Internet Sự ra đời của một loại hình báo chí gắn liền với những phát minh công nghệ - Phát minh ra máy in của Gutenberg vào thế kỷ XV đánh dấu sự phát triển của báo in; - Phát minh ra m
Trang 1NHẬP MÔN BÁO TRỰC TUYẾN
Trình bày: ThS PHAN VĂN TÚ
BÀI 1: TỔNG QUAN BÁO TRỰC TUYẾN
I Một số vấn đề lý luận
1 Khái lýợc về internet và truyền thông trực tuyến:
1.1 Internet
Sự ra đời của một loại hình báo chí gắn liền với những phát minh công nghệ
- Phát minh ra máy in của Gutenberg vào thế kỷ XV đánh dấu sự phát triển của báo in;
- Phát minh ra máy điện báo và dịch vụ tin tức qua đýờng dây thép;
- Nhiếp ảnh ra đời cuối thế kỷ 19;
- Radio ra đời đầu thế kỷ 20;
- Truyền hình ra đời vào những năm 1930; phát triển mạnh từ những năm 1970;
- Internet ra đời vào cuối thế kỷ 20 trở thành nền tảng cho một hình thức truyền thông mới: báo trực tuyến;
Một số điểm mốc trong quá trình ra đời của internet
- Năm 1957, tổng thống Eisenhower (Mỹ) thành lập Cơ quan các dự án nghiên cứu cao cấp (Advanced Research Projects Agency/ARPA);
- Năm 1969, ARPANET ra đời ;
- Năm 1972, APRANET lần đầu tiên ra mắt công chúng và đổi tên thành DARPA - Cuối năm 1980, Internet ra đời từ sự tổng hợp từ các mạng ARPANET, NSFNET, USENET, BITNET, Compuserve , American Online
Internet là gì?
Internet là mạng thông tin diện rộng bao trùm toàn cầu, hình thành trên cơ sở kết nối các máy tính điện tử, cho phép liên kết con người lại bằng thông tin và kết nối nguồn tri thức
đã tích luỹ được của toàn nhân loại trong một mạng lưu thông thống nhất Quy mô, phạm
vi ảnh hưởng của thông tin trên mạng Internet rộng lớn hơn nhiều so với các phương tiện thông tin thông thường khác Với Internet, mọi người có khả năng và điều kiện rất thuận lợi trong việc tiếp cận trực tiếp với các nguồn thông tin trên thế giới
1.2 Internet một thực thể truyền thông mới:
- Truyền thông và truyền thông đại chúng
- Mô thức truyền thông internet
- Truyền thông liên cá nhân
- Truyền thông tập thể
- Truyền thông đại chúng
2 Khái niệm báo trực tuyến
Hiểu một cách chung nhất, báo trực tuyến là loại hình báo chí phát hành trên mạng Internet, sử dụng công nghệ world wide web, với ngôn ngữ HTML, dành cho công chúng
sử dụng Internet
3 Về tên gọi loại hình báo chí phát hành trên mạng Internet ở Việt Nam:
- Báo điện tử
Trang 2- Báo mạng
- Báo mạng điện tử
- Báo trực tuyến
Xác định một số tiêu chí nhận diện báo trực tuyến:
- Chủ thể của nội dung thông tin phải là các tổ chức được phép hoạt động như một cơ quan báo chí theo Luật báo chí hiện hành
- Báo trực tuyến phải có sự độc lập tương đối trên mạng Internet so với bản báo in, hoặc chương trình phát thanh – truyền hình của cùng cơ quan chủ quản, hoặc phải có ranh giới giữa thông tin của báo trực tuyến với thông tin của trang web mà nó cùng chung tên miền
- Nội dung thông tin phải được truyền bá tới đông đảo công chúng sử dụng Internet, nghĩa là bất kỳ ai sử dụng mạng Internet đều có thể truy cập
- Nội dung thông tin phải được cập nhật liên tục
II Đặc trưng loại hình
1 Cập nhật phi định kỳ:
2 Đặc trưng trình bày:
+ Đặc thù màn hình và liên kết
+ Phần mềm xuất bản và kết cấu nhiều lớp
+ Tính chất phi tuyến tính và liên văn bản
+ Bài báo mở
+ Không bị giới hạn về số lượng chữ viết, hình ảnh và số lượng “trang” báo
+ Vấn đề “bài toán trang nhất”
Phân loại:
- Tương tác giữa công chúng với tòa soạn;
Tương tác giữa công chúng với nguồn tư liệu của tờ báo;
Tương tác giữa công chúng với nhà báo;
Tương tác giữa công chúng với nhân vật của bài báo;
Tương tác giữa những công chúng với nhau;
7 Chi phí sản xuất thấp
8 Cá nhân hóa thông tin
Đặc trưng cá nhân hóa thông tin của báo trực tuyến có thể hiểu là nhóm khả năng đặc biệt của loại hình báo chí này trong việc cho phép người sử dụng có thể tự do lựa chọn thông tin mình cần, vào đúng lúc mình cần (tiếp nhận thông tin không đồng bộ), theo cách thức mình mong muốn (khả năng tự trình bày)…
9 Hạn chế:
- Độ tin cậy của thông tin;
- Những hạn chế về mặt kỹ thuật (máy móc, cơ sở hạ tầng Internet, điện…);
- Những hạn chế do trình độ, thói quen, tâm lý của bạn đọc;
- Vấn đề quản lý/sắp xếp trang, mục;
Trang 31979 ra đời thì đó là tờ báo trực tuyến đầu tiên
+ Những “tờ” báo trực tuyến trên thế giới đầu tiên được biết đến trong giai đoạn 1990 –
1995 như Post modern Culture; Electronic journal of Communication; Journal of the
International Academy of hospitality Research; LIBRES: Library and Information
Science Research Electric Journal;…
+ Năm 1995, một loạt các tờ báo lớn của Mỹ đã xây dựng website của mình trên mạng như: Los Angeles Times, USA Today, New York Times… Cũng năm này, nhiều tờ báo khác ở Châu Á cũng xuất hiện trên mạng internet như China Daily, Utusan (Malaysia), Kompas (Indonesia)
Asahi Simbun (Nhật Bản)…
+ Một số mốc trong tiến trình phát triển: Năm 1992, báo trực tuyến tiến thêm một bước mới về hình thức (tích hợp multi media); Năm 1994, web phát triển rộng khắp, báo trực tuyến nở rộ, những nghiên cứu về báo trực tuyến bắt đầu; Năm 1997, đã có giáo trình giảng dạy về báo trực tuyến tại các trường báo chí ở Mỹ…
2 Báo trực tuyến trên thế giới hiện nay:
+ Các cơ quan báo chí trên thế giới hiện nay đều có báo trực tuyến với nhiều hình thức thông tin trực tuyến phong phú
+ Đội ngũ nhà báo trên thế giới hiện nay đầu có tư duy làm báo trực tuyến, tư duy đa phương tiện
+ Mô hình tòa soạn các cơ quan báo chí hiện nay mang tính tích hợp cao
+ Hướng đến việc đưa thông tin trực tuyến qua các thiết bị di động
+ Quảng cáo online đang dần chiếm ưu thế, các dịch vụ giá trị gia tăng cũng phát triển
IV Báo trực tuyến ở Việt Nam
1 Quá trình hình thành và phát triển Internet ở Việt Nam
+ Ngày 5/3/1997, Việt Nam thành lập Ban điều phối quốc gia mạng internet Ngày
19/11/1997, Việt Nam chính thức hòa mạng Internet quốc tế
+ Internet đã và đang làm nên nhiều thay trong các mặt đời sống ở Việt Nam Và tiến trình phát triển Internet Việt Nam đã kéo theo sự ra đời của một thực thể truyền thông mới với sự phát triển nhanh chưa từng thấy: báo trực tuyến.
Trang 4+ Các chỉ số thống kê hơn 10 năm qua cho thấy sự phát triển cực nhanh của hạ tầng kỹ thuật internet và số lượng người sử dụng internet ở Việt Nam cũng như việc ứng dụng internet trong các lĩnh vực đời sống.
2 Sự ra đời báo trực tuyến, bước phát triển của hệ thống báo chí Việt Nam đương đại:
+ một tháng sau thời điểm Việt Nam kết nối Internet quốc tế, tờ báo đầu tiên của Việt Nam đã xuất hiện trên mạng thông tin toàn cầu: tạp chí Quê hương, tạp chí của Uỷ ban về người Việt Nam ở nước ngoài.
