Bài 25: Nhện và sự đa dạng của lớp hình nhện

Bảng 1 : Đặc điểm cấu tạo ngoài của nhện Các phần cơ thể Số chú thích Tên bộ phận quan sát thấy Chức năng Phần đầu ngực 1 Đôi kim có tuyến độc Bắt mồi và tự vệ 2 Đôi chân xúc giác phủ l

KIỂM TRA BÀI CŨ CÂU 1 : Nêu vai trò của giáp xác

Trả lời :

* Hầu hết giáp xác đều có lợi

- Là nguồn thức ăn của cá  Rận nước 424.3 SGK – 24.4A

- Là nguồn thực phẩm quan trọng của con người

- Là nguồn thủy sản hàng đầu

* Một số giáp xác có hại :

Làm hỏng tàu thuyền : Sun hình 24.2

Ký sinh gây hại cá châu kiến H 24.4B

CÂU 2 : Nêu sự đa dạng của lớp giáp xác

Trả lời :

Giáp xác rất đa dạng – 20.000 loài

Có hình dạng lối sống khác nhau Một số nhỏ sống ký sinh

Hầu hết sống ở ao hồ , sông biển , một số ít sống ở cạn

Có nhiều tập tính phong phú

LỚP HÌNH NHỆN ………

Lớp hình nhện đã biết khoảng 36.000 loài Là các chân khớp ở cạn đầu tiên Chúng thích sống nơi hang hóc, rậm rạp và hoạt động chủ yếu về đêm

5

I - NHỆN.

1 – Đặc điểm cấu tạo

Bảng 1 : Đặc điểm cấu tạo ngoài của nhện

Các phần cơ thể Số chú thích Tên bộ phận quan sát thấy Chức năng

Phần đầu ngực

1 Đôi kim có tuyến độc Bắt mồi và tự vệ

2 Đôi chân xúc giác (phủ lông) Cảm giác về khứu

giác, xúc giác

3 4 đôi chân bò Di chuyễn và chăng

lưới Phần bụng

4 Phía trước là đôi khe hở Hô hấp

5 Ơû giữa là 1 lỗ sinh dục Sinh sản

6 Phía sau là các núm tuyến tơ Sinh ra tơ nhện

Các cụm từ gợi ý

để lựa chọn

-Di chuyễn và chăng lưới -Cảm giác khứu giác, xúc giác -Bắt mồi và tự vệ

-Sinh ra tơ nhện -Sinh sản

-Hô hấp

+ Cơ thể nhện có mấy phần ?

+ Kể tên các bộ phận quan sát thấy ứng với các số chú thích

+ Nêu chức năng các bộ phận dựa trên các cụm từ gợi ý

Nhện là 1 đại diện của lớp hình nhện

Cơ thể có 2 phần : Đầu – Ngực và bụng

Phần đầu ngực có 1 đôi kềm, 1 đôi chân xúc giác, 4 đôi chân bò

Phần bụng có đôi khe hở, 1 lỗ sinh dục, các tuyến tơ

2 - Tập tính : Hình 25.2 – Trang 83 – SGK7

a)- Chăng lưới : Sắp xếp không đúng quá trình chăng lưới ở nhện.

Đánh số vào ô trống theo thứ tự đúng với tập tính chăng lưới ở nhện.

A Chờ mồi (Thường ở trung tâm lưới)

B Chăng dây tơ phóng xạ

C Chăng dây tơ khung

D Chăng các sợi tơ vòng

* Nhện chăng lưới vào lúc nào ?

- Nhện chăng lưới về đêm

b)- Bắt mồi :

Khi rình mồi – Nếu có sâu bọ sa lưới : Nhện hàng động theo các thao tác chưa hợp lý dưới đây :

Đánh dấu vào ô trống theo thứ tự hợp lý của tập tính săn mồi ở nhện.

- Nhện hút dịch lỏng ở con mồi

- Nhện ngoạm chặt mồi chích nọc độc

- Tiết dịch tiêu hóa vào cơ thể con mồi

- Trói chặt mồi rồi treo vào lưới để một thời gian.

Nhện hoạt động chủ yếu vào ban đêm

Có những tập tính thích hợp với việc săn bắt mồi sống

Tập tính chăng lưới và bắt mồi

Phim nhện bắt mồi

•Bọ cạp sống ở đâu ? Hoạt động

và lúc nào ?

•Sống nơi khô ráo, hoạt động

•về đêm

* Bọ cạp có cấu tạo như thế nào ?

Cơ thể dài phân chân khỏe cuối

đuôi có nọc độc

* Bò cạp có vai trò gì ?

Bò cạp được khai thác làm thực

phẩm và trang trí

II - SỰ ĐA DẠNG CỦA LỚP HÌNH NHỆN

1 - Một số đại diện :

* Nêu những đặc điểm về đời sống của cái ghẻ ?

Con cái đào hang dưới da, đẻ trứng gây ngứa và sinh mụn ghẻ

* Ve bò sống ở đâu ?

Sống bám trên cỏ khi có gia súc đi qua chúng bám vào lông rồi chui vào da hút máu

2 - Ý nghĩa thực tiễn

Quan sát hình vẽ và thông tin trong bài – Thảo luận và điền nội dung phù hợp vào bảng 2.

Ý nghĩa thực tiễn của lớp hình nhện

ST

T Cái đại diện Nơi sống

Hình thức sống Aûnh hưởng đến con người

Ký sinh

Ăn thịt Có lợi Có hại

1 Nhện chăng lưới Trên cây X X

2 Nhện nhà (con

cái thường ôm kén trống)

Đa số nhện có lợi vì chúng bắt sâu bọ có hại Một số đại diện có hại ( như cái ghẻ, ve bò)

TỔNG KẾT

1- CƠ THỂ NHỆN CÓ MẤY PHẦN ?

So sánh với các phần cơ thể giáp xác.

Đầu ngực

2 đôi râu Các chân hàm

2 đôi càng Các chân ngực

4 đôi chân bò

1 đôi kìm

1 đôi chân xúc giác

4 đôi chân bò

Núm tuyến tơ

2 - NHỆN CÓ MẤY ĐÔI PHẦN PHỤ – TRONG ĐÓ CÓ MẤY ĐÔI CHÂN BÒ

Có 6 đôi phần phụ :

1 đôi kìm có tuyến độc

1 đôi chân xúc giác

4 đôi chân bò

3.- TẬP TÍNH THÍCH NGHI VỚI LỐI SỐNG CỦA NHỆN

Tập tính chăng lưới

Tập tính bắt mồi sống