Bài 25. Tự cảm

Bài 25. Tự cảm tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, kinh...

Kiểm

tra bài

cũ

đại lượng trong biểu thức?

* Biểu thức:

Φ = N.B.S.cos α

Φ : Từ thông (Wb) B: Cảm ứng từ (T) S: Diện tích (m2)

Viết biểu thức cảm ứng từ trong lòng ống dây

điện hình trụ dài?

I l

N

B = 4 π 10−7

Viết công thức của suất điện động cảm ứng

trong mạch kín?

t

ec

∆

∆Φ

−

=

• Lưu ý:

- Icư chỉ tồn tại trong

khoảng t/g từ thông qua

mạch kín biến thiên

- Định luật Len-xơ

2

3

I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm Đơn vị: Henri (H)

* Một mạch kín (C) có dòng điện i

Dòng điện i gây ra một từ trường ,

Từ trường này gây ra một từ thông Φ qua (C)

=> gọi là từ thông riêng của mạch.

A

Wb H

i

L i

L

1

.

1 1

.

=

Φ

=

⇒

= Φ

I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm Đơn vị: Henri (H)

VD: Một ống dây điện chiều dài l, tiết diện S, gồm N vòng dây, có cường độ i chạy qua, độ tự cảm của ống dây là: l

Cảm ứng từ trong lòng ống dây điện hình trụ dài.

i l

N

B = 4 π 10−7

Hãy thiết lập công thức 25.2(sgk)

S l

N i

NBS i

L i

2 7

−

=

=

Φ

=

⇒

=

I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm Đơn vị: Henri (H)

VD: Một ống dây điện chiều dài l, tiết diện S, gồm N vòng dây, có cường độ i chạy qua, độ tự cảm của ống dây là: l

S l

N

L 4 10

2

7 µ

=

µ : Độ từ thẩm (Đặc trưng cho từ tính của lõi sắt

có giá trị cỡ 104)

I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm Đơn vị: Henri (H)

II Hiện tượng tự cảm

1 Định nghĩa

Là hiện tượng cảm ứng

điện từ xảy ra trong một

mạch có dòng điện mà sự

biến thiên từ thông qua

mạch được gây ra bởi sự

biến thiên của cường độ

dòng điện trong mạch

* Một mạch kín (C) có dòng điện i.

i biến thiên Từ thông riêng của (C) biến thiên

Nguyên nhân nào đó?



⇒ trong (C) xảy ra hiện tượng cảm ứng điện

từ ⇒ Hiện tượng tự cảm

I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm Đơn vị: Henri (H)

II Hiện tượng tự cảm

1 Định nghĩa

Là hiện tượng cảm ứng

điện từ xảy ra trong một

mạch có dòng điện mà sự

biến thiên từ thông qua

mạch được gây ra bởi sự

biến thiên của cường độ

dòng điện trong mạch

Trong mạch điện 1 chiều, hiện tượng tự cảm xảy ra khi đóng, ngắt mạch.



Trong mạch điện xoay chiều, hiện tượng

tự cảm luôn xảy ra.



Lưu ý:

I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm Đơn vị: Henri (H)

II Hiện tượng tự cảm

1 Định nghĩa

Là hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra

trong một mạch có dòng điện mà sự

biến thiên từ thông qua mạch được gây

ra bởi sự biến thiên của cường độ dòng

điện trong mạch

2 Ví dụ

R

Đ1

K

Đ2

L , R

(1)

(2)

a VD 1:

Khi K đóng :

Đèn 1:

Đèn 2:

 Nhận xét thí nghiệm

Sáng lên từ từ, sau một

thời gian độ sáng mới ổn định.

Sáng ngay.

 Giải thích:

Khi K đóng: Dòng điện i qua ống dây tăng →

B trong ống dây tăng → Từ thông Φ xuyên qua ống dây tăng → ống dây xuất hiện dòng điện iCƯ chống lại sự tăng của i → i tăng chậm → đèn Đ2 sáng lên từ từ.