+ Giai đoạn 1997 – 2002 được xem là thời kỳ “tập dượt” của làng báo trực tuyến Việt Nam
+ Từ 2002 đến nay được xem là giai đoạn phát triển cực thịnh của báo trực tuyến Việt Nam;
3 Một số báo tiêu biểu:
4 Một số đặc điểm trong tiến trình phát triển:
4.1 Phát triển gắn liền với thành tựu khoa học - công nghệ:
- Công nghệ đã góp phần thay đổi phương thức làm báo
- Hạ tầng viễn thông tác động tới việc phát triển
- Các thiết bị công nghệ phát triển cũng góp phần tác động tới việc phát triển báo trực tuyến
- Đây là đặc điểm có tính quy luật trong tiến trình phát triển của báo chí trực tuyến trên toàn thế giới
4.2 Phát triển từ những cơ quan báo chí truyền thống
- Tận dụng nguồn các nguồn lực
- Hạn chế: thói quen, tư duy làm báo
4.3 Phát triển song hành cùng với sự thu hút ngày càng nhiều công chúng trẻ và người Việt Nam ở nước ngoài
- Công chúng báo trực tuyến là công chúng trẻ
- Thế mạnh báo trực tuyến trong tuyên truyền đường lối chính sách đối ngoại, trong thông tin đối ngoại
4.4 Phát triển song hành với trình độ của báo chí trực tuyến thế giới
- Công chúng Báo trực tuyến Việt Nam có khả năng sánh vai với làng báo chí trực tuyến toàn cầu
- Báo trực tuyến Việt Nam là bước phát triển lớn của báo chí Việt Nam đương đại
BÀI 2: TỔ CHỨC TÒA SOẠN VÀ QUY TRÌNH SẢN XUẤT
I Mô hình tòa soạn
+ Không có mô hình chung cho tất cả các toà soạn báo trực tuyến
+ Đa phần các toà soạn báo trực tuyến có biên chế gọn nhẹ, chuyên môn hoá cao
+ Xu thế trên thế giới hiện nay: tòa soạn tích hợp
Trang 5+ Bộ máy nội dung của tòa soạn báo trực tuyến thường gồm (1) Bộ phận nội dung với hệ thống các ban chuyên mục (chuyền đề) - đội ngũ sản xuất (gồm các biên tập viên, thư ký tòa soạn); (2) bộ phận kỹ thuật và (3) đội ngũ quản lý bao gồm Tổng TKTS, Tổng Biên tập
mục
Cộng tác viên Phóng viên
Biên tập viên chương
trình (nghiên cứu, phát
triển các chương trình
cho báo trực tuyến)
Kỹ thuật viên công nghệ thông tin
Họa sĩ thiết kế, trình bày
Trang 6II Chức danh và quy trình sản xuất
+ Tổng biên tập là người đề ra định hướng tổ chức nội dung, người kiểm soát nội dung
cao nhất Nhưng trong quy trình sản xuất, thông thường, TBT chỉ duyệt những tin, bài nhạy cảm về chính trị hoặc những tin, bài do TKTS xin ý kiến duyệt)
+ Tổng thư ký tòa soạn hoặc Thư ký tòa soạn (kiểm soát nội dung ở mức sau TBT, có
quyền đưa lên hoặc không đưa lên hầu hết tin, bài lên báo)
+ Trưởng ban/Trưởng trang (trực tiếp kiểm soát phóng viên và BTV, PV và đưa tin, bài
lên để TKTS thông qua
+ BTV (biên tập tin, bài phóng viên cùng Trưởng ban/Trưởng trang trực tiếp giám sát,
điều chỉnh quá trình thực hiện tin, bài của PV) – PV (thực hiện tin, bài, chịu sự động, giám sát trực tiếp của Trưởng Ban/Trưởng trang)
+ Các chức danh chính trong một tòa soạn báo trực tuyến:
- Cấp quản lý: Tổng biên tập, Phó Tổng biên tập, Phó Tổng Thư ký toà soạn, Trưởng ban;
- Bộ phận nội dung: Trưởng ban, Biên tập viên, phóng viên viết, phóng viên ảnh, nhân viên nhập liệu, cộng tác viên;
- Bộ phận kỹ thuật – trình bày: chuyên viên kỹ thuật mạng, hoạ sỹ trình bày;
+ Thông thường, vào đầu giờ sáng hoặc buổi chiều, PV đề xuất hoặc tiếp nhận đề tài từ Trưởng ban/Trưởng trang – Trao đổi những vẫn đề liên quan đề đề tài và quá trình triển
Phụ trách kỹ thuật
Tr ng ph ưở òng hành chính
Các Trưởng ban (Kinh tế, Chính trị, Xã hội, Quốc tế, Giải trí Văn hoá, Thể thao, Net
Mode, CNTT, Thư Hà Nội, Bạn đọc, Tiếng Anh, Ảnh)
Thư ký xuất bản
Biên tập viên Phóng viên
Trang 7khai với Trưởng ban/Trưởng trang – Lấy thông tin thực tế - Viết tin/bài hoàn chỉnh – Chuyển tin, bài lên BTV
+ Tuy nhiên, khi có tin nóng trong ngày, PV có thể chuyển tin thô về BTV/Trưởng trang/TKTS để những người này tổ chức tin, bài, cập nhật lên mạng.
+ BTV thường là người có kinh nghiệm làm báo, có khả năng xử lý thông tin nhanh nhạy, nắm vững thông tin trong chuyên mục mình phụ trách, có các kỹ năng cần thiết để
xử lý tin, bài , âm thanh, hình ảnh…
+ BTV còn có nhiệm vụ đảm bảo cho chuyên mục mình phụ trách luôn được cập nhật, có các tin, bài chất lượng, không vi phạm các quy định, đề xuất những hướng khai thác thông tin, cách trình bày tin, bài mới để phục vụ công chúng, đề xuất giao lưu/ phỏng vấn trực tuyến…
+ BTV có thể tự viết bài, dịch bài hoặc tổng hợp thông tin từ báo bạn
+ Nhận bài của phóng viên/nhân viên nhập liệu gửi lên, kiểm tra thông tin, biên tập và xuất bản lên mạng
+ Những trường hợp “nhạy cảm”, biên tập viên chuyển bài cho cấp cao hơn xử lý Biên tập viên có quyền đăng tin, bài trực tiếp lên báo và chịu trách nhiệm sau khi đã ấn phím cho xuất bản
+ Phóng viên có vai trò tạo ra bản sắc riêng cho nội dung trang báo trực tuyến;
Đặc điểm: Phóng viên báo trực tuyến phải làm việc dưới áp lực deadline mạnh hơn trong các cơ quan truyền thông khác
Công việc: sẵn sàng có mặt tại hiện trường, thông tin về toà soạn theo cách nhanh nhất,
có nhiều nguồn tin, viết tin – bài, chụp ảnh, ghi hình…
+ Cộng tác viên đóng vai trò rất quan trọng trong việc cung cấp thông tin/ đóng góp nội
dung tin tức cho tờ báo; (TTO nhận trung bình 200 email/ngày)
Họ có thể là các chuyên gia trong các lĩnh vực, bạn đọc trong nước và ngoài nước, sinh viên báo chí; phóng viên của những tờ báo khác…
Tờ báo có mạnh hay không/có những tin tức độc đáo, thú vị hay không là nhờ đội ngũ cộng tác viên
+ Nhân viên nhập liệu: Chuyển bài từ báo in lên báo trực tuyến, thu thập thông tin từ
các mạng khác, viết, dịch bài và chuyển bài cho biên tập viên Nhân viên nhập liệu của TTO có vai trò như phóng viên cho tờ báo trực tuyến, nhưng khác ở chỗ chủ yếu khai thác thông tin trên mạng Nhân viên nhập liệu của TTO gồm phóng viên từ ban khác chuyển sang, cử nhân báo chí, sinh viên các ngành xã hội (sinh viên có thể làm bán thời gian vào buổi tối)
+ Nhân viên kỹ thuật: Phụ trách các vấn đề liên quan đến máy tính, web, các vấn đề kỹ
thuật của tờ báo,… Ngoài ra nhân viên kỹ thuật cũng có thể viết tin, bài cho báo trực tuyến nếu yêu thích và có thời gian
+ Họa sĩ trình bày: Thiết kế, chọn lựa màu sắc, font chữ, sắp xếp giao diện trang chính
và các chuyên trang… để đạt hiệu quả thẩm mỹ, thu hút người đọc và tạo điều kiện cho người đọc tiếp thu thông tin tốt nhất
+ Về quy trình: Tuỳ thuộc kiểu toà soạn; Có những đặc điểm chung:
- Đi từ dưới lên;
- Nhiều tầng duyệt bài -> hạn chế các lỗi chính tả, kiểm tra độ chính xác thông tin;
- Người “ấn nút” cho xuất bản sẽ là người chịu trách nhiệm về tin/bài;
Trang 8+ Các toà soạn báo trực tuyến hiện nay đều sử dụng phần mềm toà soạn điện tử cho công việc viết tin, bài, chuyển bài, biên tập, xử lý hình ảnh, âm thanh, xuất bản bài, chỉnh sửa sau khi đã xuất bản…
+ Mỗi người sử dụng được cung cấp 1 tài khoản (account);
Cho phép người dùng viết bài, gửi bài, biên tập bài gửi đến cho mình, gửi tiếp cho cấp trên hoặc gửi trả lại cấp dưới;
Các biên tập viên luôn có danh sách đầy đủ những bài đang chờ biên tập Phóng viên có thể biết tình trạng bài viết của mình (đã được đăng hay chưa, ai đang biên tập);
+ Toà soạn điện tử nhằm mục đích đáp ứng mục tiêu tin học hoá, hiện đại hoá quá trình làm báo, tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc
VIẾT VÀ BIÊN TẬP BÁO TRỰC TUYẾN
I Tổ chức “trang” báo trực tuyến
1 Giao diện:
+ Giao diện (Interface) là hình thức tồn tại của tờ báo, là cách thức truyền tải thông tin đến độc giả, là cầu nối hai chiều giữa tòa soạn và độc giả, là một không gian thông tin không hề bị giới hạn;
+ Trình bày giao diện;
+ Tổ chức chuyên mục;
+ Nguyên tắc chung (báo trực tuyến trên thế giới): TRÌNH BÀY RÕ RÀNG – DỄ ĐỌC
2 Multimedia: (slideshows, thư viện ảnh, video, audio, bản đồ)
3 Blog của nhà báo
4 RSS feeds
RSS viết tắt từ Really Simple Syndication hoặc Rich Site Summary là một tiêu chuẩn định dạng tài liệu dựa trên XML (eXtensible Markup Language) nhằm giúp người sử dụng dễ dàng cập nhật và tra cứu thông tin một cách nhanh chóng và thuận tiện nhất bằng cách tóm lược thông tin vào trong một đoạn dữ liệu ngắn gọn, hợp chuẩn
II Tổ chức tác phẩm báo chí trực tuyến
Phân công công việc
- Thu thập tư liệu
- Xử lý tư liệu/thông tin
Phân lớp thông tin:
Trang 9- Những bài viết có liên quan (link)
- Các trích đoạn âm thanh, hình ảnh (clip)
Trang 10Đặc trưng loại hình và kỹ năng viết, biên tập văn bản đối với báo trực tuyến
+ Trang chủ và bài toán giao diện – biên tập
+ Thói quen “đọc” báo trực tuyến
+ Các tiêu chí đánh giá hiệu quả thông tin
+ Ẩn dụ “câu cá”
+ Nguyên tắc “con bò và nắm cỏ”
IV Viết lời dẫn (lead, chapeau)
+ Viết lời dẫn là “đội mũ” cho bài báo nhưng không được che khuất nó Nó phải gợi, kích thích sự tò mò của công chúng truyền thông
+ Lời dẫn giúp cho việc hoàn thiện cái tít bằng cách nói rõ hơn chủ đề của tác phẩm báo chí và góc tiếp cận: công chúng hình dung bài báo sẽ nói gì
+ Lời dẫn gợi cho công chúng cảm giác thông tin liên quan đến họ, kích thích sự tò mò tìm đọc (có tính chất giải thích ý đồ)
+ Lời dẫn là nơi cho thấy sự sáng tạo của nghề báo Thậm chí có người nói, nhà báo giỏi hay không thể hiện ở trình độ viết lời dẫn
IV.1: Nội dung lời dẫn có gì?
