năm gần đây thành tích thiđấu các giải thể thao Hội khỏe Phù đổng cấp Huyện, nhà trường luôn có H/S đạtgiải Có được điều đó là do nhà trường đã đầu tư cơ sở vật chất
Bên cạnh đó vẫn còn một số hạn chế:
- Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho việc học Giáo dục thể chất cònnhều thiếu thốn, kích thước sân bãi chưa đảm bảo cho việc giảng dạy và huấnluyện thể dục thể thao nên không gây được hứng thú tập luyện cho học sinh, cáctiết học, các nội dung thường bị ngắt quãng bởi điều kiện thời tiết
- Việc bố trí các tiết học Thể dục xen kẽ cùng với các môn học khác cũnglàm ảnh hướng đến quá trình rèn luyện, học tập của học sinh
- Qua thực tế vì học chung buổi với các môn văn hoá khác, nên trang phụccủa các em học sinh chưa đúng với quy định Học song tiết Thể dục sau đó tiếptục vào học các môn văn hoá khác Do đó không đảm bảo vệ sinh thân thể Bêncạnh đó là sự mệt mỏi do không đảm bảo thời gian nghỉ hợp lý sau vận động,dẫn đến một số em vì lý do đó nên chưa nhiệt tình học tập do vậy thành tíchchưa cao
- Qua nghiên cứu và tự tìm hiểu dự giờ dạy của giáo viên và một số giáo
án giảng dạy thể dục bộ môn Thể dục, tôi nhận thấy các giáo viên đã tuân thủtheo đúng chương trình và phương pháp giảng dạy của THCS Tuy nhiên giáoviên còn thiên về giảng dạy cơ bản, còn ít sử dụng các bài tập sửa chữa sai sót
kỹ thuật chuyên môn trong giảng dạy và huấn luyện nhảy xa, vì nhảy xa kiểungồi là kỹ thuật khó đối với học sinh THCS
Xuất phát từ những thực trạng trên tôi tiến hành viết sáng kiến: “Cách sửa sai và nâng cao thành tích nhảy xa kiểu ngồi cho học sinh lớp 9” , mà cụ
thể là giảng dạy kỹ thuật chạy đà, giậm nhảy Đây là hai giai đoạn quan trọng,rất cần thiết để hoàn thiện kỹ thuật, nâng cao hơn nữa thành tích nhảy xa chohọc sinh nhà trường
III Các giải pháp tổ chức thực hiện để giải quyết vấn đề:
1 Các giải pháp:
Xuất phát từ yêu cầu chung nhằm hạn chế những sai lầm của học sinh và
nâng cao chất lượng dạy - học cũng như nâng cao thành tích trong thi đấu Tôi
đó tiến hành một số giải pháp như: Dùng phiếu điều tra và thu thập những sai
lầm của học sinh trong quá trình luyện tập
* Phiếu điều tra:
1/ Kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi gồm mấy giai đoạn?
a) 5
Trang 5b) 4
c) 3
2/ Kỹ thuật giai đoạn chạy đà có mấy thời kỳ:
a) Một thời kỳ: Từ vạch xuất phát đến trước bốn bước đà cuối
b) Hai thời kỳ: Từ vạch xuất phát đến trước bốn bước đà cuối và thời kỳthực hiện bốn bước đà cuối
3/ Tại sao nói giai đoạn chạy đà là giai đoạn quan trọng của nhảy
xa ?
a) Vì chạy đà tạo ra lực nằm ngang đưa người bay lên cao
b) Vì chạy đà tạo ra lực do giậm nhảy tạo nên đưa người bay lên cao.- raxa
c) Vì chạy đà tạo ra lực nằm ngang phối hợp với lực do giậm nhảy tạo nênđưa người bay lên cao.- ra xa
4/ Giai đoạn giậm nhảy có mấy thời kỳ?
a) 1: Giậm nhảy
b) 2: Đặt chân giậm vào ván và giậm nhảy
c) 3: Đặt chân giậm vào ván, hoãn xung và giậm nhảy
- Ngoài ra tôi còn sử dụng một phiếu học tập để đánh giá ý thức luyện tậpcủa học sinh và sự hiểu biết về phương pháp luyện tập của học sinh:
1 Em có tự tập nhảy xa thường xuyên không? Tập theo hình thức nào?
2 Một học sinh chạy đà không chính xác, thành tích đạt có cao không?
3 Một bạn không thực hiện tư thế “bước bộ” trên không có đúng không?
4 Sau khi thực hiện kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi một bạn bị ngã ra sau khitiếp đất kết quả có được tính không?