+

-I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm Đơn vị: Henri (H)

II Hiện tượng tự cảm

1 Định nghĩa

Là hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra

trong một mạch có dòng điện mà sự

biến thiên từ thông qua mạch được gây

ra bởi sự biến thiên của cường độ dòng

điện trong mạch

2 Ví dụ

a VD 1:

b VD 2:

Đ

L

K

, R

 Nhận xét thí nghiệm  Giải thích

-I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm Đơn vị: Henri (H)

II Hiện tượng tự cảm

1 Định nghĩa

Là hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra

trong một mạch có dòng điện mà sự

biến thiên từ thông qua mạch được gây

ra bởi sự biến thiên của cường độ dòng

điện trong mạch

2 Ví dụ

a VD 1:

b VD 2:

III Suất điện động tự cảm

t

i L

etc

∆

∆

−

=

Với ∆ i : là độ biến thiên cường độ dòng điện

∆ t : là thời gian (s)

Dấu trừ ( - ) phù hợp với định luật Len-xơ.

- Về độ lớn :

Nhận xét: etc có độ lớn tỉ lệ với

tốc độ biến thiên của dòng điện

t

i L

etc

∆

∆

=

I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm Đơn vị: Henri (H)

II Hiện tượng tự cảm

1 Định nghĩa

Là hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra

trong một mạch có dòng điện mà sự

biến thiên từ thông qua mạch được gây

ra bởi sự biến thiên của cường độ dòng

điện trong mạch

2 Ví dụ

III Suất điện động tự cảm

t

i L

etc

∆

∆

−

=

I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm

Đơn vị: Henri (H)

II Hiện tượng tự cảm

1 Định nghĩa

Là hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra

trong một mạch có dòng điện mà sự

biến thiên từ thông qua mạch được gây

ra bởi sự biến thiên của cường độ dòng

điện trong mạch

2 Ví dụ

III Suất điện động tự cảm

t

i L

etc

∆

∆

−

=

Nhận xét: etc có độ lớn tỉ lệ với

tốc độ biến thiên của dòng điện

IV: Ứng dụng

- Mạch dao động

Củng cố

Câu 1: Phát biểu nào sau đây là sai?

Suất điện động tự cảm có giá trị lớn khi

A dòng điện tăng nhanh.

B dòng điện giảm nhanh.

C dòng điện có giá trị lớn.

D dòng điện biến thiên nhanh.

C

S l

N

L 4 10

2 7

−

= π

I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm

Đơn vị: Henri (H)

II Hiện tượng tự cảm

1 Định nghĩa

Là hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra

trong một mạch có dòng điện mà sự

biến thiên từ thông qua mạch được gây

ra bởi sự biến thiên của cường độ dòng

điện trong mạch

2 Ví dụ

III Suất điện động tự cảm

t

i L

etc

∆

∆

−

=

Củng cố

Câu 2: Tính hệ số tự cảm của một ống dây dài 50cm, diện tích tiết diện ngang của ống

là 10cm2 Cho biết ống dây có 1000 vòng dây.

Hướng dẫn:

Áp dung CT:

) ( 10 5 2

10

2

l

N

2 3

2 = −

=

=

=

S l

N

L 4 10

2 7

−

= π

I Từ thông riêng của mạch kín

i L.

=

Φ

L: Độ tự cảm

Đơn vị: Henri (H)

II Hiện tượng tự cảm

1 Định nghĩa

Là hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra

trong một mạch có dòng điện mà sự

biến thiên từ thông qua mạch được gây

ra bởi sự biến thiên của cường độ dòng

điện trong mạch

2 Ví dụ

III Suất điện động tự cảm

t

i L

etc

∆

∆

−

=

Nhận xét: etc có độ lớn tỉ lệ với

tốc độ biến thiên của dòng điện

IV: Ứng dụng

- Mạch dao động

Củng cố

Câu 3: Suất điện động tự cảm 0,75V xuất hiện trong một cuộn cảm có L=25mH; tại đó cường độ dòng điện giảm từ giá trị ia xuống

0 trong 0.01s Tính ia

Hướng dẫn:

) 10

25 25

S l

N

L 4 10

2 7

−

= π

) ( 3 , 0

.

0

A L

t

e i

t

i L t

i L

t

i L

e

tc a

a

a tc

=

∆

=

⇒

∆

=

∆

−

=

∆

∆

=