Bài 25: Tự cảm

KIỂM TRA BÀI CŨPhát biểu các định nghĩa: +Dòng điện cảm ứng; +Hiện tượng cảm ứng điện từ Đáp án: +Khi từ thông qua mạch kín biến thiên thì trong mạch xuất hiện dòng điện gọi là dòng điệ

Trường THPT Lê Lợi

Tổ Vật lí - KTCN

Kính chào quý thầy cô giáo và các em học sinh lớp 11B1

KIỂM TRA BÀI CŨ

Phát biểu các định nghĩa:

+Dòng điện cảm ứng;

+Hiện tượng cảm ứng điện từ

Đáp án: +Khi từ thông qua mạch kín biến thiên thì trong mạch xuất hiện dòng điện gọi là dòng điện cảm ứng

+Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng trong mạch kín gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ

+Hiện tượng cảm ứng điện từ chỉ tồn tại trong khoảng thời gian từ thông qua mạch kín biến thiên

Câu 2 Phát biểu định nhĩa:

+Suất điện động cảm ứng +Định luật Fa-ra-đây

KIỂM TRA BÀI CŨ

Đáp án: + Suất điện động cảm ứng là suất điện động sinh ra dòng điện cảm ứng trong mạch kín

+ Định luật Fa-ra-đây: Độ lớn của suất điện động cảm ứng xuất hiện trong mạch kín tỉ lệ với tốc độ biến thiên từ thông qua mạch kín đó

t

eC

∆

∆Φ

=

Trong bài học hôm nay, chúng ta xét một loại hiện tượng cảm ứng điện từ đặc biệt là Hiện tượng tự cảm: đây là hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra trong mạch kín có dòng điện biến thiên theo thời gian

Bài 25 TỰ CẢM

I-TỪ THÔNG RIÊNG CỦA MỘT MẠCH KÍN

- Từ thông riêng của một mạch kín là từ thông gây ra bởi từ

trường do dòng điện trong mạch sinh ra

- L: Độ tự cảm của ống dây dài (cuộn cảm), chỉ phụ thuộc vào

cấu tạo và kích thước của mạch kín

- Đơn vị độ tự cảm L: henry (H)

Ф = L.i (1)

l

S

N 10

4 L

2 7

-π

C1: Hãy thiết lập công thức (2)

- Công thức (2) áp dụng cho ống dây điện hình trụ có chiều

dài l khá lớn so với diện tích S -> Ống dây tự cảm hay cuôn cảm

Bài 25 TỰ CẢM

I-TỪ THÔNG RIÊNG CỦA MỘT MẠCH KÍN

- Độ tự cảm L của ống dây có lõi sắt:

l

S

N 10

4 L

2 7

- µ π

=

µ : Độ từ thẩm (có giá trị cỡ 104)

II-HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM:

1 Định nghĩa: (SGK)

- Hiện tượng tự cảm luôn xảy ra ở mạch điện một chiều khi

đóng, ngắt mạch và mạch điện xoay chiều

2 Một số ví dụ về hiện tượng tự cảm:

Hãy giải thích hiện tượng trên

II-HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM:

Bài 25 TỰ CẢM

a Hiện tượng tự cảm khi đóng mạch: X

X L

2

- Hiện tượng: Khi đóng khoá K đèn 1 sáng lên ngay, đèn 2 sáng lên từ từ

- Giải thích:Đóng K, dòng điện qua L và đèn 2 tăng lên đột ngột -> trong L xảy ra hiện tượng tự cảm SĐĐ cảm ứng xuất hiện làm cản trở nguyên nhân sinh ra nó ->cản trở sự tăng dòng qua L -> dòng điện qua L và đèn 2 tăng lên chậm

2 Một số ví dụ về hiện tượng tự cảm:

II-HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM:

b Hiện tượng tự cảm khi ngắt mạch:

X

L

R

Đèn

iL

- Hiện tượng: Khi ngắt khoá K đèn sáng bừng lên trước khi tắt

- Giải thích: Ban đầu có dòng iL trong mạch, ngắt K->dòng iL giảm đột ngột xuống 0-> trong L xảy ra hiện tượng tự cảm chống lại sự giảm của iL -> L xuất hiện dòng điện cảm ứng cùng chiều với iL ban đầu -> dòng này chạy qua đèn làm nó sáng lên trước khi tắt.

Hãy giải thích hiện tượng trên

Bài 25 TỰ CẢM

Hãy trả lời C2 trong SGK

Bài 25 TỰ CẢM

III-SUẤT ĐIỆN ĐỘNG TỰ CẢM:

1 Suất điện động tự cảm:

t

i L

etc

∆

∆

−

=

- Khái niệm:Suất điện động tự cảm có độ lớn tỉ lệ với tốc

độ biến thiên của cường độ dòng điện trong mạch

2 Năng lượng từ trường của ống dây tự cảm:

- Cuộn cảm là một linh kiện có chức năng tích luỹ năng lượng

từ trường khi có dòng điện chạy qua

2

Li 2

1

W = Hãy trả lời C3 trong SGK

IV-ỨNG DỤNG:

CÁC KIẾN THỨC CẦN NHỚ

CÁC KIẾN THỨC CẦN NHỚ

I Từ thông riêng của một mạch kín

II Hiện tượng tự cảm

III Suất điện động tự cảm

Bài 25 TỰ CẢM

BÀI TẬP

Câu 1: Hiện tượng tự cảm là hiện tượng cảm ứng điện

từ do sự biến thiên từ thông qua mạch gây ra bởi:

A Sự biến thiên của chính cường độ dòng điện trong mạch

B Sự chuyển động của nam châm với mạch

C Sự chuyển động của mạch với nam châm

D Sự biến thiên của từ trường Trái Đất

Bài 25 TỰ CẢM

BÀI TẬP

Câu 2: Dòng điện trong cuộn tự cảm giảm từ 16A đến 0A trong 0,01s; suất điện động tự cảm trong cuộn đó có giá trị trung bình 64V Độ tự cảm có giá trị là bao nhiêu?:

• A 0,032 H

• B 0,04 H

• C 0,25 H

• D 4,0 H

Bài 25 TỰ CẢM

TIẾT HỌC CỦA CHÚNG TA HÔM NAY

ĐẾN ĐÂY LÀ HẾT.

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM

HỌC SINH!