+ Nội dung lời dẫn thường thể hiện phần TINH TÚY nhất của tác phẩm Nội dung lời dẫn trả lời cho câu hỏi: CÂU CHUYỆN/VẤN ĐỀ CHÍNH Ở ĐÂY LÀ GÌ? CÂU
CHUYỆN/VẤN ĐỀ CHÍNH Ở ĐÂY NÓI VỀ CÁI GÌ?
+ Có nhiều cách phân loại lời dẫn Nhưng trong báo online, nhìn chung, lời dẫn có 2 loại
cơ bản:
Trang 111 Loại có tính thông tấn: giản dị, trung tính, nghiêm túc…
2 Loại có tính phóng sự, có màu sắc văn nghệ: khơi gợi, nêu lên mâu thuẫn, kích thích sự khám phá của công chúng truyền thông…
IV.3 Cách viết lời dẫn
+ Độ dài của lời dẫn trên báo trực tuyến thế nào là hợp lý?
+ Không có quy ước nào chung cho độ dài của lời dẫn Với tin, các nhà chuyên môn khuyến cáo lời dẫn dài tối đa 25 – 30 chữ Với các thể loại khác, bình quân chừng 50 chữ Một số phần mềm xuất bản chỉ cho phép viết lời dẫn tối đa 50 chữ.+ Lời dẫn cho báo trực tuyến tốt nhất không nên quá ba câu đơn Lời dẫn xuất sắc có khi chỉ là một câu
+ Lời dẫn cần được viết bằng ngôn ngữ dễ hiểu (không lạm dụng các hình thức viết quá văn hoa, đánh đố)
+ Viết lời dẫn cho tin và các dạng bài tường thuật
- Về nội dung, hãy đặt câu hỏi “câu chuyện chính ở đây là gì?”, “những thông tin nào trong tin bài là quan trọng?” Khai thác các nội dung này để viết lời dẫn
- Lời dẫn trong tin thường cung cấp các câu trả lời về những yếu tố thông tin chưa có hoặc chưa rõ trong tít (như thời gian, không gian, đối tượng, nguyên nhân, mức độ…)
- Lời dẫn trong tin thực chất là câu mào đầu của tin Vì thế, phải cố gắng biểu đạt một ý, thông thường trong một câu ngắn (khoảng 25 – 30 chữ), có cấu trúc ngữ pháp đơn giản + Với thể loại phỏng vấn, lời dẫn nêu ra hoàn cảnh phỏng vấn, nhân vật được phỏng vấn, vấn đề người đó đề cập…
+ Lời dẫn có thể sử dụng đoạn trích những phát biểu từ trong bài Tất nhiên, đó phải là những phát biểu có giá trị/hàm lượng thông tin cao hoặc phục vụ tốt cho chủ đề của tác phẩm báo chí
+ Nếu tít dùng một phát biểu, lời dẫn có thể nêu rõ hoàn cảnh phát biểu, nhân vật phát biểu và vấn đề tác phẩm sẽ đề cập
Cao ốc chui vào lòng đất
Đất mặt khu trung tâm TP.HCM ngày càng đắt đỏ, nhiều nhà đầu tư tìm cách “chui” xuống đất làm trung tâm thương mại, bãi đậu xe ngầm để tận dụng vị thế “đất vàng” Các cao ốc đua nhau xuống đất
Du khách nước ngoài bị bắt làm con tin tại Philippines Tình huống xảy ra không khác gì một bộ phim Hollywood Sáng nay 23-8, một cựu cảnh sát Philippines cầm súng máy đã chiếm giữ một xe buýt tại thủ đô Manila, và giữ gần 30 hành khách làm con tin
Thôi việc thầy giáo phạt học sinh nhập viện
Sáng 3/11, Hội đồng kỷ luật trường THPT Lê Quý Đôn (TP HCM) đã họp, xử lý buộc thôi việc đối với thầy Võ Hải Bình về hành vi phạt học sinh sai quy chế.
Áo trắng và cuộc chia ly màu đỏ
Chín đội bóng tham dự ở hai bảng đấu của môn bóng đá nam tại SEA Games lần này sử dụng từ 2 đến 3 bộ trang phục khác nhau, riêng U23 VN chỉ mặc độc một màu trắng ở 4 trận vòng bảng
Trang 12II Tổ chức tác phẩm báo chí trực tuyến
Phân lớp thông tin:
L P 1 Ớ
L P 2 Ớ
L P 3 Ớ
T a, tít ự (headline)
L i d n ờ ẫ (lead, chapeau)
Hình nh
ả
N i ộ dung Box
- Nh ng bài ữ
vi t có liên quan ế (link)
- Các trích
o n âm thanh,
đ ạ hình nh (clip) ả
Trang 13Độ dài: Tối đa 800 chữ
- Độc giả “lướt mắt” nhiều hơn là đọc (Jacob Nielsen);
- Không nói lòng vòng mà đi thẳng vào nội dung chính;
- Không nên để độc giả phải lăn chuột hoặc click sang trang thứ hai;- Nên có các tiểu đề/nội đề chứa đựng thông tin (điểm nghỉ cho mắt, độc giả dễ tiếp nhận thông tin hơn);
- Nêu rõ nguồn tin;
Tiết kiệm thời gian của người đọc:
- “Hãy thứ lỗi cho tôi về lá thư dài này, tôi không có thời gian để viết ngắn hơn” (Blaise Pascal)- Công chúng sẽ cảm ơn những người viết không làm họ mất thời giờ Ngôn ngữ đơn giản, trực tiếp sẽ hiệu quả hơn là những câu chữ khoe khoang trình độ văn học
Phân đoạn:
- Mỗi đoạn 1 ý;
- Đoạn có độ dài vừa phải (3-4 hàng);
- Sử dụng phương pháp liệt kê hoặc gom thông tin thành từng cụm;
Trang 14Khu vực bị cháy được xác định là gian hàng bán vật dụng gia đình và phụ liệu ngành tóc nằm ở tầng 1, có diện tích khoảng 32 mét vuông
Được tin báo, Sở cảnh sát phòng cháy chữa cháy TP.HCM huy động lực lượng của Phòng cảnh sát phòng cháy chữa cháy quận 11 lập tức ứng cứu.
Sau khi dùng thang cứu hỏa phun nước từ mái xuống và tiếp cận chợ từ nhiều hướng, đến
23 giờ ngọn lửa phía trên mái đã tạm thời được khống chế
Sau đó cảnh sát phòng cháy chữa cháy đã phá được vào bên trong để tiếp tục dập lửa cho các gian hàng phía trong
Thiệt hại hàng hóa chưa được xác định, song may mắn không có thiệt hại về người.
Voi xiếc quật chết một học sinh lớp 6
Khoảng 13g ngày 10-4, em Phạm Xuân Tín - học sinh lớp 6 Trường THCS Bình Đa (P.Bình Đa, TP Biên Hòa, Đồng Nai) - đã bị một con voi xiếc của doanh nghiệp biểu diễn nghệ thuật Sao Mai, tỉnh Hải Dương quật chết ngay tại sân vận động Bình Đa Theo nhiều học sinh chứng kiến vụ việc thì voi xiếc được xích chân Lúc đó, một nhóm học sinh, trong đó có Tín, do chưa đến giờ vào lớp nên đã leo vượt qua lưới B40 để nghịch voi Có nhiều em ném đá, có em kéo đuôi voi Trong lúc voi giận dữ, Tín chưa kịp chạy đi đã bị voi dùng vòi cuốn lại quật hai lần xuống đất mới thả ra Nhiều học sinh
đã la lên và chạy vào khu bảo vệ đoàn xiếc, đánh thức những người đang ngủ trưa ở đây
để đưa Tín đi cấp cứu.
Ông Nguyễn Văn Hưng, phó đoàn xiếc Sao Mai, giải thích: trước khi xảy ra voi quật học sinh, cả đoàn đang ăn cơm thì có thấy một nhóm học sinh vào chọi voi Khi chúng tôi ra tới nơi thì voi đã quật em Tín rồi Ông Hưng cũng cho biết voi quật chết người là con voi cái, làm xiếc đá bóng Có thể do trời nắng nóng quá nên voi “bực bội” khi bị học sinh nghịch phá.