- Kết quả cho thấy: vốn hiểu biết của các em về bộ môn nhảy xa cònnhiều hạn chế do các em không quan tâm đến luyện tập thể lực và quan tâm đếnmôn học, đa số các em không biết rằng RLTT kém sẽ ảnh hưởng rất nhiều đếnhọc tập cũng như sự phát triển của cơ thể Khi tiến hành nghiên cứu số khối 9gồm 39 HS, tôi đã thu được kết quả sau:
Kết quả điều tra giáo dục:
STT Nội dung Thích tập không thích tập Bình thường Khó tập
3 Kiểm tra trắc nghiệm 43,75% 13,75% 22,5% 20%
Trang 62 Các biện pháp tổ chức thực hiện:
Để sửa sai và nâng cao thành tích nhảy xa kiểu ngồi cho học sinh Tôi đi nghiên cứu 3 nhiệm vụ chính:
1/ Những sai lầm thường mắc của học sinh khối THCS trong kỹ thuật nhảy
xa kiểu ngồi và cách sửa
2/ Một số bài tập sửa chữa những sai lầm thường mắc khi học kỹ thuật chạy
đà, giậm nhảy trong kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi:
3/ Xây dựng kế hoạch dạy học kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi
2.1/ Những sai lầm thường mắc của học sinh khối THCS trong kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi và cách sửa.
Bằng phương pháp quan sát sư phạm trong quá trình học nhảy xa kiểu ngồicủa học sinh, đồng thời thu thập những thông tin từ đồng nghiệp, tôi đã tổng hợpđược một số sai lầm thường mắc của học sinh như sau
1 Giai đoạn chạy đà:
*Sai: - Chạy đà không chính xác, đặt chân giậm không chính xác
( điểm giậm nhảy và chân giậm nhảy)
- Chạy đà tốc độ không cao, do sức mạnh chân kém và tâm lý sợsệt.(dẫn đến giậm nhảy hiệu quả thấp)
- Chạy đà không tạo được tư thế chuẩn bị cho giậm nhảy
* Cách sửa:
- Đo lại đà
- Tập tư thế chuẩn bị trước khi chạy đà
- Tập chạy đà nhiều lần và điều chỉnh để tìm ra cự li đà hợp lí
- Chạy đà – đặt chân vào ván giậm nhảy
- Tập các bài tập phát triển sức nhanh và sức mạnh chân
2 Giai đoạn giậm nhảy:
* Sai:
- Giậm nhảy không mạnh, không hết sức
- Giậm nhảy xong, người bị lao về trước.(góc độ giậm nhảy nhỏquá)
* Cách sửa:
- Tập 1-3 bước, đặt chân vào ván - giậm nhảy
- Chạy đà 3-5 bước, giậm nhảy trên bục vào hố cát
- Đo đà, chỉnh đà để xác định đà hợp lí
- Chạy toàn đà –giậm nhảy
- Tập các bài tập phát triển sức mạnh chân
3 Giai đoạn trên không:
* Sai:
- Không thực hiện được tư thế “bước bộ” trên không
- Thu chân, tạo tư thế “ngồi xổm” chậm, không tích cực
- Không nâng được đùi và “với” cẳng chân ra trước
* Cách sửa:
- Tập bước bộ nhiều lần từ chậm đến nhanh dần
Trang 7- Tại chỗ nhảy thu hai chân thành ngồi xổm.