Trang 15Chủ tịch UBND P.Bình Đa Phạm Cành Tơ cho biết đoàn xiếc có ký hợp đồng với
phường giá 2,5 triệu đồng thuê sân bãi, điện, nước, công tác bảo vệ khán giả để biểu diễn xiếc thú duy nhất một đêm 10-4
IV Tổ chức nội dung tác phẩm báo trực tuyến
+ Xử lý kết cấu: mô hình hình tháp ngược Logic thông tin: mới, lạ trước.
+ Câu càng ngắn càng tốt, không ôm đồm mệnh đề, tránh tình trạng lẫn ý, ý phụ át ý chính
+ Mỗi đoạn một ý độc lập
+ Phần ý kiến nhân vật, tránh để nhân vật nói đi nói lại nhiều lần trong bài
+ Không viết lòng vòng, nên đi thẳng vào câu chuyện, vấn đề
+ Với những bài dài, nên có những tít xen chứa đựng thông tin Tít xen (tít phụ) vừa tạo
ra những điểm nghỉ cho mắt, vừa có tác dụng lôi kéo công chúng
+ Tận dụng tất cả ưu thế trình bày và cập nhật của báo trực tuyến khi viết bài (ảnh, đồ họa, liên kết, các định dạng văn bản…)
+ Độ dài một bài viết cho báo trực tuyến tùy thuộc vào thể loại, tùy thuộc vào tôn chỉ mục đích và đối tượng của từng tờ báo, nhưng nhìn ở bình diện chung, các nhà chuyên môn đều khuyến cáo không nên quá 800 chữ.
V Chụp ảnh và biên tập ảnh cho website
+ Vai trò của hình ảnh:
- Bắt buộc;
Có thể thay thế cho bài viết;
Diễn đạt thông tin, tạo sự tin cậy
Mục đích sử dụng:
- Riêng lẻ: Đặt trong bài viết
- Nhiều hình ảnh: thực hiện bài báo thông qua hình ảnh (soundslides), thư viện ảnh, chùm ảnh…
Trang 162 Chọn sử dụng phông rõ ràng
Trang 173 Chú ý nguồn sáng để làm nổi rõ chủ đề
4 Chọn chụp cận để làm nổi rõ chủ đề bức ảnh
5 Không đặt chủ đề vào giữa bức ảnh (các điểm chết)
Trang 186 Tránh sử dụng ảnh bị mất nét chủ đề
7 Phải chú ý các nguồn sáng
8 Khai thác ảnh đứng để tạo hiệu quả chiều sâu
Trang 199 Hãy biết “đạo diễn” cho một bức ảnh khi có thể
Tổ chức thực hiện giao lưu trực tuyến
Khi nào chúng ta cần tổ chức giao lưu trực tuyến?
+ Khi công chúng muốn có ý kiến, sự lý giải không phải của nhà báo mà là của những người có trách nhiệm Do địa vị xã hội và chuyên môn của mình, họ có hiểu biết sâu sắc hơn, thông tin tốt hơn nhà báo về vấn đề mà xã hội quan tâm
+ Khi nhà báo không chứng kiến được sự việc Công chúng cần “nghe” những người trực tiếp tham dự cung cấp thông tin, giảm tối đa sự can thiệp của nhà báo vào phát ngôn của nhân vật.
+ Khi chúng ta muốn giới thiệu những cá nhân đặc biệt với cái nhìn, quan điểm, trí tuệ,
tâm hồn, câu chuyện… của chính họ.
Phân loại (dựa theo tiêu chí nội dung)
1 Dạng có chủ đề thông tấn: khai thác/cung cấp thông tin từ những người có trách
nhiệm, liên quan…
2 Dạng có chủ đề tư vấn: lý giải, giải thích cho công chúng những vấn đề; cung cấp phương pháp, nội dung có tính chất chuyên môn…
3 Dạng có chủ đề khắc họa chân dung nhân vật: cung cấp cho công chúng về chân dung một nhân vật đặc biệt (thường là người nổi tiếng, nghệ sĩ, vận động viên )
Trong thực tế, sự phân loại này chỉ có ý nghĩa tương đối và thông thường, có sự giao thoa giữa các nhóm chủ đề trên trong nhiều cuộc giao lưu trực tuyến
Các bước tiến hành giao lưu trực tuyến
1 Công tác chuẩn bị:
+ Chuẩn bị chủ đề / góc tiếp cận
+ “Chuẩn bị” khách mời
- Nên mời tối đa bao nhiêu khách?
Tùy theo chủ đề giao lưu Số lượng có thể là 1 hoặc hơn nhưng không nên quá 5 người Nhiều khách, nội dung sẽ loãng.
Trang 20- Khách mời phải có tư duy tốt, có hiểu biết toàn diện về chủ đề, có năng lực diễn đạt, có trách nhiệm liên quan v.v…
+ Chuẩn bị bối cảnh giao lưu
- Không gian giao lưu trực tuyến?
- Phông nền, trang trí, sắp đặt bàn ghế, máy móc… sao cho phù hợp với chủ đề buổi giao lưu và thuận tiện cho tác nghiệp Chú ý: bối cảnh giao lưu phải đảm bảo dễ chụp hình, ghi hình cho sinh động, tránh tiếng ồn, tránh sự di chuyển…
+ Chuẩn bị các điều kiện kỹ thuật
- Máy vi tính cấu hình cao, số máy tương ứng với số PV/BTV nhập tin, số khách mời nếu cần; máy tính xử lý ảnh/video clip…, máy tính biên tập và xuất bản…
- Đường truyền internet tốc độ cao, ổn định
- Phần mềm editor trực tuyến thân thiện, link các tính năng tổng hợp câu hỏi từ độc giả,
xử lý nhiều câu hỏi và câu trả lời, post nhiều câu hỏi và câu trả lời, post ảnh gần như đồng thời
+ Chuẩn bị hệ thống câu hỏi
3 Phân công công việc:
+ Phân công người đảm trách phần kịch bản và dẫn chương trình cho nội dung giao lưu + Phân công PV/BTV đảm trách phần nhập văn bản và biên tập nội dung trả lời của khách mời
+ Phân công PV/BTV đảm trách phần chụp ảnh, ghi hình, ghi âm
+ Phân công một BTV giỏi chịu trách nhiệm đọc duyệt và cho xuất bản các nội dung giao lưu…
+ Phân công người lo các công tác hậu cầu: đón khách, tiếp khách, đáp ứng các yêu cầu đặc biệt của khách
4 Xây dựng kịch bản dẫn:
+ Kịch bản giao lưu trực tuyến và kịch bản “mở” do có sự tham gia của cộng đồng và nội dung giao lưu Tuy nhiên, ở góc độ tổ chức, cũng cần phải chủ động chuẩn bị một kịch bản gồm các khâu: giới thiệu mục đích ý nghĩa của buổi giao lưu, giới thiệu khách mời và đại biểu, bắt đầu đặt câu hỏi, các phần nội dung chính, các ghi chú cần thiết, phần chào kết và cám ơn, tặng hoa cho khách mời v.v…
+ Kịch bản giao lưu trực tuyến cũng là văn bản dùng chung cho cả ê-kíp, có những quy ước liên lạc khi thay đổi kịch bản hoặc thứ tự các phần việc trong kịch bản
+ Kịch bản phải thể hiện sự điều tiết nội dung, thời gian hợp lý cho cả ê-kíp cùng thống nhất làm việc
5 Tác nghiệp:
+ Thống nhất các thao tác chuyên môn, các quy tắc trong quá trình giao lưu trực tuyến
Trang 21+ Chủ động điều phối câu hỏi và nội dung giao lưu
+ Điều phối thống nhất và xử lý linh hoạt các phát sinh trong quá trình giao lưu
+ Xử lý các tình huống rủi ro
+ Biên tập câu trả lời:
+ Cắt bớt những nội dung thừa, không cần thiết.
+ Sắp xếp, thay đổi vị trí các phần trả lời cho hợp lý hơn.
+ Sửa chữa lỗi diễn đạt cho khách mời nhưng không được làm thay đổi tinh thần của phát ngôn
6 Một số yêu cầu:
+ Cả ê-kíp phải tuân thủ sự chỉ đạo chung
+ Có cơ chế liên lạc giữa các bộ phận, đặc biệt là trong các buổi giao lưu ở nhiều không gian khác nhau
+ Người dẫn chương trình và các BTV luôn lắng nghe và quan sát khi khách mời trả lời
để có thể kết nối tốt câu hỏi mới với khách mời phù hợp với những nội dung công chúng gửi đến
+ Người xử lý câu hỏi của công chúng gửi đến phải nhanh, quyết đoán nhưng tránh sơ sót
+ Trong rất nhiều trường hợp cần cho khách mời xem lại câu hỏi trước khi chính thức post lên
+ Ảnh chụp phải sinh động, thể hiện được không khí buổi giao lưu (có toàn cảnh trung cảnh và cận cảnh) Chú ý những khoảnh khắc đặc biệt của khách mời
7 Xử lý tình huống:
+ Khi khách mời không chịu trả lời những câu hỏi “nhạy cảm”, câu hỏi “sốc”, câu hỏi trách nhiệm
+ Khi khách mời không tới hoặc bị sự cố tới trễ
+ Khi đang giao lưu bị cúp điện
+ Khi đường truyền bị nghẽn mạch
+ Khi không có nhiều câu hỏi từ công chúng
+ Khi công chúng hỏi một câu quá khiếm nhã với khách mời
+ Khi khách mời trả lời quá lan man
Trang 22ÔN THI NHẬP MÔN BÁO TRỰC TUYẾN
1 Cạnh tranh với các loại hình báo chí khác?
Cạnh tranh thông tin giữa các báo điện tử
Thứ sáu, 20 Tháng 4 2007 14:48 minhlq
Bởi vì thể loại tin chiếm phần lớn nội dung của các báo điện tử cho nên sự cạnh tranh giữa các báo này trước hết và chủ yếu là cạnh tranh về việc đưa tin nhanh và chất lượng thông tin
Đưa tin nhanh
Đưa tin nhanh là một lợi thế và cũng là một tiêu chí hàng đầu của các báo điện tử Những sự kiện thời sự nóng (breaking news) là trận địa nóng bỏng nhất Họ thường huy động sức mạnh tổng lực cho những sự kiện này
Để chạy đua đưa tin sớm nhất, trước hết, báo điện tử có thể chỉ chạy một cái tít và một câu mở đầu tin để thông báo sự kiện mới xảy ra Sau đó họ mới bổ sung dần thông tin, ảnh, các dữ liệu khác
Đối với những sự kiện lớn được công chúng quan tâm đặc biệt, họ còn có thể tường thuật trực tiếp sự kiện bằng hình ảnh (web TV) và bằng chữ để độc giả có thể theo dõi liên tục sự kiện đang diễn ra
Nhưng vấn đề quan trọng đầu tiên là làm thế nào để có được thông tin sớm nhất Ngoài số lượng phóng viên có hạn của mình theo dõi từng lĩnh vực, các báo chỉ có thể dựa vào mạng lưới đông đảo cộng tác viên
và cộng đồng bạn đọc thân thiết gắn bó với tờ báo Tờ báo nào xây dựng được đội quân này đông đảo hùng mạnh thì càng có nhiều cơ hội tiếp nhận được thông tin nhanh
Một xu hướng mới của báo điện tử là công chúng tham gia ngày càng nhiều vào nội dung tờ báo Trong rất nhiều trường hợp, bạn đọc không chỉ thông báo sự kiện cho báo mà họ còn ghi hình chụp ảnh và tường thuật sự kiện Chẳng hạn như trong thảm hoạ sóng thần ở châu Á tháng 12-2004, nhiều khách du lịch châu
Âu đã viết nhật ký trực tuyến (blog) tường thuật sự kiện và chụp ảnh, quay camera nhiều hình ảnh đưa lên mạng internet, sau đó được nhiều báo sử dụng
Trong khi đó, một số đài ở Việt Nam với số lượng phóng viên lên tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người nhưng số phóng viên này lại chưa được huy động để giúp báo điện tử nâng cao sức cạnh tranh thông tin
Nguyên nhân của tình trạng này trước hết là do chưa có cơ chế để mọi phóng viên trong cơ quan đều có trách nhiệm săn tin
Mặt khác, viết tin và làm các sản phẩm cho báo điện tử cũng có những yêu cầu riêng và đòi hỏi sức ép về thời gian, kỹ năng sử dụng mạng internet cùng các thiết bị ngày càng tinh xảo phức tạp như máy tính xách tay, máy ảnh, máy camera, xử lý ảnh bằng kỹ thuật số, dựng hình, Đây là một thách đố lớn đối với nhiều nhà báo quen viết cho báo in hàng ngày, nhất là những nhà báo lớn tuổi
Chất lượng thông tin
Đưa tin nhanh là một yếu tố hàng đầu của chất lượng thông tin trên báo điện tử, nhưng chất lượng thông tin còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, trong đó có ba yếu tố quan trọng là việc lựa chọn sự kiện thông tin, khai thác chiều sâu thông tin và kỹ thuật viết tin theo phong cách hiện đại
- Việc lựa chọn sự kiện đưa tin
Trang 23sự kiện để đưa tin là giá trị thông tin của sự kiện Mà giá trị thông tin của sự kiện phụ thuộc vào các yếu tố chính là: kịp thời, gần gũi với bạn đọc (về không gian địa lý và về tâm lý) và tác động xã hội của sự kiện.Trên thực tế, những tờ báo có xu hướng giật gân, câu khách nhiều khi không chú trọng đúng mức các yếu
tố chính yếu này mà lại đề cao quá mức các yếu tố như: kịch tính, tính mới lạ hay đời tư các nhân vật nổi tiếng
- Chiều sâu của thông tin
Cùng với việc cạnh tranh để đưa tin nhanh, các báo còn cạnh tranh về chiều sâu của thông tin Sau khi cạnh tranh để đưa lên mạng nhanh nhất thông tin ban đầu rồi, các báo tiếp tục cạnh tranh trong việc khai thác các góc cạnh, đi vào chiều sâu, bản chất của sự kiện Cũng như các phương tiện truyền thông khác, các báo điện tử cũng có thể triển khai các bài phỏng vấn các nhân vật liên quan, viết chân dung nhân vật, viết phóng sự về vấn đề mà sự kiện đặt ra, viết bình luận phân tích ý nghĩa của sự kiện và bày tỏ thái độ đối với
sự kiện
Tuy nhiên, công cụ đắc lực nhất của báo điện tử là loại tin sâu với độ dài khoảng 300-400 chữ trở lên, với cấu trúc rộng lớn, cho phép phóng viên có thể triển khai tới cả nghìn chữ Kỹ thuật viết tin theo phong cách hiện đại có thể được mô tả tóm tắt qua cấu trúc tin sâu sau đây
- Cấu trúc tin sâu bao gồm
4 Nguồn tin
Tin nào cũng cần dẫn nguồn bởi vì phải có một ai đó là người cung cấp thông tin cho nhà báo, bản thân nhà báo không phải là nguồn tin, trừ phi nhà báo trực tiếp chứng kiến hoặc tham gia vào sự kiện hoặc với tư cách một nhà quan sát thạo tin
Nguồn tin phải rõ ràng, cụ thể, nếu là một người thì phải nêu tên tuổi chức vụ để bạn đọc có thể kiểm tra được, không nên dẫn nguồn chung chung, mơ hồ Một tin có thể dẫn nhiều nguồn khác nhau, có thể bổ trợ cho nhau, cũng có thể khác nhau về chi tiết, về nhận định
5 Giải thích
Đối với các khái niệm, thuật ngữ, hiện tượng mới khó hiểu phức tạp, cần phải giải thích để bạn đọc dễ hiểu Nhiều nhà báo không để ý các thuật ngữ chuyên môn gây khó hiểu cho rất nhiều độc giả Kể cả độc giả có trình độ cao, là nhà chuyên môn nhưng cũng chỉ am hiểu một lĩnh vực mà thôi và họ cũng không hiểu các thuật ngữ chuyên môn trong nhiều lĩnh vực khác Vì vậy, các nhà báo phải định nghĩa, giải thích các thuật ngữ, các khái niệm khó hiểu mỗi khi chúng xuất hiện
Trang 246 Phân tích
Cùng với việc đưa tin, đối với những sự kiện quan trọng, có thể viết tin sâu có phân tích, nêu thực chất vấn
đề, bản chất sự việc, dựa trên đánh giá của những nhân vật có thẩm quyền hay am hiểu vấn đề, chứ không phải là ý kiến chủ quan của phóng viên
Cũng dựa vào các chuyên gia nổi tiếng, nhà quan sát đáng tin cậy, tin sâu có thể nêu ý nghĩa và tầm quan trọng của sự kiện; nêu bối cảnh của sự kiện, lý giải nguyên nhân sự kiện; nêu những hệ quả/hậu quả của sự kiện Phóng viên trích dẫn lời bình luận, nhận định, ý kiến, thái độ của các nhà quan sát, nhà chuyên môn, nêu dư luận công chúng về sự kiện
7 Thông tin bối cảnh
Nhắc lại chuyện cũ, các thông tin cũ liên quan, bối cảnh của sự kiện
Nhiều bạn đọc có thể không theo dõi các sự kiện một cách thường xuyên, không biết đầu đuôi câu chuyện, nên phóng viên cần phải nhắc lại một cách vắn tắt những gì đã xảy ra trước đây để bạn đọc hiểu được đầy
đủ toàn bộ câu chuyện mới xảy ra Tuy nhiên cũng có nhiều người đã biết các diễn biến trước đó rồi, nên không cần viết quá dài dòng chi tiết trong phần này Bối cảnh còn có nghĩa là giới thiệu với bạn đọc một bối cảnh, khuôn khổ rộng lớn hơn mà trong đó câu chuyện mình kể đang diễn ra
8 So sánh
So sánh sự việc, hiện tượng với chính nó trong các thời điểm trước đây
So sánh nó với các cái khác tương tự, cùng loại So sánh nó với triển vọng trong tương lai gần, xa
Nhóm 6 – Sự cạnh tranh của báo mạng điện tử với các loại hình báo chí khác
Tháng 10/1993, Khoa báo chí Đại học Florida (Mỹ) tung ra cái mà họ tự tin là tờ báo Internet đầu tiên Năm 1994, phiên bản online của tạp chí Hotwired chạy những banner quảng cáo đầu tiên và hàng loạt báo khác ở Mỹ ồ ạt mở website “Cơn sốt vàng” của thời thông tin trực tuyến bắt đầu Chỉ sau một thời gian ngắn, báo điện tử đã vươn lên chiếm ngôi của những loại báo lúc bấy giờ như báo in, báo hình hay báo nói Theo các số liệu thống kê, số lượng độc giả của báo mạng tăng 30%, số lượng người đọc các tờ báo online hàng tháng là 55,5 triệu lượt Một khảo sát lần đầu tiên về độc giả Internetcuar hãng dịch vụ thống kê truy cập Nielsen/NetRatings công bố mới đây cho thấy 1/5 số người lướt web thích đọc báo mạng hơn các phiên bản phi trực tuyến Vậy nguyên nhân do đâu mà báo mạng điện tử đã có được vị trí như ngày hôm nay?
Ưu thế đầu tiên của báo điện tử chính là khả năng cập nhật thông tin nhanh nhạy, cùng với sự phong phú,
đa dạng của các thông tin này Với cùng một thông tin như nhau, nếu là báo hình hoặc báo nói thì phải đợi đến giờ phát sóng của các bản tin, hay với báo in thì phải chờ công đoạn kiểm duyệt thông tin, in báo, sau
đó phải đợi đến tận ngày phát hành thì thông tin mới được đến với tay bạn đọc Trong khi đó, với báo mạng bạn chỉ cần một cái nhấp chuột, tất cả những thông tin nóng hổi nhất sẽ luôn được cập nhật, gần như cùng một lúc với sự kiện diễn ra Cái mà người đọc cần chính là sự nhanh nhạy trong các thông tin, và báo mạng
đã đáp ứng được nhu cầu đó của các độc giả Báo điện tử đã tham gia vào đời sống xã hội với tư cách như một cơ quan đưa tin chuyên nghiệp
Bên cạnh đó, những thông tin mà báo mạng đưa ra đều được trải rộng trên mọi lĩnh vực, từ kinh tế – chính trị đến lĩnh vực văn hóa – xã hội hay thể thao, thời tiết, người đọc có thể tùy chọn theo từng mục đề mà
Trang 25mình thích để đọc báo Luợng thông tin mà báo mạng đưa ra không hề thua kém những loại hình báo chí khác về sự đa dạng, phong phú.
Một trong những lợi thế khác của báo mạng chính là ở khả năng lưu trữ dường như là vô tận của các thông tin Độc giả chắc sẽ cảm thấy khó khăn nếu muốn lưu trữ hay bảo quản những thông tin đã được phát sóng
ở những chương trình phát thanh hoặc truyền hình Với báo điện tử, người đọc có thể tìm kiếm các tài liệu cần thiết, sau đó có thể dễ dàng lưu (save) các thông tin đó để phục vụ cho mục đích của bản thân Những tài liệu đó sẽ được lưu trữ một cách an toàn mà không chịu ảnh hưởng của thời gian, không gian như khi ta lưu giữ thông tin trên báo in Không những thế, bằng cách đánh dấu các bài đọc, độc giả cũng tìm lại được các thông tin một cách dễ dàng Ngoài ra, sức chứa dữ liệu của báo điện tử cũng vượt mặt những loại hình báo chí khác Nếu như với báo truyền hình và báo phát thanh, lượng thông tin phải phụ thuộc vào thời lượng phát sóng của từng chương trình, hay với báo viết phải phụ thuộc vào số lượng trang báo thì báo điện
tử lại không hề bị giới hạn về lượng thông tin được đưa ra
Báo mạng còn có tính chủ động cao hơn so với các loại hình báo chí khác Độc giả có quyền được lựa chọn thông tin một cách nhanh chóng Với một chương trình truyền hình, người xem có thể phải mất một khoảng thời gian để đánh giá chương trình hay hay dở thì với một thông tin trên báo mạng, người đọc dễ dàng nhận
ra thông tin mình có muốn theo dõi hay không chỉ qua những dòng chữ đầu tiên Ngoài ra, giữa độc giả và tòa soạn của một tờ báo mạng luôn có sự tương tác rất cao Người đọc dễ dàng gửi ý kiến về một bài báo ngay lập tức (đối với một số tờ báo mạng phía dưới bài báo luôn có một khung dành riêng cho ý kiến độc giả), và qua đó tòa soạn cập nhật những nhận xét hay những thông tin nóng được nhanh chóng hơn
Với những thông tin lí thú ở trên những trang báo điện tử, bạn đọc dễ dàng chia sẻ nó cùng với bạn bè hay người thân bằng nhiều cách dễ dàng và thuận tiện như gửi email hoặc gửi trực tiếp vào yahoo messenger Bằng cách đó, thông tin sẽ lan truyền rộng rãi, có sức ảnh hưởng sâu rộng hơn
Còn một ưu thế nữa của loại hình báo điện tử đó chính là yếu tố đa phương tiện (multimedia) Có thể coi báo điện tử hiện nay là sự hội tụ của cả báo giấy (text), báo tiếng (audio) và báo hình (video) Người đọc lướt web không chỉ được cập nhật thông tin dưới dạng chữ viết mà còn có thể nghe rất nhiều kênh phát thanh và xem truyền hình ngay trên các website báo chí Ưu thế này không hề xuất hiện ở các loại hình báo khác
Chính những sự ưu việt của báo điện tử đã giúp loại hình báo này “lên ngôi”, đồng thời đẩy những loại hình báo chí khác rơi vào khủng hoảng Đầu tiên phải kể đến báo in khi vào năm 2008, 5 tờ báo lớn nhất nước Mỹ đều sụt giảm lượng phát hành Tờ New York Times giảm 3.6%, Los Angeles Times giảm 5.2%, Daily News giảm 7.2%, New York Post giảm 6.3% Tờ nhật báo hàng đầu Christian Sciene Monitor (CSM) cũng tuyên bố sẽ đình bản in hằng ngày từ tháng 4/2009 Hàng loạt vụ phá sản của báo chí Mỹ cũng xảy ra trong năm 2008, khi mà báo điện tử vươn lên chiếm thế độc tôn
Tại Việt Nam, theo thông tin từ Cục Báo chí (Bộ TT&TT), đến tháng 5/2009 đã có 4 tờ báo xin ngừng hoạt động, 5 tờ báo xin giảm kì, 6 báo xin giảm trang Có báo lớn đã phải cắt giảm 20% lương nhân viên
Với báo hình, tại Mỹ số người xem truyền hình đã giảm 2,5 triệu chỉ trong vòng từ 2006 đến 2008 Ngoài
ra thời lượng xem TV mỗi ngày cũng giảm một cách đáng kể Nguyên nhân là bởi sự thiếu cải tiến trong các chương trình truyền hình, chưa đáp ứng được nhiều nhu cầu của độc giả Trong khi đó với báo điện tử,
dễ dàng thấy được rằng chất lượng hình ảnh và âm thanh không hề thua kém truyền hình hay phát thanh
Sự phát triển nhanh chóng của các dịch vụ Internet nói chung hay báo điện tử nói riêng đã giúp nhiều công
ty kiếm lời bằng cách bán quảng cáo thông qua các đoạn video phát trên mạng Từ trước đến nay ưu thế này chỉ dành riêng cho truyền hình, và xu hướng này của các nhà quảng cáo đã trở thành một thách thức lớn đối với mạng lưới truyền hình trên thế giới Nhiều tờ báo in đã phải lập tức triển khai phiên bản điện tử, trong đó phần lớn là phát hành lại các bài báo từ bản giấy và cập nhật thêm thông tin riêng vừa để cạnh tranh với báo điện tử, vừa là không thể cưỡng lại xu thế điện tử hóa Trên thế giới, các ông trùm báo chí đã
Trang 26Biện pháp trên cũng được nhiều kênh truyền hình trên thế giới áp dụng Ngay cả kênh truyền hình CNN cũng phải nhờ tới sự đột phá mang tên “CNN.com” mới giữ vững được ngôi vị là kênh truyền hình tin tức hàng đầu thế giới.
Với sự lớn mạnh như vũ bão của báo mạng điện tử, các loại hình báo chí khác đang có những sự thay đổi không ngừng để chiếm lại vị trí của mình trong lòng độc giả Bên cạnh việc cải tiến nội dung, các loại báo này đang nỗ lực trong việc đổi mới cách trình bày hay giao diện Mới đây, người ta tuyên bố sẽ gắn con chip điện tử lên những trang báo in, qua đó người đọc có thể thấy những hình ảnh quảng cáo vô cùng sống động như ta xem trên truyền hình Những hình ảnh này có chế độ tự động bật – tắt khi ta giở sang trang kế tiếp Cách tân này của báo in đã gây ra sự tò mò rất lớn đối với phần nhiều độc giả Người ta đang chờ đợi từng ngày để có thể cầm trên tay tờ báo in công nghệ cao đầu tiên trên thế giới
Nhiều tờ báo mạng cũng đã tuyên bố sẽ thu phí đọc báo online đối với các độc giả Điều này đã gây ra sự hoang mang cho người đọc khi mà ưu điểm chi phí rẻ của báo mạng giờ đây đã không còn Vậy với sự cạnh tranh không ngừng của các loại hình báo chí khác, liệu báo điện tử còn có thể chiếm vị trí độc tôn nhờ các ưu thế của mình hay không? Tương lai của báo mạng điện tử cùng với báo truyền hình, báo phát thanh
và báo viết sẽ ra sao? Những câu hỏi này hiện vẫn đang chờ thời gian trả lời./
2 Vấn đề nguồn thu báo trực tuyến
1.3 Doanh thu quảng cáo của báo trực tuyến sẽ tăng
Doanh thu quảng cáo trên báo chí trực tuyến toàn cầu, nhân tố làm thay đổi và kích thích sự phát triển của loại hình truyền thông này đang tiếp tục tăng và có thể còn tăng nhanh hơn trong thời gian tới Hoạt động quảng cáo trên các website báo chí Châu Á, theo đánh giá của ADB, tuy chưa có số liệu cụ thể, nhưng cũng tăng trưởng tốt Sự phát triển đột biến của nguồn thu từ quảng cáo trên báo chí trực tuyến cũng
đã kéo doanh thu quảng cáo trên Internet tăng theo Nhiều báo trực tuyến trên thế giới cho biết họ hoạt động có lãi từ năm 2002 Hiện nay báo trực tuyến ở Việt Nam đa phần vẫn phải bù lỗ, nhưng có một vài đơn vị báo trực tuyến độc lập nay đã bắt đầu khởi sắc Đó có thể là dấu hiệu đáng ngại cho báo in, nhưng cũng có thể là chiếc phao cho báo in, phát thanh, truyền hình tương lai khi tích hợp truyền thông
Với sự phát triển nhanh của các hình thức truyền thông trực tuyến, chắc chắn, cả báo in, phát thanh
và báo hình đang trải qua thời kỳ khựng lại hoặc giảm lượng độc giả, thính giả, khán giả và doanh thu quảng cáo bị chia ra Tuy nhiên, sự giảm sút này không đáng ngại bằng việc công chúng truyền thông đang
có xu hướng chuyển sang loại hình báo chí mới Theo các thống kê của Hiệp hội báo chí quốc tế, khi có một sự kiện thời sự nóng, chẳng hạn chiến tranh Iraq, vụ tấn công Trung tâm Thương mại thế giới, vòng chung kết giải bóng đá thế giới World Cup… lượng công chúng trực tuyến sẽ tăng đáng kể bởi khả năng chuyển tin tức liên tục của báo trực tuyến có lợi thế hơn việc đưa tin theo chu kỳ 12 hoặc 24 giờ/lần như các phương tiện báo chí truyền thống khác Nhưng cũng có nhiều ý kiến cho rằng sự thay đổi này không quá nhanh như nhiều người hình dung, đặc biệt là ở Việt Nam Nói cách khác, mặc dù báo in, phát thanh, truyền hình được dự đoán sẽ bị báo trực tuyến “qua mặt” về thu nhập quảng cáo, nhưng điều đó không có nghĩa là doanh thu quảng cáo của các kênh truyền thống sẽ bị chia cho báo trực tuyến Bởi báo trực tuyến
Trang 27sẽ có đối tượng riêng của mình và các loại hình báo chí truyền thống sẽ tìm ra con đường phát triển riêng (1) Một số nghiên cứu cho thấy số giờ trung bình mỗi năm mà người dân dành để đọc báo in đang có xu hướng giảm, song đây không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự gia tăng chậm hoặc giảm quảng cáo trên phương tiện truyền thông này
Lý do chính xuất phát từ đặc trưng của báo chí trực tuyến: Quảng cáo trực tuyến đang ngày một phổ biến bởi nó đem lại cho các đơn vị tiếp thị những tính năng đặc biệt mà những kênh thông tin khác không có Người sử dụng sản phẩm, dịch vụ đã dần có thói quen “lướt web” để tìm hiểu “săm soi” sản phẩm trước khi mua một cách rất riêng tư và thậm chí được tư vấn dễ dàng về chính sản phẩm đó trên mạng Quảng cáo trực tuyến tạo cho các nhà quảng cáo cơ hội rất tốt để gây ấn tượng với khách hàng trước khi họ quyết định Báo trực tuyến (và Internet) còn đem lại cho nhà quảng cáo khả năng theo dõi phản ứng của người tiêu dùng trên mạng, nhờ đó đề ra được những cách tiếp thị thích hợp
Góp phần vào sự tăng trưởng của quảng cáo trên báo trực tuyến là sự phổ cập của băng thông rộng, công nghệ giúp tăng mạnh tốc độ truyền và lượng thông tin tới độc giả Nó cho phép các nhà quảng cáo giới thiệu các phim ngắn về sản phẩm, cho phép độc giả tương tác với sản phẩm: nghe được âm thanh sống
động, xem tại nhà để quyết định mua qua công nghệ tạo hiện trường ảo
Chi phí quảng cáo trên báo trực tuyến thấp hơn nhiều so với quảng cáo truyền thống và khả năng tương tác đa dạng và phong phú cũng khiến cho quảng cáo trên Internet hấp dẫn hơn Đặc biệt với báo trực tuyến, có thể đo lường được hiệu quả quảng cáo (bao nhiêu người có thể nhìn thấy (tiếp cận) thông tin quảng cáo đó 1 lần, 2 lần,… n lần – khái niệm “reach”) và có thể tính ra chi phí cụ thể: mất bao nhiêu USD
để đưa được thông tin quảng cáo tới 1.000 người khai thác báo trực tuyến (trong tương quan so sánh với giá quảng cáo qua truyền hình vào giờ cao điểm để đưa thông tin đó tới 1.000 khán giả)
Với đặc trưng chi phí thấp trong khâu sản xuất, báo trực tuyến càng có lợi thế hơn trong việc thu hút quảng cáo vì báo in để tăng chất lượng thông tin quảng cáo phải tăng chi phí in ấn Bên cạnh đó, đặc trưng phát hành toàn cầu cho phép báo trực tuyến không bị giới hạn bởi thời gian và không gian địa lý Sản phẩm dịch vụ quảng bá được rộng rãi, tiếp cận tới công chúng/khách hàng bất kỳ lúc nào và bất cứ đâu khắp toàn cầu Tất nhiên ở Việt Nam hiện nay, một sản phẩm cụ thể như phân bón, mì chính, dầu gội đầu… dành cho đối tượng là nông dân ở những vùng miền cụ thể thì việc quảng cáo trên báo trực tuyến không cần thiết và không hiệu quả (thông tin quảng cáo đó không cần phát hành toàn cầu và nông dân đại đa số chưa làm quen với báo trực tuyến)
Nhưng xu thế trên thế giới là lượng độc giả, thính giả, khán giả của báo in, phát thanh, truyền hình truyền thống đang bị thu hút dần qua các báo trực tuyến tương ứng ngày càng nhiều hơn, nhất là công chúng trẻ (2)
1() Theo phân tích của JupiterResearch, trong 5 năm tới, chi tiêu vào quảng cáo trên báo
in sẽ dao động ít, chứ không giảm Các doanh nghiệp sẽ bổ sung kênh online vào ngân
Trang 28Bên cạnh đó, trong tương lai, báo trực tuyến Việt Nam còn có thể bán được thông tin khi đã đầu tư xây dựng thương hiệu, củng cố uy tín cũng như cung cấp thông tin hấp dẫn để đủ sức thuyết phục người sử dụng bỏ tiền mua Và điều đó trên thế giới đã không còn là dự báo bởi từ năm 2003, báo NewYork Times Online (Nytimes.com), không cho phép người sử dụng khai thác tất cả nội dung miễn phí Ngoài ra, muốn xem thông tin lưu trữ trên Nytimes.com cũng phải mất tiền Một số báo trực tuyến khác như Wall Street Journal (wsj.com, thuộc Tập đoàn Dow Jones) thậm chí tính phí online cao hơn phí đăng ký báo in dài hạn (79 USD/năm cho báo online, trong khi chỉ 39 USD/năm cho báo in) hoặc Time Online (time.com) từ đầu năm 2004 đã không còn cho khai thác miễn phí tất cả bài báo, đặc biệt các “bài đinh”, chuyên đề (cover story) phát hành thị trường Bắc Mỹ (3)
Bên cạnh việc thu hút ngày càng cao hơn doanh số quảng cáo, tài trợ và dịch vụ, việc bán thông tin trên báo trực tuyến được xem là một trong những xu hướng của loại hình báo chí này trong tương lai
3 Mạng xã hội có làm thay đổi mô thức truyền thông hiện nay?
Mạng xã hội Việt Nam: Cờ đã đến tay
Hà Cúc
Doanh Nhân Sài Gòn
11:05' AM - Thứ bảy, 29/05/2010Có cả sự định hướng của Chính phủ, quyết tâm của doanh nghiệp và sự
sa sút của các đối thủ nước ngoài, bức tranh về các mạng xã hội “made in Việt Nam” phần nào rõ nét hơn
Ở Việt Nam trong vài năm gần đây cũng đã xuất hiện một số các mạng xã hội hoàn toàn do người Việt xây dựng Có thể điểm qua các tên như Vietspace, Yobanbe, Zingme Các mô hình khác thì đều có mặt một vài tên tuổi như Tamtay, Yobanbe, Clipvn, Sannhac, Anhso.net
Tuy nhiên, phải thừa nhận, nhìn chung, những mạng xã hội khác này đều là “bản sao chưa hoàn chỉnh” của các trang web nổi tiếng như MySpace, Flickr, Facebook hay Youtube Các mạng xã hội “made in Vietnam” đều chưa phát triển được các ứng dụng như Facebook hay Google nên không thu hút đựơc người sử dụng.Trong các mạng xã hội của Việt Nam hiện tại chỉ có Zingme là mạng xã hội do Công ty VinaGame xây dựng là có tới khoảng 4 triệu tài khoản Nhưng người dùng Zingme phần lớn lại là những người chơi game, những học sinh, sinh viên tuổi teen nên không tạo nên ảnh hưởng đến xã hội nói chung
Mặc dù vậy, có thể thấy, sự sa sút của Yahoo! 360 và chập chờn của Facebook là cơ hội cho mạng xã hội Việt Nam phát triển mạnh hơn Chính phủ mới đây quyết định chi gần 1.000 tỷ đồng vào việc phát triển phần mềm và nội dung số được xem là tín hiệu tốt cho thị trường này Đồng thời, một yếu tố quan trọng hơn là Bộ trưởng Bộ Thông tin - Truyền thông Lê Doãn Hợp mới đây cũng cho biết, trong năm nay dự kiến
sẽ ra mắt mạng xã hội Việt Nam đủ sức định hướng và cung cấp đầy đủ thông tin theo nhu cầu người dân qua mạng internet
2() Hãng khảo sát thị trường Jupiter Research (Mỹ) vừa đưa ra dự báo: tiền chi vào tiếp thị online trong 3 năm tới sẽ tăng khoảng 500 triệu USD, lên 15 tỷ USD, so với 13,8 tỷ USD của các kênh thông tin truyền thống Tốc độ đầu tư vào quảng cáo trực tuyến - tức những thông điệp có trả tiền trên các website, dịch vụ trực tuyến và một số kênh tương tác khác như nhắn tin (SMS) hoặc e-mail - dự kiến sẽ tiếp tục tăng (đến năm 2009, đạt 16,1 tỷ USD)
Trang 29Vấn đề còn lại là các mạng xã hội Việt Nam phát triển như thế nào, liệu có đủ khả năng cạnh tranh và thay thế các mạng xã hội nước ngoài? Có thể thấy, đây là câu hỏi có tính thị trường và dành cho các doanh nghiệp đã và đang đầu tư cho các mạng xã hội tại Việt Nam.
Trước đó, những website Việt ra đời trong "trào lưu" Web 2.0 nhấn mạnh nội dung do người dùng tự tạo như Ngoisaoblog.com, Clip.vn, Cyworld.vn, Yobanbe.vn, Cyvee.com, Phununet.com, Henantrua.com Các mạng này và những mạng xuất hiện sau đó đều đang dựa chủ yếu vào hai mô hình kinh doanh là quảng cáo trực tuyến và dựa vào dịch vụ đi kèm, bán tài sản ảo
Hầu hết doanh thu từ các mạng xã hội chưa là bao nhưng các doanh nghiệp đều xác định đầu tư lâu dài
“nuôi thị trường” Tính ra có gần 100 mạng xã hội do các doanh nghiệp nội địa đầu tư kéo theo sự cạnh tranh gay gắt lẫn một bức tranh “hỗn tạp” của mạng xã hội Việt Nam
Cho đến thời điểm hiện tại rất nhiều sản phẩm sống lay lắt sau một thời gian hoạt động hoặc dừng hẳn
Dù chưa có đánh giá cụ thể nhưng tiềm năng kinh doanh trên các mạng xã hội thực sự rất lớn, với khả năng thay thế di động, các hình thức kết nối, quảng cáo, nghiên cứu thị trường Vì vậy, dù chưa thực sự hấp dẫn như các thị trường khác nhưng các “đại gia” bắt đầu nhảy vào đầu tư cho mạng xã hội và nội dung số Các tên tuổi lớn như FPT, VCCorp, VinaGame, VTC Intecom, Vega Corp và Viettel đều ít nhiều đã tham gia vào thị trường này với các sản phẩm khá phong phú, từ tán gẫu, mạng xã hội, học tập cho đến các chương trình truyền hình số và các dịch vụ đa phương tiện khác
Tất nhiên, Quỹ đầu tư mạo hiểm IDG Ventures Vietnam với lợi thế đi trước đã có mặt ở hầu hết các dịch
vụ nội dung thông qua việc rót vốn cho các công ty nhỏ hoặc các ý tưởng có triển vọng với tham vọng tạo lập một chuỗi dịch vụ để hợp nhất cơ sở dữ liệu của cộng đồng Theo ông Paul Hưng, Giám đốc công ty VON (chủ sở hữu YuMe), nhận định: “Không thể có sản phẩm đáp ứng được mọi nhu cầu, nên vấn đề của các mạng xã hội khác là phải tìm kiếm và phục vụ cho những nhu cầu chưa được đáp ứng”
Ngoài những mạng xã hội “sao chép” nước ngoài, hiện nay nhiều mạng xã hội Việt Nam chuyển sang những thị trường ngách nhỏ hơn nhưng khác biệt Thay vì phát triển các sản phẩm giống như Facebook, Myspace, Twister, nhiều sản phẩm lại được hướng vào các lĩnh vực chia sẻ nội dung nhạc, video, hình ảnh, game, marketing và tin tức
Tạp chí Forbes châu Á mới có một bài viết về VinaGame - công ty đang đặt mục tiêu trở thành một trong những công ty internet nội địa hàng đầu Với doanh thu năm 2009 vừa được công bố là 50 triệu USD, đạt mức tăng trưởng 50% so với năm 2008, Không chỉ thống trị thị trường game online, VinaGame cũng đã bắt đầu chuyển hướng sang đầu tư vào lĩnh vực mạng xã hội, đồng thời lên kế hoạch đổi tên công ty thành VNG để phản ánh một cách chính xác hơn sự phong phú về các loại hình dịch vụ mà họ cung cấp
Hai năm trước, VinaGame đã ra mắt cổng thông tin tổng hợp Zing.vn Hiện website này đang được
Alexa.com - dịch vụ xếp hạng website uy tín hàng đầu thế giới xếp ở vị trí thứ ba tại Việt Nam chỉ sau Google và Yahoo!, tính theo số lượng người truy cập Mạng xã hội ZingMe với các chức năng, cũng đang dẫn đầu thị trường với 4 triệu người dùng thường xuyên mỗi tháng
Ông Henry Nguyễn, Tổng giám đốc IDG Ventures, cho biết, VinaGame hiện nay là một công ty có lợi nhuận khá lớn và đã bắt đầu giai đoạn tái đầu tư Dù còn nhiều điều đáng bàn nhưng thành công của VinaGame cũng mang lại nhiều hy vọng cho một mạng xã hội “made in Vietnam” trong tương lai
Hình thức kinh doanh của các mạng xã hội tại Việt Nam:
1 Quảng cáo trực tuyến bao gồm quảng cáo truyền thống, quảng cáo đa phương
tiện, quảng cáo tài trợ, quan hệ công chúng… (đa số các mạng xã hội đều ít nhiều
áp dụng như zing.vn, clip.vn, yume.vn, cyworld.vn,…)
2 Bán tài sản ảo: có thể là đồ đạc, xe cộ, đồ thời trang, cuộc hẹn…
Trang 30(henantrua.vn, cyworld.vn, play.zing.vn, vihuni.vn…)
3 Dịch vụ cao cấp khác: nhắn tin SMS kích hoạt tài khoản, đặt mua dịch vụ như
henantrua.vn, mkool.zing.vn; tính phí giao dịch như PhunuNet.com,
LopViet.com, Ringring.vn…
Mạng xã hội Việt Nam - con đường phía trước?
Đỉnh điểm của phong trào mạng xã hội Việt Nam là vào năm 2008, khi hàng loạt cái tên mới xuất hiện lúc đầu năm và cũng một vài cái tên khác lặng lẽ ra đi vào cuối năm
Giới trẻ vẫn đang kỳ vọng vào một mạng xã hội Việt Nam trong tương lai gần
Mạng xã hội Việt Nam có nhiều cơ hội phát triển
• Sự phát triển của MXHVN là xu hướng tất yếu bởi nó là một trào lưu của cả thế giới hiện nay Tuy nhiên, ngay cả trên thế giới, mạng xã hội cũng chưa thực sự phát triển ổn định mà nó vẫn đang trong quá trình định hình mặc dù có rất nhiều cái tên đình đám
Khó khăn đến từ đâu?
Đã được gần hai năm kể từ ngày mạng xã hội Việt Nam (MXHVN) được manh nha Đỉnh điểm của phong trào này là năm 2008 khi mà hàng loạt cái tên mới xuất hiện lúc đầu năm và cũng một vài cái tên khác lặng
lẽ ra đi vào cuối năm Có ba loại mạng xã hội chính là ego-centric, relationship-centric và content-centric
Cả ba loại hình này đều đã có mặt ở Việt Nam và có những hướng phát triển riêng dựa trên đặc thù của từng loại hình Với mạng xã hội ego-centric thì Yahoo! 360 chính là một người khổng lồ mà cái bóng của
nó không dễ gì vượt qua Các mô hình khác thì đều có mặt một vài tên tuổi như Tamtay, Yobanbe, Clipvn, Sannhac, Anhso.net…v.v, tất cả đều hào hứng với sân chơi mới, cả những người làm ra nó và cả những người trẻ tuổi sử dụng nó Nhìn chung, những mạng xã hội khác này đều là ‘sản phẩm nhái’ (hay còn gọi là clone) của các trang web danh tiếng và cực kỳ phát triển của thế giới như MySpace, Flickr, Facebook hay Youtube
"Chúng ta có nên quá lo lắng cho các mạng xã hội Việt Nam hay không?” Đó là một câu hỏi lớn xuất phát
từ những khó khăn, bất cập mà hầu hết các MXHVN đang phải đương đầu Khó khăn thứ nhất không dễ gì vượt qua đó là các MXHVN sẽ phải đương đầu với các người khổng lồ Ví dụ như Yahoo 360 đã chiếm phần lớn chiếc bánh thị trường blog của Việt Nam Các nhà chiến lược của Việt Nam khi muốn xây dựng các trang mạng xã hội ego-centric tương tự như Y!360 đều phải tạo thêm tiện ích để hỗ trợ người dùng di chuyển tất cả nội dung từ Y!360 sang trang web mới Tuy nhiên, việc này thật chẳng dễ dàng gì vì bản chất người sử dụng là ngại sự thay đổi một cách ép buộc
Về mạng xã hội relationship-centric như Tamtay, Yobanbe…v.v - liệu rằng khi Facebook nay đã được dịch chuẩn sang tiếng Việt thì chỗ đứng của các mạng xã hội dạng này có còn nguyên vẹn? Đành rằng các trang MXHVN là thuần Việt nhưng đôi khi tâm lý người tiêu dùng Việt Nam lại chuộng ngoại hơn Họ không chỉ muốn kết bạn với những người trong nước mà còn muốn tham gia vào ngôi nhà thế giới kia Hơn nữa,
về tiềm lực kinh tế, để phát triển các ứng dụng trên mạng xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người sử dụng thì chắc chắn rằng các MXHVN khó có thể ‘chọi’ được với các đại gia thế giới Bên cạnh
đó, tuy số dân sử dụng Internet ở Việt Nam ngày càng gia tăng nhưng cần nhớ rằng chỉ có một phần trăm rất nhỏ sử dụng mạng vì những mục đích như phục vụ công việc, học tập…v.v, còn lại là đa phần chơi game Đây là một thực trạng khó có thể chối cãi trong giới trẻ Việt Nam
Nhìn ra thì còn mạng xã hội content-centric là còn có nhiều hy vọng hơn cả Điều này bắt nguồn từ lý do đặc thù văn hóa vì sẽ chỉ có người Việt chăm chút đầu tư cho những nội dung phù hợp với đặc trưng dân