- Chạy đà – giậm nhảy qua xà thấp hoặc vật chuẩn, tích cực thuchân
- Tập sức mạnh cơ chân, cơ bụng
- Tập mô phỏng động tác của chân giậm ở giai đoạn trên không
- Tập mô phỏng động tác của chân lăng giai đoạn trên không
- Tập bật xa chủ động nâng đùi, cẳng chân và với chân tích cực raxa
4 Giai đoạn tiếp đất:
* Sai: Bị ngó ra sau khi tiếp đất
* Cách sửa:
- Tập bước bộ nhiều lần từ chậm đến nhanh dần
- Bật từ trên cao xuống hố cát chủ động khuỵu gối khi chạm cát vàchuyển trọng tâm về trước
- Tập động tác đánh tay phối hợp với động tác chân và thân ngườihợp lí khi tiếp đất
- Tập phối hợp toàn bộ kỹ thuật và đặc biệt chú ý tới động tác tiếpđất
Trong đó lưu ý giai đoạn chạy đà và giậm nhảy, vì đây là 2 giai đoạn rấtquan trọng trong tập luyện kỹ thuật nhảy xa nó liên quan đến cả sức nhanh – sứcmạnh – khéo léo, muốn giậm nhảy tốt thì chính giai đoạn chạy đà lại quyết định
kỹ thuật giậm nhảy và nó quyết định đến thành tích của lần nhảy
2.2/ Một số bài tập sửa chữa những sai lầm thường mắc khi học kỹ thuật chạy đà, giậm nhảy trong kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi:
Nhằm mục đích nghiên cứu lựa chọn một số bài tập sửa chữa những sailầm thường mắc trong quá trình học kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi cho học sinh.Tôi đã nghiên cứu các tài liệu chuyên môn về giảng dạy và huấn luyện nhảy xa.Đồng thời tiến hành phỏng vấn các đồng nghiệp đã tổng hợp được một số bàitập như sau:
Bảng 1: Kết quả phỏng vấn bài tập chuyên môn nhằm hạn chế những sai lầm cho học sinh lớp 9 (n = 25)
1 Sử dụng tư thế bắt đầu chạy đà ổn định 18 72
3 Chạy tăng tốc độ(cự ly 25 - 35m) 21 84
4 Ôn luyện nhịp điệu 4 bước cuối cùng 18 72
5 Tập phối hợp giậm nhảy bước bộ lặp lại 19 76
6
Thực hiện lặp lại chạy đà ngắn giậm
nhảy chạm đầu vào vật chuẩn treo trên
cao
Trang 87 Luyện tập lặp lại kỹ thuật giậm nhảy với
- Dựa vào kết quả phỏng vấn tôi đã lựa chọn các bài tập chuyên môn là
những bài tập có trên 70% ý kiến đồng ý của các đồng nghiệp được phỏng vấn
Nhìn vào kết quả phỏng vấn ở bảng 1 tôi nhận thấy 10 bài tập ở phiếuphỏng vấn Các huấn luyện viên, giáo viên tham gia phỏng vấn đã có sự lựachọn khác nhau, có bài tập được lựa chọn với tỷ lệ cao, có bài tập được lựa chọnvới tỷ lệ thấp, điều đó dễ nhận thấy độ tin cậy của các bài tập có giá trị trongthực tiễn huấn luyện và giảng dạy Từ kết quả trên tôi đã lựa chọn được 8 bài tậpchuyên môn đưa vào thực nghiệm huấn luyện nâng cao thành tích cho đội tuyểnnhảy xa kiểu ngồi cho nhà trường năm học 2014-2015; 2015-2016
* Kết quả 8 bài tập chuyên môn được lựa chọn đưa vào thực nghiệm như sau:
1/ Sử dụng tư thế bắt đầu chạy đà ổn định
- Mục đích: sửa tư thế bắt đầu chạy đà (xuất phát đà) không ổn định
2/ Chạy tốc độ cao 20 - 30m lặp lại ngoài đường chạy
- Mục đích: nâng cao tốc độ chạy đà, tăng hiệu quả giậm nhảy
Trang 93 Chạy tăng tốc độ, bắt được tốc độ cao khi đến gần ván giậm rồi chạytiếp qua hố cát (cự ly 35 - 45m)
- Mục đích: nâng cao hiệu quả giậm nhảy
4 Ôn luyện nhịp điệu 4 bước cuối cùng
- Mục đích: sửa tư thế giậm nhảy bị lao(nhanh – mạnh và rứt khoát)
Được biểu hiện ở 4 bước nhảy cuối cùng bằng cách thân trên thẳng đứng trọng tâm cơ thể hạ thấp để tăng độ dài bước và bước chạy tạo bởi chân giậm ngắn hơn bước chạy của chân lăng ở thời kì chống tựa từ 15 – 20cm
5 Tập phối hợp giậm nhảy bước bộ lặp lại
- Mục đích: sửa giậm nhảy thiếu bước bộ
B4
B3
B2
B1
Trang 107 Tập giậm nhảy, bước bộ đúng từ chậm đến nhanh
- Mục đích: Nâng dần hiệu quả giậm nhảy bước bộ
8 Luyện tập lặp lại kỹ thuật giậm nhảy với tốc độ nhanh
- Mục đích: sửa giậm nhảy chậm
Toàn bộ Kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi